Pałac i szpital nad brzegiem rzeki Tuncza.

Rozpocznij zwiedzanie meczetu Üç Şerefeli od zachodniego wejścia, ponieważ relacja tego budynku z bazarem jest najlepiej widoczna właśnie stąd. Ze względu na nachylenie terenu, do tego wejścia prowadzą schody, a masywna konstrukcja, wykonana z białego marmuru, wystaje do przodu. Przyjrzyj się uważnie kolumnom otaczającym niszę; zdobią je motywy przypominające klepsydry i sploty. Czerwone i białe palmetty zdobią łuk niszy, co stanowi szczegół odróżniający to wejście od pozostałych. Po wejściu na dziedziniec, zatrzymaj się i przyjrzyj się otoczeniu, ponieważ to właśnie w tym budynku po raz pierwszy w architekturze osmańskiej zastosowano dziedziniec z arkadami. Kolumny podtrzymujące arkady zostały wykonane z różnych rodzajów kamienia; większość z nich jest wykonana z marmuru, a w skrzydle północnym znajdują się kolumny z granitu i zielonego kamienia z Eğriboz. Podnieś głowę, aby zobaczyć zdobienia wewnątrz kopuł arkad. Dekoracje te zostały odnowione w XVIII wieku, zachowując oryginalne wzory. Dwa panele z niebieskiej i białej ceramiki zdobią nadproża okien dziedzińca, a portal kulturowy informuje, że na jednym z nich znajduje się wzmianka o imieniu II Murada. Następnie spróbuj rozróżnić minarety znajdujące się w każdym z czterech rogów dziedzińca, ponieważ każdy z nich jest ozdobiony w inny sposób. Minaret, od którego pochodzi nazwa meczetu, czyli "trzywieżowy minaret", jest wykonany z czerwonego kamienia i zdobiony zygzakami. Miał on wysokość bliską siedemdziesięciu metrów i był najwyższym minaretem swojej epoki. Każdy z jego poziomów jest osiągany oddzielnymi schodami, co stanowi najbardziej charakterystyczny element konstrukcyjny tego budynku. Minaret, zdobiony kwadratowymi płytkami w kolorach czerwonym i białym, jest przypisywany przez Encyklopedię Islamu TDV do okresu panowania Mehmeda Fatiha. Minaret spiralny, z grubymi żebrami owijającymi się wokół jego korpusu, został zbudowany po trzęsieniu ziemi w 1762 roku. Jeśli chcesz wejść do głównej części meczetu, pamiętaj o zakryciu ramion i kolan, a kobiety powinny zakryć głowę. Wewnątrz znajduje się prostokątna przestrzeń. Główna kopuła ma około dwudziestu czterech metrów średnicy, a po jej bokach znajdują się dwie mniejsze kopuły. Źródła podkreślają, że ten układ został później, w kolejnym stuleciu, udoskonalony przez architekta Sinana w meczetach w Stambule. Zwróć uwagę na małe, ozdobione muqarnasami kopułki, umieszczone w trójkątnych przestrzeniach między główną kopułą a kopułami bocznymi. Do zrobienia zdjęcia, dobrze jest ustawić się w północno-zachodnim rogu dziedzińca, aby uchwycić minaret z trzema poziomami

Po dotarciu do Mostu Kanuniego, nie wchodźcie od razu na niego. Najpierw podziwiajcie go z brzegu miasta, obserwując most w całości. Ten most, znany również jako Most Pałacowy, przez wieki był główną drogą łączącą miasto z Sarayiçi. Składa się z czterech łuków, które przecinają odnogę rzeki Tundża. W spokojne dni, łuki odbijają się w powierzchni rzeki. Historyczne źródła podają dwie różne daty budowy mostu. Niektóre wskazują na lata 1553-1554, podczas gdy portal Kultury twierdzi, że uważa się, że most został zbudowany w 1560 roku wraz z pałacami Sprawiedliwości i Wag. Ciekawe jest również powiązanie z architektem Sinanem, ponieważ, jak podaje Turkish Archaeological News, most nie znajduje się na osmanskich listach dzieł Sinana. Odniesienie pochodzi z dzieła Ahmeda Badiego Efendiego zatytułowanego "Riyaz-ı Belde-i Edirne". Co do długości, źródła podają różne wymiary, od sześćdziesięciu do osiemdziesięciu metrów. Szerokość wynosi cztery i pół metra, co oznacza wąski przejazd, w którym dwie osoby mogą swobodnie iść obok siebie. Według Wikipedii, most jest obecnie zabytkiem należącym do Generalnego Zarządu Dróg. Turkish Archaeological News podkreśla, że mimo zniknięcia samego pałacu, trzy historyczne kamienne mosty łączące wyspę z lądem przetrwały do dziś i są nadal używane. Teraz wejdźcie na most i przejdźcie do jego środka. Z tego miejsca, patrząc w lewo i w prawo, zrozumiecie, jak rzeka otacza wyspę, ponieważ Tundża, oddalona o kilka kilometrów na południe, rozdziela się na dwie odnogi, tworząc wyspę Sarayiçi. Długi most widoczny w kierunku południowo-zachodnim to most zbudowany w 1451 roku przez wezyra Şahabeddin Paşa, znany również jako most Saraçhane. Został on odrestaurowany w 1706 roku za panowania II Mustafy, a tablica pamiątkowa z tego okresu jest nadal widoczna. Trzy łuki mostu Fatih, znajdującego się na północnej odnodze, będziecie mogli zobaczyć z bliska na kolejnym przystanku, wewnątrz terenu pałacu. Według portalu Kultury, Kanuni umieścił ten most na tej samej osi co most Fatih, ponownie określając główne wejście do pałacu. Oznacza to, że trasa, po której chodzicie, jest częścią ceremonialnej drogi, którą sułtani i ambasadorzy pokonywali w drodze do pałacu. Woda doprowadzana do pałacu również przepływała przez ten most, za pomocą ułożonych rur. Jedna z odnóg wody Taşlımüsellim, którą architekt Sinan doprowadził do miasta, była w ten sposób podłączona do pałacu. Most został poważnie uszkodzony podczas powodzi w 1902 roku i ostatni raz został odrestaurowany

Po przejściu do Sarayiçi, najpierw zatrzymajcie się na środku rozległej łąki, aby poczuć skalę tego miejsca. Portal Kultury informuje, że kompleks pałacowy zajmuje powierzchnię przekraczającą 300 tysięcy metrów kwadratowych, a Pałac w Edirne jest drugim co do wielkości pałacem w Imperium Osmańskim, po Topkapı. Budowa rozpoczęła się w 1450 roku za panowania II Murada, a ukończono ją w 1475 roku za panowania Mehmeda Zdobywcy. Ze względu na otoczenie rzeką, nie było potrzeby budowy murów obronnych; wystarczyła niska i prosta ściana. Rozpocznijcie zwiedzanie od Adalet Kasrı (Pałacu Sprawiedliwości), wieży o kwadratowym planie, zbudowanej z kamienia i pokrytej piramidowym dachem. Jest ona łatwo widoczna z daleka. Według Wikipedii, Sulejman Wspaniały zlecił jej budowę w 1561 roku, a na najwyższym piętrze znajduje się marmurowy fontanna. Źródła podają, że w pałacu odbywały się posiedzenia Diwanu i sprawowane funkcje sądownicze. Tuż obok pałacu znajduje się Most Fatih, który trzema łukami przechodzi nad północnym ramieniem rzeki Tunca. Most ten pochodzi z 1452 roku, czyli z roku poprzedzającego podbój Stambułu, i łączył Hasbahçe z dziedzińcem pałacowym. Po przejściu przez most w stronę pałacu, po prawej stronie zobaczycie długą budowlę pokrytą kopułami: jest to Matbah-ı Amire, czyli pałacze kuchnie. Zwróćcie uwagę na kamienne kominy na dachu, ponieważ wskazują one położenie pieców wewnątrz budynku. Po północno-wschodniej stronie dziedzińca znajduje się Hamam (łaźnia) Kum Kasrı, jeden z niewielu budynków, które przetrwały od połowy XV wieku. Główna budowla pałacu, Cihannüma Kasrı, przetrwała jedynie w postaci fragmentów murów. Widok na te ruiny nabiera innego znaczenia, gdy dowiecie się, jak pałac do tego dojszedł. W XIX wieku pałac był wykorzystywany jako magazyn amunicji, a podczas wojny w 1877-1878, po wybuchu amunicji zgromadzonej w pobliżu Babüssaade, pałac został w dużej mierze zniszczony w wyniku trwającej trzy dni eksplozji. Pozostałe fragmenty zostały później wykorzystane w innych budowlach. Obecnie na terenie kompleksu trwają prace archeologiczne i renowacyjne; niektóre obszary mogą być ogrodzone, dlatego warto trzymać się wyznaczonych ścieżek. Sarayiçi jest również areną zawodów w zapaśniczym stylu Kırkpınar, które odbywają się na tym terenie od 1924 roku. Nawet w dni, gdy trybuny są puste, ten otwarty plac świadczy o tym, jak żyje się na wyspie. Obszar zalesiony, położony między ramionami rzeki Tunca, dawny teren łowiecki

Po przybyciu do kompleksu, najpierw zatrzymajcie się na dziedzińcu i zapoznajcie się z planem, ponieważ nie jest to pojedynczy budynek, lecz zespół budynków rozciągających się wzdłuż brzegu rzeki Tundża. Zgodnie z Encyklopedią Islamu (TDV), po jednej stronie dziedzińca znajdują się szpital (darüşşifa) i medresa, po drugiej – stołówka (imaret) i kuchnie, a na końcu, w kierunku rzeki, znajduje się meczet. Fundamenty kompleksu zostały położone w 1484 roku, podczas wyprawy do Akkermana, a budowa została ukończona w 1488 roku. Muzeum informuje, że architektem był prawdopodobnie Mimar Hayreddin, ale nie ma dokumentów, które to potwierdają. Nie zapomnijcie obejrzeć czworobocznej fontanny z piramidowym daszkiem, znajdującej się przed bramą dziedzińca; zgodnie z inskrypcją, została dodana w latach 1669-1670. Po przejściu przez wejście do muzeum, do szpitala, w pierwszej części dziedzińca zobaczycie szereg małych, kopulastych pomieszczeń, ukrytych za kolumnowym gankiem. Muzeum zaaranżowało tę część jako gabinety ambulatoryjne i prezentuje tutaj kolekcję instrumentów muzycznych. Przyjrzyjcie się uważnie ścianom, ponieważ muzeum informuje, że odnaleziono na nich dwadzieścia osiem rysunków. Znajdują się tam m.in. rysunki statków, zamku, jeleni i ptaków, prawdopodobnie wykonane przez pacjentów przebywających w szpitalu. Przechodząc przez ozdobną bramę, przejdziecie do drugiego dziedzińca; pomieszczenia z kopułami w rogach oraz ganeki po obu stronach stanowiły administracyjną część szpitala. Najbardziej imponującym miejscem jest trzecia część, czyli sam szpital, więc zostawcie go na koniec i wejdźcie powoli. Otaczające sześciokątnej platformy ganeki i pomieszczenia, wysoka kopuła w centrum i świetlik na szczycie kopuły tworzą niesamowity widok. Stańcie przed fontanną w samym środku i posłuchajcie przez chwilę. Jak napisał Evliya Çelebi, pacjentom w szpitalu odtwarzano muzykę przy użyciu instrumentów trzy razy w tygodniu, a muzeum, dzięki swojej aranżacji, łączy dźwięk wody i muzykę pod tą samą kopułą. Uważa się, że przylegająca do wejścia część z pięcioma oknami była miejscem, gdzie przebywali muzycy; jednak TDV zaznacza, że istnieją inne interpretacje tego miejsca. Zwróćcie uwagę, że okna pomieszczeń wychodzą zarówno na ogród, jak i na fontannę, ponieważ światło, powietrze i dźwięk zostały tu starannie przemyślane. Muzeum odtwarza historię medycznej edukacji z XV wieku, prezentując medresę znajdującą się obok szpitala, za pomocą manekinów. Należy pamiętać, że istnieje pewna sprzeczność w źródłach: TDV pisze, że twierdzenie, że budynek był medresą medyczną, nie