Serce stolicy Seldżuków: wzgórze Alaeddin i jego okolice.

Rozpocznij trasę u podnóża wzgórza Alaeddin, znajdującego się w samym centrum miasta; według Wikipedii, wzgórze otacza linia tramwajowa, co ułatwia dotarcie do niego. Zanim zaczniesz wspinaczkę, zwróć uwagę na kształt wzgórza, ponieważ nie jest to naturalne wzniesienie, ale kopiec, który powstał w wyniku stopniowego osadzania się osadnictwa przez tysiąclecia. Zgodnie z informacjami zawartymi w Wikipedii, kopiec ma wymiary około 450 metrów na 350 metrów, wysokość 20 metrów i jest owalny. Wykopaliska przeprowadzone w 1941 roku przez Türk Tarih Kurumu wykazały, że pierwsze osadnictwo na wzgórzu rozpoczęło się w III tysiącleciu p.n.e., w okresie wczesnej epoki brązu. Wzgórze później było pod wpływem królestw Hetytów, Frygów i Lidyjczyków. Uważa się, że w okresie frygijskim wzgórze otrzymało nazwę Kawania, a starożytna nazwa miasta, Ikonion, prawdopodobnie pochodzi od tej nazwy. Wybierając jedną z tras spacerowych, wspólnie wspinając się po zboczu, pamiętaj, że większość tych warstw znajduje się pod Twoimi stopami, w ziemi. TDV İslam Ansiklopedisi (Encyklopedia Islamu) informuje, że pierwsze osiedlenie się w Konii miało miejsce na tym niewielkim wzniesieniu, a kiedy Turcy podbili miasto, znajdowało się ono w obrębie murów otaczających wzgórze. Po 1097 roku, kiedy miasto stało się stolicą, szybko się rozrosło, a w 1221 roku sułtan I. Alaeddin Keykubad otoczył je znacznie większymi murami. Encyklopedia podaje, że na tych murach znajdowało się 108 wież, rozmieszczonych co 30 metrów, a na każdej z nich wygrawerowane były imiona ministra lub władcy, który ją zbudował. Na murach, w ich wieżach i bramach, umieszczono starożytne rzeźby i płaskorzeźby, niemal jak na wystawie; niektóre z nich zobaczysz z bliska na drugim etapie trasy. Obecnie na wzgórzu nie widać wyraźnej linii murów, ale ulice rozchodzące się od wzgórza w każdą stronę wciąż wskazują na położenie dawnego centrum miasta. TDV İslam Ansiklopedisi opisuje ten układ jako promieniowy system ulic, rzadko spotykany w miastach w Turcji; zatrzymaj się na brzegu wzgórza i zobacz, jak ulice rozchodzą się w otoczenie. Następnie skieruj się na północny stok wzgórza, ponieważ pałac Seldżuków znajdował się w tej części. Tutaj znajduje się obszar ruin pałacowej rezydencji, zwróconej w stronę miasta; według Portalu Kultury, rezydencja była dwukondygnacyjna, a jej ściany zdobione były mozaikami i inskrypcjami. To, kto zlecił budowę rezydencji, Na północnym zboczu wzgórza wznosi się meczet Alaeddin, ukończony w 1220 roku, będący największym meczetem miasta w okresie Seldżuków; trasa ta wspomina o nim jedynie jako o symbol wzgórza. Na wzgórzu można również zobaczyć zbiornik wodny z kamienia, uruchomiony w 1902 roku, który gromadzi wodę z źródła w Çayırbağı, oraz pomnik poświęcony bohaterom, zbudowany w 1936 roku. Wzgórze, uznane w 1982 roku za obszar archeologiczny, historyczny i przyrodniczy, zostało zalesione po latach 1910. i przekształcono go w miejsce rekreacyjne dla mieszkańców miasta. Zróbcie krótką przerwę na ławce pod drzewami; z tego miejsca można zobaczyć, jak ważną rolę wzgórze odgrywa w codziennym życiu mieszkańców miasta. Następnie zejdźcie w dół zachodnim zboczem; zgodnie z informacjami zawartymi w Porcie Kultury, madrasa o smukłej minarecie znajduje się tuż naprzeciwko wzgórza, a spacer zajmuje zaledwie kilka minut. Źródło: TDV Encyklopedia Islamu, Pawilon Alaeddin.

Po dotarciu do madrasy, poświęć kilka minut, aby przyjrzeć się fasadzie, ponieważ największe skarby tego budynku znajdują się na zewnątrz. Portal Kultury informuje, że madrasa została zbudowana przez Sahib Atę Fahreddin Ali w okresie panowania sułtana Selimskiego II. İzzeddina Keykavusa, w celu nauczania nauk hadisu. Daty budowy podawane są w różnych źródłach; Encyklopedia Islamu TDV wspomina o fundacji z 1265 roku, w której mowa o budynku, co sugeruje, że madrasa musiała zostać ukończona przed tą datą. Wspaniała brama, znajdująca się na środku fasady, wznosi się nad wystającym ponad pięć metrów fragmentem głównej ściany. Encyklopedia Islamu TDV uznaje ją za jedną z najbardziej imponujących bram w Anatolii, zbudowanych w okresie Selimskim. Zwróć uwagę na pasy inskrypcji, które otaczają bramę po bokach i sięgają aż do gzymsu. Portal Kultury opisuje tę bramę jako jeden z nielicznych przykładów, w których tekst jest tak intensywnie wykorzystywany w dekoracji. Zauważ, że górna część pasów jest odcięta; według encyklopedii, oznacza to, że brama jest niekompletna, a gzyms pierwotnie znajdował się wyżej. Przyjrzyj się uważnie dwóm medalionom nad łukiem; Portal Kultury informuje, że na jednym z nich widnieje napis "Amel-i Kelük", a na drugim "bin Abdullah", co razem stanowi imię architekta. Następnie skieruj wzrok na minaret, który nadaje budynkowi nazwę; jego korpus, zbudowany z cegieł, wznosi się na kwadratowej podstawie z kamienia i jest ozdobiony szkliwionymi cegłami oraz mozaikami. Minaret pierwotnie miał dwa balkony i był stosunkowo wysoki w stosunku do reszty budynku. W 1901 roku uderzenie pioruna zniszczyło górną część minaretu, a widoczny dzisiaj, niski korpus pochodzi z tego okresu. Encyklopedia Islamu TDV podaje, że na starych zdjęciach widoczny był segmentowy korpus minaretu, który ciągnął się aż do drugiego balkonu. Obserwacja falistej kompozycji szkliwionych cegieł na korpusie, od dołu do góry, jest najlepszym sposobem na wyobrażenie sobie pierwotnej wysokości minaretu. Po wejściu do środka, przechodzisz przez hol z sklepieniem krzyżowym; według encyklopedii, został on zaprojektowany, aby tworzyć symetrię z główną arkadą po przeciwnej stronie. Następnie docierasz do dziedzińca o wymiarach około 11 metrów. Encyklopedia Islamu TDV informuje, że jest to jedna z trzech madras w Konii, której dziedziniec jest przykryty kopułą. W centrum dziedzińca znajduje się basen; ze starych zdjęć wynika, że niegdyś na szczycie kopuły znajdował się duży otwór, który zapewniał doświetlenie, obecnie jest on zakryty szkłem. Podnieś głowę i Główną atrakcją są wysokie płaskorzeźby, pochodzące z cytadeli w Konii; w tym miejscu można dokładnie obejrzeć kamienie, które zdobiły wieże murów wspomnianych w pierwszym punkcie. Portal Kultury informuje, że w tym muzeum znajdują się również największe i najpiękniejsze przykłady marmurowych płaskorzeźb przedstawiających orła z dwiema głowami, symbol Selcżuków, oraz figury z skrzydłami. Po obejrzeniu płaskorzeźb, warto ponownie przyjrzeć się portalowi wejściowemu; w ten sposób można zobaczyć dwa aspekty rzemiosła kamieniarskiego tego samego okresu – jeden w architekturze, a drugi jako odrębne dzieło. Medresa znajduje się na liście obiektów wpisanych do tymczasowej listy światowego dziedzictwa UNESCO pod nazwą „Medresy Selcżuków w Anatolii”. Sprawdź dni i godziny otwarcia na stronie Ministerstwa Kultury i Turystyki; przed zrobieniem zdjęć eksponatów wewnątrz, warto skonsultować się z pracownikiem. Po wyjściu, idź w kierunku Karatay Medresesi, podążając wzdłuż zbocza wzgórza; przejście między obiema medresami zajmuje kilka minut. Źródło: Portal Kultury, Medresa İnce Minareli.

Wejście do madrasy Karatay znajduje się przez wschodnie, zdobione portalem. Jak podaje Encyklopedia Islamu (TDV), portal nie znajduje się dokładnie na środku fasady, lecz jest przesunięty w jedną stronę. Portal został wzniesiony w 1251 roku przez Emira Dżalaladdina Karataya za panowania sułtana Seldżuków II Izzeddina Keykavusa. Szeroki napis umieszczony na górze portalu, zgodnie z informacjami zawartymi w encyklopedii, podaje datę budowy oraz imię Karataya. Portal został wykonany z marmuru w kolorach niebieskim i białym. Warto zwrócić uwagę na motyw węzła, utworzony z dwóch kolorów kamienia, oraz geometryczne panele, które przypominają wzory dywanów. Co do architekta, źródła są rozbieżne; Portal Kultury podaje imię Muhammada bin Hawlana jako przypuszczenie, natomiast Encyklopedia Islamu (TDV) stwierdza, że architekt jest nieznany. Po przejściu przez portal, trafia się na przestrzeń o charakterze ogrodu, obecnie otwartą. Według encyklopedii, pierwotnie była to zamknięta przestrzeń o kształcie kwadratu o wymiarach około 7,6 metra, zadaszona kopułą. Ślady elementów przejściowych w kształcie trójkątów, znajdujących się na górnym poziomie głównego budynku, potwierdzają istnienie tego zadaszenia; warto poszukać ich na ścianach przed wejściem. Z tej przestrzeni, przez małe przejście, można przejść do głównej, centralnej części budynku, z kopułą. Ta przestrzeń ma wymiary około 12 na 12 metrów i zachowała większość elementów konstrukcyjnych oraz dekoracji. Stojąc nieruchomo przez chwilę i podnosząc wzrok, można zauważyć, że kopułę pokrywają płytki w kolorach lazuru i granatu, oddzielone białymi pasami gipsu, co, jak pisze encyklopedia, przypomina niebo. Kompozycja składa się z dwudziestu czterech ramion gwiazd, ułożonych regularnie od dołu do góry, a gwiazdy te są połączone różnymi węzłami. Obciążenie kopuły przenoszą elementy przejściowe w kształcie wachlarza, składające się z trójkątnych paneli, znajdujących się w rogach. Elementy te pełnią funkcję zarówno konstrukcyjną, jak i skupiają kolor z kopuły w czterech rogach. Pod otworem na szczycie kopuły znajduje się układ wodny, składający się z kwadratowego basenu, okrągłej misy i falistej rury. Encyklopedia informuje, że ze względu na ten otwór i basen, niektórzy uważają, że budynek pełnił funkcję obserwatorium astronomicznego; jest to jednak interpretacja, a nie fakt. Budynek został opuszczony pod koniec XIX wieku, odrestaurowany w 1954 roku i ponownie otwarty 17 grudnia 1955 roku jako Muzeum Ceramiki. Encyklopedia Islamu (TDV) wyjaśnia, że głównym powodem umieszczenia muzeum w tym budynku jest fakt, że sam budynek, ze względu na swoje ceramiczne W panelach znajdują się przedstawienia dworzan w pozycjach siedzących, scen polowań, orłów z dwoma głowami, sfinksów, syren oraz wielu zwierząt, od psów myśliwskich po kozice górskie. Przyjrzyjcie się uważnie owalnym twarzom, dużym, migdałowatym oczom i małym ustom tych postaci; według encyklopedii, pochodzenie tego typu twarzy sięga Środkowej Azji. Portal kulturalny informuje, że w muzeum znajdują się również ceramika i płytki z okresów Seldżuków, bejlików i Imperium Osmańskiego, a także dekoracje z gipsu, płytki oraz lampy. Medresa Karatay została w 2014 roku wpisana na tymczasową listę światowego dziedzictwa UNESCO pod nazwą "Medresy Seldżuków w Anatolii". Sala z kopułą może być zatłoczona w ciągu dnia; aby móc spokojnie oglądać płytki, warto rozpocząć zwiedzanie wcześniej. Sprawdźcie dni i godziny otwarcia na stronie Ministerstwa Kultury i Turystyki. Po wyjściu z muzeum, przespacerujcie się wokół wzgórza w kierunku południa; Muzeum Archeologiczne w dzielnicy Sahibata znajduje się zaledwie kilometr od tego miejsca. Źródło: Encyklopedia Islamu TDV, Muzeum Płytek Karatay Medresesi w Konii.

Muzeum Archeologiczne w Konii, zgodnie z informacjami z portalu Kultury, znajduje się w dzielnicy Meram, w dzielnicy Sahibata. Portal informuje również, że muzeum znajduje się w pobliżu znanego miejsca w mieście – Pomnika Atatürka. Historia muzeum jest długa, sięgająca samego budynku. Portal podaje, że muzeum po raz pierwszy zostało otwarte w 1901 roku, natomiast Wikipedia, opierając się na dokumentach z tamtego okresu, datuje jego otwarcie na 10 grudnia 1899 roku. Kolekcja była początkowo eksponowana w jednopokojowym budynku na terenie szkoły, a następnie w innych budynkach, a w 1962 roku została przeniesiona do obecnej siedziby. Wikipedia określa muzeum jako pierwsze muzeum archeologiczne założone w Anatolii. W holu wejściowym znajdują się zabytki z okresu bizantyjskiego pochodzące z Sille oraz z centrum miasta, a także stele nagrobne z okresu rzymskiego. Następnie warto udać się do sali poświęconej artefaktom z okresu przedhistorycznego, gdzie prezentowane są znaleziska neolityczne z wykopalisk w Çatalhöyük, Erbaba i Süberde. Strona internetowa ministerstwa datuje ten okres na lata od 6500 p.n.e. do 5300 p.n.e. i prezentuje naczynia z gliny, strzały i włócznie wykonane z obsydianu i krzemienia. Warto przyjrzeć się z bliska końcówkom z obsydianu – te małe narzędzia, wykonane z wulkanicznego szkła, są najbardziej namacalnym dowodem na to, jak dawno ludzie zamieszkiwali równinę Konii. W salach poświęconych starożytnemu okresowi brązu znajdują się głównie artefakty z wykopalisk w Sızma i Karahöyük, a także naczynia z gliny z okolic jeziora Beyşehir. Sekcja poświęcona środkowemu okresowi brązu prezentuje znaleziska z wykopalisk w Karahöyük, które rozpoczęły się w 1952 roku i są związane z siecią handlową założoną przez Asyryjczyków. W tej sekcji można zobaczyć naczynia wykonane na kole, naczynia w kształcie zwierząt, lampy w kształcie kiści winogron oraz cylindryczne pieczęcie. W sali poświęconej okresowi żelaza warto poszukać fragmentów naczyń z okresu Frig, zdobionych figurami, znalezionych na wzgórzu Alaeddin. W tej samej sali znajdują się również malowane naczynia z okresu Frig i Lidii, pochodzące z Kıcıkışla, na północ od Karapınar, oraz brązowe igły należące do Urartów. Przechodząc do sali rzymskiej, można podziwiać najbardziej znaną eksponat muzeum – Sarkofag Herkulesa. Sarkofag został odnaleziony w 1958 roku w wiosce Yunuslar, w pobliżu Beyşehir, podczas orki pola, w ruinach starożytnego miasta Tiberiopolis. Wikipedia datuje sarkofag na połowę III wieku n.e. i podaje, że wraz z pokrywą ważył około ośmiu ton. Warto obejść Po zwiedzaniu wystawy, udajcie się do ogrodu, gdzie na świeżym powietrzu znajdują się rzeźby z okresu rzymskiego, sarkofagi, posągi lwów nagrobnych, urny na popioły, kapitele kolumn i inskrypcje. Ogród to również idealne miejsce, aby usiąść i odpocząć po zwiedzaniu. Zarządstwo muzeum informuje, że jest otwarte każdego dnia poza poniedziałkiem; aktualne godziny otwarcia i zasady wstępu można sprawdzić na stronie ministerstwa. Jeśli planujecie wizytę w Çatalhöyük, muzeum może być dobrym miejscem na przygotowanie się, ponieważ część znalezisk z wykopalisk znajduje się w tych salach. Po wyjściu z muzeum można wrócić do centrum miasta pieszo lub skorzystać z tramwaju, który okrąża wzgórze. Źródło: Ministerstwo Kultury i Turystyki Republiki Turcji, Muzeum Archeologiczne w Konii.