
Spacer po starym Adanie, z Taşköprü do Tepebağ.
Zaloguj się, aby polubić i ocenić
Stara część Adany, położona na zachodnim brzegu rzeki Seyhan, rozwinęła się na wzgórzu i w jego otoczeniu. Wzgórze Tepebağ, na którym miasto było wielokrotnie odbudowywane, rzymski most przeprawiający się przez rzekę, pałac z okresu bejluków oraz wieża zegarowa, symbol modernizacji z końca XIX wieku, znajdują się od siebie zaledwie kilkaset metrów. Ta trasa pozwala na piesze zwiedzanie tego niewielkiego obszaru, zatrzymując się w pięciu punktach i śledząc dwutysięczną historię Adany, ulicą po ulicy. Rozpoczynacie dzień od ikonicznego Taşköprü. Źródła podają, że most został zbudowany w czasach rzymskich, prawdopodobnie w pierwszej połowie II wieku naszej ery; obecnie jest otwarty tylko dla pieszych i stanowi najlepsze miejsce do podziwiania widoków na oba brzegi rzeki. Następnie, kierując się na zachód, docieracie do starego bazaru i pałacu Ramazanoğlu, pozostałości po bejliku Ramazanoğulları. Inszrypcja na pałacu datowana jest na rok 1495; obecnie pełni funkcję centrum kultury jednej z uniwersytetów. Kilka kroków dalej wznosi się Wieża Zegarowa, znajdująca się przy ulicy Ali Münif. Otoczenie wieży, wraz z targiem Kazancılar, najlepiej zachowało historyczny charakter miasta. Druga część trasy prowadzi na północ, do tradycyjnych domów Adany w dzielnicach Tepebağ i Kayalıbağ. W dwóch odrestaurowanych domach znajduje się Muzeum Kina w Adanie, otwarte w 2011 roku, które opowiada o osobach związanych z kinem w mieście – aktorach, reżyserach i twórcach. Ostatnim punktem jest Muzeum Domu Atatürka, położone na północny zachód od rzeki, przy ulicy Seyhan, w rzędzie okazałych domów. W tym budynku, w którym Atatürk zatrzymał się podczas swojej wizyty 15 marca 1923 roku, można podziwiać typowy przykład tradycyjnego domu Adany i zobaczyć jego układ wnętrza. Układ ten został celowo zaprojektowany. Most symbolizuje najstarszą warstwę miasta i jego związek z rzeką, pałac i wieża zegarowa reprezentują okresy bejluków i osmański, a domy w Tepebağ odzwierciedlają architekturę mieszkalną XIX i XX wieku. W ten sposób, spacerując, podróżujecie również w czasie. Na końcu trasy wracacie nad brzeg rzeki; z Domu Atatürka można wrócić do Taşköprü krótkim spacerem wzdłuż rzeki. Całkowity dystans spaceru jest krótki, ale w lecie, ze względu na upały i wilgotność Adany, może być męczący. Zabierzcie kapelusz, wodę i wygodne buty; pamiętajcie, że w Tepebağ znajdują się strome wzniesienia i wąskie, ślepe uliczki. Ulica Ali Münif jest ruchliwa i zatłoczona, więc zachowajcie ostrożność podczas przechodzenia przez ulicę w pobliżu wie Źródła:
- Dyrekcja Kultury i Turystyki w Adanie, Most Kamienny (Taşköprü), https://adana.ktb.gov.tr/TR-231180/adana-tas-kopru.html
- Portal Kultury, Most Kamienny, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/adana/gezilecekyer/tas-kopru
- Dyrekcja Kultury i Turystyki w Adanie, Rezydencja Ramazanoğlu (medresa), https://adana.ktb.gov.tr/TR-231203/ramazanoglu-konagi-medresesi.html
- Encyklopedia KÜRE, Rezydencja Ramazanoğlu, https://kureansiklopedi.com/tr/detay/ramazanoglu-konagi-a5e0e
- Hürriyet Daily News, Rezydencja Ramazanoğlu staje się centrum kultury, https://www.hurriyetdailynews.com/ramazanoglu-mansion-becomes-cultural-center-10965
- Dyrekcja Kultury i Turystyki w Adanie, Wielka Wieża Zegarowa, https://adana.ktb.gov.tr/TR-231175/buyuk-saat-kulesi.html
- Portal Kultury, Wielka Wieża Zegarowa, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/adana/gezilecekyer/buyuk-saat-kulesi
- Encyklopedia KÜRE, Wielka Wieża Zegarowa w Adanie, https://kureansiklopedi.com/tr/detay/adana-buyuk-saat-kulesi-e2bd5
- Inwentaryzacja Kultury, Wielka Wieża Zegarowa w Adanie, https://kulturenvanteri.com/yer/adana-buyuk-saat/
- Inwentaryzacja Kultury, Targ Kazancılar, https://kulturenvanteri.com/yer/kazancilar-carsisi/
- Encyklopedia KÜRE, Muzeum Kina w Adanie, https://kureansiklopedi.com/tr/detay/adana-sinema-muzesi-cda2a
- Urząd Miasta Adana, 100 miejsc wartych odwiedzenia w Adanie (2023), s. 22-44, https://www.adana.bel.tr/panel/uploads/adanadagez_v/Adana-da-Gez-2023.pdf
- Dyrekcja Kultury i Turystyki w Adanie, Muzeum Domu Atatürka, https://adana.ktb.gov.tr/TR-231428/ataturk-evi-muzesi.html
- Portal Kultury, Muzeum Domu Atatürka, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/adana/gezilecekyer/ataturk-evi-muzesi
- Wikipedia, Most Kamienny (Adana), https://tr.wikipedia.org/wiki/Taşköprü_(Adana)
- Wikipedia, Most Kamienny (Adana), https://en.wikipedia.org/wiki/Taş
Przystanki trasy

Taşköprü.
Zbliż się do Taşköprü od strony Seyhan, od zachodniego końca mostu, i najpierw zatrzymaj się na chwilę na brzegu, korzystając z chodnika. Obecnie most jest zamknięty dla ruchu samochodowego; po remoncie w połowie lat 2000, dostępny jest tylko dla pieszych, co pozwala na swobodne przespacerowanie się po nim. Najpierw przejdź na drugą stronę, w kierunku Yüreğir, aby lepiej wyobrazić sobie jego rozmiar; długość mostu, według źródeł, przekracza nieco 300 metrów. Podczas spaceru zwróć uwagę na kamienne płytki pod stopami. Według Wikipedii w języku angielskim, ta kamienna nawierzchnia została wykonana w latach 1899-1908 za czasów gubernatora Adany, Süleymana Bahri Paşa, i stała się tematem pieśni ludowych.
Po dotarciu na środek mostu zauważysz, że droga lekko się podnosi po obu stronach. Portal Kultury informuje, że środek mostu jest o około 2,5 metra wyższy niż brzegi. Zatrzymaj się w tym miejscu i spójrz na płynący rzekę, w kierunku południowym; obecny, szeroki wygląd mostu jest wynikiem późniejszych rozbudów. Według źródeł, pierwotnie droga była znacznie węższa i została poszerzona na początku XX wieku, a w tym czasie pod spód dodano nowe łuki.
Następnie zejdź na brzeg i spójrz na podstawy mostu od dołu. Widoczne są liczne, trójkątne konstrukcje, które stanowią zabezpieczenie przed prądem. Według Wikipedii w języku angielskim, obecny, regularny trójkątny kształt tych konstrukcji pochodzi z jednego z osmańskich remontów. Na dolnej części wschodnich podpór można zauważyć technikę obróbki kamienia; wschodnia część mostu jest najbardziej autentyczną częścią oryginalnej konstrukcji. Wymiary wszystkich łuków są różne; jest to wynik wielokrotnych remontów, które most przeszedł na przestrzeni wieków. W źródłach znajduje się również informacja o rzeźbie lwa na północnej stronie jedenastego łuku; warto poszukać go przez lornetkę lub obiektyw z zoomem.
Źródła nie podają jednoznacznie, kto był twórcą mostu. Dyrekcja Kultury i Turystyki prowincji Adana, opierając się na inskrypcji w muzeum, wspomina o architekcie o imieniu Auxentios; Wikipedia w języku angielskim zauważa, że dokładna treść tej inskrypcji może odnosić się nie do mostu, a do wodociągu. Podróżnik Victor Langlois przypisywał most cesarzowi Hadrianowi, a bizantyjski historyk Prokopiusz opowiada o tym, jak cesarz Justinian I nakazał odbudowę podpór. Ze względu na remonty przeprowadzone w okresach Umajjadów, Abbasydów i Osmańskiej, bardziej właściwe jest postrzeganie mostu jako konstrukcji warstwowej, a nie przypisywanie go do jednej konkretnej daty.
Najlepsze światło do fotografowania to wczesny ranek, gdy słońce wschodzi od

Rezydencja Ramazanoğlu.
Rezydencja Ramazanoğlu, położona na ulicy Kızılay Caddesi, znajduje się w kompleksie meczetu Ulu Cami. Wchodząc na ulicę, rezydencję znajdziecie po południowo-wschodniej stronie meczetu. Zanim wejdziecie do środka, dokładnie obejrzyjcie jej zewnętrzną fasadę. Dolna część budynku jest zbudowana z kamienia, a górne kondygnacje z cegły, a granica, w której te dwa materiały się spotykają, jest wyraźnie widoczna na elewacji. Zgodnie z informacjami zawartymi w Wikipedii, budynek o prostokątnym planie ma wymiary 16 na 10,5 metra; jego skromny wygląd odzwierciedla powściągliwą architekturę tego regionu.
Zbliżcie się do głównego wejścia, ponieważ historia rezydencji jest znana dzięki inskrypcji znajdującej się tam. Zgodnie z inskrypcją, część "haremlik" (prywatna część) została ukończona w miesiącu Szaban roku 900 hidżry, czyli w kwietniu 1495 roku, przez Ramazanoğlu Halil Beya. Jednak źródła podkreślają, że ta data nie odnosi się do całego budynku. Encyklopedia KÜRE podaje, że budynek został pierwotnie wzniesiony między rokiem 1360 a 1400, a inskrypcja z 1495 roku odnosi się do renowacji. Informacje przekazane przez byłego dyrektora rezydencji w gazecie Hürriyet Daily News również wskazują, że budowa rozpoczęła się w drugiej połowie XIV wieku. Dlatego też można uznać rezydencję za jeden z najstarszych zachowanych budynków świeckich w Anatolii.
Obecnie rezydencja służy jako centrum kultury Uniwersytetu Çukurova i jest miejscem konferencji, spotkań i koncertów. Jeśli będziecie mieli możliwość wejścia, zacznijcie od kamiennej części na parterze; stąd prowadzą schody na wyższe kondygnacje. Następnie obejrzyjcie sklepione pomieszczenia w północnej części, które, według źródeł, służyły jako "selamlık" (publiczna część). Na piętrze znajduje się kuchnia i dwa pokoje, a na najwyższej kondygnacji – duża sala i pomieszczenie kąpielowe. Gazeta Hürriyet Daily News informuje, że obecność łaźni na najwyższej kondygnacji jest rzadką cechą w starszych budynkach.
Podczas zwiedzania wyobraźcie sobie gości, którzy przebywali w rezydencji w przeszłości. Według źródeł, Yavuz Sultan Selim zatrzymał się tutaj podczas swojej kampanii w Egipcie, a Kanuni Sultan Süleyman był gościem Ramazanoğlu Piri Beya, gdy przybył do Adany w 1535 roku. Encyklopedia KÜRE podaje również, że poeta i gubernator Ziya Paşa wykorzystywał salę na parterze jako salę reprezentacyjną podczas swojej kadencji. Budynek został uszkodzony podczas trzęsienia ziemi w Adanie w 1998 roku, a następnie został odrestaurowany przez Główny Zar

Wielka Wieża Zegarowa.
Wielka Wieża Zegarowa wznosi się pośrodku ulicy Ali Münif, a z pensjonatu można do niej dotrzeć w kilka minut. Najlepiej podziwiać wieżę z pewnej odległości, ponieważ dopiero wtedy można zobaczyć całą jej bryłę, która ma kształt prostopadłościanu. Źródła podają, że wysokość wieży wynosi trzydzieści dwa metry, a w swoim czasie była najwyższą wieżą zegarową na terenie Imperium Osmańskiego; na drugim miejscu znalazła się wieża zegarowa w Dolmabahçe w Stambule. Przybliżając się, zwróć uwagę na jej konstrukcję; wieża została zbudowana z małych, precyzyjnie obrobionych kamieni, co sprawia, że jej budowa była bardzo trudna.
Daty rozpoczęcia i zakończenia budowy wieży są podawane różnie w różnych źródłach, dlatego warto zapoznać się z oboma wersjami. Ministerstwo Kultury i Turystyki oraz Portal Kultury podają, że budowa rozpoczęła się w 1881 roku za czasów gubernatora Ziya Paşa, a ukończono ją w 1882 roku za czasów gubernatora Abidin Paşa. Z kolei anglojęzyczna Wikipedia informuje, że budowa rozpoczęła się w 1879 roku, a w projektowaniu wieży brali udział Krikor Ağa Bezdikyan i Kaspar Ağa; również w Inwentarzu Kulturowym wymienia się tych dwóch rzemieślników. Obie źródła wspominają również o znaczącym wkładzie burmistrza Hacı Yunusa w budowę.
Encyklopedia KÜRE informuje, że pierwotnie wieża nazywała się "Saathane", a nazwa "Wielka Wieża Zegarowa" została przyjęta, aby odróżnić ją od mniejszej wieży zegarowej o kształcie skarbonki, znajdującej się na ruchliwej placu miasta. Na każdej ze czterech ścian wieży znajduje się zegar, a obecny mechanizm został sprowadzony z Niemiec w 1925 roku. Ta sama encyklopedia podaje, że szerokość wieży wynosi osiem metrów, a w późniejszych latach do wieży dobudowano antenę i syrenę alarmową. Przy oglądaniu górnej części wieży, staraj się odróżnić te późniejsze dodatki od oryginalnej konstrukcji. Według źródeł, dzwon, który dzwonił co godzinę, był słyszalny w dużej części miasta, a godziny pracy urzędów były ustalane w oparciu o ten dzwon. Ministerstwo Kultury i Turystyki podkreśla, że wieża została zbudowana w sposób zapewniający jej wytrzymałość, co potwierdziła trzęsienie ziemi w Adanie w 1998 roku.
Okolice wieży oferują prawdziwą przyjemność z odkrywania. Encyklopedia KÜRE informuje, że w 2013 roku rozpoczęto prace nad rewitalizacją ulicy Ali Münif, w wyniku których fasady sklepów zostały ujednolicone. Z tego miejsca można skręcić w kierunku Kazancılar Çarşısı; Inwentarz Kulturowy podaje, że ten targ jest również znany jako Adana Arastası i Ramazanoğlu Çarşısı, a jego historia się

Muzeum Kinematografii w Adanie.
Muzeum Kinematografii w Adanie, położone w dzielnicy Kayalıbağ, przy rogu ulic Seyhan Caddesi i 26025 Sokak, znajduje się na zachodnim brzegu rzeki Seyhan. Przed wizytą w muzeum warto pospacerować po okolicznych uliczkach, ponieważ jest to obszar, na którym znajdują się stare domy w Adanie, zbudowane na wzgórzu Tepebağ. Według Wikipedii, większość tych domów ma dwa lub trzy piętra, charakteryzuje się grubymi ścianami i niewielką liczbą okien na parterze, a na wyższych kondygnacjach znajdują się okna w rzędach i balkony. Przewodnik miejski informuje, że większość domów została zbudowana w XVIII wieku; chociaż źródła podają różne daty, można ogólnie uznać te domy za element historycznej tkanki miasta. Przewodnik miejski zaznacza również, że na wzgórzu trwają prace archeologiczne.
Budynek muzeum został utworzony poprzez połączenie dwóch działek, na których znajdowały się szeregowe rezydencje, przylegające do brzegu rzeki. Encyklopedia KÜRE informuje, że renowację budynku przeprowadziła Gmina Metropolitalna Adany, a muzeum zostało otwarte 23 września 2011 roku. Wikipedia opisuje muzeum jako drugie muzeum kina w Turcji. Po wejściu do środka, warto najpierw przyjrzeć się plakatom na parterze. Na każdym z prezentowanych plakatów znajduje się co najmniej jedno nazwisko osoby związanej z Adaną – reżysera, aktora lub scenarzysty; poszukiwanie tych nazwisk podczas oglądania plakatów może stać się małą, przyjemną grą.
Na wyższych piętrach pomieszczenia są podzielone tematycznie. Źródła wymieniają takie sekcje jak: Sala Nostalgii, Sala Artystów z Adany, Sala Nowej Generacji Artystów, Sala Producentów z Adany, Sala Kolekcji Mehmeta Baltacı i Sala Złotego Motyla. Jedna z sal jest poświęcona wyłącznie aktorowi i reżyserowi Yılmazowi Güneyowi, prezentując jego zdjęcia, przedmioty i plakaty filmowe. W muzeum znajdują się również prace malarza i filmowca Abidina Dino oraz Yaşara Kemala i Orhana Kemala, autorów powieści, które zostały zekranizowane. W salach znajdują się również zdjęcia aktorów związanych z miastem, takich jak Şener Şen i jego ojciec, Ali Şen.
Szczególną uwagę warto poświęcić Sali Złotego Motyla, w której opowiada się o historii Festiwalu Filmowego Złoty Motyl, organizowanego przez Gminę Metropolitaną Adany; Wikipedia informuje, że festiwal został założony w 1969 roku. Woskowe figurki w muzeum zostały wykonane przez Jale Kuşan i Tülay Aktaş. Jeśli interesuje Cię historia kina, warto również odwiedzić bibliotekę, w której znajduje się kolekcja około 3500 książek, przekazanych przez historyka kina Alberto Modiano; najstarsza z nich pochodzi z 1891 roku.
Wikipedia informuje, że w muzeum znajdują się udogodnienia dla osób niepełnosprawnych, takie jak dostęp dla w

Muzeum Domu Atatürka w Adanie.
Muzeum Domu Atatürka, położone na ulicy Seyhan Caddesi, znajduje się na północno-zachodniej stronie rzędu willi, z których rozciąga się widok na rzekę. Zanim wejdziecie do budynku, przyjrzyjcie się jego fasadzie z zewnątrz. Według tureckiej Wikipedii, budynek jest dwukondygnacyjnym domem z werandą, dachem dwuspadowym i murami z kamienia, przypominającym klasyczne domy Adany z XIX wieku. Ministerstwo Kultury i Turystyki informuje, że budynek jest zabytkiem i stanowi jeden z najlepszych przykładów architektury cywilnej tamtej epoki.
Odwiedzając dom, warto znać jego historię. Według Ministerstwa Kultury i Turystyki, Atatürk i jego żona, Latife Hanım, podczas wizyty w Adanie 15 marca 1923 roku, zostali ugoszczeni w tej willi, należącej do Suphi Beya (według tureckiej Wikipedii, ta sama osoba jest znana jako Suphi Paşa). Budynek został wykupiony przez stowarzyszenie, odrestaurowany i w 1981 roku otwarto go jako oddział Muzeum. Co roku, 15 marca, w tym budynku odbywają się uroczystości upamiętniające tę datę, więc jeśli planujecie wizytę w tym dniu, przygotujcie się na tłumy.
Wewnątrz, zaplanujcie zwiedzanie według kondygnacji. Na parterze znajdują się gabinety i biblioteka. Według tureckiej Wikipedii, w bibliotece znajduje się około dwóch tysięcy książek w językach osmańskim i tureckim, zgromadzonych dzięki darowiznom. W gabinecie prezentowane są lokalne gazety z okresu Wojny o Niepodległość i późniejszych lat. Wchodząc na górę, zobaczycie werandę; ta przestronna sala, będąca centrum życia w tradycyjnym domu w Adanie, stanowi wejście do poszczególnych pokoi. Wokół werandy znajdują się pokoje, takie jak sypialnia, salon, pokój bojowników, magazyn broni, pokój służących i pokój organizacji narodowych.
Podczas zwiedzania pokoi, zwróćcie uwagę przede wszystkim na układ domu, a nie na przedmioty. Według angielskiej Wikipedii, w tradycyjnych domach w dzielnicy Tepebağ, górne kondygnacje były głównym miejscem zamieszkania, a pokoje były rozmieszczone w taki sposób, aby prowadziły do werandy. Spójrzcie przez okna na rzekę i ulicę; źródła podają, że te wille zostały umieszczone w taki sposób, aby korzystać z chłodnego wiatru wiejącego z rzeki. Przedmioty takie jak łoże z mosiądzu i fotele w stylu Marash, znajdujące się w sypialni, ilustrują ówczesne trendy w wystroju wnętrz. W muzeum, oprócz zdjęć i dokumentów związanych z wizytą Atatürka w Adanie, znajdują się również eksponaty etnograficzne.
Przed wizytą, sprawdźcie godziny otwarcia muzeum na jego oficjalnej stronie internetowej. Po zwiedzaniu, aby zakończyć trasę, zejdźcie w dół
