In het zuiden van Sakarya: Kastelen, de monding van de rivier en het moerasgebied.

Begin uw bezoek aan de Harmantepe-burcht, gelegen in de vlakte ten noorden van Adapazarı. Volgens de Culturele Portal is de burcht bereikbaar via een veldweg die rechtsaf sluit van de weg naar Akçakamış Köy, komend vanaf Küçük Söğütlü. Het Ministerie van Cultuur en Toerisme meldt dat de laatste twee kilometer van de weg onverhard is, maar het hele jaar door begaanbaar, hoewel de toegang tijdens regenachtig weer moeilijker kan zijn. Parkeer uw voertuig op een breed gedeelte van de veldweg, zodat landbouwmachines ongehinderd kunnen passeren. Stop en bekijk de locatie van de burcht. De burcht is een klein fort op een natuurlijke heuvel, omgeven door een vlakke vlakte. De Culturele Portal beschrijft dat dit gebied ooit moerassig was, maar dat het later is omgezet in vruchtbare landbouwgrond door middel van kanalen aan beide zijden. Stel zich voor dat de vlakte die u nu ziet een moeras is; dan begrijpt u pas hoe opvallend de burcht in die omgeving was. De Wikipedia-pagina vermeldt dat de burcht zich in een kwetsbare positie bevindt in de uitgestrekte vlakte en dat er waarschijnlijk een gracht rondom lag, maar dat de sporen hiervan onduidelijk zijn. Houd er rekening mee dat de burcht momenteel niet toegankelijk is. Volgens de website van het ministerie worden er in 2023 nog steeds schoonmaak- en opgravingen uitgevoerd. Probeer dus niet naar binnen te gaan; ga niet over hekken, linten of waarschuwingsborden en betreed geen opgraafgebied. De muren van de burcht zijn vanaf de vlakte goed te zien, dus plan uw bezoek als een rondleiding van buitenaf. Lees de plattegrond terwijl u rond de muur loopt. Bronnen geven aan dat de burcht een bijna elliptische, ronde plattegrond heeft; u zult dus zelfs van veraf de vloeiende, hoekloze muurlijn kunnen zien. De muren zijn ongeveer 2 meter dik en variëren in hoogte van 8 tot 10 meter. Tel de zes torens, die gemiddeld ongeveer 5 bij 5 meter groot zijn, en let op de afstand tussen hen. Zoek naar twee details in de torens. Ten eerste zijn er ronde gaten: het ministerie legt uit dat er houten planken in een rasterpatroon in de vulling van de torens zijn geplaatst, en dat deze gaten zijn ontstaan doordat het hout is verrot. Ten tweede zijn er in de bovenkant van de torens ventilatiegaten die in verschillende richtingen wijzen. De burcht heeft vijf boogvormige ingangen in verschillende richtingen en maten, waarbij de hoofdingang zich aan de zuidkant bevindt. Naast de ingangen bevinden zich gaten waar houten schuifdeuren werden ingeschoven om de vleugels van binnenuit te vergrendelen; bekijk deze openingen in de gevels van de poorten, indien zichtbaar. Een korte notitie over de naam en de geschiedenis van de burcht. Het ministerie en de Culturele Portal dateren het gebouw uit de 12e of 13e eeuw, terwijl een toeristische brochure van de gemeente het dateert uit de 12e eeuw. Bij het vertrek, verlaat u de onverharde weg en ga over op de asfaltweg, en ga noordoostelijk richting Seyifler. De afstand tussen de twee kastelen is ongeveer 10 kilometer vlieglijnsafstand. Bron: Directie Cultuur en Toerisme van de provincie Sakarya; Cultureel Portaal; Toeristische brochure van de gemeente Sakarya, 2025; Wikipedia.

U kunt kasteel Seyifler bereiken vanuit het noorden van Ferizli, vanaf de ingang van het dorp Seyifler. Volgens Culture Portaal ligt het kasteel aan de ingang van het dorp en op 30 kilometer van het stadscentrum. Verwacht hier geen bezoekerscentrum of duidelijke borden; de ruïnes staan aan de rand van het dorp, verborgen tussen bomen en begroeiing. Parkeer uw auto aan de kant van de weg, zonder de doorgang te blokkeren, en loop naar de ruïnes. Begin met het observeren van de locatie, want dat is essentieel om het belang van dit kasteel te begrijpen. Het kasteel is gebouwd op een schiereiland waar de rivier Sakarya en de waterloop Çark Suyu samenkomen. Volgens Wikipedia stond dit strategische gebied in de oudheid bekend als Mesonesion, wat "Midden Eiland" betekent. De waterloop Çark Suyu is, volgens de brochure van de gemeente, een beek van ongeveer 45 kilometer die overtollig water van het meer Sapanca afvoert en in de buurt van het dorp Seyifler uitmondt in de rivier Sakarya. Dus aan de ene kant heeft u het water van het meer, aan de andere kant de rivier; het kasteel bewaakt een smalle doorgang tussen beide wateren. Volgens Culture Portaal is het kasteel waarschijnlijk gebouwd om de veiligheid van de bruggen over de waterloop Çark Suyu en de rivier Sakarya te waarborgen, en lag het op de route tussen de Zwarte Zee en Adapazarı. Het is een relatief klein kasteel, ongeveer tachtig bij tachtig meter. De exacte bouwjaren zijn onbekend; Wikipedia meldt dat het waarschijnlijk in de 12e of 13e eeuw is gebouwd, terwijl de brochure benadrukt dat de datum niet met zekerheid vaststaat. Zoek nu naar wat er nog over is. Culture Portaal meldt dat er nog steeds twee halve cirkelvormige torens aan de west- en noordzijde van het kasteel staan. De brochure voegt toe dat deze twee torens ongeveer tien meter van elkaar verwijderd staan en dat er nog een stuk muur tussen hen is. Wikipedia beschrijft dat de ruïnes aan de oever van de beek staan, en dat de dikke muren in het omliggende landbouwgebied grotendeels zijn ingestort, en dat er alleen nog de funderingen zichtbaar zijn. Ga niet het landbouwgebied in; bekijk de overblijfselen van de muren vanaf de kant van de weg en vanaf de oever van de beek. Let op de constructie van de muur. Bronnen vermelden dat de muren zijn gebouwd met een techniek waarbij de buitenkant is opgetrokken met beklede stenen, terwijl de binnenkant is opgevuld met onregelmatige stenen. U kunt deze twee lagen naast elkaar zien in een ingestorte hoek; hier kunt u de structuur zien die u van buitenaf bij Harmantepe kunt observeren. Wikipedia merkt ook op dat de bouwstijl van beide kastelen hetzelfde is. Weet wat de historische betekenis van dit kasteel is. Volgens Wikipedia werden de kastelen Seyifler en Harmantepe als belangrijk beschouwd voor de verovering van de gebieden ten noorden van de rivier. Seyifler was een basis voor Orhan Gazi en werd gebruikt tijdens campagnes richting de Z Bij het verlaten van de locatie, ga verder in noordelijke richting richting Karasu; de rivierdelta in Yenimahalle ligt op ongeveer 22 kilometer afstand, gemeten in een rechte lijn. Bron: Cultureel portaal; Toeristische brochure van de gemeente Sakarya, 2025; Wikipedia.

Wanneer u Yenimahalle binnenrijdt in Karasu, bent u bijna bij het punt waar de rivier in zee uitmondt. Volgens het Provinciaal Bureau voor Cultuur en Toerisme is het traject van ongeveer een kilometer, vanaf de ingang van de wijk tot aan de Zwarte Zee, verhard met tegels en is er een wandelpad aangelegd. Parkeer uw auto bij de ingang van de wijk en loop dit pad helemaal af; het is de bedoeling van deze plek om de laatste kilometers van de rivier te voet te ervaren. Voordat u begint met lopen, denk eens na over waar de rivier vandaan komt. Volgens het bureau ontspringt de rivier Sakarya in Eskişehir en stroomt 824 kilometer voordat deze de grens van Yenimahalle bereikt en uitmondt in de Zwarte Zee. De Küre-encyclopedie beschrijft de rivier als de derde langste rivier van Turkije, na de Kızılırmak en de Fırat, en als de grootste rivier van Noordwest-Anadolu. Dezelfde bron vermeldt dat de rivier haar naam ontleent aan de Griekse mythologie, waar Sangarius de god van de rivieren was. Volgens Küre bereikt de rivier de zee door de Mudurnu Çayı op te nemen, ten noorden van de vlakte van Adapazarı, en de Çark Suyu, die u eerder in Seyifler zag. Onderweg kunt u naar het wateroppervlak van de rivier kijken. Het bureau noemt deze plek ook het punt waar zoet water en zout water samenkomen. U zult vissersboten zien aan de oever en eeuwenoude platanenbomen aan beide zijden van het wandelpad. Volgens een aankondiging van de gemeente is er een gebied van 6.380 vierkante meter ingericht met wandel- en recreatiegebieden, een fietspad, zitplaatsen, schaduwplekken en een visgebied; de brochure van de gemeente vermeldt dat dit project in september 2025 is voltooid. Het is een goede plek om op een bank te zitten en naar de stroming van de rivier te kijken. Aan het einde van het pad, wanneer u de zee bereikt, let dan op de vorm van de delta. Volgens het artikel over de Sakarya-delta op Wikipedia, maakt deze delta geen duidelijke uitstulping in de zee, zoals de Kızılırmak- en Yeşilırmak-delta's. De plotselinge diepte van de zee en de sterke stromingen hebben deze uitstulping voorkomen, waardoor de delta voornamelijk in oost-west richting, parallel aan de kust, is ontstaan. Als u naar de kust kijkt, ziet u deze rechte kustlijn. De duinen aan de kust zijn ook onderdeel van dit verhaal. Het artikel vermeldt dat de delta-duinen, die de vorm van kleine heuveltjes hebben, gemiddeld vijf meter hoog zijn en dat dit gebied het langste aaneengesloten duinenlandschap van Turkije is. Trap niet op de duinen; de vegetatie houdt het zand op zijn plaats en is gemakkelijk te beschadigen. Wikipedia meldt dat er op deze duinen twee bedreigde plantensoorten voorkomen, de Zwarte Zee-struik en de kust-egelstaart. De monding van de rivier is ook een belangrijk leefgebied. De brochure van de gemeente vermeldt dat de rivier Sakarya bekend staat om de forel De gemeente noemt dit een van de mooiste plekken in de stad om de zonsondergang te bekijken; na het einde van de route kunt u hier terugkeren om van het avondlicht te genieten. Breng hier een uur door en ga vervolgens westwaarts, parallel aan de kust, richting het Acarlar-moerasgebied. Bron: Directie Cultuur en Toerisme van de provincie Sakarya; Gemeente Sakarya; Encyclopedie Küre; Wikipedia.

Hier is de vertaling van de Turkse tekst naar het Nederlands:

De laatste en langste bestemming van de dag is Acarlar Longozu. Volgens Wikipedia ligt Longozu tussen de districten Karasu en Kaynarca, 6 kilometer ten westen van de rivier Sakarya, en in de omgeving bevinden zich dorpen zoals Denizköy, Karamüezzinler, Üçoluk, Taşlıgeçit en Camitepe. De provinciale directie voor Cultuur en Toerisme meldt dat de toegang via een verharde weg is en dat het gebied het hele jaar door bezocht kan worden. Het gebied wordt beheerd door de gemeente Sakarya en de toegang is betaald; raadpleeg de actuele aankondigingen van de gemeente voor de prijzen en openingstijden. Voordat u het gebied betreedt, is het belangrijk om te weten wat een "longoz" is. Een "longoz" is een moerasbos dat afhankelijk van het seizoen gedeeltelijk onder water staat. Volgens de directie is het gebied 1.562 hectare groot en een beschermd natuurgebied van de eerste graad. Wikipedia definieert Longozu als het grootste aaneengesloten moerasbos van Turkije en geeft een lengte van 7,5 kilometer en een breedte van 250 tot 1.250 meter; de brochure van de gemeente gebruikt dezelfde beschrijving. Het promotieplatform "Turkiye'ye Git" noemt het het op één na grootste moerasbos van het land, na het Longozu van İğneada; het verschil in de beschrijving kan te maken hebben met het criterium van "aaneengesloten". Volg het wandelpad. De directie meldt dat er een wandelpad van in totaal anderhalve kilometer is, waar bezoekers comfortabel kunnen wandelen, en er zijn uitkijkplatforms. Loop rustig over het pad en neem bij elk platform een paar minuten de tijd; dit is de reden waarom we twee uur voor dit bezoek hebben ingepland. Als u vanaf de platforms naar het water kijkt, zult u zien dat de stammen van de bomen rechtstreeks vanuit het water omhoog komen; dit is het kenmerk dat een "longoz" onderscheidt van een gewoon bos. Probeer de bomen te herkennen. De directie meldt dat de omgeving van de "longoz" volledig omgeven is door bossen van terebintbomen en dat deze bomen op sommige plaatsen in de moerassige delen van het meer voorkomen. Wikipedia voegt toe dat er in het bos, naast terebintbomen, ook veel rode beuk, beuk en zwarte els voorkomen. Let op de waterlelies op het wateroppervlak; het Cultureel Portaal meldt dat de "longoz" ongeveer 2.300 plantensoorten herbergt, waaronder waterviooltjes, waterlelies en waterlelies in verschillende kleuren. Wikipedia meldt dat de waterlelie alleen in Acarlar in Turkije voorkomt. De brochure van de gemeente zegt dat het gebied in de lente zijn meest levendige uiterlijk heeft, wanneer endemische planten verschijnen. Houd er rekening mee dat het wateroppervlak seizoensgebonden verandert. Volgens de directie droogt de "longoz" in de zomer uit, en in de winter ontstaat er weer een watermassa, die een diepte van tot anderhalve meter kan bereiken. Het wordt ook vermeld dat de grond waar het water in de zomer weg is, door de lokale bevolking wordt gebruikt als Wikipedia beschrijft het gebied als een typisch kustdelta: rivieren die uitmonden in de zee zijn geblokkeerd door zandbanken, waardoor zich achter deze zandbanken een waterrijk gebied heeft gevormd. De hoogte van de zandbanken die Longozu van de zee scheiden, bedraagt 20 tot 25 meter. U bevindt zich nu aan de binnenkant van de zandbank die u zojuist bij de riviermonding heeft gezien. Volgens het Cultureel Portaal worden er boot- en waterfietstochten georganiseerd in Longozu; Wikipedia merkt op dat het gebruik van motorboten tijdens het broedseizoen schade kan toebrengen aan watervogels. Daarom, als u het water op wilt, kies dan voor een roeiboot of een andere stille optie. Smeer insectenwerend middel, blijf op de wandelpaden en neem uw afval mee. Na twee uur, als er nog tijd is voor de zonsondergang, kunt u terugkeren naar de riviermonding in Yenimahalle en daar de dag afsluiten. Bronnen: Sakarya Provinciaal Bureau voor Cultuur en Toerisme; Cultureel Portaal; Ga naar Turkije; Toeristische brochure van de gemeente Sakarya, 2025; Wikipedia.