Van Ortahisar naar Sobesos: Het kasteel van Ürgüp, de "feeën schoorstenen" en het stenen dorp.

Begin uw tocht naar Ortahisar bij de voet van het rotsfort, dat oprijst vanuit het centrum van het dorp. De Culturele Portaal vermeldt dat het dorp zich ongeveer een kilometer van de weg tussen Ürgüp en Nevşehir ligt, en dat het fort vanaf de hoofdweg te zien is. Daarom is het een goed begin om, voordat u het dorp binnenrijdt, op een veilige plek langs de weg te stoppen en het fort van veraf te bekijken, als een enkele rotsmassa die oprijst tussen de huizen. De lokale bevolking noemt deze rots "Sivrikaya"; Wikipedia in het Engels vermeldt ook dat de naam van het dorp in de Byzantijnse tijd "Potamia" was. De hoogte van het fort wordt in verschillende bronnen anders vermeld: de Culturele Portaal spreekt van meer dan vijftig meter, de Encylopedie en de Cappadocië Culturele Route noemen ongeveer 86 meter, terwijl Wikipedia in het Engels 90 meter aangeeft. Hoe dan ook, het is een natuurlijke rotsmassa, bestaande uit tufsteen, en is van binnenuit uitgehold met kamers, trappen en tunnels. Het is niet precies bekend wanneer begonnen is met het uithollen van het fort. Lokale bronnen wijzen op de Hittitische periode voor de eerste uitsparingen, terwijl de Encylopedie benadrukt dat de exacte datum onbekend is en dat er sporen zijn van de Romeinse en Byzantijnse periodes in de regio. Volgens een lokaal verhaal, geciteerd door het Cultureel Inventaris, kwam het fort in 1470 onder Ottomaans bestuur, samen met de forten Uçhisar en Başhisar, tijdens de veldtocht van İshak Paşa tegen de Karamanoğulları. Loop de helling op naar het fort, want zoals Wikipedia beschrijft, stijgen de huizen in Ortahisar geleidelijk omhoog in de richting van het fort, en u kunt dit patroon het beste ervaren tijdens het lopen. Let onderweg op de buitenste trappen van de oude stenen huizen. Wikipedia in het Engels beschrijft dat de bovenste verdiepingen van deze huizen vaak zijn gebouwd met ongebakken tufstenen, en dat er een buitenste trap van tufplaten leidt naar de bovenverdieping. Dezelfde bron vermeldt ook dat nieuwere gebouwen zijn gemaakt van zorgvuldig gezaagde blokken van dezelfde steen, en dat de buitenmuren zijn bekleed met witte kalk. Wanneer u bij de ingang van het fort aankomt, controleer dan de toegangsregels en de actuele informatie over bezoeken bij de gemeente Ortahisar. Het feit dat het fort vandaag de dag weer bezocht kan worden, is het resultaat van een langdurig restauratieproject. Volgens een projectpresentatie, gepubliceerd op World Architecture Community, werd het fort in 2003 gesloten voor bezoekers vanwege het risico op rotsen die losraakten en instortten, veroorzaakt door natuurlijke scheuren. Dezelfde presentatie meldt dat in 2011 scheurmeters, wind-, vochtigheids- en temperatuursensoren, en versnellingsmeters werden geïnstalleerd in de rots. Een klimteam plaatste extra sensoren in delen die eerder niet bereikbaar waren, en er werd een akoestisch en visueel alarmsysteem geïnstalleerd. De Encylopedie meldt dat het fort Bij het afdalen van de kasteelheuvel, let op de deuren in de hellingen die uitkijken over de valleien, want sommige daarvan zijn de beroemde rotsopslagplaatsen van Ortahisar. Volgens Wikipedia zijn deze opslagplaatsen, die in bijna alle hellingen van de valleien zijn uitgehouwen, gebruikt om lokale producten zoals aardappelen en appels, evenals sinaasappels en citroenen uit de Middellandse Zee regio, te bewaren. Wikipedia vermeldt ook dat de tufstenen grotten het hele jaar door een temperatuur van ongeveer 10 graden Celsius hebben en dat de producten hier tot negen maanden kunnen worden bewaard. Volgens Wikipedia wordt de stad daarom "het magazijn van Cappadocië" genoemd, en in 2026 werd het de eerste "trage stad" (Cittaslow) in de regio. Dezelfde bron vermeldt dat sommige van deze opslagplaatsen tegenwoordig worden gebruikt als accommodatie en eetgelegenheid; ga niet zonder toestemming een in gebruik zijnde opslagplaats binnen, maar bekijk deze van buitenaf. Maak foto's van het kasteel vanuit de straten onderaan de heuvel, waarbij u de daken van de huizen in de voorgrond plaatst; de kleur van de tufsteen ziet er 's ochtends en 's avonds warmer uit. Vanaf hier kunt u de weg naar Nevşehir-Ürgüp volgen en een korte rit in oostelijke richting, richting de ingang van Ürgüp, brengen u naar uw volgende bestemming: de Drie Schoonheden. Bronnen: Cultureel Portaal, Kasteel van Ortahisar; Küre Encyclopedie, Kasteel van Ortahisar; World Architecture Community, Ortahisar Castle Conservation Project; Wikipedia, Ortahisar.

Op de weg van Ortahisar naar Nevşehir-Ürgüp, worden u de "Drie Schoonheden" aan de kant van de weg tegemoet. Volgens een bericht van CNN Türk bevindt deze groep van "fairy chimneys" zich langs de weg van Nevşehir naar Ürgüp en bestaat uit twee grote en één kleine "fairy chimney". Volgens een nieuwsbericht van Haber7, dat is afkomstig van Anadolu Ajansı, beschouwt de lokale bevolking deze drie formaties als een vader, een moeder en een kind, en hun nabijheid van elkaar maakt ze tot een van de symbolen van de regio. Parkeer uw auto op het aangelegde gebied en ga eerst naar het uitkijkpunt; CNN Türk meldt dat bezoekers de "Drie Schoonheden" vanaf dit uitkijkpunt bewonderen. Vanaf hier kunt u zien hoe de "fairy chimneys" samen met de vallei achter hen een prachtig panorama vormen. Let nu op de donkere "koppen" bovenop de formaties, want dit is waar de belangrijkste les van deze plek te vinden is: geologie. De pagina van de provincie Nevşehir over de "fairy chimneys" legt uit dat door vulkanische activiteit tufsteenlagen zich over de regio hebben verspreid, die door regen en wind zijn aangetast, waardoor rotskolommen van verschillende hoogtes zijn ontstaan. Volgens dezelfde pagina worden de bovenste delen van sommige formaties beschermd door meer resistente rotsen, waardoor de kegelvormige structuren en rotskoppen duidelijk zichtbaar worden. Bij de "Drie Schoonheden" kunt u dit mechanisme in actie zien: de harde "kop" beschermt de zachte rots eronder, als een soort paraplu tegen de regen. Let op de lijn waar de "kop" op de rots rust; hier is het kleur- en textuurverschil tussen de twee verschillende rotsen het meest duidelijk. De provincie benadrukt dat de erosie van deze formaties nog steeds voortduurt en dat de "fairy chimneys" een kwetsbaar erfgoed zijn, gevoelig voor veranderende klimaatcondities en menselijke activiteiten. De sporen van deze kwetsbaarheid zijn duidelijk zichtbaar bij de "Drie Schoonheden". Volgens het bericht van CNN Türk hebben sommige bezoekers namen in de rotsen gekerfd, harten getekend of met spuitverf geschreven, wat deze structuren, die duizenden jaren hebben nodig gehad om te ontstaan, beschadigt. Raak de rotsen niet aan, klim er niet op en loop niet buiten de paden op de zachte grond rondom. Er is ook een volksverhaal over de naam van de "fairy chimneys". Volgens een verhaal dat door Bengütürk wordt verteld, wordt de dochter van een koning verliefd op een herder uit het volk. Ze vluchten samen uit het paleis en jaren later krijgen ze een kind. Het verhaal vertelt dat toen soldaten hen achtervolgden en de familie in de vallei vonden, ze samen veranderden in de "fairy chimneys". Dit is een legende, maar als u naar de formaties kijkt, is het niet moeilijk te begrijpen waarom de twee grote en één kleine "fairy chimney" worden vergeleken met een gezin. Volgens het nieuwsbericht van Haber7 heeft de gemeente Ürgüp het gebied rondom de "Drie Schoonheden" aangelegd en heeft er paardenfiguren geplaatst, geïnspireerd door de naam van de regio als "het land van de mooie pa U hoeft hier niet lang te blijven, maar haast u ook niet, want de volgende twee haltes brengen u van de door de natuur gevormde rotsen naar door mensen gebouwde stenen nederzettingen. Neem vanaf "Üç Güzeller" de route naar het centrum van Ürgüp en ga vervolgens zuidwaarts, richting Mustafapaşa, dat volgens het "Kültür Portalı" ongeveer vijf kilometer ten zuiden van Ürgüp ligt. Bronnen: Gouverneurschap van Nevşehir, Peri-rotsen; CNN Türk; Haber7 (Anadolu Ajansı); Bengütürk.

Wanneer u Mustafapaşa bereikt, parkeer uw auto aan de ingang van het dorp, aangezien dit dorp het beste te voet te verkennen is. Volgens de Culturele Portal ligt het dorp vijf kilometer ten zuiden van Ürgüp en heette het in de oudheid Sinasos. Wikipedia vermeldt dat het dorp is gebouwd aan de voet van vijf heuvels, waardoor de straten constant op en af lopen en bij elke bocht een andere helling zichtbaar wordt. Voordat u begint met uw wandeling, houd in gedachten de geschiedenis van het dorp, want de meeste van de indrukwekkende stenen huizen die u vandaag ziet, zijn gebouwd in slechts één eeuw. Wikipedia schrijft dat Sinasos in de 19e eeuw een van de rijkste nederzettingen van Cappadocië was, en dat de inwoners, die hun fortuin hadden verdiend met handel buiten de stad, prachtige herenhuizen en openbare gebouwen in hun geboortestad lieten bouwen. Volgens dezelfde bron werd de stad in die tijd "de Parel van het Oosten" genoemd. De pagina van de Universiteit van Cappadocië, gewijd aan de poorten van Sinasos, beschrijft dat de 19e en het begin van de 20e eeuw de periode waren waarin de stad het meest welvarend was, en dat mensen die in Istanbul met handel rijk waren geworden, terugkeerden en er indrukwekkende huizen lieten bouwen. Volgens Wikipedia verlieten de Griekse inwoners van het dorp in 1924, tijdens de bevolkingsuitwisseling, het dorp, en werden er families uit het Griekse dorp Jerveni, in het huidige Griekenland, gevestigd. De Küre Encyclopedie schrijft dat het dorp zijn naam ontleende aan Seyyid Mustafa Paşa, die bronnen liet aanleggen om het probleem van watertekort op te lossen, en dat deze naam in 1966 officieel werd vastgesteld toen de gemeente werd opgericht. Begin uw wandeling in het centrum van het dorp en zoek eerst de toegangspoort van de Mehmet Şakir Paşa-madrasa. Wikipedia vermeldt dat de madrasa in 1899 werd opgericht. De pagina van de Universiteit van Cappadocië beschrijft dat deze toegangspoort in de Ottomaanse periode op een uitzonderlijk monumentale manier is ontworpen, met zijn getrapte bogen, zuilen en plant- en geometrische reliëfs, en dat het een meesterwerk is van de stenen ambachtslieden in de regio. Let op de inscriptie boven de poort, die ook als onderdeel van het decoratieve programma is uitgevoerd. Ga vervolgens de straten in en bekijk de toegangspoorten van de herenhuizen. Volgens dezelfde bron zijn de meeste poorten van hout, met dubbele vleugels, en in de stenen delen zijn voornamelijk ronde en gebogen bogen te zien. Elke poort is op een andere manier samengesteld. Sommige poorten zijn versierd met veelvoorkomende motieven, zoals de zonnewijzer, terwijl andere reliëfs bevatten die de persoonlijke smaak van de eigenaar weerspiegelen. Zoek ook naar de deuropeners: de pagina vermeldt dat de Sultanidis-herenhuis, dat tegenwoordig het administratieve gebouw van de Universiteit van Cappadocië is, een deuropener heeft in Onderweg, halverwege, daalt u af naar de Maraşoğlu-brug. Volgens Wikipedia is deze brug van natuursteen een van de oudste bouwwerken van het dorp en verbindt het tegenwoordig nog steeds twee wijken. Wikipedia vermeldt dat er 12 fonteinen in het dorp zijn, waarvan de oudste, de Gazi Sokak-fontein, eindelijk in de 16e eeuw is gebouwd. Volgens dezelfde bron zijn twee fonteinen, vernoemd naar Seyyid Mustafa Paşa, gebouwd in 1804; zoek naar de inscripties op de fonteinen als u er langs loopt. Er zijn ook rotsachtige structuren in de valleien rondom het dorp, maar deze route richt zich op de stenen, burgerlijke architectuur van Mustafapaşa. Vlak voor de bevolkingsuitwisseling, in de zomer van 1924, werden alle gebouwen en het dagelijks leven van het dorp vastgelegd door een professionele fotograaf, en deze foto's werden gebundeld in een album in Athene. Volgens Wikipedia is dit album in 2007 ook in boekvorm uitgebracht in Turkije. Zo kunt u de gevels die u ziet vergelijken met hun uiterlijk van een eeuw geleden. Het dorp werd in 1981 uitgeroepen tot toeristisch centrum en in 2021 werd het opgenomen in de lijst van beste toeristische dorpen van de Wereldtoerismeorganisatie. Culture Portaal benadrukt deze erkenning. Volgens Wikipedia heeft de Universiteit van Cappadocië, gevestigd in Mustafapaşa, samengewerkt met de lokale bevolking bij restauratie- en renovatieprojecten in het dorp. Als u tijd heeft, kunt u een korte omweg maken naar het Damsa-stuwmeer, in de buurt van het dorp; Culture Portaal beschrijft het als een recreatiegebied omringd door dennenbomen. Vanuit Mustafapaşa gaat u verder naar het zuiden, richting het dorp Şahinefendi, omdat het eindpunt, Sobesos, zich binnen de grenzen van dit dorp bevindt.

Bronnen: Culture Portaal, Mustafapaşa Köyü; Universiteit van Cappadocië, Sinasos Kapıları; Küre Encyclopedie, Mustafapaşa Köyü; Wikipedia, Mustafapaşa.

De laatste halte van de route is Sobesos, gelegen in de buurt van het dorp Şahinefendi, ongeveer 25 kilometer van Ürgüp, volgens het Cultuurportaal. De stad ligt in de vallei van Damsa, omringd door lage heuvels. Volgens Wikipedia werd hier een antieke stad ontdekt nadat er resten in de omgeving werden opgemerkt, en in 2002 begon het Museumdirectoraat van Nevşehir met opgravingen. Volgens de encyclopedie Küre werden de opgravingen uitgevoerd in de periodes 2002-2005 en 2010-2011; volgens een bericht van Yeni Birlik worden de werkzaamheden momenteel voortgezet onder leiding van een archeoloog van de Faculteit Archeologie van de Universiteit Hacı Bektaş Veli in Nevşehir. Deze halte vormt een bewuste tegenhanger van de rotswoningen die u de hele dag heeft gezien. De archeoloog, in hetzelfde bericht, benadrukt dat, in tegenstelling tot de rotswoningen, de civiele en openbare architectuur hier zich uitstrekt over een open terrein, en dat Sobesos vergeleken kan worden met steden als Tyana en Mokissos. Controleer de toegangsvoorwaarden en actuele informatie via de aankondigingen van het Ministerie van Cultuur en Toerisme voordat u vertrekt. Zodra u het gebied binnenkomt, loop u onder het dak dat de resten beschermt. Volgens het bericht is het toegankelijke deel een villa met mozaïeken, waarvan wordt aangenomen dat deze toebehoorde aan de aristocratie. Volgens het Cultuurportaal is de oudste bekende overblijfsel van de nederzetting de Villa I, die oorspronkelijk een woning was voor de lokale elite. Het gebouw, met een rechthoekige plattegrond, heeft in een vroeg stadium een zuilengalerij aan de buitenkant, de ingang bevindt zich aan de noordzijde, en er zijn kamers die in een L-vorm rond een binnenplaats liggen. Wat het gebouw bijzonder maakt, zijn de geometrische mozaïeken die de vloer bedekken; bekijk deze aandachtig, van het ene uiteinde naar het andere. Volgens de encyclopedie Küre bevatten de mozaïeken, naast sterren, ruiten en bloemmotieven, ook een afbeelding van een patrijz. De villa werd in de volgende eeuwen nog steeds gebruikt voor andere doeleinden, maar volgens het Cultuurportaal zijn de algemene plattegrond en de mozaïeken grotendeels bewaard gebleven. Ga vervolgens naar het badhuis in het noordelijke deel van de stad. Volgens het Cultuurportaal is het badhuis een variant van het traditionele Anatolische badhuis, met een plattegrond in L-vorm. Van west naar oost bevinden zich de warme ruimte, de lauwaruimte en twee koude ruimtes, terwijl van noord naar zuid de kleedruimte en de stoomkamer zijn gelegen. Volgens Küre werd het badhuis verwarmd met de hypocaust-techniek, waarbij warme lucht onder de vloer werd gecirculeerd; houd dit in gedachten terwijl u door de verschillende ruimtes loopt en voelt hoe de warmte van onderaf komt. Het beroemdste mozaïek van het badhuis bevindt zich bij de ingang van de tweede koude ruimte en Loop niet op de mozaïeken en ga niet op de funderingen van de muren die zich buiten het dak bevinden, omdat dit deel uitmaakt van een lopend archeologisch onderzoek. Volgens het nieuwsagentschap Yeni Birlik zijn er tijdens de opgravingen, naast structuren uit de Romeinse periode, ook sporen van nederzettingen gevonden die teruggaan tot de Neolithische en Bronstijd. De hoofd van de opgraving heeft aangegeven dat de nederzetting mogelijk groter is dan wat nu zichtbaar is. Let op dat de schaduw van het dak bij het maken van foto's een sterk contrast kan veroorzaken op de mozaïeken; een bewolkte dag of het licht van de late namiddag zorgen voor een meer evenwichtige weergave van de kleuren. Aan het einde van de dag, bekijk nogmaals het open gebied rondom u: in tegenstelling tot de rots waar u 's ochtends bent binnengegaan, is deze nederzetting bovenop het land gevestigd. U kunt op de terugweg dezelfde route volgen, via Mustafapaşa naar Ürgüp, en de dag afsluiten in het centrum van Ürgüp. Bronnen: Cultureel Portaal, de antieke stad Sobesos; Küre Encyclopedie, de antieke stad Sobesos; Yeni Birlik; Wikipedia, Sobesos.