Wybrzeże Muratpaşa, od klifów do Hıdırlık.

Zacznijcie od wejścia do parku Düden, położonego przy ulicy Lara Caddesi. Autobusy miejskie kursujące z centrum miasta w kierunku Lary przejeżdżają przez tę ulicę; przystanek, na którym należy wysiąść, znajduje się kilka kroków od bramy parku. Zanim do niego dotrzecie, wyjaśnijmy pewną kwestię: w Antalyi znajdują się dwa wodospady Düden. Górny Düden, położony w dzielnicy Kepez, znajduje się w lesie i wpada do źródła. Dolny Düden, który będziecie oglądać, to ostatni punkt trasy rzeki, miejsce, gdzie woda spada z klifu bezpośrednio do Morza Śródziemnego. Portal kulturowy rejestruje ten wodospad również pod nazwą Karpuzkaldıran, a jego wysokość wynosi około 40 metrów.

Wewnątrz parku, podążajcie ścieżką w kierunku morza, a następnie udajcie się na taras widokowy, znajdujący się przy krawędzi klifu. Stąd widok na wodospad jest z boku i z góry; najlepiej obserwować, jak woda oddziela się od skały i spada w przepaść, a także podziwiać chmurę mgły, która tworzy się u jego podnóża. Jeśli wiatr wieje od morza, mgła może sięgać tarasu, więc często będziecie musieli czyścić obiektyw aparatu. Rano słońce będzie za wami, co zwiększa szansę na uchwycenie tęczy w mgiele. Po południu światło będzie bardziej rozproszone, a pod koniec dnia morze będzie oświetlone, a wodospad znajdzie się w cieniu. Dlatego najlepsza pora na fotografowanie to poranek, a to również jeden z powodów, dla których warto zacząć trasę właśnie tutaj.

Po tarasie, zwiedzajcie pozostałą część parku. Düden Park to zadrzewiona ścieżka, położona na szczycie klifu; znajdują się tam ławki i ścieżki biegnące równolegle do brzegu. Wzdłuż brzegu ziemia i mgła mogą być mokre, więc zdecydowanie nie wychodźcie poza bariery. Nieco na wschód od wodospadu znajduje się Gençlik Parkı, który portal kulturowy poleca jako punkt widokowy. Ten park, z miejscem na piknik i parkingiem, oferuje drugą perspektywę na wodospad. Jeśli macie czas, warto tam zajrzeć, ponieważ tylko z przeciwległego brzegu można zobaczyć całą wysokość, na której woda wpada do morza.

Dla tych, którzy chcą zobaczyć wodospad z dołu, trzecią opcją jest morze. Rejsy statkami, wypływające z marin w Kaleiçi, płyną wzdłuż klifu i podchodzą blisko wodospadu. Düden jest jedynym wodospadem w Antalyi, który można zobaczyć z pokładu statku. Możecie rozważyć tę opcję pod koniec dnia, po powrocie do portu; sprawdźcie aktualne rozkłady i ceny w firmach oferujących rejsy. Obszar, w którym znajduje się rzeka Düden i jej wodospad, uzyskał w 2020 roku status obszaru chronionego. W parku należy dba

Wejdź do parku od strony wschodniej, od miejsca, gdzie kończy się Atatürk Caddesi. Zwróć uwagę na to, co widzisz na początku: proste linie, symetryczne rabaty kwiatowe i szerokie aleje, które tworzą wrażenie ruchu w obu kierunkach. Ten układ nie jest przypadkowy. Budowa parku rozpoczęła się w 1935 roku, a plan, który przetrwał do dziś, został opracowany w latach 1940-1945 pod kierownictwem gubernatora Haşıma İşcana, a architektem był Necmettin Ateş. Artykuł Engina i Erdoğan z 2020 roku opisuje, jak projekt czerpał inspirację z geometrycznego podejścia ogrodów barokowych i renesansowych. Urząd Miasta informuje, że pierwotna nazwa parku to Inönü Parkı. Park, położony na wysokości 35-40 metrów nad poziomem morza, na zboczu klifu, jest jednym z najstarszych parków w mieście.

Podstawą planu są trzy równoległe aleje. Wszystkie trzy biegną z wschodu na zachód w kierunku morza, a każda z nich kończy się tarasem widokowym na skraju klifu. Najlepszym sposobem na zwiedzanie jest przejście jedną z alei aż do morza, podziwiając tarasy, a następnie powrót inną aleją. Tarasy, jak wspomniano w artykule, nazywane są "miradorami"; zostały zaprojektowane w stylu charakterystycznym dla parków z okresu wczesnej Republiki, z fontannami, pergolami i schodami. Z tarasów można podziwiać Zatokę Antalyjską, wybrzeże Konyaaltı na zachodzie oraz góry Beydağ na tle. W słoneczne dni można zobaczyć rzadki widok gór pokrytych śniegiem, a w kadrze znajduje się jednocześnie morze i śnieg.

Wykorzystaj tarasy, aby znaleźć rzeźby. Według listy Urzędu Miasta, rzeźba "Robotnik i Dziecko" autorstwa Mehmeta Aksoya znajduje się na drugim tarasie, rzeźba "Dłoń" autorstwa Kuzguna Acara na trzecim tarasie, a rzeźba "Don Kichot" autorstwa Cahvara Göktaşa znajduje się pomiędzy drugim i trzecim tarasem. Na północ od parku znajduje się miejsce, gdzie w 1965 roku znajdował się Stadion Atatürka; po jego zburzeniu w 2016 roku, teren został przekształcony w przestrzeń rekreacyjną. Obecnie na terenie parku znajdują się również budynek Urzędu Miasta i teatr miejski. W artykule wymienia się również budynki z okresu Republiki, takie jak dawny dom hodowli jedwabników i dom rolniczy, które powinny zostać zachowane. Zwróć uwagę na te budynki, aby przypomnieć sobie, że park to nie tylko zieleń, ale również dokument planowania z tamtej epoki.

Najlepsze światło na tarasach jest po południu. Wraz z zachodem słońca, zbocze klifu oświetla się, a w kadrze skierowanym w stronę Konyaaltı, morze staje się ciemniejsze. Zachód słońca

Podczas zbliżania się do wieży z rogu parku, najpierw przyjrzyjcie się jej z daleka. Masywne, kwadratowe postawienie, na którym spoczywa cylindryczna wieża; całkowita wysokość to 14 metrów. Ta dwuczęściowa konstrukcja podsumowuje całą historię tego miejsca. Urząd Miasta prezentuje wieżę jako mauzoleum pochodzące z I lub II wieku, powiązując ją z rodziną Markusa Kalpurniusza Rufusa, który pełnił funkcję konsula w Attalii, na podstawie dwunastu płaskorzeźb przedstawiających topory na jej górze. Artykuł Yiğita z 2022 roku wskazuje, że wieża była wykorzystywana jako latarnia i punkt obserwacyjny dla statków wchodzących do zatoki, a niektóre źródła uważają ją za grobowiec bohatera, ze względu na fragmenty fresków znajdujących się w dolnej części. Oglądając podstawę, zwróćcie uwagę na rzędy kamieni; w źródłach pojawia się pogląd, że cylindryczna część wieży została wzniesiona w innym okresie. Główne wejście znajduje się na wschodniej stronie. Zgodnie z opisem Urzędu Miasta, po przejściu przez długi korytarz, dociera się do małego pomieszczenia o kształcie krzyża, z niszami. Na ścianach tego pomieszczenia znajdującego się na parterze, znajdują się ślady fresków, które z biegiem lat zostały zniszczone przez przecieki wody. Schody prowadzące na górę znajdują się w korytarzu, a tam znajduje się galeria otaczająca masywną ścianę. Dostęp do wnętrza jest okresowo ograniczany; zapytajcie pracownika przy wejściu. Jeśli jest zamknięte, otoczenie i obszar wykopalisk są równie interesujące, jak wnętrze wieży. Urząd Wojewódzki informuje, że fragmenty murów obronnych, w tym wieża Hıdırlık, Brama Hadriana i Wieża Zegarowa, są widoczne w mieście do dziś; dlatego też wieża znajduje się w miejscu, gdzie mury lądowe łączą się z murami nadmorskimi. Historia wieży jest zapisana w kamieniu. W okresie bizantyjskim, ze względu na solidną konstrukcję, była wykorzystywana do obrony miasta i była połączona z murami. Według wiadomości DHA z sierpnia 2026 roku, w okresie Seldżuków była wykorzystywana jako pałac, a w okresie osmańskim jako magazyn wojskowy. Nazwa również dodaje kolejną warstwę znaczenia: Hıdırlık oznacza miejsce, gdzie obchodzony jest wiosenny festiwal Hıdırellez, a w wielu miastach Anatolii znajdują się wzgórza o tej samej nazwie. Najnowsze zmiany dotyczą otoczenia wieży. Wykopaliska i taras widokowy, realizowane pod nadzorem Dyrekcji Muzealnej Urzędu Miasta, zostały ukończone, a teren został otwarty dla zwiedzających w lipcu 2026 roku. Podczas wykopalisk odkryto mauzoleum datowane na II wiek p.n.e., prawdopodobnie przeznaczone dla regionalnego namiestnika, budynki, które mogły być kaplicami w okresie W ciągu czterdziestu minut można obejść wieżę, zapoznać się z terenem wykopalisk i usiąść na tarasie. Aby zejść do przystani, wejdź na ulicę Hesapçı, która biegnie na północ od wieży; ta ulica prowadzi do Bramy Hadriana, ale po kilku ulicach skręć w lewo, na zachód, i zejdź do portu przez kręte, kamienne uliczki Starego Miasta. Spacer nie powinien zająć więcej niż piętnaście minut, ale uważaj, ponieważ kamienie mogą być śliskie. Źródło: Gmina Miejska Antalya; Yiğit 2022, Harmonia Nauki; DHA 28.08.2026; Urząd Wojewódzki w Antalyi.

Po zejściu z uliczek Kaleiçi i dotarciu do portu, najpierw przyjrzyjcie się samemu portowi. Urząd Miasta informuje, że ten naturalny port w kształcie półkola został założony w okresie hellenistycznym, jego wejście ma 110 metrów, a obecne nabrzeża prawdopodobnie zbudowano na pozostałościach murów hellenistycznych. Po obu stronach wejścia niegdyś wznosiły się wieże, a między nimi rozciągał się łańcuch; w 1472 roku flota papieska zabrała ten łańcuch jako łup do Rzymu. Jak podaje Urząd Wojewódzki w Antalyi, przed założeniem starożytnej Attaleii, w tym miejscu znajdował się port piracki o nazwie Korykos. Muzeum Zabawek znajduje się w starym budynku portowym, położonym nad samym portem.

Muzeum zostało otwarte 23 kwietnia 2011 roku przez Urząd Miasta, pod nadzorem Sunaya Akına, założyciela Muzeum Zabawek w Stambule. Jest to trzecie muzeum zabawek w Turcji. Budynek o powierzchni około 650 metrów kwadratowych jest podzielony na dziesięć sekcji, a zabawki są eksponowane w witrynach, posegregowane według epok i tematów. Źródła podają różne informacje na temat wielkości kolekcji: Urząd Wojewódzki mówi o 1500 eksponatów, a Urząd Miasta o 3000 zabawek; podaje się również, że zabawki pochodzą z lat od połowy XIX wieku do lat 80. XX wieku. Podczas zwiedzania zwróćcie uwagę na to, że zabawki pochodzą z takich krajów jak Niemcy, Stany Zjednoczone, Rosja, Japonia i Turcja; obserwacja, jak ten sam rodzaj zabawki zmieniał się w różnych krajach, jest jednym z najciekawszych aspektów kolekcji.

Najlepiej zacząć zwiedzanie od wejścia i podążać za numeracją witryn, ponieważ sekcje są ułożone w przybliżeniu chronologicznie. Najstarsze eksponaty to pierwsze fabryczne zabawki i domki dla lalek z okresu rewolucji przemysłowej; w środkowych sekcjach znajdują się samochody na sprężynę, zabawki zwierzęce i modele pociągów. Sekcja poświęcona zabawkom wyprodukowanym w Turcji oraz znane postacie, takie jak Nasreddin Hoca, Keloğlan i Temel Reis, to miejsce, w którym dorośli odwiedzający mogą odnaleźć wspomnienia z własnego dzieciństwa; prawdopodobnie spędzicie tam więcej czasu. Pamiętajcie, że szyby witryn odbijają światło, więc wyłączcie błysk podczas robienia zdjęć i róbcie je pod lekkim kątem, nie opierając się o szybę.

W dwukondygnacyjnym budynku warsztatowym, znajdującym się obok muzeum, organizowane są warsztaty dla dzieci powyżej 3 roku życia, takie jak malowanie drewnianych zabawek, tworzenie masek, origami, praca z gliną i dramę. Program warsztatów może się zmieniać, dlatego przed wizytą sprawdźcie ogłoszenia Urzędu Mi