Edirne Sarayı (Sarayiçi)

Pałac w Edirne, położony na północny wschód od miasta, w dzielnicy Sarayiçi, otoczony przez rozwidlające się koryta rzeki Tundża, to miejsce, w którym niegdyś znajdował się jeden z największych pałaców osmańskich sułtanów. W źródłach pałac jest znany jako Saray-ı Cedid-i Amire, czyli Nowy Pałac, a także jako Pałac nad Tundżą i Pałac Ogrodów Sułtańskich. Wikipedia podaje, że był to drugi co do wielkości pałac w Imperium Osmańskim, po Pałacu Topkapi w Stambule. Według portalu Kultury, pałac rozciągał się na obszarze przekraczającym 300 tysięcy metrów kwadratowych wzdłuż brzegu rzeki Tundża. Budowa rozpoczęła się w 1450 roku za panowania II Murada. Po śmierci sułtana prace zostały wstrzymane, a następnie wznowione za panowania jego syna, Mehmeda Fatiha, i pałac został ukończony w 1475 roku. Według relacji opartych na dziełach Evliyę Çelebiego, przed podbojem teren ten był polowaniem, a od czasów I Murada był znany jako miejsce, gdzie sułtani przyjeżdżali, aby odpocząć. Ze względu na naturalną ochronę zapewnianą przez wyspę utworzoną przez rzekę, pałac został zbudowany bez potrzeby wysokich murów obronnych, a jedynie otoczony prostym murem. Przez wieki pałac powiększał się dzięki budowlom dodawanym przez kolejnych sułtanów. Portal Kultury pisze, że okres panowania Kanuniego Sulejmana i architekta Mimar Sinana był drugim ważnym etapem rozwoju pałacu. Sinan doprowadził jeden z kanałów wody Taşlımüsellim do pałacu i otoczył teren pałacu drugim kanałem wodnym, tworząc łukowaty kanał, który miał chronić przed powodzią. Między rzeką a kanałem powstał Hasbahçe, prywatny ogród sułtanów. Kanuni zlecił budowę mostu nad kanałem, w miejscu, gdzie obecnie znajduje się Most Fatiha, co ponownie zdefiniowało główne wejście do pałacu. W centrum pałacu znajdował się Cihannüma Kasrı, zbudowany przez Fatiha, znany również jako Taht-ı Hümayun (Trójgwiezdny Tron). Wokół pałacu znajdowały się Has Oda (pokój prywatny), biblioteka pałacowa, Sancak-ı Şerif dairesi (komnata świętej flagi), Arz Odası (sala audiencji) oraz apartamenty sułtana, jego żony i synów. Przed Arz Odası znajdowała się Babüssaade, znana również jako Ak Ağalar Kapısı (Brama Białych Aghas). Turkish Archaeological News podaje, że w swoim złotym okresie pałac składał się z 72 budowlami, w tym 18 łaźniami. Pałac przeżywał szczególnie żywe lata za panowania IV Mehmeda; sułtan, znany z zamiłowania do polowań, spędzał większość swojego czasu w Edirne. Archiwalne dokumenty wskazują Pałac Sprawiedliwości to wieża zbudowana w 1561 roku przez Sułtana Sulejmana Wspaniałego, zaprojektowana przez architekta Sinana. Jest wykonana z kamienia, ma piramidalny szczyt i kwadratowy plan, a do dziś zachowała się w dobrym stanie. Na najwyższym piętrze znajduje się marmurowy fontanna. Matbah-ı Amire to prostokątny budynek składający się z trzech części, pokrytych kopułami, a wewnątrz znajdują się cztery piece z cegły. Źródło ciepła (Hamam) Kum Kasrı to jeden z niewielu budynków pochodzących z czasów Mehmeda II, zbudowany z kamienia i cegły. Pierwsze badania naukowe na terenie kompleksu przeprowadzono w 1956 roku, a wykopaliska prowadzono okresowo od 1999 roku. W tym czasie zakończono renowację Babüssaade, Matbah-ı Amire i Pałacu Sprawiedliwości. Ze względu na trwające prace archeologiczne i renowacyjne, niektóre obszary mogą być niedostępne dla zwiedzających. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny status w oficjalnych źródłach. Na północ od kompleksu znajduje się "Las Kur", dawny park myśliwski, który, jak wynika z broszury Ministerstwa Kultury i Turystyki, zawiera pawilon myśliwski z czasów Sułtana Mehmeda IV. W Sarayiçi znajduje się również arena, na której odbywają się tradycyjne zawody w zapasach olejnych Kırkpınar. Do pałacu można dotrzeć z miasta przez Most Sulejmana, a od północy przez trójłukowy Most Mehmeda, zbudowany w 1452 roku. Można również dojść do kompleksu, idąc na północ od Selimiye w kierunku rzeki Tundża, lub przejechać krótki odcinek drogi. Ze względu na rozległość i otwartą przestrzeń, wygodne buty i ochrona przed słońcem w miesiącach letnich są zalecane. Ruiny Pałacu Cihannüma, wraz z otaczającą go zielenią i drzewami, są najczęściej fotografowanym miejscem w kompleksie.