Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Kızılırmak Geçidinden Keskin'e Bir Gün
Kültürel4 Durak

Kızılırmak Geçidinden Keskin'e Bir Gün

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Kırıkkale, adını duyuranların çoğu için bir sanayi kenti olarak bilinir. Oysa Kızılırmak'ın büyük kavsinin içinde kalan bu topraklar, çok eski çağlardan beri geçit veren, yol kavşağı olan bir bölgedir. Valilik kaynaklarına göre Japon heyetlerinin 1990 ile 1991 yıllarında yaptığı yüzey araştırmalarında il çevresinde toplam 21 höyük ve düz yerleşim saptanmıştır. Aynı kaynak, ilin tarihinin Hititler'e kadar uzandığını ve İpek Yolu güzergahında bulunduğunu belirtir. Bu rota, o uzun geçmişin en okunaklı parçalarını güneybatıdan kuzeye, Kızılırmak kıyısından kent merkezine doğru tek günde bir araya getirir.

Gün Karakeçili sınırındaki Büklükale'de başlar. Burası düzenlenmiş bir ören yeri değil, kazısı süren bir arkeolojik alandır; bu yüzden ziyaret koşulları için önceden Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne danışmak gerekir. Kayalığın üstündeki kale ve çevresindeki yerleşim, Hitit İmparatorluk Çağı'nın bölgesel bir kentini anlatır. Ardından birkaç dakika ötedeki kitabesiz Çeşnigir Köprüsü gelir. Nehri geçmenin tarih boyunca neden bu kadar önemli olduğunu, kaleden sonra köprüde daha iyi anlarsınız. Bu iki durak birbirine bilerek yan yana konmuştur; biri geçidi denetleyen kenti, diğeri geçidin kendisini gösterir.

Öğleden sonra rota Keskin'e yönelir. Kent merkezinin yaklaşık 1 kilometre kuzeybatısındaki Sulu Mağara, yarı doğal yarı yapay bir fosil mağaradır. Antik dönemde maden galerisi olarak kullanıldığı için doğal ve insan yapımı bölümleri aynı yerde görebilirsiniz. Yalnızca havuzlu alanı kapsayan yaklaşık 115 metrelik bölüm turizm amaçlı gezilebilir; toplam uzunluk ise 285 metredir. Gün ve saat bilgisini resmi sayfalardan kontrol etmeden yola çıkmayın.

Rota, kent meydanındaki Nur Camii'nde sona erer. Mimar Necip Dinç'in tasarladığı yapı 2008'de başlamış, 2015'te tamamlanmıştır. Selçuklu ve Osmanlı mimari anlayışıyla kurulan külliye, rotanın en yeni yapısıdır ve sabahın Hitit taşlarından akşamın aydınlatılmış kubbesine uzanan bir zaman aralığı sunar. Cami aktif kullanıldığı için uygun giyinmek, ayakkabıyla girmemek ve telefonu sessize almak gerekir.

Sıra bilerek böyledir. Önce nehrin kıyısında en eski katmanlara bakılır, sonra Keskin'de doğa ve jeolojiye geçilir, gün kentin çağdaş mimarisiyle kapanır. Duraklar arasındaki yolculuk özel araçla yapılır; mesafe ve süreler kaynaklarda yer almadığı için burada rakam verilmemiştir. Her durak için önerilen süreler yalnızca gezme temposunu göstermek içindir. Bozkır yolculuğunda su ve rahat ayakkabı yanınızda olsun.

Süre: tam gün. En iyi zaman: Gün ışığının uzun olduğu, havanın açık geçtiği bahar ve sonbahar günleri bu rotaya en uygun zamandır.. Ulaşım: Rota dört ayrı noktaya dağıldığı için özel araçla gezilmelidir. Büklükale ve Çeşnigir Köprüsü Karakeçili ile Keskin arasındaki Kızılırmak kıyısında, Sulu Mağara Keskin'de, Nur Camii ise Kırıkkale kent meydanındadır.

Kaynaklar

Karakeçili, Kırıkkale
Kültürel
4 Durak
Mekanlarda ~2 sa 55 dk
Yol ~38,9 km · 1 sa 9 dk
Toplam ~4 sa 4 dk
6 Kasım 2026

Rota Durakları

1
Büklükale

Büklükale

~40 dk burada
Karakeçili İlçesi, Köprüköy

Rotanın ilk durağı, Kızılırmak'ın geçit noktasını gözleyen bir kazı alanıdır. Büklükale, Ankara'dan Kaman'a giden yolun Kızılırmak'ı geçmeden hemen önce sol yanında yer alır. Kültür Portalı kaydı yeri Ankara'nın yaklaşık 100 kilometre güneydoğusunda gösterir. Burası bir müze ya da düzenlenmiş ören yeri gibi karşılamaz; kazı alanıdır ve ziyaret koşulları resmi kaynaklarda yazılı değildir. Yola çıkmadan önce kazı dönemi ve erişim için Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne danışın. Alana yaklaştığınızda önce uzaktan bakın ve yerleşimin nehre göre konumunu okuyun. Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü'nün sayfası, nehre bakan kaya çıkıntısı üzerinde büyük bir yapı kalıntısı bulunduğunu, çıkıntının altında ise yerleşim kalıntılarının bu yapıyı çevrelediğini anlatır. Bu yüzden bakışınızı iki katmana ayırın; yukarıda kale kayalığı, aşağıda yerleşimin yayıldığı düzlük. Kültür Portalı kayalığın tepesine kale der ve kazının burada yapıldığını yazar. Tepenin sırtında yüzeyde görünen büyük taş sıraları, kazının ilk sorularından birini oluşturmuştur. Tepeyi çeviren taş duvarın yüksekliğinin yaklaşık 7 metreyi aştığı belirtilir. Kaynak bu duvarın kale savunması amacıyla yapılmış olabileceğini düşünür. Yedi metre, iki katlı bir evin üzerinde bir yüksekliktir; bu ölçüyü gözünüzde canlandırarak taş sıraların önünde durun. Kazı tabakalarında en üstte Osmanlı, altında Demir Çağı, en altta ise Hitit İmparatorluk Çağı'na denk gelen Geç Tunç tabakası ayırt edilmiştir. En alttaki katta yangın geçirmiş mimari kalıntılar bulunmuştur, ancak bu mimarinin işlevi kaynakta henüz anlaşılamamış olarak yazılır. Bu belirsizliği bir eksiklik olarak değil, kazının sürdüğünün işareti olarak okuyun. Yerleşimin bir Hitit kenti olduğu tahmini 2009 kazılarıyla doğrulanmıştır. Japon heyetinin yüzey buluntularına dayanan değerlendirmesine göre kayalığı çevreleyen kent yaklaşık 500 metre çapındadır. Heyet, nehre bakan yüzde iki metreyi aşan büyük taşlardan oluşan bir sıra da kaydetmiştir. Kaman-Kalehöyük'te Hitit İmparatorluk Çağı tabakası ince ve sonraki yapılarla bozulmuş olduğu için Büklükale, bu eksik halkayı tamamlayabilecek bir yer olarak seçilmiştir. Kayalığı ve çevresini birkaç farklı mesafeden fotoğraflayın; uzaktan çekim yerleşimin nehirle ilişkisini, yakından çekim taş dokusunu gösterir. Alanda kazı ekipleri çalışıyorsa çalışma alanına girmeyin ve açma kenarlarına yaklaşmayın. Taş ve kırık seramik gibi yüzey buluntularını yerinde bırakın; alan 1990 tarihli kararla tescillidir. Bir sonraki durak olan köprüyü de çevreden görebilirsiniz. Nehri tarihsel bir engel gibi düşünerek köprüye ilerleyin.

Kaynak: Kültür Portalı ve JIAA.

Büklükale, Kırıkkale'nin Karakeçili ilçesi sınırlarında, Kızılırmak kıyısındaki bir kayalığın üzerinde duran arkeolojik yerleşimdir. Kültür Portalı envanterine göre alan, Ankara'dan Kaman'a giden yolun Kızılırmak'ı geçmeden hemen sol tarafında yer alır. Kazı heyetinin sayfasında Ankara'ya uzaklığı yaklaşık 100 kilometre olarak verilir. Aynı sayfa, bu noktanın çok eski çağlardan beri önemli bir ulaşım kavşağı olduğunu ve Büklükale'nin bu geçidi denetlediğini belirtir. Bu yüzden burayı sıradan bir höyük gibi değil, bir geçit kenti olarak okumak gerekir. Yerleşimin en belirgin özelliği, nehre bakan kayalık tepenin üzerindeki iri taş yapı kalıntısıdır. Kayalığın eteğinde ise aşağı şehir olarak anılan yerleşim kalıntıları bu yapıyı çevreler. Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü, 1991, 2006 ve 2008 yıllarında burada yüzey araştırması yürüttü. Yüzeyden toplanan çanak çömlek parçalarına dayanarak kentin milattan önce 2. bin yılın ikinci yarısına, yani Hitit İmparatorluk Çağı'na ait olduğu düşünüldü. 2008 yılında topografik harita çalışması, manyetik ölçüm ve yüzey toplama çalışması yapıldı, alan balonla havadan da fotoğraflandı. Manyetik ölçüm, tepenin üstünü çok büyük temel taşlarına sahip bir yapının kapladığını gösterdi. Nehre bakan yamaçta yüksekliği 2 metreyi aşan iri taşlardan oluşan bir sıra da saptandı. Tepeden toplanan parçalar arasında Demir Çağı'nın son evresine benzeyen gri hamurlu kaplar da bulunur. Sardis'e özgü kuş bezemeli bir çanak çömlek parçası, bu ince Demir Çağı tabakasının tarihlenmesini destekler. Yüzey buluntularına göre kayalığı çevreleyen kent tek dönemli ve yaklaşık 500 metre çapındadır. Kazılar 2009 yılında başladı ve Kültür Portalı'na göre kayalığın tepesinde tabakalaşmayı anlamak için iki yeni açma açıldı. O yıl üç kültür tabakası belirlendi, bunlar Osmanlı, Demir Çağı ve Hitit İmparatorluk Çağı tabakalarıdır. En alttaki tabakada yangın geçirmiş mimari kalıntılar ortaya çıktı, ancak yapının işlevi o tarihte anlaşılamadı. Tepeyi çeviren ve yaklaşık 7 metreden yüksek olan taş duvarın, kale savunması için yapılmış olabileceği düşünülür. Kazının asıl amacı, Kaman-Kalehöyük'te saptanan İç Anadolu kronolojisindeki boşluğu doldurmaktır. Kaman-Kalehöyük'te Hitit İmparatorluk Çağı tabakası ince kalmış ve sonraki Demir Çağı yapılarıyla bozulmuştur. Büklükale ise iyi korunmamış bu dönemi anlatabilecek bir merkez olarak seçildi. Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfası Büklükale'yi ören yeri ve kurtarma kazısı alanı olarak listeler. Kültür Portalı'na göre kurtarma kazısı, Dr. Kimiyoshi Matsumura başkanlığında 31 Ekim 2010'da başladı. Alanın tescil kararı 27 Mart 1990 tarihlidir. Kültür Portalı genel tanımında Köprüköy yakınında Hitit dönemine ait sur duvarlarını, Frig çağına ait yapı kalıntılarını, Roma dönemine ait mezar ve antik yolu da sayar. Valilik sayfası, Japon heyetinin Kırıkkale çevresinde 21 höyük ve düz yerleşim saptadığını yazar. Bu geniş tablonun içinde Büklükale, ilin Hitit dönemi hikayesinin en belirgin noktasıdır. Büklükale bir kazı alanıdır ve ziyaret koşulları resmi kaynaklarda ayrıntılı verilmez. Kazı dönemi ve erişim için Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne danışılmalıdır. Gitmeden önce kazı çalışmalarının sürüp sürmediğini ve alana girişin uygun olup olmadığını sorun. 2009 çalışma hedefleri arasında kazı alanının çatıyla kapatılması da vardı, bu yüzden açmalara yaklaşmak yerine görevlilerin yönlendirmesine uyun. Yerleşimin batıdan görünümü, kayalığın yüksekliğini ve nehirle ilişkisini en iyi anlatan açılardan biridir. Fotoğraf için kayalığın silueti, ışığın yumuşak olduğu sabah ya da akşam saatlerinde daha okunaklı görünür. Alan açık arazi olduğundan rahat ayakkabı, şapka ve su yanınıza alın. Taşları yerinden oynatmayın ve yüzeydeki çanak çömlek parçalarını toplamayın. Çeşnigir Köprüsü bu çevrede ayrı bir durak olarak gezilebilir. Ulaşım araçla olur; güncel yol ve erişim bilgisini il müdürlüğünden öğrenin.
2
Çeşnigir Köprüsü

Çeşnigir Köprüsü

~30 dk burada
Zafer Mahallesi, Kapulukaya Barajı, Karakeçili, Kırıkkale

İkinci durak, Kızılırmak üzerinde Büklükale'ye komşu bir köprüdür. Kültür Portalı envanteri köprüyü Ankara-Kırşehir karayolunun 100. kilometresinde ve Kızılırmak Nehri üzerinde gösterir. Kitabesi yoktur; bu yüzden yapım tarihi için yazıya değil, yapının karakterine ve dönem tanımına bakılır. Milli Eğitim Bakanlığı'nın sayfası köprünün Selçuklu dönemine ait olduğunu belirtir. Önce köprüyü uzaktan kavrayın ve yapının bütün siluetine bakın. Envanter kaydı iki yana eğimli bir kuruluş tarif eder. Yani yol yüzeyi ortada yüksektir ve iki yana doğru alçalır. Bu eğim, yandan bakarken en kolay fark edilen özelliktir. Merkezde sivri bir ana kemer yükselir ve kaynak bu kemerin yüksekliğini 13,65 metre olarak verir. Kemerin doğu tarafında bir, batı tarafında beş boşaltma gözü vardır. Gözleri sayarak ilerleyin; bu asimetri köprünün kendine özgü okuma anahtarıdır. Kaynak ayrıca ana kemerin iki yanında kemer açıklıkları halinde boş bırakılmış hafifletme boşluklarından söz eder. Bu boşluklar, dolu duvarlı köprülere kıyasla yapıya daha hafif ve çözülmüş bir görünüm verir. Boşaltma gözleri bu yüzden hem bir mühendislik çözümü hem de görünümün belirleyici öğesidir. Gözleri alt açıdan görmek için kıyıya yaklaşmak gerekebilir; zeminin kaygan olabileceğini unutmayın. Fotoğraf için sabahın erken ya da akşamüstünün yan ışığı, taş dokusunu ve gözlerin gölgesini belirginleştirir. JIAA'nın sayfası, Ankara'dan Kaman'a giden güzergahın Kızılırmak'ı bu bölgede geçtiğini ve bu konumun eski çağlardan beri önemli bir ulaşım kavşağı olduğunu belirtir. Aynı sayfa Büklükale'nin bu geçidi denetlediğini de yazar. Böylece ilk durakta gördüğünüz kayalık ile bu durağın köprüsü aynı coğrafi sorunun iki ayrı yanıtı gibi okunabilir; biri denetim, diğeri geçiş. Envanter kaydı restorasyon çalışmalarının sürdüğünü yazar; güncel durum, erişim ve güvenlik düzenlemeleri için il kültür ve turizm müdürlüğüne danışın. Yol kenarında araç trafiği olabilir; durup bakarken ve yürürken dikkatli olun. Çevredeki arazi, Kızılırmak'ın bu bölgede nasıl bir engel oluşturduğunu anlamanıza yardımcı olur. Rotanın devamında Keskin'e doğru ilerleyin; sıradaki durak kente yakın bir mağaradır.

Kaynak: Kültür Portalı ve MEB.

Çeşnigir Köprüsü, Kızılırmak'ı aşan 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu dönemi taş köprüsüdür; Kırıkkale'de, Karakeçili ile Köprüköy arasında durur ve Ankara'dan Bala yönündeki karayoluyla ulaşılan bir günübirlik gezi noktasıdır. Resmi kaynaklar köprünün ilçesini Karakeçili ve Keskin olarak birlikte anar; Kültür Portalı'ndaki adres Karakeçili'yi gösterir. Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü köprüyü ilin öne çıkan Selçuklu mirası olarak tanıtır. Tarih Köprünün yapım tarihi kesin olarak bilinmez. Mimarisinden ve eldeki kaynaklardan 13. yüzyıla ait olduğu tahmin edilir; Kültür Portalı yapıyı Selçuklu Dönemi başlığı altında listeler. 1402'de Timur'un ordusunun Ankara Savaşı'na ilerlerken bu köprüden geçtiği rivayet edilir. Bu rivayet ile Mısır seferi bilgisi bir arada okununca, köprünün yüzyıllar boyunca Ankara ile Kızılırmak'ın doğusu arasındaki ana geçitlerden biri olduğu düşünülebilir. Kaynaklara göre Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi sırasında köprü Mimar Sinan eliyle onarılıp yeniden yapıldı; bu bilgi Kültür Portalı, Kırıkkale Valiliği ve Anadolu Ajansı metinlerinde yer alır. Köprü 1989'a kadar araç trafiğine açıktı. Kapulukaya Barajı o yıl faaliyete geçince Kızılırmak'ın su seviyesi yükseldi, köprünün ayakları baraj suyunun içinde kaldı ve araç trafiği yanına yapılan yeni köprüye alındı. Cumhuriyet döneminde çeşitli tarihlerde onarım gören yapı, Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre 1980'de tescilli kültür varlığı oldu; son restorasyonu 2010'da Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü yaptı. Bugün köprü araç trafiğine kapalıdır ve yalnız ziyarete açıktır. Mimari Kesme taştan örülen köprü 110 metre uzunluğunda ve 6 metre genişliğindedir. Orta açıklığı ise 18,60 metredir. Kayalık zemine sağlam oturması için ortasında belirgin bir eğim vardır; yani köprü iki uçtan ortaya doğru hafifçe yükselir. Suyun akışını sağlamak ve yapının ağırlığını hafifletmek için on iki göz açılmıştır: üçü yukarıda, dokuzu aşağıda. Gözler sivri kemerlidir; durgun suya vuran yansımaları köprünün en çok fotoğraflanan görüntüsüdür. Yapı, Selçuklu köprü mimarisini yakından görme olanağı sunduğu için önemli sayılır. Köprünün yakınında Selçuklu dönemine ait bir han kalıntısı bulunur; kervanların ırmağı burada geçtiğini ve konakladığını düşündürür. Gezi Köprü yaya olarak geçilebilir; kaya kütlelerinin arasından Kızılırmak'a inen yol, köprüyü karşıdan görmek için en iyi noktadır. Sabah saatlerinde su durgunken kemerlerin yansıması nettir; öğleden sonra ışık köprünün güney yüzüne düşer. Köprünün altındaki kayalıklara inerken dikkatli olun, taşlar yosunlu ve kaygan olabilir. Kızılırmak'ın kayalık yamaçlar arasından geçtiği bu bölümde çevre de manzaranın parçasıdır. Yaz aylarında gölge azdır; şapka ve su alın. Baraj gölü kıyısındaki uyarı levhalarına uyun. Köprüyü gezmek bir saat kadar sürer; Kapulukaya Barajı çevresiyle birlikte yarım gün ayırın. Ulaşım ve çevre Ankara'dan Bala üzerinden Karakeçili yönüne giden karayolu ile ya da Kırıkkale üzerinden gidilir; özel araç en pratik yoldur. Kültür Portalı köprüye şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşılabildiğini yazar; güncel toplu taşıma bilgisini Karakeçili Belediyesi'nden kontrol edin. Aynı gün, Kızılırmak'ın yukarısında Bala'daki Kesikköprü Baraj Gölü ile birleştirilebilir; Kültür Portalı bu gölü Ankara'ya yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta, kıyısında belediye tesisleri olan bir doğa turizmi alanı olarak tanıtır. Kültür Portalı ayrıca gölün yaklaşık otuz metre derinliğinde olduğunu, gölde yüzme, sörf ve dalış yapılabildiğini, kıyıda belediye tesisleri ve büfe bulunduğunu yazar. Bala ilçe merkezi Ankara'ya 70 kilometre uzaklıktadır; Kesikköprü Barajı ve hidroelektrik santrali bu ilçenin sınırları içindedir. Bala'ya 35 kilometre mesafedeki Beynam Ormanları da aynı güzergahtadır ve hem ilçenin hem Ankara'nın önemli mesire yerlerindendir. Köprüye adını veren çeşnigir sözcüğünün kaynağı konusunda resmi metinler bilgi vermez; adın kökeni için kesin bir şey söylemiyoruz.
3
Sulu Mağara

Sulu Mağara

~1 sa burada
Keskin İlçesi, Arzu Bayırı Mevkii

Üçüncü durak Keskin'de, kent merkezinin yaklaşık 1 kilometre kuzeybatısındaki Sulu Mağara'dır. Valilik ve Kültür Portalı, mağaranın Kırıkkale-Kayseri karayolunun yaklaşık 500 metre doğusunda olduğunu yazar. Mağara, Karpuzbayırı Tepesi'nin güneybatıya bakan üst yamacında, yaklaşık 1180 metre rakımda yer alır. Gün ve saat bilgisi için resmi sayfalara bakın; gezi öncesinde il kültür ve turizm müdürlüğünden güncel durumu teyit etmek en güvenlisidir. Mağaranın toplam uzunluğu 285 metre olarak verilir, ancak turizm amaçlı gezilebilen bölüm yaklaşık 115 metredir. Bu bölüm, kayalar arasından gelen suların oluşturduğu havuzlu alanı kapsar. Yani mağaranın tamamını değil, kontrollü bir kesitini gezeceksiniz; turistik bölümün dışına çıkmayın. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün 1996 incelemesi mağarayı yatay gelişmiş, yarı doğal yarı yapay, düden konumlu fosil bir mağara olarak tanımlamıştır. Giriş ve havuzlu salon doğal kesimdir; küplü galeri ile alt maden galerisi ise insan eliyle açılmıştır. Salonlar arasında ilerlerken hangi bölümün doğal, hangisinin insan eliyle açılmış olduğunu ayırt etmeye çalışın. Mağara üç kat ve üç galeriden oluşur. Farklı bölümlerinde mermer, çamur taşı ve kum taşı gibi kayaçlar görülür. Havuzlu salonun Pliyosen dönemine ait olduğu belirtilir. Mağaranın antik dönemde maden galerisi olarak kullanıldığı kaynaklarda yazılıdır. Üzerini örten kaya kalınlığı 10 ile 18 metre arasında değişir. Erken Hristiyanlık döneminde geçici sığınak ve yerleşim alanı olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Zemin kaygan olabileceği için kaymaz tabanlı, kapalı ayakkabı giyin. Merdiven, dar geçit ve alçak tavanlı bölümlerde başınıza dikkat edin; mümkünse koruyucu başlık kullanın. Doğal oluşumlara dokunmayın ve suya girmeyin. Sessiz olun ve mağaradaki canlı yaşama saygı gösterin. Ortam serin ve nemli olduğundan, üzerinize bir kat fazladan giysi alın. Fotoğraf çekerken acele etmeyin ve diğer ziyaretçilerin geçişini engellemeyin. Çıkışta çevredeki yamaçtan Keskin yerleşmesine doğru bakın ve kentin güneydoğunuzda kaldığını hatırlayın. Bu durak rotanın doğa ve jeoloji molasıdır; ardından kuzeye, Kırıkkale kent merkezine geçilir.

Kaynak: Kültür Portalı, MEB ve Valilik.

Sulu Mağara, Keskin ilçesinde, kent merkezinin yaklaşık 1 kilometre kuzeybatısında yer alan yarı doğal, yarı yapay bir mağaradır. Valilik ve Kültür Portalı, mağaranın Arzu Bayırı mevkiinde olduğunu yazar. Mağara, Karpuzbayırı Tepesi'nin güneybatıya bakan üst yamacında, yaklaşık 1180 metre yükseklikte bulunur. Kırıkkale-Kayseri karayolunun yaklaşık 500 metre doğusundadır. Kaynaklarda Yeraltı Şehri adıyla da geçer. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün Haziran 1996'daki incelemesi, mağaranın yatay gelişmiş, düden konumlu bir fosil mağara olduğunu ortaya koydu. Aynı incelemeye göre giriş ve havuzlu salon doğal, küplü galeri ve alt maden galerisi ise yapay kesimlerdir. Mermerler içinde açılan giriş bölümü ile havuzlu salon Pliyosen Rölyef dönemine aittir. Mağaranın başka bölümlerinde mermerin yanı sıra çamur taşı ve kum taşı bulunur. Mağara birbirine bağlı üç kattan oluşur. Bu katlarda sırasıyla havuzlu salon, küplü galeri ve alt maden galerisi yer alır. Toplam uzunluk 285 metredir. Ancak turizm amaçlı gezilebilen bölüm, kayaların arasından gelen suyun biriktiği havuzlu alanı kapsayan yaklaşık 115 metrelik kısımdır. Yani mağaranın tamamı değil, düzenlenmiş bölümü gezilir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın ziyaret notları, bu turistik bölümün dışına çıkılmaması gerektiğini özellikle vurgular. Mağara antik dönemde maden galerisi olarak kullanılmıştır. Turizm portalına göre doğal kesimde doğudaki küplü galeride ve güneydoğudaki alt galeride yakın zamana kadar maden çıkarılmıştır. Üç katlı yapay galeriler bu maden alımı sonucunda oluşmuştur. Tavan yüksekliği 1 ile 4 metre arasında, en derin nokta ise 25 metre olarak değerlendirilir. Maden Tetkik ve Arama raporuna göre tavanı örten kaya kalınlığı 10 ile 18 metre arasında değişir. Yağışlı dönemlerde akan suyu toplamak için antik çağda derinliği 2 metreyi bulan havuzlar yapıldığı belirtilir. Erken Hristiyanlık döneminde havuzlu salonun geçici sığınak ve yerleşim olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Ortalama nem oranı yaklaşık yüzde 85, sıcaklık ise 18 derece olarak verilir. Bu yüzden serin ve nemli bir ortama hazırlıklı gitmek, yanınıza ince bir üst giysi almak iyi olur. Zemin kaygan olabilir, bu nedenle kaymaz tabanlı ve kapalı ayakkabı giyin. Merdiven, dar geçit ve alçak tavanlı bölümlerde başınıza dikkat edin. Milli Eğitim Bakanlığı notları, mümkünse baret ya da koruyucu başlık kullanılmasını önerir. Doğal oluşumlara dokunmayın ve suya girmeyin. Çocuklu gruplarla gelirseniz küçük gruplar halinde gezmeniz önerilir. Kaynaklara göre mağara, acil müdahale uygulaması tamamlandıktan sonra 2019 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ziyarete açılmıştır. Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne bağlı ören yeri statüsünde hizmet verdiği belirtilir. Kültür Portalı envanter kaydı 2013 tarihlidir ve o dönemin durumunu yansıtır, güncel bilgi için turizm portalı ile Milli Eğitim Bakanlığı sayfası esas alınmalıdır. Mağaranın tescil tarihi 5 Şubat 1996'dır. Ziyaret gün ve saatleri değişebileceğinden, güncel bilgiyi resmi sayfalardan ve Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden kontrol edin. Kent merkezine yakınlığı sayesinde Keskin'de dolaşırken mağaraya uğramak kolaydır. Havuzlu salonda su yüzeyi yansıma verir, fotoğraf için kamerayı sabit tutmak ve sessiz olmak iyi sonuç verir. Mağara, jeolojiyi ve madencilik izlerini aynı yerde görmek isteyenler için ilginç bir duraktır. Çeşnigir Köprüsü ile aynı günde değerlendirilebilecek bir rota üzerindedir.
4
Kırıkkale Nur Camii

Kırıkkale Nur Camii

~45 dk burada
Bosna Caddesi, Fabrikalar Mahallesi, Kırıkkale Merkez

Son durak, Kırıkkale kent meydanında yer alan Nur Camii'dir. Milli Eğitim Bakanlığı sayfası adresi Bosna Caddesi üzerinde gösterir. Bu durağı mimari açıdan okuyun; cami hala aktif ibadet mekanı olarak kullanılmaktadır. Ziyaret adabı için resmi sayfadaki notlara uyun; dini mekana uygun giyinin, ayakkabıyla girmeyin, içeride yiyecek ve içecek tüketmeyin, telefonunuzu sessize alın. Ziyaret saatleri için Kırıkkale İl Müftülüğü'nün resmi sayfasına bakın. Grup ziyaretlerinde İl Müftülüğü'nden randevu alınırsa rehberlik hizmeti verilebildiği yazılıdır. Yapı Mimar Necip Dinç tarafından tasarlanmıştır. İnşaat 2008 yılında başlamış ve 2015 yılında tamamlanmıştır. Cami Selçuklu ve Osmanlı mimari anlayışıyla inşa edilmiştir. Kaynaklara göre Mimar Sinan'ın ustalık dönemi eseri Edirne Selimiye Camisi'nin üslubu esas alınmıştır. Dışarıdan önce ana kütleye bakın; ana kubbenin yüksekliği kaynaklarda 32 metre olarak verilir. Ana gövdeye köşelerden giydirilmiş dört minare vardır ve her biri üç şerefelidir. Minarelerin yerleşimine bakarak yapının simetrisini okuyun. Kapalı alan kaynaklarda yaklaşık 25 bin metrekare olarak yazılır. Kaynaklar kapasiteyi toplam 10 bin kişi olarak verir; bunun 4 bini kapalı, 6 bini açık alandadır. Bu rakamlar kaynaklara göre yaklaşık olduğundan temkinle okunmalıdır. Külliyede konferans salonu, seminer salonu, kütüphane ve okuma salonu, el sanatları eğitim merkezi, derslikler ve aile rehberlik bürosu gibi birimler bulunur. Bu birimler yapının kent meydanında çok işlevli bir külliye olarak tasarlandığını gösterir. Aydınlatma sistemi Uluslararası Aydınlatma Tasarımcıları Birliği'nden Liyakat Ödülü almıştır. Kaynaklar yapıyı özellikle gece vakti görmeyi önerir; akşam ışığında dışarıdan bakmak yeterlidir. Gündüz ve akşam ışığında yüzeylerin nasıl farklı göründüğünü karşılaştırın. Meydanda uygun bir noktadan bütün kütleyi geniş açıyla görün. Fotoğraf çekerken ibadet edenleri kadraja almamaya özen gösterin. Sabah Hitit kalıntılarında başlayan gün burada yüzyıllar arası bir karşılaştırmayla kapanır.

Kaynak: MEB ve Kırıkkale Turizm Portalı.

Kırıkkale Nur Camii, kent meydanında yer alan ve Selçuklu ile Osmanlı mimari anlayışıyla inşa edilmiş büyük bir cami külliyesidir. Yapının mimarı Necip Dinç'tir. İnşaat 2008 yılında başlamış ve 2015 yılında tamamlanmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı ve il turizm portalı, tasarımda Mimar Sinan'ın ustalık dönemi eseri Edirne Selimiye Camisi üslubunun esas alındığını yazar. Cami, Bosna Caddesi üzerinde, Fabrikalar Mahallesi'nde bulunur. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yaptırılan yapı, şehrin en merkezi bölgesine inşa edilmiştir. Kaynaklara göre ana kubbe yaklaşık 32 metre yüksekliğindedir. Dört minare, ana gövdeye köşelerden giydirilmiştir. Minarelerin her biri üç şerefelidir. Yapı yaklaşık 25 bin metrekare kapalı alana sahiptir. Kaynaklara göre kapalı alanlarda yaklaşık 4 bin, açık alanlarda yaklaşık 6 bin olmak üzere toplam 10 bin kişilik bir kapasite bulunur. Bu rakamlar yuvarlak değerlerdir ve kaynaklar arasında tutarlıdır. Külliyede konferans salonu, seminer salonu, kütüphane ve okuma salonu, Türk-İslam el sanatları eğitim merkezi, derslikler ve aile rehberlik bürosu gibi sosyal alanlar bulunur. Bu birimler, yapıyı yalnız bir ibadet mekanı değil, kent merkezinde çok işlevli bir külliye haline getirir. Cami, aydınlatma tasarımı nedeniyle Uluslararası Aydınlatma Tasarımcıları Birliği'nden Liyakat Ödülü almıştır. Kaynaklar, özellikle gece vakti ziyaret edilmesini önerir. Yapıyı mimari bakımdan okumaya dışarıdan, meydandan başlamak iyi olur. Ana kubbenin ve dört minarenin silueti, yapıyı uzaktan tanınır kılar. Minarelerin köşelerde konumlanması, plana simetrik bir görünüm kazandırır. Edirne Selimiye ile kıyaslamak isteyenler kubbe ve minare ilişkisine dikkat edebilir. Milli Eğitim Bakanlığı sayfasına göre mimari özellikler, ziyaretçilere Türk-İslam mimarisi hakkında fikir verir. Aydınlatma tasarımını görmek için meydana akşam ışıkları yandıktan sonra gelmek gerekir. Meydanın açık alanı, yapıyı bütün olarak görmek ve fotoğraflamak için uygun bir mesafe sunar. Cami aktif olarak kullanıldığı için ziyaretçilerin uygun giyinmesi beklenir. Ayakkabıyla girilmez. Cami içinde yiyecek ve içecek tüketilmez. Cep telefonları sessize alınmalıdır. İbadet edenleri rahatsız etmemek için kişileri fotoğraflamaktan kaçının. Bilgilendirmeli grup ziyaretlerinde İl Müftülüğü'nden randevu alınması halinde rehberlik hizmeti verilebildiği Milli Eğitim Bakanlığı notlarında yazar. Ziyaret gün ve saatleri değişebilir, güncel bilgiyi resmi sayfadan kontrol edin. Külliyenin sosyal birimlerinin ziyarete açık olup olmadığı için ilgili kuruma danışın. Kent merkezindeki konumu sayesinde cami, Kırıkkale'de günün sonunda ya da akşamında uğranacak bir duraktır. Yeni dönem yapılarından biri olarak Kırıkkale kent meydanına belirgin bir mimari kimlik kazandırır. Rota içinde Büklükale ve Sulu Mağara gibi duraklardan sonra, kent merkezindeki bu yapıyla günü kapatmak mantıklıdır.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Rota Haritası

Rota Bilgisi
ŞehirKarakeçili, Kırıkkale
TürKültürel
Durak4
Tarih6 Kasım 2026
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeRotayı Başlat