Na Szczycie Gwiazd: Świat II. Abdülhamida.

Dolina Ihlamur, położona między Beşiktaşem a Nişantaşı, była od XVIII do początku XX wieku popularnym miejscem rekreacji, przez które przepływała rzeka Fulya, a drzewa lipowe i plany tworzyły przyjemny cień. W czasach panowania III Ahmeda została przekształcona w pałacową rezydencję. Na zboczu znajdują się wciąż stojące kamienie celownicze, które świadczą o tym, że w czasach III Selima i II Mahmuda odbywały się tu zawody strzeleckie; na kamieniach widoczne są odległości strzałów i daty. Francuski poeta Lamartine był gościem Abdülmecida w 1846 roku i zapisał w swoich wspomnieniach, że sułtan bardzo lubił ten mały pałac. Abdülmecid w latach 1849-1855 zbudował w tym miejscu dwa pałace i nadał im nazwę Nüzhetiye, oznaczającą "odpoczynek" i "radość".

Przed pałacem Merasim Köşkü, używanym do ceremonii i przyjęć dyplomatycznych, można podziwiać schody o barokowych kształtach oraz bogate zdobienia. Wewnątrz znajdują się meble w stylu europejskim oraz wystrój inspirowany Zachodem. Pałac Maiyet Köşkü, przeznaczony dla otoczenia sułtana i haremu, jest bardziej skromny: ma tradycyjny układ z pokojami wychodzącymi na dziedziniec, a ściany są wykończone sztukaterią imitującą marmur. Pałace zostały przekształcone w Muzeum Tanzimat w 1951 roku, w 1966 roku przeszły pod zarząd Milli Saraylar, a w 1985 roku otwarto je jako muzeum-pałac. Od lutego do czerwca, odwiedzając to miejsce, można podziwiać kwitnące drzewa magnolii otaczające basen z lwami; według Milli Saraylar, magnolie pojawiły się w ogrodach pałacowych w czasach Abdülaziza, a w okresie II Abdülhamida ich liczba znacznie wzrosła. Pałace są zamknięte w poniedziałki; istnieje również opcja zakupu oddzielnego biletu, umożliwiającego zwiedzanie ogrodu.

Źródło: Milli Saraylar Başkanlığı; Vikipedi.

Na szczycie alei Barbaros, przy wejściu do Pałacu Yıldız, znajduje się meczet, który II. Abdülhamid zbudował obok pałacu jako meczet piątkowy. Mimo że jego prawdziwa nazwa to Hamidiye, jest on powszechnie znany jako Meczet Yıldız. Zgodnie z informacjami zawartymi w Encyklopedii Islamu Türk Diyanet Vakfı, budowa rozpoczęła się w latach 1881-1885, a architektem był mistrz o imieniu Nikolaki Kalfa, który pracował w administracji pałacowej (w niektórych źródłach podawane jest nazwisko Sarkis Balyan). Jak opisują Pałace Narodowe, ogólny plan pałacu, z pałacem na wschodzie i meczetem piątkowym na zachodzie, kontynuuje tradycję turecko-islamskich pałaców, a ten meczet stanowi zachodni koniec tego planu.

Budowla łączy w sobie elementy orientalne i neogotyckie, charakterystyczne dla epoki. Mała, wysoka kopuła nad prostokątnym dziedzińcem znajduje się blisko wejścia, a nie mihrabu. Gotyckie okna w szesnastu oknach w kopule wpuszczają do wnętrza dużo światła. Wewnątrz, podnosząc głowę, można zobaczyć na niebieskim tle gwiazdy, które są motywem nawiązującym do nazwy pałacu. Zamiast dwóch minaretów, typowych dla sułtańskich meczetów, ten ma jeden, smukły minaret. Zarejestrowano, że ażurowe elementy galerii dla sułtana wykonane są z drzewa cedrowego i są dziełem rękodzieła samego II. Abdülhamida; stolarka była jednym z najbardziej znanych zajęć sułtana. Wieża zegarowa, znajdująca się obok meczetu, pochodzi z 1890 roku i jest utrzymana w tym samym stylu. W czasach panowania Abdülhamida, w tym miejscu odbywały się uroczystości piątkowe. Aby odwiedzić meczet, wybierz czas poza godzinami modlitwy, unikaj piątkowego południa. Ubierz się w odzież zakrywającą ramiona i kolana, kobiety powinny zakryć głowę. Zdejmij buty przy wejściu i zachowuj ciszę wewnątrz.

Źródła: Encyklopedia Islamu Türk Diyanet Vakfı; Prezydencja Pałaców Narodowych; Wikipedia.

Parki, w którym znajduje się Pałac Yıldız, od czasów panowania Kanuniego służył jako miejsce polowań dla sułtanów, a w XVII i XVIII wieku był również miejscem wypoczynku. Pierwszy pawilon w tym regionie został zbudowany za panowania III Selima dla jego matki, Mihrişah Sultan, a później Abdülmecid i Abdülaziz dobudowali kolejne pawilony. Jednak pałac najbardziej kojarzony jest z II Abdülhamidem: sułtan nadał mu nazwę Yıldız Saray-ı Hümayunu, uczynił go swoim głównym miejscem zamieszkania i spędził tu 33 lata swojego panowania. Zgodnie z informacjami od Milli Saraylar, pałac składał się z trzech części: głównego pałacu, w którym znajdowały się budynki związane z administracją państwa, prywatnej części przeznaczonej dla sułtana i jego haremu oraz ogrodu zewnętrznego, który obecnie jest Parkiem Yıldız. Budynki, które po 1924 roku zostały przekazane szkołom wojskowym, w 2018 roku zostały przekazane Milli Saraylar i przeszły gruntowną renowację. Pałac został ponownie otwarty dla zwiedzających jako muzeum w 2024 roku.

Podczas wizyty w muzeum warto poświęcić czas na zwiedzanie budynków haremu, Małego Mabeyn i Hasbahçe. Należy pamiętać, że bilet Milli Saraylar Müzekart nie obejmuje tych trzech obszarów, dlatego należy go zakupić odpowiednio. Basen w Hasbahçe został zaprojektowany tak, aby przypominał naturalny strumień, a wokół niego znajdują się małe pawilony wypoczynkowe. Pawilon Şale, jeden z trzech budynków, które przetrwały do dziś z ogrodu zewnętrznego, został powiększony w latach 1877-1879 i 1889 przez Sarkisa Balyana, a w 1898 roku przez Raimondo D'Aronco. Znane są sala z muszlowymi zdobieniami, przeznaczona na wizyty cesarza niemieckiego Wilhelma II, oraz sala reprezentacyjna z jednym, niepodzielnym dywanem o powierzchni przekraczającej 400 metrów kwadratowych. Przed wizytą warto sprawdzić, czy wnętrza pawilonu są otwarte w dniu planowanej wizyty, kontaktując się z Milli Saraylar. Pałac jest zamknięty w środy.

Źródło: Milli Saraylar Başkanlığı; Kültür Portalı; Vikipedi.

Budynek, położony na obrzeżach parku Yıldız, przy ulicy Palanga, jest zarówno muzeum, jak i wciąż działająca fabryka. Na początku lat 90. XIX wieku, za panowania II Abdülhamida, w ogrodach pałacu powstała fabryka ceramiki Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu, której celem było ożywienie tradycyjnego rzemiosła ceramicznego i porcelanowego. Fabryka wzorowana była na podobnych przedsiębiorstwach działających na dworach europejskich. W 1894 roku budynek został poważnie uszkodzony i tego samego roku został odbudowany przez włoskiego architekta Raimondo D'Aronco. Celem było zaspokojenie zapotrzebowania pałaców i rezydencji na ceramikę oraz promowanie Imperium Osmańskiego poprzez produkty. Niektóre wyjątkowe wyroby były wręczane zagranicznym dynastii.

Na każdym wyrobie fabryki znajduje się znak przedstawiający księżyc i gwiazdę, a pod nim rok powstania fabryki oraz rok produkcji danego przedmiotu. Talerze i wazony, które realistycznie przedstawiają budynki, ogrody i architekturę tamtej epoki, są cennym źródłem informacji o wyglądzie budowli, które już nie istnieją. W 1909 roku, po obaleniu Abdülhamida, produkcja została wstrzymana. W 1910 roku fabryka została włączona do Muzeum Cesarskiego i dzięki inicjatywie Osmana Hamdiego Beya produkcja została wznowiona i trwała do 1920 roku. W 1959 roku fabryka przeszła w ręce Sümerbank, a od 1995 roku należy do Narodowych Pałaców. Obecnie fabryka produkuje talerze ścienne, wazony, cukiernice, zestawy do kawy i herbaty, inspirowane tradycyjnymi motywami. Zwiedzanie obejmuje część fabryki, gdzie odbywa się produkcja, a bilety są sprzedawane tylko na tę część. Fabryka jest zamknięta w dni ustawowych i podczas świąt religijnych; aktualne warunki zwiedzania można sprawdzić na stronie Narodowych Pałaców.

Źródło: Prezydium Narodowych Pałaców; Wikipedia.

Park Yıldız to zewnętrzny ogród pałacu. Pierwotnie był to ogród znajdujący się za pałacem Çırağan, a po rozbudowie w 1877 roku stał się zewnętrznym parkiem pałacu Yıldız. Ten obszar, który za czasów monarchii był dostępny tylko dla mieszkańców pałacu, jest obecnie otwarty dla wszystkich i stanowi park miejski o powierzchni przekraczającej 36 hektarów. Zgodnie z rejestrem Milli Saraylar, z licznych pawilonów znajdujących się w zewnętrznym ogrodzie do dziś przetrwały tylko pawilony Çadır, Malta i Şale. Wchodząc do parku od strony fabryki porcelany i idąc w dół, najpierw dotrzecie do pawilonu Malta. Pawilon, zbudowany z kamienia sprowadzonego z Malty za czasów Abdülaziza, nosi tę nazwę. Możecie zajrzeć do środka, aby podziwiać dekoracje sufitu, detale z marmuru i lustro pozłocane. Obecnie w pawilonie znajduje się punkt gastronomiczny.

Pawilon Çadır, znajdujący się przed jednym z dwóch dużych stawów w parku, został zbudowany w 1871 roku na życzenie Abdülaziza. Jego fasada, wykonana z kamienia, charakteryzuje się dominacją kolorów białego i czerwonego, a także posiada elegancką, dwukondygnacyjną klatkę schodową oraz symetryczny plan. W parku znajdują się stawy, wodospady, drewniane mosty i ścieżki spacerowe. Nad sztucznym kanałem, rozpoczynającym się przy bramie Çırağan Caddesi, rozciąga się wiszący most. Zatrzymajcie się w jednym z punktów widokowych, z którego roztacza się widok na Bosfor, i wyobraźcie sobie, jak niegdyś ogrody pałacu sięgały aż do morza. Trasa kończy się przy bramie na Çırağan Caddesi. Stąd możecie spacerować wzdłuż wybrzeża w kierunku Beşiktaş lub Ortaköy.

Źródło: Milli Saraylar Başkanlığı; Wikipedia.