Van het landhuis naar het museum, van de Levantenlaan naar de campus.

Begin uw route bij het metrostation Bornova en loop noordwaarts, in de richting van de Mustafa Kemal Caddesi. Onderweg komt u verschillende herenhuizen met hoge tuinmuren tegen; het Paterson-huis is het grootste van allemaal, en achter de muur bevindt zich een tuin van meer dan 25.000 vierkante meter. De bouw van het huis begon in 1859 door de Schotse handelaar John Paterson, die met zijn familie handelde in graan, landbouwproducten en chromiet. De kamers waren ingericht met haarden en meubels die uit Engeland waren geïmporteerd, en het is bekend dat er ongeveer zestig bedienden in het huis werkten. Het huis telde 38 kamers, waarvan het grootste deel van de materialen uit continentaal Europa en Engeland was geïmporteerd, en de gevel is zeven keer door de eigenaren gewijzigd. In die tijd besloeg de tuin 133 hectare en bevatte onder andere renpaarden, vee, een kas en landbouwgrond. Tegenwoordig is het gebied dat nog bij het huis hoort 25.400 vierkante meter, wat minder is dan een vijfde van het oorspronkelijke terrein. Deze cijfers geven u een idee van hoe klein een deel van het oorspronkelijke gebied u daadwerkelijk ziet. Het huis is al geruime tijd in restauratie, dus bekijk het vanaf de buitenkant. Vanaf de ingang ziet u links een gebouw met een toren van drie verdiepingen en het hoofdgebouw. Tijdens de werkzaamheden, die in 2016 begonnen, is eerst de toren en het bijbehorende badhuis gerestaureerd, terwijl de reconstructie van het hoofdgebouw later zal plaatsvinden. In de eerste fase van de werkzaamheden zijn grote delen van het gebouw die later zijn toegevoegd en niet origineel waren, verwijderd. Tijdens archeologische opgravingen in de tuin zijn drie bijgebouwen, twee decoratieve vijvers met fonteinen en een reservoir ontdekt, die ook onderdeel zijn van het project. Omdat de restauratie al meerdere keren is uitgesteld, is het verstandig om vooraf te informeren of u het gebouw kunt bezoeken. Zelfs als het gesloten is, biedt de gevel en de tuinmuur voldoende om deze halte interessant te maken. Houd bij het wandelen langs de straat de geschiedenis van het gebouw in gedachten. Het huis werd tot 1960 als woonhuis gebruikt, daarna werd het gebruikt als kantoor, woonruimte en fabriek, en de verschillende lagen in de gevel zijn een weerspiegeling van deze veranderingen. In 1963 emigreerde de familie naar Engeland, en het huis werd ongeveer vijf jaar gebruikt als kantoor voor NAVO-personeel. In 1973 werden delen van het gebouw gesloopt en werd het omgebouwd tot een tapijtfabriek. In 1978 werd besloten tot onteigening, in 1986 veroorzaakte een brand schade aan de hoofdingang, en in 1991 startte het Ministerie van Cultuur en Toerisme de eerste restauratie. In dezelfde periode voerde de gemeente een groenvoorziening uit op een gebied van 54.000 vierkante meter rondom het huis, met toestemming van de Hoogste Beschermingsraad. In 20 De meeste andere tuinmuren die u onderweg ziet, behoren ook aan villa's uit dezelfde periode. Zo wordt de Levantinse sfeer van Bornova op straatniveau ervaren. Bron: Wikipedia, Paterson Villa; BirGün, Restauratie van de Paterson Villa.

De bogenpoort aan de Jeugdelaan verwelkomt u; de stenen banken aan weerszijden zijn traditionele zitplaatsen, de zogenaamde "pesulaki" van de Bornova-villa's, en zijn een van de oudste delen van de villa die uitkijkt op de tuin. In het voorjaar bedekt een paarse druifplant de bovenkant van de poort; als u vroeg in de ochtend komt, kunt u zowel de bloemen als de lege tuin bewonderen. Het wordt geschat dat de Mattheys-villa in 1780 is gebouwd, hoewel sommige bronnen 1860 noemen, omdat de villa in de tweede helft van de 19e eeuw een grote renovatie onderging. Lange tijd stond het bekend als het Wood-Paterson-huis; het gebouw, dat John Maltas als zomerhuis heeft gerenoveerd, werd in 1840 in handen van zijn dochter Eugenie Wood. Eugenie's dochter, Hortense Wood, was een schilderes, dichteres en componiste; ze kreeg pianolessen van Franz Liszt en ontving op 16 september 1922 Mustafa Kemal Pasha in dit huis. Onder de gasten die dag waren ook de generaals Fevzi, Ismet en Asim, evenals Halide Edip; het wordt verteld dat tijdens het bezoek een potje schaak werd gespeeld met Fernand de Cramer, de neef van Hortense. Het wordt ook gezegd dat Liszt piano speelde op het instrument in de "Cairo-kamer" van de villa. Tony Mattheys, naar wie de villa haar huidige naam dankt, was de vader van de volgende eigenaren, Renee Steinbüchel en Sonia Whittall; in 2018 werd het gebouw gekocht van hun kinderen en begon de restauratie. Dankzij de tuinmuur van keien en de bogenpoort is de villa een van de weinige overgebleven Bornova-villa's die nog steeds bestaan. Koop uw ticket en begin met een wandeling door de tuin. De Bornova-villa's werden betreden via een speciale ingang, de zogenaamde "prestigepoort"; de tuin was net zo belangrijk als het huis zelf, en de symbolen van deze tuinen zijn de cipressen. In de tuin is een mini-golfbaan met negen holes aangelegd ter nagedachtenis aan de Bornova Golf Club, die in 1970 werd gesloten; bij elke hole staat een model van een Bornova-villa, gemaakt door de keramiste Verda Sipahi, en een symbool dat de betreffende villa voorstelt. Hier vindt u ook een model van de Paterson-villa, die u zojuist van buitenaf heeft bekeken, dus u kunt hier al een voorproefje van het interieur krijgen. Het symbool van de Mattheys-baan is uiteraard de bogenpoort. Binnenin bevinden zich 16 Anatolische tapijten uit de 16e tot de 19e eeuw, geselecteerd uit de Arkas Tapijten Collectie, die verdeeld zijn over tien zalen; deze stukken zijn geweven in West- en Midden-Anatolië en zijn het resultaat van meer dan dertig jaar verzameling. Bekijk de zalen in volgorde; de stucwerklijsten en de hoge plafonds zijn net zo de moeite waard om te bekijken als de tapijten zelf; de vijf jaar dure Bij het verlaten van het gebouw, sla rechtsaf in de Gençlik Caddesi en loop een paar honderd meter. Wanneer u de Anglicaanse kerk passeert, bent u aangekomen bij het La Fontaine Paleis. Bron: Wikipedia, Mattheys Paleis; Visit İzmir, Arkas Kunstencentrum Bornova.

Lees het La Fontaine-landhuis samen met zijn twee buren: aan de overkant staat de Anglicaanse kerk, en ernaast staat het Murat-landhuis, gebouwd in 1880 door de Engelse familie Edwards. Deze drie vormen samen het centrum van de wijk waar de Levantijnen van Bornova woonden, en iets verderop bevond zich het "Grote Huis", dat ook toebehoorde aan dezelfde families. De eerste eigenaar van het landhuis, zoals vermeld in de archieven, was James La Fontaine, de kleinzoon van Charlton Whittall, die het "Grote Huis" in 1836 kocht. Volgens de archieven van de Ege Universiteit was de familie La Fontaine een Brits-Zwitserse familie, en het landhuis was in het begin van de 20e eeuw in hun bezit. De Anglicaanse kerk aan de overkant heet Saint Mary Magdalene. Het "Grote Huis" werd in de vroege 18e eeuw gebouwd als klooster voor Nederlandse nonnen; in 1948 werd het overgenomen door de staat en dient het tegenwoordig, met de nieuwbouw aan beide zijden, als rectoraat. De bouwjaren en de architect zijn onbekend; deze onzekerheid zegt al iets over het landhuis, want, net als veel andere landhuizen in Bornova, is het een huis dat in de loop der jaren is uitgebreid. Bekijk eerst de gevel vanaf de stoep. Het gebouw bestaat uit een kelder en twee verdiepingen, waarbij de twee verdiepingen duidelijk van elkaar onderscheiden zijn. Op de tweede verdieping bevindt zich een balkon van gietijzer dat uitkijkt op de hoofdweg. De hoofdingang wordt benadrukt door een boogvormige deur, en de gevel is eenvoudig gehouden. Als je het vergelijkt met het aangrenzende Murat-landhuis, zie je de twee verschillende stijlen van dezelfde wijk. Maak foto's van het ijzerwerk van het balkon in het middaglicht; in de ochtend blijft de gevel in de schaduw. Het verhaal van de eigendomsveranderingen van het landhuis is kort, maar het vat de 20e eeuw van Bornova samen. Na de dood van James La Fontaine ging het huis naar zijn vrouw Clara en zijn kinderen. In 1941 kocht Clara's nichtje Ruby Gladys Whittall het van de familie. In 1963 nam de Ege Universiteit het over vanwege de behoefte aan gebouwen. Tot 1975 was hier de afdeling bouwkunde van de universiteit gevestigd; daarna werd het om de beurt gebruikt door de school voor blinden, de gendarmerie en artillerie-eenheden, en het Instituut voor Volksgezondheid. In 1996 werd het opnieuw aan de universiteit gegeven en werd het een tijdlang gebruikt als faculteit voor sociale wetenschappen en als decanaat van de lerarenopleiding. Sinds de restauratie in 2010 dient het als het Onderzoekscentrum en Museum voor Atatürk-principes en -revoluties van de Ege Universiteit. Als je naar binnen gaat, zoek dan niet naar de originele decoratie; veel van de fresco's, gipsen reliëfs en plafondornamenten zijn in de loop der jaren verdwenen, en het interieur dat je vandaag ziet is een landhuis dat is ingericht voor museumdoeleinden. Het huis met de put, dat vroeger deel uitmaakte van het Whittall-landgoed, was ooit het clubgebouw van de Britse gemeenschap in Bornova en is tegenwoordig een onderzoekscentrum voor vrouwenstudies. Om naar de volgende bestemming te gaan, ga door de campuspoort en volg de paden in noordwestelijke richting; het gebouw met de gevel van steen en baksteen, gelegen in het groen, komt na ongeveer tien minuten aan uw linkerhand. Bron: Wikipedia, La Fontaine Köşkü; Visit İzmir, La Fontaine Köşkü; Ege Üniversitesi Köşkleri.

Het gebouw, dat de naam "Sirkehane" draagt, dateert uit de jaren 1960. De faculteit Landbouw produceerde azijn en ingemaakte producten in het achterste gedeelte van het gebouw, terwijl het voorste gedeelte werd gebruikt als studentenwoningen. Het gebouw werd gebouwd tussen het einde van de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw. Ondanks uitgebreid onderzoek is er geen informatie gevonden over de oorspronkelijke eigenaren. In 1943 werd het eigendom overgedragen aan de schatkist, en in 1990 werd het in ruil overgedragen aan de Ege Universiteit. Tot in de jaren 1990 werd het gebouw nog steeds gebruikt als studentenwoningen. Volgens de archieven van de universiteit was de renovatie gepland voor 2007. Het gebouw werd gerestaureerd, ondanks dat een groot deel al in vervallen staat was. De renovatie werd voltooid op 22 juni 2010, en in november van datzelfde jaar kreeg het de status van een speciaal museum met goedkeuring van het Ministerie van Cultuur. Na de renovatie werd het gebouw geopend als het "Ege Universiteit Balkanlar en Anadolu Kledingmuseum". De huidige naam, het "Etnografisch Museum", werd later toegekend na die goedkeuring. De nadruk op kleding in de oorspronkelijke naam weerspiegelt nog steeds de kern van de collectie; van de 2.499 tentoongestelde objecten zijn er 2.100 kledingstukken. De gevel van steen en baksteen, samen met de tuin, vormen een rustgevend contrast met de versierde gevels van de Levantijnse villa's. Het gebouw lijkt op een landhuis in het midden van de campus. Controleer de actuele informatie over de openingstijden, dagen en toegangseisen op de website van het museum voordat u op pad gaat. Binnenin worden 2.100 traditionele kledingstukken uit de Balkan en Turkije, 110 volksinstrumenten, evenals sieraden, accessoires, wapens, kisten en kasten, tentoongesteld, in totaal 2.499 objecten. Begin uw bezoek met het kledinggedeelte; het observeren van de verschillen in kostuums, gerangschikt per regio, vertelt een verhaal over de migratieroutes van de Balkan naar de Egeïsche Zee. Vervolgens kunt u de vitrines met volksinstrumenten bekijken; de 110 instrumenten, van snaarinstrumenten tot slagwerk, vormen een bron van informatie voor onderzoek naar volksdans en volksmuziek, en het museum is mede opgericht met dat doel. Het derde deel is een bruiloftssfeer, en is vaak het meest bezochte deel van het museum. In een omgeving die een traditioneel huis in İzmir nabootst, worden bruiloftstradities uit de 19e eeuw tot leven gewekt, met onder andere een henna-avond, een bruidsschat tentoonstelling, voorbereidingen voor het bruiloftsmaal en het schrijven van de bruidsschat. Op dezelfde verdieping worden werkplaatsen voor houtbewerking, schoenmakerij, koperbewerking en kleermakerij nagebootst. Deze vier ambachten vertegenwoordigen de beroepen van de ambachtslieden die de de Een van de herstelde villa's van de universiteit, gebouwd in 1880 door de Franse familie Pandespanian, fungeert als café-restaurant voor studenten en medewerkers. U kunt bij de medewerkers van de campus informeren naar de locatie voor een lunchpauze. Het museumgebouw wordt tegenwoordig vooral bekend als "Sirkehane"; het gebruik van deze naam maakt het makkelijker om de weg te vinden op de campus. Om naar de laatste bestemming te gaan, verlaat u de westelijke ingang van de campus en loop in de richting van het Bornova-station. Het duurt ongeveer twintig minuten om bij de ingang van het Aşık Veysel Recreatiegebied te komen; als u moe bent, kunt u ook de bussen nemen die vertrekken vanaf het rectoraat. Bronnen: Ege Universiteit, Etnografisch Museum; Visit İzmir, Sirkehane; Ege Universiteit Villa's.

De laatste bestemming van deze route is niet architectonisch, maar bedoeld om te ontspannen. Het Aşık Veysel Recreatiegebied is een park van 231.000 vierkante meter; de aanleg begon in 2008 en het werd op 25 september 2010 geopend door de gemeente İzmir. Sindsdien is het het grootste groene gebied van Bornova. Het park is vernoemd naar de volksdichter Aşık Veysel; zijn echte naam was Veysel Şatıroğlu en hij werd geboren in 1894 in het dorp Sivrialan, dat behoort tot het district Şarkışla in Sivas. Op zevenjarige leeftijd verloor hij beide ogen door pokken. Hij begon met het bespelen van een bağlama (een Turks snaarinstrument) die hij van zijn vader kreeg, en speelde aanvankelijk de liederen van andere dichters. In 1930 werd hij bekend tijdens een avond voor dichters in Sivas, georganiseerd door Ahmet Kutsi Tecer, en hij werkte later als muziekdocent bij de Dorpsinstituten. "Uzun İnce Bir Yoldayım", "Dostlar Beni Hatırlasın" en "Kara Toprak" zijn enkele van zijn bekendste werken. Het jaar 2023, het vijftigste jaar na zijn overlijden, werd in Turkije uitgeroepen tot het Aşık Veysel-jaar. Na de hoge muren van de villa's opent zich hier plotseling een prachtig uitzicht. Ga vanaf de hoofdingang van het park naar rechts en volg het wandelpad; zo bereikt u het kunstmatige meer van 1.500 vierkante meter. De amfitheatervormige zitplaatsen rondom het meer zijn de beste plek om te zitten in het park; in de namiddag schijnt het licht over het water, en dit is de beste plek om foto's van het meer te maken. Na het meer kunt u verder naar het zuiden van het park; daar bevinden zich de ijsbaan van 12.000 vierkante meter en het semi-olympische zwembad. Het zwembad is de meest recente grote toevoeging, geopend in 2021 na de aanleg die in 2019 begon; beide faciliteiten zijn overdekt. U kunt de gebruiksvoorwaarden en openingstijden op de website van de gemeente vinden. Er zijn ook sportvelden in de buurt: drie basketbalvelden, twee tennisbanen en een mini-voetbalveld. Als u een bal meeneemt, moet u mogelijk wachten om te spelen. Er zijn drie aparte speeltuinen verspreid over verschillende delen van het park. Als u met kinderen komt, is de speeltuin het dichtst bij het meer de beste keuze. In het noorden van het park bevindt zich het grootste openluchttheater van İzmir; het amfitheater met 5.000 zitplaatsen is in de zomer van 2026 vernieuwd, met nieuwe stoelen, een nieuw dak en nieuwe beplanting. Alle 5.200 stoelen zijn vervangen. Het theater, beheerd door İzmir Kültür AŞ, heeft het hele zomerseizoen een concertprogramma. Voor 2026 is een programma van 85 avonden gepland, dat tot begin november loopt. Tijdens de renovatie is het dak van het theater gerepareerd, zijn de kantines en toiletten vernieuwd en Voor bezoekers die met de auto komen, is er een parkeerplaats, maar aangezien de route via de metro loopt, heeft u die waarschijnlijk niet nodig. Aan het einde van de dag kunt u terugkeren naar de tribunes, waar u een mooi uitzicht heeft op de vijver en de bomen erachter, perfect voor de laatste foto van de dag. Om terug te keren, verlaat u het park via de zuidelijke uitgang en loop u naar het metrostation Bornova. Vanaf daar kunt u met de M1-lijn rechtstreeks doorreizen naar Konak en Üçyol. Bronnen: Wikipedia, Aşık Veysel Recreatiegebied; Wikipedia, Aşık Veysel; Karar, renovatie openluchttheater.