Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Oluz Höyük'ten Boraboy Gölü'ne
Kültürel4 Durak

Oluz Höyük'ten Boraboy Gölü'ne

5
Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Bu rota Amasya'yı tek bir vadinin ötesine taşıyan, araçla yapılan tam günlük bir güzergahtır. Gün güneybatıdaki höyükte başlar, kent merkezinde müze ve kaleyle sürer, kuzeydoğudaki Taşova ormanlarında göl kıyısında biter. Sıralamanın mantığı zamandır. Önce Amasya çevresinin en eski yerleşim izlerinden birine, sonra o izleri bir koleksiyon içinde bir araya getiren müzeye, ardından yerleşimin yüzyıllarca savunulduğu kaleye bakarsınız. Son durak tarihten doğaya geçişi sağlar ve uzun bir günün ardından dinlendirici bir kapanış sunar.

İlk durak Oluz Höyük, kent merkezinin yaklaşık yirmi beş kilometre güneybatısında, Amasya Merkez ilçesinin sınırları içindedir. Valiliğin aktardığına göre burada Demir Çağı, Pers dönemi ve Helenistik kültür tabakaları araştırılıyor. Milli Eğitim Bakanlığı kaydına göre yerleşim yaklaşık MÖ 4500'lerden MÖ 1. yüzyıla kadar sürmüştür. Burası aktif bir kazı alanıdır. Rehber eşliğinde dolaşılır, kazı çukurlarına yaklaşılmaz ve fotoğraf izne bağlıdır.

İkinci durak Amasya Müzesi'dir. Kalkolitik'ten Osmanlı'ya uzanan koleksiyonu, Hitit çağına ait Teşup heykelciğini ve bahçedeki açık hava teşhirini kronolojik bir okumayla gezmek en verimlisidir. Üçüncü durak Harşena Dağı üzerindeki Amasya Kalesi'dir. Kesme taştan yapılan kalenin Yeşilırmak kıyısından dağa kadar sekiz savunma kademesi vardır. Kalede kazılar sürdüğü için bazı bölümler kapalı olabilir, bu yüzden her yerin gezilebileceğini varsaymayın. Son durak olan Boraboy Gölü Tabiat Parkı, kent merkezinin 60 kilometreyi aşkın kuzeydoğusunda yer alan bir heyelan set gölüdür. Göl 1050 metre rakımdadır, yaklaşık 900 metre uzunluğundadır ve alan 2013'te tabiat parkı olarak tescil edilmiştir.

Duraklar arasındaki mesafeleri kaynaklar tek tek vermediği için süre planlamasını yol durumuna göre yapın. Önerilen süreler Oluz için bir saat, müze için bir saat on beş dakika, kale için bir buçuk saat ve göl için iki saattir. Uzun yaz günlerinde rota rahat yetişir. Kış aylarında Boraboy'a gün ışığı kalırken ulaşmak için kale durağını kısaltmak gerekebilir. Ziyaret saatleri, giriş koşulları ve kazı alanındaki izinler değişebildiği için her durağın resmi sayfasını önceden kontrol edin. Müzenin öğle arasında ziyarete kapalı olduğu notunu da planınıza katın. Bu rota yarım günlük Yeşilırmak kıyısı yürüyüşünü tamamlayan araçlı bir alternatiftir, ikisini aynı güne sığdırmaya çalışmayın. Rahat ayakkabı, su ve mevsime uygun katlı giysi bu rotanın vazgeçilmezleridir.

Süre: tam gün. En iyi zaman: Gün uzun olduğu için ilkbahar sonundan sonbahar başına kadar olan dönem, kazı alanı ve göl çevresi için en rahat zamandır.. Ulaşım: Oluz Höyük ve Boraboy Gölü için özel araç ya da kiralık araç gerekir; toplu taşıma bağlantılarını il kültür ve turizm müdürlüğünden sorun. Kentteki müze ve kale arasında kısa araç geçişleri ile yürüyüş birleştirilebilir.

Kaynaklar

Amasya Merkez, Amasya
Kültürel
4 Durak
Mekanlarda ~5 sa 45 dk
Yol ~53 km · 1 sa 38 dk
Toplam ~7 sa 23 dk
6 Kasım 2026

Rota Durakları

1
Oluz Höyük

Oluz Höyük

~1 sa burada
Gözlek ve Toklucak köyleri yakını, Amasya Merkez

Rotanın ilk durağı, Amasya kent merkezinin yaklaşık yirmi beş kilometre güneybatısındaki Oluz Höyük'tür. Höyük Amasya Merkez ilçesindedir ve Milli Eğitim Bakanlığı kaydına göre Toklucak Köyü sınırları içinde yer alır. Burayı bir müze binası ya da düzenlenmiş bir ören yeri gibi değil, kazı çalışmaları süren bir bilim alanı olarak düşünmek gerekir. Bu yüzden güne buradan başlamak ve ziyaret koşullarını önceden resmi sayfalardan öğrenmek akıllıca olur. Milli Eğitim Bakanlığı Okul Dışı Öğrenme Ortamları sayfası, alanın rehber eşliğinde dolaşılması gerektiğini belirtir. Ziyaret gün ve saatleri değişebileceği için güncel bilgiyi aynı resmi sayfadan kontrol edin. Höyükte yürürken kazı çukurlarına yaklaşmayın ve güvenlik şeritlerini aşmayın. Buluntulara dokunulmaz, taş, seramik ya da başka bir nesne alandan alınmaz. Fotoğraf çekimi yalnızca rehber ya da görevli izin verirse yapılır, bu yüzden izin gelmeden deklanşöre basmayın. Sorularınızı rehberin anlatımını kesmeden, söz isteyerek sorun. Rahat ayakkabı giyin, grupla hareket edin ve alanda çöp bırakmayın. Milli Eğitim Bakanlığı kaydına göre bu höyükte yerleşim yaklaşık MÖ 4500'lerdeki Kalkolitik Çağ'dan MÖ 1. yüzyıla kadar kesintisiz sürmüştür. Kazılar 2007'den beri devam etmektedir ve tabakalar arasında sur kalıntıları ile gündelik yaşamın izleri ortaya çıkarılmıştır. Valiliğin aktardığı bilgiye göre güncel çalışmalarda Demir Çağı, Pers dönemi ve Helenistik kültür tabakaları araştırılmaktadır. Aynı kaynak, yaklaşık MÖ 450 dolaylarında buraya Pers kökenli bir topluluğun yerleştiğini ve bunun mimarideki köklü değişimden anlaşıldığını anlatır. Persler Anadolu'yu MÖ 550 ile MÖ 330 arasında merkezden atadıkları satraplarla yönetmiştir ve Amasya çevresi Kappadokia satraplığı içinde sayılmaktadır. Kazılarda anıtsal bir yol, Pers tipi sütun kaideleri ve 2018 çalışmalarında çok sütunlu bir salonun kalıntıları bulunmuştur. Valilik bu salonu Apadana adıyla anar ve Akhaimenid mimarisini tamamlayan bir yapı olarak değerlendirir. Rehberinizden bu kalıntıların höyüğün hangi bölümünde olduğunu ve hangilerinin güncel kazı alanında kaldığını göstermesini isteyin. Sütun kaidelerine ve yol dokusuna bakarken taşların düzenini ve yerleşimin çevresine göre konumunu birlikte okumaya çalışın. Bölgede mozaik, seramik, metal, taş ve kemik buluntular ile sikkeler de ele geçmiştir ve bunlar üretim ile ticaret faaliyetlerine ışık tutar. Bu buluntuların hangilerinin müzede sergilendiği resmi kaynakta belirtilmediği için müze durağında bunları aramayın. Açık arazide uzun süre kalacağınız için mevsime uygun giyinin ve yanınıza su alın. Kazı evi ve çalışma alanlarının bir bölümü ziyaretçiye kapalı olabilir, bu nedenle yalnızca izin verilen bölümlerle yetinin. Bir saatlik ziyaretin ardından kent merkezine, müzeye doğru yola çıkın.

Kaynak: Amasya Valiliği ve MEB ODÖO.

Oluz Höyük, Amasya kent merkezinin yaklaşık 25 kilometre güneybatısında, Geldingen Ovası'nda yükselen yerleşim höyüğüdür. Valilik ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın okul dışı öğrenme sayfası, höyüğün Göynücek'e değil Amasya Merkez ilçesine bağlı olduğunu gösterir. Höyük, Gözlek köyünün yaklaşık iki kilometre kuzeybatısında, Toklucak köyünün ise yaklaşık beş kilometre doğusundadır. Bilimsel makaleye göre höyük, Amasya-Çorum karayolunun yaklaşık üç kilometre güneyinde yer alır. Çevresindeki ova, Yeşilırmak'ın önemli kollarından biri olan Çekerek Irmağı'nın güneyinde uzanır. Höyüğün planı yaklaşık 280'e 260 metre ölçüsünde, hemen hemen yuvarlaktır. Ova seviyesinden yaklaşık 15 metre yükselir ve yaklaşık 45 dönümlük bir alan kaplar. Höyüğün kuzeydoğudan görünüşü, geniş ovanın ortasında alçak bir tepecik olarak belirir. Yerleşim, yüzey araştırmalarında tespit edilmiştir ve çanak çömlek parçaları İlk Tunç Çağı'ndan Ortaçağ'a uzanan bir dizi işaret eder. Bunlar arasında Hitit İmparatorluk Dönemi, Frig, Helenistik ve Ortaçağ yerleşimlerinin izleri sayılır. Milli Eğitim Bakanlığı sayfası ise yerleşimin MÖ 4500'lerden MÖ 1. yüzyıla kadar sürdüğünü yazar; başlangıç tarihi kaynaklarda farklı verildiği için bu konuda temkinli olmak gerekir. Sistematik kazılar 2007 yılında başlamıştır ve o yılki ilk sezon 31 gün sürmüştür. Valilik, 12. kazı sezonunda Demir Çağı, Pers dönemi ve Helenistik kültür tabakalarının araştırıldığını bildirir. Kazı ekibi akademisyenlerden, stajyer arkeoloji öğrencilerinden, bir konservasyon öğrencisinden ve işçilerden oluşur. Valiliğin aktardığına göre MÖ 450 civarında Pers kökenli bir topluluğun höyüğe yerleştiği anlaşılmaktadır. Kazılarda anıtsal bir yol ile Pers tipi sütun kaideleri bulunmuştur. 2018 sezonunda ortaya çıkan çok sütunlu salon da Akhaimenid mimari karakterini tamamlayan bir yapı olarak tanıtılır. Bu bulgular, höyüğün mimari tasarımının bir Pers yerleşmesine özgü düzenle kurulduğunu gösterir. Okul dışı öğrenme sayfası ayrıca mozaik ve seramik buluntularının Helenistik dönemi aydınlattığını, metal, taş ve kemik buluntuların üretim ve ticareti, sikkelerin ise ekonomik canlılığı gösterdiğini anlatır. Ziyaretçi açısından önemli olan şudur: burası düzenlenmiş bir ören yeri değil, aktif bir kazı alanıdır. Milli Eğitim Bakanlığı sayfası, alanın rehber ya da görevli eşliğinde dolaşılması gerektiğini belirtir. Kazı çukurlarına yaklaşılmamalı ve güvenlik şeritleri aşılmamalıdır. Buluntulara dokunulmaz; taş, seramik ya da başka bir nesne alınmaz. Fotoğraf çekimi yalnızca rehber veya görevli izin verirse yapılmalıdır. Sessizlik ve dikkat esastır, arkeologların çalışması engellenmemelidir. Uygun ayakkabı giyilmeli, gruplar halinde hareket edilmeli ve alan temiz tutulmalıdır. Sorular, anlatım kesilmeden ve el kaldırılarak sorulmalıdır. Aynı sayfa alanın hafta içi ziyarete açık olduğunu söyler; gün ve saatleri resmi sayfadan kontrol edin. Kazı sezonu boyunca alanın durumu değişebilir, bu yüzden gitmeden önce Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ya da müze müdürlüğüyle iletişime geçmeniz iyi olur. Höyük kent merkezinin dışındadır ve yol tarifi için resmi sayfadaki konum bilgisinden yararlanabilirsiniz; ulaşım için kendi aracınız ya da bir organizasyon gerekebilir. Ovada gölge az olduğundan şapka, su ve rüzgara uygun bir kat giysi almanız yerinde olur. Höyüğü gezerken tabakaların neden iç içe geçtiğini düşünün; yerleşimin binlerce yıl boyunca yıkılıp yeniden kurulması höyüğü yükseltmiştir. Sütun kaideleri ve yol gibi mimari kalıntılar, dönemin planlı yerleşim anlayışını anlamak için değerli ipuçlarıdır. Amasya Müzesi'ndeki Hitit ve Helenistik koleksiyonu, bölgenin geçmişini kente dönerek tamamlamanız için uygun bir devamdır.
2
Amasya Müzesi

Amasya Müzesi

~1 sa 15 dk burada
Üçler, Mustafa Kemal Paşa Caddesi No:91, Amasya Merkez

Oluz'dan kent merkezine dönünce rotanın ikinci durağı Amasya Müzesi'dir. Müze, kentin arkeoloji ve etnografya koleksiyonlarını bir arada toplayan merkezi kurumdur. Valiliğin anlattığına göre müze 1920'lerde, az sayıda arkeolojik eser ve mumyadan oluşan bir müze deposu olarak kurulmuştur. Koleksiyon büyüdükçe eserler farklı yapılara taşınmış, bugünkü modern bina 1977'de kullanıma geçmiş ve 1980'de ziyarete açılmıştır. Ziyaret saatlerini resmi sayfadan kontrol edin, çünkü Kültür ve Turizm Bakanlığı müze sayfası öğle arasında ziyarete kapalı olduğuna dair bir not içerir. Oluz'dan sonra gelmenin bir mantığı vardır, çünkü höyükte gördüğünüz yerleşim tarihini burada kronolojik bir çerçeveye oturtabilirsiniz. Kültür Portalı'na göre koleksiyon Geç Neolitik ve Erken Kalkolitik çağlardan başlar, Tunç Çağı, Hitit, Urartu, Frig, İskit, Pers, Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine uzanır. Bu uzun diziyi salonları gezerken bir zaman çizelgesi gibi izleyin ve her dönemde seramik, takı ve gündelik eşyaların nasıl değiştiğine bakın. Arkeolojinin yanında etnografya, sikke, mühür ve el yazması gruplarının da koleksiyonda yer aldığı valilik sayfasında belirtilir. Sikkelere ve mühürlere yakından bakın, çünkü küçük boyutlu bu nesneler ticaret ve yönetim dünyasına dair ipuçları verir. Müzenin en çok anılan eserlerinden biri, arkeoloji literatüründe Amasya Heykelciği ya da Hitit Fırtına Tanrısı Teşup Heykeli olarak geçen küçük heykeldir. Kültür Portalı'na göre bu eser 1962'de Doğantepe Köyü'ndeki Mesken Höyük'te, yüzeyden 4 metre derinlikte bulunmuştur. Aynı kaynak, Doğantepe Köyü'nün Hitit çağı yerleşimi Hakmiş'in üzerinde kurulu olduğunu ve höyüğün Geç Neolitik-Erken Kalkolitik dönemden Osmanlı dönemi sonuna kadar yerleşim gördüğünü bildirir. Heykelciği izlerken ölçüsüne, işçiliğine ve duruşuna bakın, buluntu yerini ve tarihini vitrindeki açıklamadan kontrol edin. Hitit dönemi nesnelerini Oluz'daki Pers çağı tabakalarıyla yan yana düşününce Amasya çevresinin yerleşim tarihinin ne kadar katmanlı olduğunu görürsünüz. Binanın batısındaki müze bahçesinde açık hava teşhiri bulunur. Valiliğe göre burada Hitit, Helenistik, Roma, Bizans, İlhanlı, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait taş eserler sergilenir. Bahçedeki taşların yüzeyine yakından bakın, çünkü açık havada ışığın yönü yüzey ayrıntılarını belirgin kılar. Müzede sekiz mumya bulunduğu, bunların bahçedeki ayrı bir yapıda sergilendiği ve 14. yüzyıl İlhanlı dönemine tarihlendiği valilik sayfasında yazılıdır. Bu bölümü yalnızca tarihi belge olarak ele alın, saygılı davranın ve fotoğraf kurallarını görevlilere sorun. Kral Kaya Mezarları Örenyeri de müzenin bağlı birimleri arasında sayılır, bu nedenle kaya mezarlarını ayrı bir yürüyüşte görmek için kentte vakit ayırın. Müzenin güncel ziyaret durumunu ve işletme bilgisini il kültür ve turizm müdürlüğü sayfasından kontrol edin. Süreniz kısıtlıysa salonları ana hatlarıyla gezin ve ilgi çeken iki üç vitrinde uzun durun. Çıkışta kaleye geçmeden önce rahat ayakkabı giydiğinizden emin olun, çünkü kale yüksek bir yamaçta yer alır.

Kaynak: Amasya Valiliği ve Kültür Portalı.

Amasya Müzesi, Yeşilırmak'ın güney kıyısında, Mustafa Kemal Paşa Caddesi üzerindeki modern binasında hizmet verir. Müzenin geçmişi, 1925 yılında kurulan bir müze deposuna dayanır. Resmi kaynaklarda kuruluş yılı konusunda küçük farklar bulunduğundan, müzenin kuruluşu için "1920'lerde" demek en güvenlisidir. İlk depo, II. Bayezid Külliyesi'ne ait medrese binasının iki odasında az sayıda arkeolojik eserle başlamıştır. Eserler çoğalınca koleksiyon 1962 yılında Gök Medrese'ye taşınmış, bugünkü binaya ise 1977 yılında geçilmiştir. Yeniden düzenlenen müze 14 Haziran 1980 tarihinde ziyarete açılmıştır. Valilik sayfasına göre koleksiyon bugün 23 binin üzerinde eser içerir ve arkeolojik, etnografik eserlerle sikke, mühür ve el yazmalarından oluşur. Kültür Portalı'ndaki tanıtım, Geç Neolitik ve Erken Kalkolitik çağlardan başlayıp Osmanlı dönemine uzanan zengin bir kronoloji sunar. Bu dizide Tunç Çağı, Hitit, Urartu, Frig, İskit, Pers, Helenistik, Roma, Bizans ve Selçuklu dönemleri de yer alır. Kaynaklar farklı sayıda uygarlık anar; bu nedenle toplam sayıyı değil, zaman aralığını aklınızda tutun. Müze, Hazeranlar Konağı ve Kral Kaya Mezarları Örenyeri ile birlikte üç birimli bir yapı olarak anılır. Hazeranlar Konağı resmi sayfada kapalı görünür, bu yüzden gezi planına eklemeyin. Kral Kaya Mezarları ise şehrin ayrı bir durağıdır ve ziyaret öncesi güncel durumu sorulmalıdır. Müzenin en çok anılan eseri, Hitit Fırtına Tanrısı Teşup'un bronz heykelciğidir. Heykelcik 1962 yılında Doğantepe köyündeki Mesken Höyük'te, yüzeyden dört metre derinlikte bulunmuştur. Yüksekliği 21,5 santimetre, ağırlığı 1340 gramdır ve döküm tekniğiyle yapılmıştır. Kol ve bacak bölümleri ile etek kısmından aşağısı günümüze ulaşmamıştır. Tanrının başında konik, sivri bir başlık vardır; yüzü kalın kaşlı, badem gözlü ve hafif gülümseyen bir ifade taşır. Göz çukurları bugün boştur, ancak orijinalinde lapis lazuli gibi değerli taşlarla doldurulduğu düşünülmektedir. Eser, Doğantepe'nin antik adı olan Hakmiş ile ilişkilendirilir ve özel bir vitrinde sergilenir. Bir diğer dikkat çekici eser, Yavru köyü Küpderesi mevkiindeki 2013 kurtarma kazısında çıkan Elmalı Mozaik'tir. Mozaiğin bulunduğu yapının Roma döneminde kırsal bir villa olarak kurulduğu anlaşılmıştır. Müze, bu mozaiği Amasya misket elmasının yaklaşık 1700 yıl önce de tanınmış olduğunu göstermesi bakımından önemli sayar. Aktarla Lahdi ise krem renkli kireç taşından, tekne ve kapaktan oluşan bir antik çağ lahdidir. Teknenin yüzeyleri mitolojik figür ve sahnelerle bezenmiş, kapak semerdam biçiminde ve üçgen alınlıklı yapılmıştır. Dar yüzlerden birinde, bir kantharostan meyve yiyen iki kuş kabartması görülür. Pencere kanatları da müzenin ayrı bir hazinesidir; 1486 tarihli II. Bayezid Camii'nden 2000 yılında müzeye getirilmiştir. Her kanat 208 santimetreye 67 santimetre ölçüsündedir ve üçer panodan oluşur. Orta panodaki Kayı Boyu damgası, Kültür Portalı'nda ayrıntılı ölçüleriyle tanıtılan ahşap bir işçilik örneğidir. Osmanlı dönemine ait mermer bir güneş saati de koleksiyonun sevimli parçalarından biridir. Müze binasının batısındaki bahçede Hitit'ten Osmanlı'ya uzanan dönemlere ait taş eserler açık havada sergilenir. Bahçeyi önce dolaşırsanız, içerideki salonlara geçmeden dönemlerin taş işçiliğini kıyaslama fırsatı bulursunuz. İlhanlı dönemine ait 14. yüzyıl mumyaları da bu koleksiyonun parçasıdır; bunlar yalnızca tarihsel ve koruma açısından anlatılan, hassasiyetle sergilenen eserlerdir. Kaynaklar mumyaların teşhir yerini farklı anlattığı için, bu bölümün bugünkü durumunu ziyaretten önce müzeden öğrenin. Müzede amatör makinelerle fotoğraf çekimine izin verilmektedir. Müze şehir merkezindedir ve Kültür Portalı'na göre kentin her yerinden yürüyüş mesafesindedir. Ziyaret saatleri, öğle arası ve kapalı günler değişebilir; güncel bilgiyi resmi sayfadan kontrol edin. Ziyaret öncesinde il kültür ve turizm müdürlüğü sayfasına da bakmanız yararlı olur. Salonlar için bir saati rahatça ayırın; Teşup, mozaik ve lahit için ayrı ayrı durmak iyi olur. Müzeden çıkınca Yeşilırmak kıyısına inip kentin diğer tarihi duraklarına yürüyerek devam edebilirsiniz.
3
Amasya Kalesi (Harşena Kalesi)

Amasya Kalesi (Harşena Kalesi)

~1 sa 30 dk burada
Hatuniye, 05000 Yuvacık/Amasya Merkez/Amasya

Üçüncü durak, kentin kuzeyinde Harşena Dağı'nın üzerinde yükselen Amasya Kalesi'dir ve kaynaklarda Harşena Kalesi adıyla da geçer. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre kale kesme taştan inşa edilmiştir. Yeşilırmak kıyısından kalenin kurulduğu dağa kadar sekiz savunma kademesi uzanır. Kent ve vadi en iyi buradan okunur, bu yüzden müzedeki zaman çizelgesinden sonra yerin coğrafyasına bakmak için doğru andır. Kalede kazı çalışmaları sürmektedir ve il müdürlüğü bu konuda haber yayımlamıştır, bu nedenle bazı bölümler kapalı olabilir ve tümünün gezilebileceğini varsaymamak gerekir. Giriş düzeni, açık bölümler ve güvenlik uyarıları için güncel bilgiyi resmi kaynaklardan kontrol edin. Kalenin kurucusu konusunda kaynaklar tek bir ad vermez, Arap tarihçilere göre Karsan Han, batılı tarihçilere göre Pontus Kralı Mithridates kaleyi yaptırmıştır. Bu nedenle yapıyı tek bir dönemin eseri gibi değil, yüzyıllar boyunca onarılan bir savunma sistemi olarak okumak daha doğrudur. İl müdürlüğü onarım tarihlerini sıralar ve 1075'ten sonra Danişmend Ahmet Gazi'yi, 1146'da I. Mesud'u, 1222'de Alaeddin Keykubad'ı anar. Devamında 1319'da Gümüşlüzade Tacettin Mahmud Çelebi ve 1369'da Şadgeldi Paşa onarım yaptırmıştır. Osmanlı döneminde ise 1511'de Şehzade Ahmet'in emiri Mustafa Bey ve 1669'da Hoca Ahmedpaşazade Ali Bey kaleyi onartmıştır. Duvarlarda farklı dönemlerin müdahalelerini aramak, taş sıralarındaki değişimlere bakmak iyi bir gözlem alıştırmasıdır. İç Kale'nin yapımı yazılı pek çok kaynakta Mithridates'le ilişkilendirilir ve MÖ 250 civarına tarihlenir. İç Kale'nin dört kapısı vardır ve bunlar Helkis, Saray, Midenos ve Meydan kapılarıdır. Doğusunda Nerkis Mahallesi, güneyinde Yeşilırmak uzanır, kapıların adlarını haritada izlemek yönünüzü bulmanızı kolaylaştırır. Güneyde Helenistik Çağ'da inşa edilmiş ve 1580'e kadar Osmanlılar tarafından kullanılmış Kızlar Sarayı kalıntıları görülebilir. I. Mesud'un 1146'da İç Kale'yi onartıp Amasya'yı merkez seçtiği ve burada saray yaptırdığı aktarılır. Gezgin Dernschwam, sarayın 16. yüzyıla kadar var olduğunu, dış bölümünün taştan, iç kısmının tuğla ve ahşaptan olduğunu not etmiştir. Evliya Çelebi 1640'ta kaleyi gördüğünde beş köşeli kırk bir kule saymış, saraylar, cephanelikler, erzak ambarları, sarnıçlar ve Tozanlı Suyu'na inen su yollarını anmıştır. Düzenlenmemiş ya da kapatılmış bölümlere girmeyin ve yalnızca açık bırakılan yerleri gezin. Kalenin orta kesiminde Cilanbolu Su Kuyusu ya da Cilanbolu Tüneli denen bir yapı bulunur. Temizleme çalışmalarında 2009'da 170 metreye ulaşılmış, kalenin Yeşilırmak'tan yüksekliği yaklaşık 300 metre olduğu için bu su yapısının ırmağa kadar inebileceği düşünülmüştür. Tünelin ziyaretçiye açık olup olmadığı kaynakta belirtilmediği için güncel durumunu sorun. Tepede durup aşağıda vadi boyunca uzanan kent dokusuna bakın, vadinin darlığı kentin neden bu hatta kurulduğunu anlatır. Kentin üzerinde geniş bir bakış sunduğu için sabah ve akşamüstü ışığı fotoğraf açısından elverişlidir. Yürüyüş için rahat ayakkabı, su ve şapka alın ve dik bölgelerde kenarlara yaklaşmayın. İnerken saatinizi gözleyin, çünkü sonraki durak uzun bir araç yolculuğudur.

Kaynak: Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

Amasya Kalesi, kentin kuzeyini kaplayan Harşena Dağı'nın tepesinde yükselir ve Harşena Kalesi adıyla da anılır. Kalenin üzerine kurulduğu kayalık, Kültür Portalı kaydına göre denizden yaklaşık 700 metre, Yeşilırmak'tan ise yaklaşık 300 metre yüksektedir. Bu yükseklik, vadideki sokaklardan bakıldığında kaleyi kentin hemen her noktasından seçilebilir kılar. Adının kökeni konusunda kaynaklar tek bir görüşte birleşmez. Bazı tarihçiler yapıyı Pontus Kralı Mithridates'e bağlar, bazıları ise kumandan Karsan ya da Harsana yaptırdığı için kalenin Harşena adını aldığını söyler. İç Kale'nin MÖ 250 civarında Mithridates tarafından yaptırıldığı da yazılı kaynaklarda anlatılan görüşlerden biridir. Yerleşim izleri ise çok daha eskidir; Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün UNESCO geçici liste sayfası, dağın güney yamacındaki ilk iskanın Erken Tunç Çağı'nda başladığını belirtir. Aynı sayfa, Frigya'dan Osmanlı'ya uzanan onlarca uygarlığın burada yaşadığını sıralar. Kale tarih boyunca birçok kez el değiştirmiş ve her seferinde yeniden onarılmıştır. Persler, Romalılar, Pontuslular ve Bizanslıların egemenliği sırasında çeşitli saldırılara uğramıştır. 1075'te Türklerin Amasya'yı fethinden sonra önemli bir onarım görmüştür. Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün derlediği listeye göre 1146'da I. Mesud, 1222'de I. Alaeddin Keykubad, 1319'da Gümüşlüzade Tacettin Mahmud Çelebi ve 1369'da Şadgeldi Paşa kaleyi onartmıştır. Osmanlı döneminde ise 1511'de Şehzade Ahmed'in emiri Mustafa Bey, 1669'da Hoca Ahmedpaşazade Ali Bey onarım yaptırmıştır. Kale 18. yüzyıla kadar kullanılmış, bu yüzyıldan sonra askeri önemini yitirmiştir. Evliya Çelebi 1640'ta kaleye geldiğinde, beş köşeli kırk bir kulesi olan; içinde saray, cephanelik, erzak ambarı ve su sarnıçları bulunan bir yapı tarif etmiştir. Kalenin tepe noktası kesme taştan, sur duvarları ise moloz taştan yapılmıştır. Yeşilırmak kıyısından kalenin kurulduğu dağa kadar sekiz savunma kademesi sayılır. Surların önemli bir bölümü bugün hala ayaktadır. Kale üç bölümden oluşur; bunlar İçeri Şehir olarak bilinen Hatuniye Mahallesi, Kızlar Sarayı ve Yukarı Kale'dir. Aşağı Kale de denen İçeri Şehir bölümü, İstasyon Köprüsü ile Hükümet Köprüsü arasında yaklaşık 800 metrelik bir kıyı şeridini kaplar. Bu şeritte antik sur duvarlarının üzerine evler, hamamlar ve camiler inşa edilmiştir. Aşağı Kale'ye Alçak Köprü, İstasyon Köprüsü, Madenüs Köprüsü ve Hükümet Köprüsü'nden girilebilir. Kızlar Sarayı ise demiryoluyla İçeri Şehir'den ayrılmıştır. İç Kale'nin Helkis, Saray, Midenos ve Meydan adlı dört kapısı olduğu il müdürlüğü kaynaklarında bildirilir. Kalenin orta kesiminde kayaya oyulmuş Cilanbolu adlı bir dehliz bulunur. Yüksekçe bir yerden başlayan bu yapıya yüz elli basamakla inilir ve çapı sekiz metre olarak verilir. Temizlik çalışmalarında 2009 yılında 170 metre uzunluğa ulaşılmıştır. İl müdürlüğü, kalenin ırmaktan yüksekliğini göz önünde tutarak bu su yapısının Yeşilırmak'a dek inebileceğini düşünür. Kalede ayrıca sarnıçlar, su depoları ve Osmanlı dönemine ait hamam kalıntıları vardır. Helenistik çağda inşa edilen Kızlar Sarayı'nın kalıntıları da görülebilir ve bu yapının 1580'e kadar Osmanlılar tarafından kullanıldığı belirtilir. Amasya Kalesi'nde kazı ve düzenleme çalışmaları sürüyor; il kültür ve turizm müdürlüğü bu çalışmaları Geleceğe Miras kapsamında duyurmuştur. Bu nedenle bazı bölümler kapalı olabilir ve her noktaya girilemeyebilir; yola çıkmadan il müdürlüğünün güncel duyurularına bakın. Kale ile Harşena Dağı yamacındaki kaya mezarları, 2015'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınan alanın parçalarıdır. Yürüyüşe kentteki köprülerden birinden başlayıp yukarı doğru çıkmak, sekiz kademeli savunma düzenini yerinde okumanın iyi bir yoludur. Yokuş ve basamak çoktur; sağlam tabanlı ayakkabı giyin ve yanınıza su alın. Sabah erken ya da gün batımına yakın saatler vadi manzarası için elverişlidir. Yalıboyu evleri ve Kral Kaya Mezarları kalenin eteğinde yer aldığından üçünü aynı günde görmek mantıklıdır. Kültür Portalı, kaleye Harşena Dağı üzerinden çıkılabileceğini söyler; patika ve kapıların güncel durumunu yerinde teyit edin. Giriş koşulları ve ziyaret düzeni için resmi sayfaları kontrol etmek en doğrusudur.
4
Boraboy Gölü Tabiat Parkı

Boraboy Gölü Tabiat Parkı

~2 sa burada
Boraboy, Taşova, Amasya

Rotanın son durağı, Taşova ilçe sınırları içindeki Boraboy Gölü Tabiat Parkı'dır. Kültür Portalı'na göre alan 2013'te tabiat parkı olarak tescil edilmiştir. Kent merkezine uzaklığı 60 kilometreyi aşar, bu nedenle kentteki durakları bitirince yola gün ışığı varken çıkın. Park alanına asfalt yolla ulaşılır ve gölün kenarına kadar araçla gitmek mümkündür. Kaynaklar Amasya-Erzincan yolundan dönüldüğünü belirtir, yolculuktan önce güncel yol durumunu kontrol edin. Merzifon Havaalanı'ndan tabiat parkına olan mesafe 90 kilometreyi aşar, hava yoluyla gelenler bunu hesaba katmalıdır. Göl 1050 metre rakımdadır, kentin vadi tabanından yükselince serinlik hissedebilirsiniz ve bu yüzden ince bir ceket almanız iyi olur. Kaynaklara göre göl bir krater gölü değil, küçük bir akarsuyun yıkıntılarla tıkanmasıyla oluşan doğal bir heyelan set gölüdür. Doğu-batı yönünde uzanan bir vadidedir ve uzunluğu 900 metre, genişliği 300 metre, derinliği 25 metredir. Tabandaki kaynaklar ve dere suyu gölü besler, rengi kaynaklarda zümrüt yeşili olarak tarif edilir. Güney kıyısı sarp ve diktir, bu yüzden kenarlara yaklaşırken dikkatli olun. Kuzey yamaçlarda ağırlıklı olarak Doğu kayını, karaçam, sarıçam ve meşe yer alır, güney yamaçlarda ise sarıçam, karaçam ve karışık çalı toplulukları bulunur. Yürürken kuzey ve güney yamaçların bitki örtüsündeki farkı kıyaslayın. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü kaynaklı bilgiye göre Amasya il sınırlarında 245 endemik takson saptanmıştır ve bunların 29 endemik türü Akdağ ile Boraboy Gölü çevresinde yayılış gösterir. Bitkilere zarar vermeyin, çiçek ya da fidan toplamayın. Parkta karaca, tilki, kurt, yaban domuzu, sincap, kirpi ve porsuk gibi memeliler ile çok sayıda yerli ve göçmen kuş yaşadığı bildirilir. Kuş gözlemi için sabahın ve akşamüstünün sakin saatlerini seçin ve dürbünle uzaktan izleyin. Sürüngenler arasında kır kaplumbağası, su kaplumbağası, kertenkele ve yılan sayılır, yaban hayatına dokunmayın ve mesafe koruyun. Gölün sucul yaşamı sazan ve yayın gibi tatlı su balıklarıyla anılır. Alanda piknik, doğa yürüyüşü, fotoğraf çekimi, bitki ve yaban hayatı gözlemi yapılabilir. Park içinde günübirlik kullanım için yürüyüş yolları, çocuk oyun alanları, piknik masaları, çeşme ve otopark bulunur. Piknik yaparsanız çöpünüzü geri götürün ve ateşi yalnızca izin verilen yerlerde kullanın. Yürürken patikadan ayrılmayın, ayrıntılı bir yürüyüş önerisi için Boraboy Gölü'nde doğa yürüyüşü yazımıza bakın. Gün batmadan önce dönüş yoluna geçin, çünkü ormanlık yolda alacakaranlıkta sürüş zordur. Böylece Pers çağı kalıntılarından başlayan gün, orman ve gölün sessizliğinde sona erer.

Kaynak: Kültür Portalı ve DKMP.

Boraboy Gölü, Amasya'nın Taşova ilçesi sınırları içinde, Karadeniz Bölgesi'nin iç kesimindeki dağlık bir vadide yer alır. Kültür Portalı'na göre gölün çevresi Boraboy Gölü Tabiat Parkı olarak 2013 yılında tescil edilmiştir. Göl, denizden 1050 metre yükseklikte, doğu-batı doğrultusunda uzanan bir vadidedir. Çoğu kaynakta krater gölü diye anılsa da gerçekte küçük bir akarsuyun çevreden gelen yıkıntılarla tıkanması sonucu oluşmuş doğal bir heyelan set gölüdür. İl kültür ve turizm müdürlüğü de gölü aynı biçimde tanıtır. Kültür Portalı'nın verdiği ölçülere göre göl yaklaşık 900 metre uzunluğunda, 300 metre genişliğinde ve 25 metre derinliğindedir. Gölün rengi zümrüt yeşili olarak tarif edilir. Güney kıyısı sarp ve diktir. Göl, tabandan kaynayan sularla beslendiği gibi dereden gelen sulardan da beslenir. Parkın kuzey yamaçlarında ağırlıklı olarak Doğu kayını, karaçam, sarıçam ve meşe yer alır. Güney yamaçlarında ise sarıçam, karaçam ve karışık çalı toplulukları görülür. Resmi anlatımda kayın, sarıçam, sedir ve kestane ağaçları göl çevresindeki ormanın karakterini oluşturan türler arasında sayılır. Doğal set gölü olması, alana sucul yaşam bakımından önemli bir katkı sağlar. Amasya, endemik bitkiler bakımından önemli bir bölgedir ve Boraboy çevresi il genelinde en önemli endemik bitki alanı olarak anılır. Kültür Portalı'ndaki Doğa Koruma ve Milli Parklar kaynaklı bilgiye göre Amasya sınırlarında 245 endemik takson bulunur ve bunlardan 29 endemik tür Akdağ ile Boraboy Gölü çevresinde yayılış gösterir. Bitki ve yaban hayatı gözlemi, bu nedenle alanın önde gelen etkinliklerinden biridir. Ayrıntılı tür listesi ve yürüyüş anlatımı için bu parkı konu alan gezi yazımıza bakabilirsiniz. Ulaşım için Amasya il merkezinden yola çıkılır. Kaynaklar il merkezine uzaklık için 62 ve 63 kilometre verir; kısacası mesafe 60 kilometreyi aşar. Taşova ilçe merkezine uzaklık için de on beş ile yirmi iki kilometre arasında değişen rakamlar verilmiştir. Kültür Portalı'nın tarifine göre Amasya-Erzincan yolundan dönülür ve parka asfalt yolla ulaşılır. Aynı sayfada Amasya Merzifon Havaalanı'ndan parka yaklaşık 91 kilometre olduğu belirtilir. Gölün kenarına kadar araçla gitmek mümkündür, ancak parkın yakınına ulaşan düzenli bir toplu taşıma bilgisi resmi kaynaklarda yer almaz. Bu yüzden kendi aracınızla ya da bir organizasyonla gitmeniz gerekebilir. Park içinde günübirlik kullanıma yönelik tesisler, yürüyüş yolları, çocuk oyun alanları, piknik masaları, çeşme ve otopark bulunduğu belirtilir. Ailelerin konaklamasına elverişli kır evleri de alan içindedir; fiyat ve işletme koşulları için ilgili kurumlara başvurulmalıdır. Resmi sayfalara göre alan piknik, doğa yürüyüşü, göl bisikleti, fotoğraf çekimi ve bitki ile yaban hayatı gözlemi gibi etkinliklere elverişlidir. Rakım yüksek olduğundan hava kent merkezinden serin ve değişken olabilir. Hazırlıklı olmak için yola çıkmadan hava durumuna bakmanız yararlı olur. Alandaki ağaçlara, bitkilere ve yaban hayvanlarına zarar vermemek, çöplerinizi geri götürmek temel görgü kuralıdır. Gölün sarp güney kıyısı ile çevresindeki orman, fotoğraf için iyi bir kadraj sunar. Sabah ve akşam saatlerinde ışık daha yumuşak olur. Tescilli bir tabiat parkında doğal yapının korunması esastır. Bir gün içinde Amasya kent merkezindeki müze ve kale ile birlikte planlanabilir; ancak yol süresi uzun olduğundan sabah erken çıkmak akıllıca olur. Ziyaret koşulları ve tesis hizmetleri değişebilir; güncel bilgiyi il kültür ve turizm müdürlüğünün resmi sayfasından kontrol edin.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Rota Haritası

Rota Bilgisi
ŞehirAmasya Merkez, Amasya
TürKültürel
Durak4
Tarih6 Kasım 2026
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeRotayı Başlat