Mimar Sinanın İzinde Beş Cami
Beğenmek ve puan vermek için giriş yap
Sinan aynı problemi elli yıl boyunca farklı ölçeklerde çözdü; bu rota onun en büyük yapısından en küçüğüne inerek o çözümü izliyor. Sıralama kronolojik değil, ölçek sırasına göre. Beş durak, hepsi ibadete açık cami.
Süre: tam gün. En iyi zaman: Yıl boyu; öğle ve ikindi namazı aralarını kollayın. Ulaşım: Dördü tarihi yarımadada yürüme mesafesinde, Şemsi Paşa için Üsküdar vapuru
Rota Durakları
Kanuni Sultan Süleyman döneminde Mimar Sinan tarafından inşa edilen Süleymaniye Camii, Osmanlı mimarisinin başyapıtlarından biri olup, hem dini hem de kültürel açıdan büyük öneme sahiptir.
Avludan girmeden önce dış avluda durup yapının tepeye nasıl oturduğuna bakın; Sinan burada araziyi kullanarak kütleyi olduğundan büyük gösteriyor. İçeride tam ortaya geçip yukarı bakın, kubbenin yarım kubbelerle desteklenip ağırlığın dört fil ayağına indiğini göreceksiniz. Duvardaki kandil isli havayı toplayan bacaya bakın, is toplanıp mürekkep yapılıyordu. Arkadaki hazirede Sinan'ın kendi türbesi var, külliyenin köşesinde ve bilerek mütevazı. Haliç manzaralı teras çay içmek için ideal.
Süleymaniye Camii, İstanbul’un Fatih ilçesinde, Haliç’e bakan bir tepede yer alan ve Osmanlı mimarisinin en görkemli eserlerinden biri olarak kabul edilen anıtsal bir yapıdır. Cami, Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle, dönemin baş mimarı Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. Yapımına 1550 yılında başlanmış ve 1557 yılında tamamlanmıştır. Mimar Sinan, bu yapıyı “kalfalık eserim” olarak nitelendirmiştir.
Cami, büyük bir külliyenin merkezini oluşturmaktadır. Bu külliye bünyesinde medrese, kütüphane, darüşşifa (hastane), imarethane (aşevi), hamam ve dükkanlar gibi sosyal hizmet binaları yer almaktadır. Caminin dört minaresi bulunmakta olup, bunlardan ikisi üç, diğer ikisi ise ikişer şerefelidir. Bu durum, Kanuni Sultan Süleyman’ın Osmanlı tahtındaki dördüncü padişah, toplamda ise onuncu padişah olduğunu simgelemektedir.
Süleymaniye Camii’nin merkezi kubbesi 53 metre yüksekliğe ve 26,5 metre çapa sahiptir. Kubbe, dört büyük fil ayağı üzerine oturmakta olup, yanlarda yer alan yarım kubbelerle desteklenmektedir. İç mekânda kullanılan süslemeler oldukça sade ve estetik bir anlayışla tasarlanmıştır. Kalem işleri, vitray pencereler ve hat sanatına ait örnekler dikkat çekicidir.
Caminin arka kısmında, camiyi yaptıran Kanuni Sultan Süleyman ile eşi Hürrem Sultan’a ait türbeler yer almaktadır. Ayrıca Mimar Sinan’ın mezarı da caminin avlusunun hemen dışındadır. Cami, günümüzde hem ibadete açık bir cami olarak hizmet vermekte hem de İstanbul’a gelen yerli ve yabancı turistler tarafından yoğun şekilde ziyaret edilmektedir. Süleymaniye Camii, mimarisi, işlevselliği ve tarihî önemiyle İstanbul’daki ibadet rotasının vazgeçilmez duraklarından biridir.
Şehzade Camii
Sinan'ın kendi deyişiyle çıraklık eseri, ama simetrisi en net yapısı. Dört yarım kubbe merkezi kubbeyi dört yandan eşit destekliyor; bu şema daha sonra terk edildi çünkü içeride yön duygusu zayıflıyor. İçeri girip mihraba doğru yürüyün ve durup arkanıza bakın, dört yönün de aynı göründüğünü fark edeceksiniz. Dış avludaki revakların altında oturun. Yandaki türbenin çinileri camiden daha gösterişli; giriş ayrı kapıdan ve genelde sabah saatlerinde açık.
Osmanlı sadrazamı Rüstem Paşa tarafından yaptırılan bu cami, özellikle zengin İznik çinileriyle tanınır. Mimar Sinan’ın zarif eseri olan cami, Eminönü’nde merkezi bir konumda yer almaktadır.
Mısır Çarşısı'nın arkasındaki çarşı sokaklarının içinde, girişi dükkanların arasında dar bir merdiven; sorup bulmak gerekiyor. Cami zemin katta değil, altındaki dükkanların üstüne kurulmuş, bu vakfın gelir mantığı. İçeri girer girmez duvarlara bakın; İznik çinisi burada duvarın tamamını kaplıyor ve şehirde başka hiçbir camide bu yoğunlukta yok. Lale, karanfil ve bahar dalı desenlerini yakından inceleyin, aynı desenin farklı ölçeklerde tekrarlandığını göreceksiniz. Küçük olduğu için yarım saat yeter.
Rüstem Paşa Camii, İstanbul’un Eminönü semtinde, Tahtakale bölgesinde yer alan ve Osmanlı mimarisinin en zarif örneklerinden biri olarak kabul edilen bir ibadet yapısıdır. Cami, Osmanlı Sadrazamı Rüstem Paşa tarafından, 1561 yılında yaptırılmıştır. Mimarisi, Osmanlı’nın en ünlü mimarı Mimar Sinan’a aittir. Yapı, hem mimari düzeni hem de süsleme zenginliği açısından büyük öneme sahiptir.
Cami, bulunduğu yer itibariyle çevresindeki ticaret yapılarının üzerine kurulmuştur. Alt kısmında dükkânlar yer almakta, cami bu yapıların üzerine yükseltilmiş bir platformda inşa edilmiştir. Caminin bu konumlandırılması, dar bir alanda görkemli bir yapı inşa etme konusunda Mimar Sinan’ın ustalığını göstermektedir.
Rüstem Paşa Camii’nin en dikkat çeken özelliği, iç ve dış cephelerinde kullanılan zengin İznik çini süslemeleridir. Caminin iç mekânı, 16. yüzyıla ait bitkisel motiflerle bezenmiş binlerce el yapımı çini ile kaplıdır. Lale, karanfil, sümbül gibi motiflerin yoğunlukla yer aldığı bu çiniler, sanat tarihçileri tarafından Osmanlı çini sanatının en nadide örnekleri arasında gösterilmektedir.
Caminin merkezi kubbesi dört fil ayağı üzerinde yükselmekte olup, mekânı çevreleyen yarım kubbelerle desteklenmiştir. Kubbe, içeriyi ferahlatan geniş pencerelerle aydınlatılmıştır. Mihrabı, minberi ve kürsüsü zarif taş işçiliğiyle dikkat çeker. Caminin tek minaresi bulunmaktadır ve klasik Osmanlı mimari üslubunu yansıtır.
Rüstem Paşa Camii, sadece bir ibadet alanı değil, aynı zamanda Osmanlı sanat ve mimarisinin estetik boyutunun en güzel örneklerinden biridir. Cami, yoğun ticaret alanı olan Eminönü’nde yer aldığı için gün boyunca hem ibadet edenler hem de sanat meraklıları tarafından ziyaret edilmektedir. Günümüzde hâlâ aktif olarak kullanılan cami, ziyaretçilerine hem manevi bir huzur hem de görsel bir şölen sunmaktadır.
Mihrimah Sultan Camii (Edirnekapı)
Sinan'ın ışıkla en çok oynadığı yapı ve Süleymaniye'den sonra gelmesi farkı belirginleştiriyor. Tek kubbe, dört kemer, aradaki duvarlar neredeyse tamamen pencere. İçeride öğleden sonra saatlerinde olun, batı pencerelerinden gelen ışık zemine düşer. Duvar yüzeyinde çini yok denecek kadar az; burada süsleme ışığın kendisi. Dışarı çıkıp surların üstündeki yola geçin ve camiye oradan bakın, tepedeki konumu ancak o mesafeden anlaşılıyor.
Şemsi Paşa Camii
Üsküdar iskelesinden sahil boyunca beş dakika yürüyün. Sinan'ın en küçük camilerinden biri ve denize sıfır; kıyı duvarı doğrudan suya iniyor. Küçük ölçekte aynı geometrik disiplini görmek rotanın kapanışı için doğru yer. Avlusunda oturup Boğaz'a bakın, martılar ve vapurlar burada çok yakın. Yanındaki medrese bugün kütüphane olarak kullanılıyor. Gün batımında batıya bakan cephesi turuncuya dönüyor, fotoğraf için en iyi saat bu.
