Atatürk Müzesi (Şişli)

Muzeum Atatürka to trzypiętrowy dom, położony na ulicy Halaskargazi w dzielnicy Şişli, kilka minut spacerem od stacji metra Osmanbey. Ulica ta nosi nazwę pochodzącą od tytułu nadanego Atatürkowi, oznaczającego "zbawiciela-bohatera". Dom został zbudowany w 1908 roku przez Osepa Kasabyana i jest jednym z wczesnych przykładów rezydencji i budynków mieszkalnych, które pojawiły się na tej ulicy w latach 1910-1920. Mustafa Kemal, po zakończeniu I wojny światowej i powrocie z frontu syryjskiego, przybył do Stambułu 13 listopada 1918 roku i niedługo potem wynajął ten dom. Zamieszkała z nim jego matka, Zübeyde Hanım, oraz siostra, Makbule, które mieszkały na najwyższym piętrze, on na środkowym, a jego adiutant na parterze. Zgodnie z dostępnymi źródłami, na parterze znajdowały się pokoje adiutanta i jadalnia, na drugim piętrze – sala konferencyjna, gabinet oraz sypialnie, a na trzecim piętrze – pokoje matki i siostry. W tamtych miesiącach, gdy Stambuł był pod okupacją, Mustafa Kemal często spotykał się ze swoimi towarzyszami w tym domu. Mieszkał tam do 16 maja 1919 roku, kiedy to wyruszył do Samsunu na pokładzie parowca Bandırma. W 1924 roku dom został zakupiony przez byłego gubernatora, Hasana Tahsina Uzer, który umieścił tablicę informującą, że Atatürk mieszkał w tym domu w 1919 roku. Pod koniec lat 20. XX wieku, Urząd Miasta Stambułu przejął budynek od Uzer (źródła podają lata 1927 i 28 maja 1928). Od tego czasu urząd zaczął gromadzić w tym budynku przedmioty, dokumenty i pamiątki związane z Atatürk. W okresie rządów gubernatora i burmistrza Lütfiego Kırdara, budynek został przekształcony w muzeum i 15 czerwca 1942 roku otwarto go jako Muzeum Rewolucji Atatürka. W 1962 roku budynek został częściowo zniszczony przez pożar, a w związku z zbliżającą się setną rocznicą urodzin Atatürka, przeprowadzono gruntowny remont, podczas którego wszystkie elementy, od klamki po okna, zostały odnowione w stylu charakterystycznym dla lat 20. XX wieku. Muzeum ponownie otwarto 19 maja 1981 roku pod nazwą Muzeum Atatürka. Ostatnia renowacja miała miejsce w 2014 roku, a muzeum ponownie otworzono 10 listopada 2015 roku. Obecnie należy do Urzędu Miasta Stambułu i jest definiowane jako narodowe, biograficzne muzeum. Ekspozycja, rozmieszczona na trzech piętrach, chronologicznie przedstawia życie Atatürka; prezentowane są zdjęcia, ubrania, przedmioty codziennego użytku, dokumenty z okresu Walki o Niepodległość Na drugim piętrze znajdują się obrazy Vittorio Pisani przedstawiające wojnę o niepodległość, model domu, w którym Atatürk urodził się w Salonikach, smoking, frak i ubrania, które nosił w ostatnich latach życia. Można tu również zobaczyć jego odznaczenia, filiżankę do kawy, wizytówki oraz księgę, którą podpisał w ratuszu podczas swojej pierwszej wizyty w Stambule 9 lipca 1927 roku. Wśród obrazów wyróżniają się portret Atatürka autorstwa İbrahima Çallı z 1937 roku oraz obraz przedstawiający przekazanie szpady przez greckiego dowódcy Trikupisa, a także obraz autorstwa Zekiego Kocamemiego. Ze względu na to, że jest to muzeum w domu, przestrzeń jest niewielka; najlepiej odwiedzić je w spokojniejszej godzinie, aby mieć czas na przeczytanie opisów. Zwiedzanie rozpoczyna się na parterze i prowadzi w górę; układ jest chronologiczny, a każde piętro jest kontynuacją poprzedniego. Elewacja z balkonami i drewniane zdobienia na dachu wciąż odzwierciedlają charakter rezydencji z lat 20. XX wieku; warto poświęcić chwilę, aby obejrzeć elewację z ulicy przed wejściem. Aktualne dni i godziny otwarcia można sprawdzić na stronie internetowej Urzędu Miasta Stambułu. Najłatwiejszym sposobem dotarcia jest dojazd linią metra M2 do stacji Osmanbey; po krótkim spacerze ulicą Halaskargazi można dotrzeć do muzeum. Autobusy kursujące w kierunku Şişli i Mecidiyeköy również zatrzymują się na tej samej ulicy. Dzielnica Osmanbey zawdzięcza swoją nazwę rezydencji Osmana Beya, założyciela wydawnictwa Matbaa-i Osmaniye, która znajdowała się w tym miejscu. Osoby, które chcą poznać dziedzictwo okresu konstytucyjnego w Şişli, mogą w tym samym dniu odwiedzić również Abide-i Hürriyet, znajdujący się w tej samej dzielnicy.