
Tarihi & Kültürel YerlerKaleler & Saraylar
Amasya Kalesi (Harşena Kalesi)
Henüz puan yok
Beğenmek ve puan vermek için giriş yap
Amasya Kalesi (Harşena Kalesi)
Hatuniye, 05000 Yuvacık/Amasya Merkez/Amasya
Amasya Merkez, Amasya
Mekan Hakkında
Amasya Kalesi, kentin kuzeyini kaplayan Harşena Dağı'nın tepesinde yükselir ve Harşena Kalesi adıyla da anılır. Kalenin üzerine kurulduğu kayalık, Kültür Portalı kaydına göre denizden yaklaşık 700 metre, Yeşilırmak'tan ise yaklaşık 300 metre yüksektedir. Bu yükseklik, vadideki sokaklardan bakıldığında kaleyi kentin hemen her noktasından seçilebilir kılar. Adının kökeni konusunda kaynaklar tek bir görüşte birleşmez. Bazı tarihçiler yapıyı Pontus Kralı Mithridates'e bağlar, bazıları ise kumandan Karsan ya da Harsana yaptırdığı için kalenin Harşena adını aldığını söyler. İç Kale'nin MÖ 250 civarında Mithridates tarafından yaptırıldığı da yazılı kaynaklarda anlatılan görüşlerden biridir. Yerleşim izleri ise çok daha eskidir; Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün UNESCO geçici liste sayfası, dağın güney yamacındaki ilk iskanın Erken Tunç Çağı'nda başladığını belirtir. Aynı sayfa, Frigya'dan Osmanlı'ya uzanan onlarca uygarlığın burada yaşadığını sıralar.
Kale tarih boyunca birçok kez el değiştirmiş ve her seferinde yeniden onarılmıştır. Persler, Romalılar, Pontuslular ve Bizanslıların egemenliği sırasında çeşitli saldırılara uğramıştır. 1075'te Türklerin Amasya'yı fethinden sonra önemli bir onarım görmüştür. Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün derlediği listeye göre 1146'da I. Mesud, 1222'de I. Alaeddin Keykubad, 1319'da Gümüşlüzade Tacettin Mahmud Çelebi ve 1369'da Şadgeldi Paşa kaleyi onartmıştır. Osmanlı döneminde ise 1511'de Şehzade Ahmed'in emiri Mustafa Bey, 1669'da Hoca Ahmedpaşazade Ali Bey onarım yaptırmıştır. Kale 18. yüzyıla kadar kullanılmış, bu yüzyıldan sonra askeri önemini yitirmiştir. Evliya Çelebi 1640'ta kaleye geldiğinde, beş köşeli kırk bir kulesi olan; içinde saray, cephanelik, erzak ambarı ve su sarnıçları bulunan bir yapı tarif etmiştir.
Kalenin tepe noktası kesme taştan, sur duvarları ise moloz taştan yapılmıştır. Yeşilırmak kıyısından kalenin kurulduğu dağa kadar sekiz savunma kademesi sayılır. Surların önemli bir bölümü bugün hala ayaktadır. Kale üç bölümden oluşur; bunlar İçeri Şehir olarak bilinen Hatuniye Mahallesi, Kızlar Sarayı ve Yukarı Kale'dir. Aşağı Kale de denen İçeri Şehir bölümü, İstasyon Köprüsü ile Hükümet Köprüsü arasında yaklaşık 800 metrelik bir kıyı şeridini kaplar. Bu şeritte antik sur duvarlarının üzerine evler, hamamlar ve camiler inşa edilmiştir. Aşağı Kale'ye Alçak Köprü, İstasyon Köprüsü, Madenüs Köprüsü ve Hükümet Köprüsü'nden girilebilir. Kızlar Sarayı ise demiryoluyla İçeri Şehir'den ayrılmıştır. İç Kale'nin Helkis, Saray, Midenos ve Meydan adlı dört kapısı olduğu il müdürlüğü kaynaklarında bildirilir.
Kalenin orta kesiminde kayaya oyulmuş Cilanbolu adlı bir dehliz bulunur. Yüksekçe bir yerden başlayan bu yapıya yüz elli basamakla inilir ve çapı sekiz metre olarak verilir. Temizlik çalışmalarında 2009 yılında 170 metre uzunluğa ulaşılmıştır. İl müdürlüğü, kalenin ırmaktan yüksekliğini göz önünde tutarak bu su yapısının Yeşilırmak'a dek inebileceğini düşünür. Kalede ayrıca sarnıçlar, su depoları ve Osmanlı dönemine ait hamam kalıntıları vardır. Helenistik çağda inşa edilen Kızlar Sarayı'nın kalıntıları da görülebilir ve bu yapının 1580'e kadar Osmanlılar tarafından kullanıldığı belirtilir.
Amasya Kalesi'nde kazı ve düzenleme çalışmaları sürüyor; il kültür ve turizm müdürlüğü bu çalışmaları Geleceğe Miras kapsamında duyurmuştur. Bu nedenle bazı bölümler kapalı olabilir ve her noktaya girilemeyebilir; yola çıkmadan il müdürlüğünün güncel duyurularına bakın. Kale ile Harşena Dağı yamacındaki kaya mezarları, 2015'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınan alanın parçalarıdır. Yürüyüşe kentteki köprülerden birinden başlayıp yukarı doğru çıkmak, sekiz kademeli savunma düzenini yerinde okumanın iyi bir yoludur. Yokuş ve basamak çoktur; sağlam tabanlı ayakkabı giyin ve yanınıza su alın. Sabah erken ya da gün batımına yakın saatler vadi manzarası için elverişlidir. Yalıboyu evleri ve Kral Kaya Mezarları kalenin eteğinde yer aldığından üçünü aynı günde görmek mantıklıdır. Kültür Portalı, kaleye Harşena Dağı üzerinden çıkılabileceğini söyler; patika ve kapıların güncel durumunu yerinde teyit edin. Giriş koşulları ve ziyaret düzeni için resmi sayfaları kontrol etmek en doğrusudur.
Yorumlar
Yükleniyor...
Konum - Amasya Kalesi (Harşena Kalesi)
Mekan Bilgisi
AdresHatuniye, 05000 Yuvacık/Amasya Merkez/Amasya
MekanAmasya Merkez, Amasya
TürTarihi & Kültürel Yerler
