Çeşnigir Köprüsü

Çeşnigir Köprüsü, Kızılırmak'ı aşan 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu dönemi taş köprüsüdür; Kırıkkale'de, Karakeçili ile Köprüköy arasında durur ve Ankara'dan Bala yönündeki karayoluyla ulaşılan bir günübirlik gezi noktasıdır. Resmi kaynaklar köprünün ilçesini Karakeçili ve Keskin olarak birlikte anar; Kültür Portalı'ndaki adres Karakeçili'yi gösterir. Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü köprüyü ilin öne çıkan Selçuklu mirası olarak tanıtır. Tarih Köprünün yapım tarihi kesin olarak bilinmez. Mimarisinden ve eldeki kaynaklardan 13. yüzyıla ait olduğu tahmin edilir; Kültür Portalı yapıyı Selçuklu Dönemi başlığı altında listeler. 1402'de Timur'un ordusunun Ankara Savaşı'na ilerlerken bu köprüden geçtiği rivayet edilir. Bu rivayet ile Mısır seferi bilgisi bir arada okununca, köprünün yüzyıllar boyunca Ankara ile Kızılırmak'ın doğusu arasındaki ana geçitlerden biri olduğu düşünülebilir. Kaynaklara göre Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi sırasında köprü Mimar Sinan eliyle onarılıp yeniden yapıldı; bu bilgi Kültür Portalı, Kırıkkale Valiliği ve Anadolu Ajansı metinlerinde yer alır. Köprü 1989'a kadar araç trafiğine açıktı. Kapulukaya Barajı o yıl faaliyete geçince Kızılırmak'ın su seviyesi yükseldi, köprünün ayakları baraj suyunun içinde kaldı ve araç trafiği yanına yapılan yeni köprüye alındı. Cumhuriyet döneminde çeşitli tarihlerde onarım gören yapı, Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre 1980'de tescilli kültür varlığı oldu; son restorasyonu 2010'da Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü yaptı. Bugün köprü araç trafiğine kapalıdır ve yalnız ziyarete açıktır. Mimari Kesme taştan örülen köprü 110 metre uzunluğunda ve 6 metre genişliğindedir. Orta açıklığı ise 18,60 metredir. Kayalık zemine sağlam oturması için ortasında belirgin bir eğim vardır; yani köprü iki uçtan ortaya doğru hafifçe yükselir. Suyun akışını sağlamak ve yapının ağırlığını hafifletmek için on iki göz açılmıştır: üçü yukarıda, dokuzu aşağıda. Gözler sivri kemerlidir; durgun suya vuran yansımaları köprünün en çok fotoğraflanan görüntüsüdür. Yapı, Selçuklu köprü mimarisini yakından görme olanağı sunduğu için önemli sayılır. Köprünün yakınında Selçuklu dönemine ait bir han kalıntısı bulunur; kervanların ırmağı burada geçtiğini ve konakladığını düşündürür. Gezi Köprü yaya olarak geçilebilir; kaya kütlelerinin arasından Kızılırmak'a inen yol, köprüyü karşıdan görmek için en iyi noktadır. Sabah saatlerinde su durgunken kemerlerin yansıması nettir; öğleden sonra ışık köprünün güney yüzüne düşer. Köprünün altındaki kayalıklara inerken dikkatli olun, taşlar yosunlu ve kaygan olabilir. Kızılırmak'ın kayalık yamaçlar arasından geçtiği bu bölümde çevre de manzaranın parçasıdır. Yaz aylarında gölge azdır; şapka ve su alın. Baraj gölü kıyısındaki uyarı levhalarına uyun. Köprüyü gezmek bir saat kadar sürer; Kapulukaya Barajı çevresiyle birlikte yarım gün ayırın. Ulaşım ve çevre Ankara'dan Bala üzerinden Karakeçili yönüne giden karayolu ile ya da Kırıkkale üzerinden gidilir; özel araç en pratik yoldur. Kültür Portalı köprüye şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşılabildiğini yazar; güncel toplu taşıma bilgisini Karakeçili Belediyesi'nden kontrol edin. Aynı gün, Kızılırmak'ın yukarısında Bala'daki Kesikköprü Baraj Gölü ile birleştirilebilir; Kültür Portalı bu gölü Ankara'ya yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta, kıyısında belediye tesisleri olan bir doğa turizmi alanı olarak tanıtır. Kültür Portalı ayrıca gölün yaklaşık otuz metre derinliğinde olduğunu, gölde yüzme, sörf ve dalış yapılabildiğini, kıyıda belediye tesisleri ve büfe bulunduğunu yazar. Bala ilçe merkezi Ankara'ya 70 kilometre uzaklıktadır; Kesikköprü Barajı ve hidroelektrik santrali bu ilçenin sınırları içindedir. Bala'ya 35 kilometre mesafedeki Beynam Ormanları da aynı güzergahtadır ve hem ilçenin hem Ankara'nın önemli mesire yerlerindendir. Köprüye adını veren çeşnigir sözcüğünün kaynağı konusunda resmi metinler bilgi vermez; adın kökeni için kesin bir şey söylemiyoruz.