Ślady okresu konstytucyjnego i republiki, od Taksim do Şişli.

Na tym przystanku nie podziwia się samego placu, ale monument znajdujący się w jego centrum. Po wyjściu z metra lub z Alei Wolności, skieruj się bezpośrednio do Monumentu Republiki; stoi on na terenie zamkniętym dla ruchu, z którego można go oglądać z każdej strony. Monument, zaprojektowany przez włoskiego rzeźbiarza Pietro Canonica, został rozpoczęty w 1925 roku i ukończony w ciągu dwóch i pół roku, a jego otwarcie miało miejsce 8 sierpnia 1928 roku. Podstawę i otoczenie zaprojektował Giulio Mongeri. Konstrukcja, licząca jedenaście metrów wysokości, waży osiemdziesiąt cztery tony; brązowe figury znajdują się wewnątrz łukowej podstawy wykonanej z różowego i zielonego marmuru, a wszystkie elementy zostały przewiezione z Rzymu do Stambułu drogą morską. Koszty budowy zostały pokryte darowiznami zebranych od obywateli; największą darowiznę przekazał bankier Berç Keresteciyan. Najpierw przejdź do północnej elewacji, czyli do strony placu zwróconej w kierunku Alei Wolności. Tutaj Mustafa Kemal jest przedstawiony w mundurze, przed swoimi żołnierzami, jako dowódca Wojny o Niepodległość. Następnie obejdź monument i przejdź do południowej elewacji, zwróconej w kierunku Alei Wolności. Na tej elewacji Atatürk jest przedstawiony w stroju cywilnym; obok niego znajdują się İsmet İnönü i Fevzi Çakmak, a wokół nich żołnierze i obywatele; scena przedstawia powstanie młodej Republiki. Wśród postaci w tle znajdują się również przedstawiciele, symbolizujący radziecką pomoc podczas Wojny o Niepodległość; ze względu na rozbieżności w identyfikacji tych postaci, nie podajemy ich imion. Na dwóch bocznych elewacjach znajdują się po jednej rzeźbie żołnierza, a na medalionach nad nimi znajdują się portrety dwóch kobiet. Łukowa forma podstawy przypomina fontannę; pierwotny projekt Canonica zakładał, że będzie to fontanna. Przybliż się do podstawy, aby zobaczyć wyraz twarzy figur i fałdy ubrań, a następnie cofnij się kilka kroków, aby obejrzeć cały monument w całości. Poranne światło równomiernie oświetla południową elewację; północna elewacja jest lepiej widoczna po południu. W dni świąteczne teren wokół monumentu jest wykorzystywany do uroczystości; w te dni skróć swój pobyt w tym miejscu. Po obejrzeniu monumentu, przejdź do Parku Gezi, znajdującego się w północno-wschodniej części placu. Park został otwarty w 1943 roku i jest jednym z pierwszych parków w Stambule z okresu Republiki; w jego miejscu znajdował się koszar Topçu Kışlası z 1806 roku, który został zburzony w 1940 roku zgodnie z planem Henri Prost. Wejdź po marmurowych schodach parku i podążaj ścieżką wśród drzew; na końcu parku widać długą elewację Taşkışla. Taşkışla, zbudowana w Po zejściu, znajdziecie się w parku Maçka Demokrasi, który jest kolejnym przystankiem. Źródło: Wikipedia (Pomnik Republiki, Park Gezi w Taksim, Taşkışla, kolejka linowa TF1); Wikipedia (Pomnik Republiki).

Po wyjściu z dolnej stacji kolejki linowej, znajdziecie się na dnie doliny. W tym miejscu warto zatrzymać się, usiąść i podziwiać otoczenie. Park, położony w zagłębieniu zwanym Dolmabahçe, rozciąga się między dzielnicami Dolmabahçe, Maçka, Nişantaşı i Harbiye. Granica dzielnic Beşiktaş i Şişli również przebiega przez to miejsce. Od XIX wieku dolina była miejscem rekreacji. W latach 70. popadła w niepamięć i stała się niebezpiecznym obszarem. W 1993 roku została odnowiona i ponownie otwarta, a jej nazwa została zmieniona na "Demokrasi". Ostatnie duże prace remontowe przeprowadzono w 2021 roku przez Główne Miasto Stambułu. Los tego parku jest ściśle związany z pomnikiem, który widzicie w Taksim. W 1937 roku, w planie Henri Prost, przewidziano park na miejscu Topçu Kışlası (koszar), który miał się rozciągać aż do Maçka i Beşiktaş, tworząc korytarz kulturowy.

Wewnątrz parku, wzdłuż doliny, znajdują się dziewięć sztucznych stawów ułożonych w stopniach oraz mała sztuczna wyspa. Przejdźcie się, podążając za ściekiem wody. Mosty między stawami to jedne z najczęściej fotografowanych miejsc w parku. Zwróćcie również uwagę na drzewa. W tym miejscu rosną razem lipy, topole, drzewa z rodzaju *Celtis*, kasztany, dęby, akacje, plany, bukszpruny, głogi i orzechy włoskie. Jesienią dno doliny przybiera żółte i brązowe barwy. Znajdują się tu dwa place zabaw dla dzieci i dwa otwarte tereny sportowe. Jeśli podróżujecie z dziećmi, warto spędzić w tym miejscu więcej czasu. Większość ławek znajduje się w pobliżu stawów i w cieniu drzew. To idealne miejsce na lunch, ponieważ w dwóch następnych przystankach w dzielnicy Şişli nie ma zielonych przestrzeni, gdzie można usiąść.

Budynki położone na zboczach doliny opowiadają historię parku. Po stronie Beşiktaş widoczne jest Maçka Silahhanesi (magazyn broni), masywny budynek z trzema piętrami. Budynek został zaprojektowany przez Sarkisa Balyana na życzenie sułtana Abdülaziza w latach 1873-1875. Służył jako magazyn broni dla piechoty, a obecnie jest głównym budynkiem kampusu Maçka Uniwersytetu Technicznego w Stambule. Po drugiej stronie, w Harbiye, znajdują się: sala koncertowa Cemal Reşit Rey, centrum kongresowe Lütfi Kırdar i amfiteatr na świeżym powietrzu Cemil Topuzlu. Latem wieczorem, z amfiteatru na świeżym powietrzu, słychać muzykę, która roznosi się po całym parku. Jeśli przejdziecie w kierunku Dolmabahçe, zza drzew widać dach stadionu Beşiktaş. Nie idźcie w tym kierunku, ale wróćcie, ponieważ trasa prowad

W ulicy Halaskargazi, pomiędzy budynkami, znajduje się trzypiętrowy, różowy dom, który łatwo przeoczyć. Poszukaj tablicy nad drzwiami i popiersia przed domem. Dom został zbudowany w 1908 roku przez Osepa Kasabyana. Mustafa Kemal zamieszkał tutaj 13 listopada 1918 roku. Przez około sześć miesięcy mieszkał tutaj, aż 16 maja 1919 roku wyjechał do Samsunu. Na górnym piętrze mieszkała jego matka, Zübeyde Hanım, i siostra, Makbule. Na dolnym piętrze mieszkał jego adiutant. Wizyta w tym miejscu to okazja do zwiedzania pokoi, w których przebywał przez te sześć miesięcy, i poczucia skali tego domu. To nie pałac, ale zwykły dom rodzinny, charakterystyczny dla dzielnicy Şişli w tamtych czasach.

Dom został otwarty jako muzeum 15 czerwca 1942 roku, za czasów gubernatora i burmistrza Lütfiego Kırdara. Obecnie muzeum jest zarządzane przez Główne Miasto Stambułu. Zwiedzanie odbywa się na trzech poziomach: parterze, pierwszym i drugim piętrze. Wystawa obejmuje ubrania Atatürka, przedmioty, których używał, oraz medale. Znajdują się tam również dokumenty dotyczące Wojny o Niepodległość i rewolucji, a także zdjęcia dokumentujące jego życie od urodzenia do śmierci. Wiszą tu również portrety autorstwa takich malarzy jak İbrahim Çallı i Zeki Kocamemi. Stojąc przed portretem Çallı, porównaj język obrazowania z lat 20. XX wieku z brązowymi rzeźbami Canonici, które można zobaczyć w Taksim. Najbardziej uderzającym aspektem tego domu jest fakt, że przygotowania do wyjazdu do Samsunu odbyły się właśnie w tych pokojach. Zwróć uwagę na daty dokumentów. Większość z nich pochodzi z okresu od końca 1918 roku do wiosny 1919 roku.

Budynek był kilkakrotnie remontowany. W 1960 roku przeprowadzono częściowe remonty, a w 1962 roku doszło do niewielkiego pożaru. W 1981 roku przeprowadzono gruntowny remont z okazji setnej rocznicy urodzin Atatürka. Po remoncie w latach 2014-2015, muzeum zostało ponownie otwarte 10 listopada 2015 roku. Widoczne dzisiaj drewniane schody, sufity i podłogi są efektem tego ostatniego remontu. Muzeum jest niewielkie. Jeśli przybywasz w dużej grupie, zwiedzaj poszczególne piętra po kolei i w ciszy. Na wąskich schodach ustępuj miejsca osobom idącym z naprzeciwka. Przed wizytą sprawdź godziny otwarcia na stronie internetowej Głównego Miasta Stambułu. W dni ustawodawcze, zwłaszcza 10 listopada i 19 maja, dom jest oblegane przez turystów.

Po wyjściu z muzeum, zastanów się jeszcze raz nad nazwą ulicy. Halaskargazi oznacza "Wyzwoliciela",

Pomnik Wolności (Abide-i Hürriyet) znajduje się na końcu ulicy Abide-i Hürriyet Caddesi. Po wzniesieniu, pomnik ukazuje się przed oczami. To najwyższy punkt Şişli, z którego rozciąga się widok na dolinę Kağıthane. Historia pomnika jest krótka i klarowna. Został wzniesiony ku pamięci żołnierzy, którzy zginęli podczas powstania w Stambule w kwietniu 1909 roku, znanego jako "Incydent 31 Marca". W kwietniu 1909 roku, w konkursie architektonicznym, zwyciężył architekt Muzaffer Bey. Kamień węgielny został położony 23 lipca 1909 roku, a według źródeł, pomnik został otwarty 23 lipca 1911 roku, podczas obchodów rocznicy rewolucji. Uważa się go za pierwszy narodowy pomnik w okresie osmańskim. Muzaffer Bey był jednym z wybitnych przedstawicieli nurtu narodowej architektury, a ten pomnik jest jednym z jego wczesnych przykładów.

Stojąc przed pomnikiem, najpierw przyjrzyjcie się całości. Jest on wykonany z marmuru i przypomina lufę działa skierowaną ku górze. Wznosi się na trójkątnym postawie; Muzaffer Bey zaczerpnął tę geometrię z trójkątnego terenu wzgórza. Przyjrzawszy się bliżej, zobaczycie brązowe płyty i drzwi wykonane z brązu. Na płytach znajdują się tużka sułtana Mehmeda Reşada oraz daty upamiętniające ogłoszenie rewolucji. Pod pomnikiem znajduje się część przypominająca meczet, do której prowadzą osiemnaście stopni. W tej trójnożnej, małej kopule znajdują się trumny poległych żołnierzy, a napisy zostały wykonane przez kaligrafa Hasana Sabri Efendiego. Ta część może nie być zawsze otwarta; jeśli jest zamknięta, obejrzyjcie ją z zewnątrz.

Otoczenie pomnika to cmentarz, a druga część trasy przebiega w tym obszarze. Siedemdziesiąt jeden żołnierzy, w tym trzech oficerów, zostało pochowanych tutaj. W 1913 roku, obok pomnika, zbudowano mauzoleum Mahmuda Şevketa Paşa, który został zamordowany. Projekt mauzoleum wykonał architekt Kemaleddin Bey. W 1943 roku, 25 lutego, do tego miejsca przeniesiono szczątki Talata Paşa. Grób Envera Paşa i Midhata Paşa również znajdują się w tym samym miejscu. Spacerujcie powoli między nagrobkami, unikajcie stąpania po nich i unikajcie głośnych rozmów. Przyjrzyjcie się z bliska sylwetkę pomnika, ponieważ od 1990 roku gmina Şişli wykorzystuje ją w swoim logo. Z okazji otwarcia wyemitowano monety pamiątkowe ze złota i srebra; daty na tych monetach są takie same jak daty na pomniku.

Najlepszy kąt do fotografowania to niski kąt, który pokazuje korpus pomnika w kształcie działa na tle nieba; po południu światło dociera ze zachodu