Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Kaleden Domuztepe'ye Kahramanmaraş Turu
Kültürel4 Durak

Kaleden Domuztepe'ye Kahramanmaraş Turu

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Bu rota Kahramanmaraş'ı üç ayrı zaman katmanında okur: kent merkezindeki tepenin üzerinde Geç Hitit çağından beri onarılarak ayakta kalan bir kale, kalenin güneyinde Dulkadiroğlu Beyliği döneminin mimarisini taşıyan bir cami, kent çeperinde bir tabiat parkı ve ovanın güneyinde altı bin yıldan eski bir höyük. Sıralama coğrafyayı izler. Sabah kent merkezinde başlarsınız, öğleye doğru Gaziantep yolu üzerinde doğaya çıkarsınız, günün son bölümünü ise Pazarcık tarafındaki kazı alanının çevresinde geçirirsiniz.

İlk iki durak yürüme mesafesindedir. Kale, kent merkezinde, Ulu Camii'nin kuzeyinde yükselir. Valilik sayfası kalenin kesin inşa tarihinin bilinmediğini, ancak bir yazıttan Geç Hitit Kralı III. Halpuruntaş zamanında (MÖ 810-783) yaptırıldığının anlaşıldığını yazar. Kale sonraki dönemlerde Roma'dan Cumhuriyet'e uzanan onarımlarla bugüne gelmiştir. Ulu Camii ise vakfiyelere göre 1442-1454 arasında Süleyman Bey tarafından yaptırılmış, 1501'de Alaüddevle tarafından yenilercesine onarılmıştır. Bu iki yapıyı arka arkaya görmek, kentin neden bir kale çevresinde büyüdüğünü ve beylik döneminde nasıl bir şehir yüzü kazandığını anlamayı kolaylaştırır.

Üçüncü durak Kapıçam Tabiat Parkı'dır. Park 26 Eylül 2008'de tabiat parkı ilan edilmiştir ve Gaziantep yolu üzerinde, kent merkezinin güneydoğusundadır. Beş hektarlık botanik bahçesi 425 bitki türü barındırır ve üç yapay gölet kuşlara ve böceklere yaşam alanı sağlar. Taş ve tarihten sonra bu durak yürüyüş ve dinlenme molasıdır.

Son durak Domuztepe Höyüğü'dür. Höyük, Pazarcık'ta Emiroğlu yakınında, Toros ve Amanos dağları arasındaki Maraş ovasındadır. Kaynaklara göre yaklaşık 20 hektarlık yerleşme MÖ 6000-5500 arasına, Halaf kültürü dönemine tarihlenir. Burası bir kazı alanıdır; giriş ve ziyaret koşulları resmi sayfalarda yer almadığı için yola çıkmadan il kültür turizm müdürlüğüne ve Pazarcık Belediyesi'ne danışmak gerekir.

Turun tamamı için bir araç şarttır. Duraklar arasındaki mesafe ve süreyi kaynaklar vermediği için yola çıkmadan harita uygulamasından kendiniz hesaplayın. Tesislerin ve alanların çalışma düzeni dönemsel olarak değişebilir. Açılış saati ve giriş koşulu gibi bilgileri ilgili kurumların güncel sayfalarından kontrol edin. Ulu Camii'nde ibadet saatlerinde sessiz olun ve kıyafet ile ayakkabı kurallarına uyun. Kapıçam'da ateş ve çöp kurallarına, Domuztepe'de ise kazı alanının korunmasına özen gösterin. Rahat yürüyüş ayakkabısı, su ve güneşten koruyucu bir şapka gün boyunca işinize yarar.

Süre: tam gün. En iyi zaman: Gün ışığının uzun olduğu ilkbahar ve sonbahar günleri, sabah erken başlayarak.. Ulaşım: Kale ve Ulu Camii kent merkezinde birbirine yakındır; Kapıçam için Gaziantep yolu üzerinden şehir merkezinden kalkan halk otobüsü kullanılabilir, Domuztepe için ise Pazarcık yönünde özel araç ya da taksi gerekir.

Kaynaklar

Dulkadiroğlu, Kahramanmaraş
Kültürel
4 Durak
Mekanlarda ~4 sa 15 dk
Yol ~32,9 km · 58 dk
Toplam ~5 sa 13 dk
6 Kasım 2026

Rota Durakları

1
Kahramanmaraş Kalesi

Kahramanmaraş Kalesi

~1 sa burada
Şehit Muallim Hayrullah Caddesi, Kahramanmaraş

Kale, kent merkezinde, Ulu Cami'nin kuzeyinde yükselen bir tepenin üzerindedir. Kültür Portalı'na göre tepenin güney tarafı sivri ve yüksek, kuzey tarafı ise hafif meyillidir. Bu yüzden yapıyı en iyi, kuzeyden yavaş yavaş yükselerek okursunuz. Eğimli zeminde rahat bir yürüyüş ayakkabısı giymek işinizi kolaylaştırır. Girişte durup önce surların genel görünüşüne bakın. Surlar dikdörtgen bir plan çizer ve kaynaklara göre ortalama 1,70 metre kalınlığındadır. Kare planlı burcun dış duvarlarında kesme taş, iç duvarlarında moloz taş kullanılmıştır. İki malzemeyi karşılaştırmak için duvara yakından bakmanız yeterlidir. Kesme taşın düzgün derzleri ile moloz taşın düzensiz dokusu arasındaki fark birkaç adımda anlaşılır. Kalenin kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Valilik kaynağı, kale ve çevresinde yapılan kazılarda Geç Hitit dönemine ait birçok eser bulunduğunu yazar. Aynı kaynağa göre Maraş Aslanı olarak bilinen heykelin üzerindeki yazıttan, kalenin Geç Hitit Kralı III. Halpuruntaş (MÖ 810-783) tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Maraş Aslanı bugün müze eseridir; bu nedenle kalede aranmamalı, yalnız kentin eski kimliğinin bir izi olarak hatırlanmalıdır. Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda aslanın kale kapısında bulunduğunu belirttiği kaynaklarda yazılıdır. Kale sonraki yüzyıllarda Asur, Med, Pers, Kapadokya Krallığı, Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde çeşitli onarım ve eklerle günümüze ulaşmıştır. Duvarlara bakarken bu katmanlı geçmişi aklınızda tutun. Tepenin üst bölümünde ovaya doğru dönün; valilik kaynağı kalenin konumu nedeniyle ovaya ve çevreye tamamen hakim olduğunu söyler. Kentin düzenini bu yükseklikten kavramak, ziyaretin asıl kazancıdır. Fotoğraf için ışığın yumuşak olduğu sabah saatlerini ya da akşamüstünü seçin. Kalenin surlarında ve alanında 2017'de esaslı bir restorasyon başlatılmış, kale içindeki peyzaj ve yenileme çalışmalarıyla 2020'de tamamlanmıştır. Kale 5 Haziran 2020'de ziyarete açılmıştır. Açılış saatleri ve giriş koşulları değişebildiği için güncel bilgiyi il kültür ve turizm müdürlüğünün sayfasından kontrol edin. Kaynaklarda adres olarak Şehit Muallim Hayrullah Caddesi verilir. Şehir içinden dolmuş, halk otobüsü ve taksiyle ulaşım kolaydır. Turun ilk durağı olduğu için burada acele etmeyin ama sürenizi de aşmayın. Çıkışta kalenin güneyindeki kent meydanına inip Ulu Camii'ne yürüyün.

Kaynak: Kültür Portalı, Kahramanmaraş Kalesi.

Kahramanmaraş Kalesi, kent merkezinde, çevresine hakim bir tepenin üzerinde yükselir. Kültür Portalı'ndaki tanıma göre tepenin güney tarafı sivri ve yüksek, kuzey tarafı ise hafif meyillidir. Bu eğim, kaleye hangi yönden yaklaştığınıza göre birbirinden farklı görünümler verir. Valilik sayfası kalenin konumuna ve çevresine bakıldığında ovaya ve çevreye tamamen hakim olduğunu vurgular. Kalenin kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Kale ve çevresinde yapılan çalışmalarda Geç Hitit dönemine ait pek çok tarihi eser bulunmuştur. Bu eserlerden biri, Maraş Aslanı olarak tanınan aslan heykelidir. Valilik sayfasına göre heykelin üzerindeki çivi yazısından kalenin ilk kez Geç Hitit Kralı III. Halpuruntaş (MÖ 810-783) döneminde yaptırıldığı anlaşılmaktadır. İl kültür ve turizm müdürlüğünün metni, Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda aslanın kale kapısında bulunduğunu belirttiğini de aktarır. Kaynaklar kalenin yapım dönemini Geç Hititler olarak verir; bu yüzden kesin bir yıl yerine dönemler üzerinden okumak daha sağlıklıdır. Aslan heykeli bugün müze eseridir ve bu yazıda yalnızca kalenin tarihini anlamak için anılmaktadır. Kale, Geç Hitit döneminden sonra yöreye hakim olan topluluklar tarafından da kullanılmıştır. Kültür Portalı'na göre Asur, Med, Pers, Kapadokya Krallığı, Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde çeşitli tamir ve eklemeler yapılarak günümüze ulaşmıştır. Bu uzun sıra, yapının tek bir çağın ürünü olmadığını, katman katman büyüyen bir şehir kalesi olduğunu gösterir. Valilik sayfası, şehrin Osmanlı hakimiyetine girmesinden sonra Kanuni Sultan Süleyman'ın (1520-1566) kaleyi yenilenircesine tamir ettirdiğini bildirir. Aynı kaynağa göre kale işlev olarak son halini 1960-70'li yıllarda almıştır. Mimari tarafta Kültür Portalı ve il müdürlüğü iki ayrıntıyı öne çıkarır. Kare planlı burcun dış duvarları kesme taştan, iç duvarları ise moloz taştandır. Kale dikdörtgen planlıdır ve ortalama 1,70 metre kalınlığındaki surlarla çevrilidir. Duvar yüzeyine yakından bakınca düzgün kesme taşla daha düzensiz moloz taşın aynı yapıda nasıl birleştiğini görmek mümkündür. Bu fark, kalenin farklı dönemlerde onarıldığını okumanın en kolay yoludur. Valilik sayfasına göre 2017 yılında kalenin surlarında ve alanda esaslı bir restorasyon çalışması başlatılmıştır. Çalışmalar, 2020'de büyükşehir belediyesinin kale içinde yaptığı peyzaj ve yenileme çalışmalarıyla tamamlanmıştır. Kale, 5 Haziran 2020 tarihinde resmi törenle ziyarete açılmıştır. Güncel ziyaret durumu, açılış saatleri ve giriş koşulları değişebileceği için bunları il kültür ve turizm müdürlüğünün resmi sayfasından kontrol etmenizi öneririm. Valilik sayfası ayrıca kalenin Maraş'ın yakın dönem tarihiyle de ilişkilendirildiğini not eder. Ziyarete surların dışından başlamak iyi bir fikirdir. Önce duvarın kalınlığına ve taş işçiliğine bakın, sonra içeri girip tepenin eğimini yürüyerek hissedin. Kale içi peyzaj düzenlemesi geçirdiği için bölümlerin yerini yerinde göreceğiniz yönlendirmelerden izlemek en doğrusudur. Tepenin ovaya hakim konumu, çevrenin geniş bir görünümünü yakalamak isteyenler için fotoğraf açısından değerlidir. Sabah ya da akşama yakın saatlerde yan ışık taşın dokusunu belirginleştirir. Yaz aylarında öğle sıcağında tepede gölge bulmak zor olabilir, bu yüzden günün serin saatlerini seçin. Kale, Kültür Portalı'nın adres kaydında Şehit Muallim Hayrullah Caddesi üzerinde gösterilir. Aynı kaynağa göre şehir içi dolmuş, halk otobüsü ve taksilerle şehrin her yerinden rahatlıkla ulaşılabilir. Valilik sayfası Ulu Camii'ni kalenin güney tarafında, kent meydanında konumlandırır. Bu yüzden kale ve Ulu Camii'ni aynı yarım günde birlikte planlamak kolaydır. Kısa bir ziyaret için bir saat yeterli olur, fotoğraf ve dinlenme için daha uzun zaman ayırabilirsiniz. Onarım görmüş taş yüzeylere basmamaya ve duvarlara zarar vermemeye dikkat edin.
2
Kahramanmaraş Ulu Camii

Kahramanmaraş Ulu Camii

~45 dk burada
Atatürk Bulvarı, Kurtuluş Mahallesi, Kahramanmaraş

Kaleden güneye inince kent meydanında Ulu Camii'ne ulaşırsınız; valilik kaynağı yapının kalenin güneyinde, kent meydanında olduğunu yazar. İl müdürlüğü adresi Atatürk Bulvarı, Kurtuluş Mahallesi olarak verir. Bu durak bir mimari ve şehir tarihi okumasıdır. Önce avlu ya da yapının önünde durup bütün görünüşe bakın. İl müdürlüğü kaynağına göre vakfiyelere bakılırsa cami, Dulkadiroğlu Beyliği hükümdarı Süleyman Bey tarafından 1442-1454 yılları arasında yaptırılmıştır. Aynı kaynak, Süleyman Bey'in oğlu Alaüddevle'nin camiyi 1501'de yenilercesine onarttığını yazar. Bakanlık basın duyurusu ise Alaüddevle Bozkurt Bey'in 1500'lü yıllarda yapıyı genişlettiğini belirtir. Kaynaklar arasındaki bu fark yüzünden yapıyı tek bir yıla bağlamak yerine bu iki dönemi birlikte anmak daha doğrudur. Cami, ahşap tavanlı camiler grubunda yer alır. Dıştan 22 x 40,90 metre ölçülerinde bir harim, 5,30 x 40,90 metre ölçülerinde bir son cemaat yeri ve tek şerefeli bir minareden oluşur. Cephe boyunun 40,90 metreyi bulması, yapıya yatay ve yayvan bir görünüm kazandırır. Cephe duvarlarında ahşap hatıl, kaba yonu taş ve moloz taş kullanıldığı kaydedilir. Duvara yaklaşıp ahşap hatılların taş sıraları arasındaki yerini izleyin. Valilik kaynağı yapıda Memluklu ve Selçuklu etkisinin görüldüğünü yazar. İl müdürlüğü ise camide beylikler dönemi ile erken Anadolu Selçuklu mimarisinin özelliklerini anar. Köşk Minaresi ve mukarnas kavsaralı taç kapı yapıya özgünlük kazandıran ögeler olarak öne çıkar. Mukarnas, kapı nişlerinde sıralanan kademeli oyma birimlere verilen addır. Taç kapıya önden bakın, sonra başınızı kaldırıp kavsarayı inceleyin. Minare, taç kapı, mihrap ve minber üzerindeki bezemeler il müdürlüğü kaynağında dikkat çeken ögeler olarak sayılır. Ulu Camii şehrin tarihindeki önemli olaylara tanıklık etmiş bir yapıdır. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğü restorasyon tamamlanmış ve cami 2026'da yeniden ibadete açılmıştır. Cami bir ibadet yeridir; girerken ayakkabılarınızı çıkarın. Omuzları ve dizleri örten, sade bir kıyafet tercih edin. İbadet saatlerinde sessiz kalın, ibadet edenlerin önünden geçmeyin ve fotoğraf çekerken onları kadraja almayın. Girişe uygun saatleri yerinde öğrenin. Bundan sonra Gaziantep yolu üzerindeki Kapıçam için araca geçersiniz.

Kaynak: Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Ulu Cami.

Kahramanmaraş Ulu Camii, kent merkezinde Atatürk Bulvarı çevresinde, Kurtuluş Mahallesi sınırları içinde yer alır. Valilik sayfası yapıyı şehrin tarihi eserleri arasında sayar ve Dulkadiroğlu Beyliği'nin özgün bir eseri olarak tanıtır. Yapı, Kahramanmaraş Kalesi'nin güney tarafında, kent meydanında bulunur. Bu konum, camiyi kaleyle birlikte aynı ziyarette ele almayı kolaylaştırır. Yapım tarihi konusunda resmi kaynaklar farklı yıllar verir. İl kültür ve turizm müdürlüğü, vakfiyelere göre caminin Dulkadiroğlu Beyliği hükümdarı Süleyman Bey tarafından 1442-1454 yılları arasında yaptırıldığını yazar. Aynı metne göre Süleyman Bey'in oğlu Alaüddevle camiyi 1501 yılında yenilenircesine tamir ettirmiştir. Valilik sayfası ise bu onarım nedeniyle 1501'i yapının inşa tarihi olarak kabul eder. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın basın açıklaması da yapının 1500'lü yıllarda Alaüddevle Bozkurt Bey tarafından genişletildiğini belirtir. Bu yüzden camiyi tek bir tarihe bağlamak yerine iki aşamalı bir yapı olarak okumak daha doğrudur. Mimari açıdan cami, ahşap tavanlı camiler grubuna girer. İl müdürlüğü, harimin dıştan 22 x 40,90 metre ölçülerinde olduğunu bildirir. Son cemaat yeri 5,30 x 40,90 metre ölçülerindedir ve yapı tek şerefeli bir minareyle tamamlanır. Cephe duvarlarında ahşap hatıllar arasında kaba yonu ve moloz taş kullanılmıştır. İl müdürlüğüne göre yapı, beylikler dönemi ve erken dönem Anadolu Selçuklu mimarisinin özelliklerini taşır. Minare, taçkapı, mihrap ve minberdeki bezemeler ve süslemeler özellikle dikkat çeker. Valilik sayfası yapıda Memluklu ve Selçuklu etkisinin görüldüğünü söyler. Aynı sayfa Köşk Minaresi'ni ve mukarnas kavsaralı taç kapıyı yapıya özgünlük katan unsurlar olarak sayar. Mukarnas, taç kapının kavsarasında kademeli, petek gibi dizilen taş bezeme demektir. Valilik, camiyi neredeyse şehrin 500 yılına tanıklık eden bir yapı olarak anar. Yapı ayrıca Maraş'ın yakın dönem tarihindeki olaylarla da ilişkilendirilir; bu ayrıntıya burada girilmemektedir. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen yaklaşık bir buçuk yıllık restorasyonun ardından cami 16 Mart 2026'da yeniden ibadete açılmıştır; bakanlık açıklaması, projelerin bilim kurulu önerileriyle hazırlandığını ve minare, mihrap ile avlunun da çalışmaya dahil olduğunu bildirir. Camiye bakmaya taç kapıdan başlamak iyi bir fikirdir. Kapının üstündeki mukarnas dizisini yan ışıkta, gölge ve ışık oyunuyla izleyin. Sonra minareye bakın ve tek şerefeli gövdeyi bezemeleriyle birlikte uzaktan okuyun. Cephe duvarlarında taş ile ahşap hatılın nasıl dönüşümlü sıralandığına dikkat edin. Bu ayrıntı, caminin ahşap hatıllı yapım tekniğini en rahat gördüğünüz yerdir. Yapı ibadethane olduğu için ziyaret kuralları geçerlidir. İbadet saatlerinde sessiz olun ve cemaatin yönlendirmelerine uyun. İçeri girmeden önce ayakkabılarınızı çıkarın. Omuzları ve dizleri örten, mütevazı bir kıyafet tercih edin. İbadet edenleri fotoğraflamayın; çekim yapacaksanız cami görevlilerinin yönlendirmesine uyun. İçeri girebilirseniz başınızı kaldırıp ahşap tavana, ardından mihrap ve minberin bezemelerine bakın. Cami, il müdürlüğünün adres kaydında Atatürk Bulvarı, Kurtuluş Mahallesi olarak gösterilir. Aynı kaynağa göre şehir içi dolmuş, halk otobüsü ve taksilerle şehrin her yanından rahatlıkla ulaşılabilir. Ziyaret saatleri ve giriş koşulları değişebileceği için güncel bilgiyi Vakıflar Genel Müdürlüğü ve il kültür ve turizm müdürlüğünün resmi sayfalarından kontrol edin. Yaz aylarında sabah saatleri hem serin hem sakin olur. Camiyi kale ziyaretiyle birleştirirseniz önce meydandaki bu yapıya, sonra kaleye çıkmak yürüyüşü kolaylaştırır.
3
Kapıçam Tabiat Parkı

Kapıçam Tabiat Parkı

~1 sa 30 dk burada
Kahramanmaraş-Gaziantep yolu, Güzelyurt, Dulkadiroğlu, Kahramanmaraş

Kapıçam, Kahramanmaraş-Gaziantep yolu üzerinde, kent merkezinin güneydoğusunda yer alan bir tabiat parkıdır. Alan 26 Eylül 2008'de tabiat parkı ilan edilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın okul dışı öğrenme sayfası, ana yol üzerindeki parka toplu taşımayla da ulaşılabildiğini yazar. Aynı sayfada şehir merkezinden kalkan 40 numaralı halk otobüsü anılır; güzergah ve sefer bilgisini güncel kaynaktan kontrol edin. Park yol üzerinde olduğu için özel araçla da kolayca bulunur. Parkın en dikkat çekici bölümü botanik bahçesidir. Botanik bahçe 5 hektarlık bir alanı kaplar ve il müdürlüğü ile Milli Eğitim sayfasına göre 425 nadir, endemik, otsu ve odunsu bitki türü barındırır. Endemik, yalnız belirli bir bölgede doğal olarak yetişen demektir. Bahçede üç yapay gölet bulunur. Milli Eğitim sayfasına göre bu göletler kendine has bir yaşam alanı oluşturur ve birçok böcek türünün yanında bazı kuş türlerini de çeker. Gölet kıyısında yavaş yürüyüp sessizce beklemek, yaban hayatı gözlemlemenin en uygun yoludur. Aynı sayfa bu alanı yaban hayatı gözlemi ve fotoğrafı için elverişli olarak tanımlar. Bitki türlerini ilerlerken otsu ve odunsu olarak ayırıp karşılaştırın. Park, kaynaklarda ağaç tünelleri ve mevsim renkleriyle doğa fotoğrafçılığı için zengin fırsatlar sunan bir alan olarak anılır. Bu nedenle ziyaretinizi mevsime göre planlayın. Tabiat parkı içinde botanik bahçesi ve yapay göllerin yanında bir mesire alanı ve bir keklik üretim istasyonu da bulunur. Park içinde ayrı bir eğlence alanı da vardır; bu rotada ana konu doğa yürüyüşüdür. Piknik alanlarında mangal ve ateş yakmak için belirlenmiş özel alanlar vardır. Bu alanların dışında ateş yakmayın ve orman yangınlarına karşı duyarlı olun. Park çeşitli hayvanlara ev sahipliği yapar; hayvanlara yiyecek vermeyin ve yaşamlarını rahatsız etmeyin. Çöplerinizi geride bırakmayın. Resmi olarak belirlenmiş kesin bir ziyaret saati bulunmadığı, alanın genellikle gün ışığında açık olduğu belirtilir. Parktaki bazı tesisler dönemsel olarak kapalı olabilir; gitmeden önce ilgili birimlerden bilgi alın. Rota içinde bu durak, kent merkezindeki taş ve tarih yoğunluğundan sonra yürüyüş ve dinlenme molasıdır. Su, şapka ve rahat ayakkabı yanınızda olsun. Çıkışta yolun güneyine, Pazarcık yönüne devam edersiniz.

Kaynak: MEB Okul Dışı Öğrenme, Kapıçam Tabiat Parkı.

Kapıçam Tabiat Parkı, Kahramanmaraş kent merkezinin güneydoğusunda, Gaziantep yolu üzerinde uzanan kızılçam ormanlı bir doğa alanıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynaklarında park, Dulkadiroğlu ilçesi sınırları içinde ve doğa turizmi türünde anılır. Milli Eğitim Bakanlığı'nın Okul Dışı Öğrenme Ortamları sayfasına göre alan 2008 yılının eylül ayında tabiat parkı ilan edilmiştir. Akademik bir makale, Bakanlık Olur'u ile ilan edilen bu alanı ülkenin 30. tabiat parkı olarak anar. Parkın asli ağaç türü kızılçamdır ve makaleye göre sahada yaşları 90 ile 120 arasında değişen kızılçam ağaçları bulunur. Bu yüzden park, kentin hemen dışında ağaç gölgesinde yürüyüş yapmak isteyenlere sakin bir seçenek sunar. Alanın en bilinen bölümü botanik bahçesidir. İl kültür ve turizm müdürlüğü ile Milli Eğitim sayfası, bahçenin beş hektarlık bir alanı kapladığını ve 425 nadir, endemik, otsu ve odunsu bitkiyi barındırdığını yazar. Aynı konuda yazılmış bir DergiPark makalesi ise bahçede 300'e yakın bitki bulunduğunu, bunlardan 199'unun türünün belirlendiğini söyler. Bu yüzden bitki sayısını tek bir rakamla vermek yerine, kaynaklara göre birkaç yüz türden söz etmek daha doğrudur. Makaleye göre bitkilerin bir kısmı endemiktir ve Kahramanmaraş'ta ya da Türkiye'de doğal olarak yetişmeyen tropik türler de bahçede yer alır. Bahçenin düzeni de gezmeye elverişlidir. Makale, bahçenin bölümlerini giriş danışma birimi, tıbbi ve aromatik bitki bahçesi, soğanlı bitkiler parseli, kamelyalar, bebek bakım odası ve tabiat tanıtım birimi olarak sayar. Bahçede üç yapay gölet bulunur. Makaleye göre bu göletlerin toplam büyüklüğü dört dekardır ve bitkilerin su ihtiyacını karşılamanın yanında yaban hayatına da katkı sağlar. Milli Eğitim sayfası, bu göletlerin kendine özgü bir yaşam alanı oluşturduğunu ve çok sayıda böceğin yanı sıra bazı kuş türlerini de çektiğini belirtir. Göletlerin çevresinde yavaş yürümek ve sessiz kalmak, kuş ve böcek gözlemi için en verimli yoldur. Parkın yaban hayatı da dikkat çeker. Makale alanda tavşan, sincap, sürüngenler, incir kuşu ve karatavuk gibi kuş türlerinin yaşadığını yazar. Milli Eğitim sayfasında park içinde Doğa Koruma ve Milli Parklar bünyesinde bir keklik üretim istasyonunun bulunduğu da anılır. Hayvanları rahatsız etmemek, onlara yiyecek vermemek ve çevreyi temiz tutmak, resmi sayfanın özellikle hatırlattığı kurallardır. Fotoğraf çekmek isteyenler için ağaç tünelleri ve mevsim renkleri iyi bir malzeme sunar. Resmi sayfa da parkı doğa fotoğrafçılığı için elverişli bulur. Park içinde bahçenin dışında başka alanlar da vardır. Milli Eğitim sayfası, kızılçam ormanının içinde bir mesire alanı olduğunu ve piknik alanlarında mangal ile ateş yakmak için ayrılmış özel yerler bulunduğunu söyler. Bu alanların dışında ateş yakılmaz, çünkü orman yangını riski her zaman gözetilmelidir. Parkın içinde ayrıca ayrı bir eğlence alanı da bulunur. Bu alan ayrı bir işletmedir, bu yüzden doğa yürüyüşü ile eğlence tesisini aynı ziyarette düşünmek yerine, planı baştan ayırmak daha rahat olur. Ulaşım açısından park kolay bir noktadadır. Makale, alanın Gaziantep, Adana, Kayseri ve Malatya yollarının bağlandığı bir kavşak noktasında bulunduğunu yazar. Kültür Portalı şehir içi otobüsle ulaşılabileceğini söyler. Milli Eğitim sayfası da kent merkezinden kalkan 40 numaralı halk otobüsünü anar, ancak hat bilgisi değişebileceğinden gitmeden önce güncel durumu kontrol etmek gerekir. Kendi aracıyla gelenler Gaziantep yönünde ilerleyerek parka ulaşır. Mesafe rakamları kaynaklarda farklı verildiği için bu metinde yazılmamıştır. Ziyaret öncesinde bazı noktalara dikkat etmek gerekir. Milli Eğitim sayfasına göre parkın kesin bir ziyaret saati belirlenmemiştir ve genellikle gün ışığında açıktır. Aynı sayfa, park içindeki bazı tesislerin dönemsel olarak kapalı ya da hizmet dışı olabileceğini söyler. Bu yüzden özellikle botanik bahçesi ve diğer tesislerden yararlanmak isteyenlerin gitmeden önce resmi birimlerden bilgi alması önerilir. Açılış saatleri ve iletişim bilgileri için kahramanmaras.ktb.gov.tr üzerindeki il müdürlüğü sayfasına başvurabilirsiniz. Sabah erken saatlerde gelmek hem kuş gözlemi hem de ışık açısından iyi bir tercihtir. Kapıçam, Kahramanmaraş'ta kentin kalabalığından kısa bir süreliğine çıkmak isteyen herkes için dengeli bir duraktır. Botanik bahçesi bitkilere ilgi duyanlara, göletler kuş ve böcek gözlemine meraklı olanlara, ormanlık alan ise yürüyüşe ve fotoğrafa hitap eder. Yanınıza su ve rahat bir ayakkabı almak yeterlidir. Çöpünüzü geri götürmek ve bitkilere zarar vermemek en basit ama en önemli kuraldır. Yakınlardaki Domuztepe Höyüğü ile birlikte düşünüldüğünde park, günü hem doğa hem tarih ile doldurmak için uygun bir başlangıç ya da dinlenme molası olur.
4
Domuztepe Höyüğü

Domuztepe Höyüğü

~1 sa burada
Emiroğlu yakını, Pazarcık, Kahramanmaraş

Domuztepe, Maraş ovasında, Pazarcık ilçesinde Emiroğlu yakınında bir höyüktür. Pazarcık Belediyesi höyüğü Kelibişler ve Emirler köyleri arasında gösterir. Bu durak bir kazı alanıdır; müze ya da düzenlenmiş bir gezi parkuru gibi düşünmeyin. Giriş ve ziyaret koşulları resmi sayfalarda yer almadığı için yola çıkmadan il kültür turizm müdürlüğüne ve Pazarcık Belediyesi'ne danışın. Kazı alanı korunan bir arkeolojik sahadır; izinsiz girilmez, yüzeyden buluntu toplanmaz. Internet Archaeology makalesine göre höyük, Gaziantep ile Kahramanmaraş kentleri arasında, Toros ve Amanos dağları arasındaki Maraş ovasında yer alır. Aynı makale yerleşmenin büyüklüğünü yaklaşık 20 hektar olarak verir. Höyük 1994'te keşfedilmiştir. 1995-2006 arasında Manchester Üniversitesi ve UCLA'nın ortak ekibi, Stuart Campbell ve Elizabeth Carter yönetiminde kazı yapmıştır. 2008'den bu yana çalışmayı Manchester Üniversitesi ve British Museum sürdürmektedir. Yerleşme yaklaşık MÖ 6000-5500 arasına tarihlenir. Pazarcık Belediyesi aynı aralığı verir ve yeri Geç Neolitik ve Kalkolitik Çağ'a, yani Halaf kültürüne bağlar. Halaf, Bereketli Hilal'in kuzey bölümüne yayılan bir kültürel etki alanıdır. Makaleye göre bu dönemde yerleşmeler arasındaki malzeme ve fikir alışverişinin güçlü olduğu düşünülür. Kazılarda karmaşık mimari özellikler ve zengin bir maddi kültür ortaya çıkarılmıştır. Buluntular arasında yüksek oranda boyalı seramik, hayvan ve insan figürinleri yer alır. Kazıma desenli damga mühürler ve mühür baskıları da bulunmuştur. İnce işlenmiş taş kaseler ile öğütme taşı aletleri, kemik aletler ve çakmaktaşı ile obsidiyenden yontma taş buluntular da listede sayılır. Obsidiyen, volkanik kökenli koyu renkli bir doğal camdır. Höyükte 10.000'den fazla obsidiyen buluntu ele geçmiştir ve bunlar yontma taş buluntuların yaklaşık yüzde 18-20'sini oluşturur. Az sayıda parçanın jeokimyasal çözümlemesi, obsidiyenin birbirinden uzak birçok kaynaktan geldiğini göstermiştir. Bu durum yerleşmenin geniş bir temas ağı içinde olduğunu düşündürür. Höyük, uzun süre üst üste yerleşilen yerlerde oluşan yapay bir tepedir; ovada bu tür alanları böyle okuyabilirsiniz. Alanı korumak için yalnız izin verilen yerlerden bakın ve fotoğrafınızı uzaktan çekin. Rota burada sona erer ve dönüş yolu Kahramanmaraş'a yönelir.

Kaynak: Internet Archaeology, Domuztepe.

Domuztepe Höyüğü, Kahramanmaraş kent merkezinin güneyinde, Pazarcık ilçesinde, Emiroğlu yakınında bulunan tarih öncesi bir yerleşmedir. Pazarcık Belediyesi höyüğü Kelibişler ve Emirler köyleri arasında gösterir. Adı Türkçede domuz tepesi anlamına gelir. Bir kazı yayını, yerleşmenin Gaziantep ile Kahramanmaraş arasında, Toros ve Amanos dağları arasında uzanan Maraş ovasında yer aldığını yazar. Aynı yayına göre höyük yaklaşık 20 hektarlık geniş bir alana yayılır. Yerleşme Halaf kültürüne bağlıdır. Pazarcık Belediyesi bu kültür dönemini Geç Neolitik ve Kalkolitik Çağ olarak verir ve kazılarda MÖ 6000 ile 5500 yıllarına ait buluntuların ele geçtiğini belirtir. Internet Archaeology'deki makale de yerleşmeyi yaklaşık olarak MÖ 6000 ile 5500 arasına yerleştirir. Open Context proje özeti ise yerleşmenin MÖ 6. binyılın Halaf dönemine ait olduğunu yazar. Bu yüzden tarih için kesin bir yıl yerine, kaynaklara göre MÖ 6. binyılın ikinci yarısı demek en güvenli ifadedir. Höyük 1994 yılında keşfedilmiş ve 1995 ile 2006 arasında Manchester Üniversitesi ile Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles'ın ortak ekibi tarafından kazılmıştır. Kazıların başında Stuart Campbell ve Elizabeth Carter bulunmuştur. Çalışmalar 2008'den itibaren Manchester Üniversitesi ile British Museum'un ortaklığıyla sürdürülmüştür. Bu uzun kazı geçmişi, yerleşmenin neden bilimsel yayınlarda sık anıldığını açıklar. Alanda kazı yapan ekiplerin yayınları, buranın tarih öncesi toplumları anlamak için önemli bir kaynak olduğunu gösterir. Kazılarda karmaşık mimari kalıntılar ve zengin bir maddi kültür ortaya çıkarılmıştır. Internet Archaeology makalesi, buluntular arasında yüksek oranda boyalı seramik, hayvan ve insan figürinleri, oyma damga mühürler, mühür baskıları ve ince işlenmiş taş kaseler bulunduğunu yazar. Aynı listede öğütme taşları, kemik aletler ve çakmaktaşı ile obsidiyenden yapılmış çok sayıda yontmataş alet de yer alır. Pazarcık Belediyesi de kazılarda damga mühürler, seramik kaplar ve figürinler bulunduğunu belirtir. Mühürlerin sık görülmesi, Open Context özetine göre dikkat çekici bir özelliktir. Obsidiyen, yerleşmenin dış dünyayla ilişkisini anlatan önemli bir malzemedir. Makaleye göre burada 10.000'den fazla obsidiyen buluntu ele geçmiştir ve bunlar yontmataş aletlerin yaklaşık yüzde 18 ile 20'sini oluşturur. Kimyasal analiz yapılan az sayıdaki parçanın, birbirinden uzak olabilen birçok farklı kaynaktan geldiği anlaşılmıştır. Open Context özeti de yerleşmenin uzun mesafeli değiş tokuşun bir odağı olduğuna ve statü eşyalarının üretildiğine dair izler bulunduğuna dikkat çeker. Boyalı seramiklerin kullanımının da zaman içinde değişen dış ilişkilere işaret ettiği aynı özette yazılıdır. Sonraki dönemlere ait izler de vardır. Open Context özeti alanda Roma ve Ortaçağ yerleşmesine ait kanıtlar bulunduğunu belirtir. Bunların arasında MS 9. ile 10. yüzyıla tarihlenen bir mezarlık ve kalın sıvalı harç duvarlara sahip erken Ortaçağ bir yapı yer alır. Böylece höyük yalnızca tarih öncesi bir yerleşme değil, uzun süre farklı topluluklarca kullanılan çok katmanlı bir alandır. Höyükleri okumak için katmanların üst üste birikmiş olduğunu akılda tutmak gerekir. Ziyaret konusunda dikkatli olmak gerekir. Domuztepe bir kazı alanıdır ve ziyaret saatleri, giriş koşulları ya da kazı sezonu resmi sayfalarda belirtilmemiştir. Bu nedenle sahaya gitmeden önce Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne ve Pazarcık Belediyesi'ne danışarak ziyaret koşullarını öğrenmek gerekir. Alanda yüzeyden buluntu toplamak ve kazı bölgesine izinsiz girmek yasaktır. Tarım yapılan bir arazide bulunduğu için ekili alanlara basmamak da temel bir saygı kuralıdır. Kazı ekibinin yayınlarını okumak ise sahaya gitmeden de höyüğü tanımanın iyi bir yoludur. Buluntuların bir bölümü Kahramanmaraş Müzesi'nde saklanır. Open Context kaydına göre bu veri yayınındaki örnekler müzede, az bir kısmı ise UCLA ve Manchester Üniversitesi'nde bulunur. Bu bilgi buluntuların nerede saklandığını gösterir, müzenin ziyarete açık olduğu anlamına gelmez. Güncel durum için resmi müze sayfasına bakmak gerekir. Höyüğe ulaşmak için Pazarcık yönünde Emiroğlu yakınlarını hedeflemek ve güzergahı önceden yerel kurumlardan teyit etmek en doğrusudur. Domuztepe, Maraş ovasının derin zamanını anlamak isteyenler için değerli bir duraktır. Tarım alanlarının ortasında yükselen bir höyük, MÖ 6. binyılda burada yaşayan insanların boyalı kaplarını, mühürlerini ve uzak ülkelerle bağlarını akla getirir. Bu yüzden ziyaret planınızı kurumlara danışarak yapmanız, kazı alanına ve çevresindeki toprağa saygı göstermeniz önemlidir. Kent merkezindeki tarihi yapılarla birlikte düşünüldüğünde höyük, Kahramanmaraş'ın tarihini çok daha eskiye taşır.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Rota Haritası

Rota Bilgisi
ŞehirDulkadiroğlu, Kahramanmaraş
TürKültürel
Durak4
Tarih6 Kasım 2026
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeRotayı Başlat