Karatay Medresesi

Madrasa Karatay to budynek seldżukski, położony u podnóża wzgórza Alaeddin, od 1955 roku pełniący funkcję Muzeum Sztuki Ceramicznej. Zgodnie z inskrypcją na portalu, budowla została wzniesiona w 1251 roku, w czasach panowania II İzzeddina Keykavusa, przez emira Celaleddina Karataya. Źródła różnią się co do autora projektu; Portal Kultury twierdzi, że architektem był Muhammad bin Hawlan, natomiast Encyklopedia Islamu TDV opisuje budowlę jako dzieło autorstwa nieznanego architekta. Madrasa odgrywała ważną rolę w życiu kulturalnym seldżuckiego miasta Konii, została opuszczona pod koniec XIX wieku i odrestaurowana w 1954 roku. Budowla jest typową madrasą z zamkniętym dziedzińcem, którego dach jest sklepiony kopułą, i składa się z jednego piętra. Ściany wykonane są z kamienia Sille, a kopuła i sklepienia z cegły. Wejście znajduje się od strony wschodu, przez portal zdobiony szarym i białym marmurem. Portal nie znajduje się dokładnie na środku elewacji, lecz jest przesunięty w kierunku południowo-wschodnim. Najwyższa inskrypcja podaje datę budowy i imię Karataya. Poniżej znajduje się dwukolorowy, geometryczny ornament z dużymi węzłami, który otacza ostry łuk; obecność tego samego motywu na portalu meczetu Alaeddin zbliża te dwie budowle. Duże panele po obu stronach kolumn pokazują geometryczny układ przypominający wzory dywanów. Po przejściu przez portal, znajduje się dziedziniec, który obecnie przypomina ogród. Ślady na ścianach wskazują, że niegdyś znajdowało się tu kwadratowe pomieszczenie wejściowe o wymiarach 7,60 metra, zadaszone kopułą. Przez małe drzwi można wejść do głównej części budowli, czyli do dużego pomieszczenia z kopułą o wymiarach około 12 na 12 metrów. W centrum tego pomieszczenia znajduje się kwadratowy basen, okrągła miska i falista rynna. Najbardziej znaną cechą Karataya jest mozaika ceramiczna zdobiąca kopułę. Obciążenie kopuły jest przenoszone na ściany za pomocą wachlarzowatych elementów, zwanych pandantyfami, składających się z trójkątnych paneli. Wewnętrzną powierzchnię kopuły pokrywają białe pasy gipsu, umieszczone pomiędzy płytkami w kolorach turkusowym i granatowym. Zgodnie z Encyklopedią Islamu TDV, ten układ przypomina obserwatorowi niebo i jest jednym z niewielu zachowanych przykładów. Wzór opiera się na połączeniu dwudziestu czterech ramion gwiazd, ułożonych jeden na drugim, z różnymi węzłami. Niektórzy badacze przypisują budowli również funkcję obserwatorium, ze względu na okrągły otwór w kopule i znajdujący się pod nim basen. Portal Kultury informuje, że w mozaikach ceramic W witrynach ekspozycyjnych znajdują się eksponaty z pałacu Kubadabad, znajdującego się nad jeziorem Beyşehir, a także z wieży Seldżuków na wzgórzu Alaeddin. Można tu zobaczyć mozaiki przedstawiające postacie kobiece i męskie, myśliwych na koniach oraz motywy roślinne. Najpopularniejszą częścią kolekcji są mozaiki z pałacu Kubadabad. Osiemioboczne mozaiki gwiazdowe zostały umieszczone obok siebie w sposób odzwierciedlający ich oryginalny układ w pałacu. Na panelach znajdują się przedstawienia urzędników pałacowych w pozycji siedzącej, sceny polowań, sfenksy, syreny, orły z dwiema głowami, pawie i lwy. Wiele zwierząt, takich jak psy myśliwskie, króliki, antylopy, kozice i kaczki, również jest przedstawionych, co jest kontynuacją tradycji sztuki zwierzęcej Azji Środkowej. Wystawie towarzyszą również głębokie misy, płaskie talerze i panele gipsowe z Kubadabad. Zaleca się rozpoczęcie wizyty w centralnej części, podziwiając kopułę, a następnie przejście do witryn w przedsionku i pomieszczeniach bocznych. Małe figury na mozaikach wymagają uważnego przyjrzenia się, dlatego warto przechodzić od witryny do witryny bez pośpiechu. Medresa znajduje się w odległości kilku minut spacerem od linii tramwajowej okrążającej wzgórze Alaeddin i można ją zwiedzić w trakcie tej samej wycieczki, razem z Medresą o Smukłej Wieży. Aktualne godziny otwarcia i zasady wstępu można sprawdzić na oficjalnej stronie internetowej Dyrekcji Muzeów.