De westelijke kant van Bursa, van musea tot de Çekirge-thermale baden.

Begin uw bezoek aan de complex aan de II. Murad Caddesi en ga eerst naar het II. Murad-heiligdom aan de zuidwestkant van de moskee. Volgens de TDV Islam Encyclopedia werd het heiligdom in 1451 gebouwd; de Bursa Afdeling beschrijft II. Murad als de laatste Ottomaanse sultan die in Bursa werd begraven. Voordat u de deur bereikt, kijk omhoog, want de houtsnijwerken boven de ingang zijn een meesterwerk, zoals ook vermeld in de encyclopedie. Binnenin bevinden zich twee vierkante ruimtes, de buitenste met zijden van 13,45 meter en de binnenste met zijden van 6,90 meter, met een loopruimte van 3,25 meter ertussen. De koepel van het centrale deel rust op vier pilaren en vier zuilen, waarvan de basis en de bovenkant afkomstig zijn van andere gebouwen. Het midden van deze koepel is bewust open gelaten, omdat de sultan in zijn testament had aangegeven dat hij wilde dat zonlicht, maanlicht en regen direct op zijn graf zouden vallen. Zijn lichaam werd niet in een kist begraven, maar direct in de grond, en de Bursa Afdeling interpreteert dit als een teken van een heerser die geen fan was van opsmuk. In een aangrenzende ruimte liggen, naast Şehzade Alaeddin, andere leden van de dynastie; bronnen geven enigszins verschillende lijsten van wie hier begraven ligt. Nadat u het heiligdom heeft verlaten, kunt u de tuin lezen als een stamboom, omdat deze gebouwen, die tussen 1449 en 1573 zijn gebouwd, het meer dan honderd jaar durende verhaal van dezelfde dynastie vertellen. Het oudste is het Hüma Hatun-heiligdom uit 1449, een zeshoekige structuur die volgens de encyclopedie vrij sober is en toebehoort aan de moeder van Fatih Sultan Mehmed. Het heiligdom dat tegenwoordig bekend staat als het Cem Sultan-heiligdom, werd eigenlijk in 1479 gebouwd voor Şehzade Mustafa, de oudste zoon van Fatih, die in 1474 stierf. Cem Sultan stierf in 1495 in Italië, en zijn lichaam werd in 1499 naar Bursa gebracht en hier begraven. Als u door de marmeren boog kijkt, ziet u de turquoise en blauwe zeshoekige tegels die de muren tot aan de ramen bedekken, de vergulde details in de omlijstingen en de houten deuren die zijn versierd met de kündekari-techniek. Zoek dezelfde kündekari-versieringen ook op de deur van het vierkante heiligdom van Gülşah Hatun, de echtgenote van Fatih. Volgens de TDV werd het achthoekige Şehzade Ahmed-heiligdom in 1513 gebouwd door Mimar Alaeddin en bevat het, naast Şehzade Ahmed, ook zijn broer Şehinşah en Şehzade Korkut. De inscriptie op de deur van het Şehzade Mahmud-heiligdom dateert uit 1507, het gebouw wordt toegeschreven aan Mimar Yakub Şah en de tegels binnenin reiken tot een hoogte van 2,90 meter. Bezoek en vergelijk de he Vraag bij de medewerker na welke mausolea die dag open zijn. Wees stil in de gebouwen die u bezoekt en raak de tegels niet aan. Verlaat de tuin en ga naar het huis aan de overkant. Volgens het Cultureel Portaal is dit gebouw uit de 17e eeuw een van de oudste nog bestaande huizen in Bursa. Er wordt aangenomen dat er eerder een paviljoen van Sultan Murad II op deze plek stond, en de overlevering zegt dat dit de plek is waar Fatih Sultan Mehmet is geboren. De afdeling Bursa van het Ministerie van Cultuur schat dat het huis in de 17e eeuw is gebouwd als residentie van een pasja. Het huis werd in 1946 onteigend, werd in 1958 een museum, werd in 1992 gesloten voor bezoekers en heropende in 2005. Bekijk in de hoofdkamer op de bovenverdieping de houten kast met gravures van bloemen, het houten plafond met geometrische patronen en de zeshoekige centrale elementen. Als u een ander voorbeeld van de burgerarchitectuur van Muradiye wilt zien, loop dan naar de Uzunyolstraat, ten zuiden van de Kaplıca Caddesi. Dit huis werd in 1836 gebouwd als gastenverblijf van de staat, werd later gebruikt als Russisch consulaat en werd in 1988 gekocht en gerestaureerd door de kunstenaar Hüsnü Züber. Dit gebouw, dat jarenlang bekend stond als het "Levende Museum", werd in 2021 heropend als jeugdcentrum, na een restauratie die in 2015 begon. In plaats van het interieur te bezoeken, bekijk dan de houten gevel en de sfeer van de straat. Loop vervolgens naar het noorden, in de richting van de Çekirge Caddesi, om bij het Cultureel Park te komen.

Bronnen: TDV Islam Encyclopedie; Afdeling Bursa van het Ministerie van Cultuur; Cultureel Portaal; Gemeente Bursa; DergiPark; Wikipedia.

Na het verlaten van Muradiye, ga naar het Kültürpark aan de Çekirge Caddesi. Volgens het Cultureel Portaal werd dit park in 1955 geopend door de toenmalige burgemeester Reşat Oyal, en het is het eerste grote, georganiseerde groene gebied van Bursa. Het park, dat zich uitstrekt over ongeveer 393.000 vierkante meter, draagt sinds 1999 officieel de naam Reşat Oyal Kulturpark. Het belangrijkste doel van deze halte is het Bursa Archeologisch Museum, dat zich in het park bevindt. Ga dus eerst naar het museum en bekijk later het park. Het museum werd in 1904 opgericht als een filiaal van het Keizerlijk Museum en wordt door de Museumkaart als het derde oudste museum van Turkije beschreven. De collectie werd in 1930 verplaatst naar de Yeşil Medrese en in 1972 naar het huidige gebouw, ontworpen door Mimar Ertem Yücel. Volgens het Cultureel Portaal bevat het museum ongeveer 25.000 objecten, waarvan er ongeveer 2.000 tentoongesteld zijn. De tentoonstelling is verdeeld in vier secties, en het is aan te raden om deze in volgorde te bezoeken, zodat u een volledig beeld krijgt van de geschiedenis van de regio Bursa. De eerste zaal omvat objecten van het Mioceen tot de Frigische periode. Hier kunt u fossielen van olifanten bekijken, afkomstig van de Paşalar-vindplaats nabij Mustafakemalpaşa, en een vrouwelijk skelet dat is gevonden in de Aktopraklık-tumulus. In de Zaal voor Stenen Objecten vallen de bronzen beelden van Apollo uit de Romeinse periode en een bronzen buste van Athena op, te midden van marmeren beelden. De tweede zaal toont munten, glaswerk, lampen, metalen voorwerpen, zegels en sieraden van de Arkaïsche periode tot de Byzantijnse periode, in chronologische volgorde. Een van de hoogtepunten van het museum is een Heldense gouden diadeem, versierd met olijven, gevonden in Gemlik, en een bronzen beeld van een kind dat een hond draagt, gevonden tijdens een archeologische opgraving in Mudanya. Het laatste deel is gewijd aan objecten die zijn gevonden tijdens een reddingsopgraving in de Üç Pınar-tumulus in 1988. Hier kunt u drie grafstenen uit de periode van Perzische heerschappij en gereconstrueerde delen van een oorlogswagen uit de 6e eeuw voor Christus bekijken. Het Cultureel Portaal merkt ook op dat de Grieks-Perzische grafsteen die is gevonden in het dorp Şükraniye, nabij Karacabey, een van de drie bekende voorbeelden ter wereld is. Nadat u het interieur heeft bekeken, ga naar de tuin, want in de tuin van het museum bevindt zich een uitgebreide collectie grafstenen die in de open lucht worden tentoongesteld. Het is gemakkelijker om de details van de figuren te zien als u de reliëfs van de grafstenen bekijkt in het licht dat van de zijkant komt. Tijdens het opstellen van deze route stond op de Museumkaart dat het museum tijdelijk gesloten was, dus controleer de actuele status voordat u gaat. Als Als u verder gaat, ga dan de Çekirge Caddesi op en draai naar het westen, richting Çekirge. Het Karagöz Museum bevindt zich op dezelfde straat, ongeveer anderhalve kilometer verderop. Als de afstand te lang lijkt, kunt u een paar haltes met de bus of minibus reizen die langs de straat rijden. Bron: Cultureel portaal; Museumkaart; Wikipedia.

Terwijl u langs Çekirge Caddesi naar het westen loopt, let op het kleine park aan uw rechterhand, dus aan de noordkant van de straat, want daar bevindt zich het Karagöz en Hacivat monument. Bekijk het monument voordat u het museum bezoekt; volgens het Cultureel Portaal is de huidige keramische decoratie gebaseerd op een werk dat beeldhouwer Gönül Akıncı in 1982 maakte in opdracht van de gemeente. Dezelfde bron, op de museumpagina, vermeldt dat het gebied in 1950 werd omgetoverd tot een symbolisch scherm en dat er drie representatieve grafstenen achter stonden. Volgens de overlevering werden Karagöz en Hacivat, die werkten aan de bouw van een moskee tijdens de regering van Orhan Gazi, geëxecuteerd omdat ze met hun humoristische gesprekken de arbeiders afleiden. Dezelfde overlevering vertelt dat sultan, die later spijt kreeg, de beelden van de twee liet maken door Sheikh Küşteri en ze op het scherm liet spelen. Metin And, die het artikel over Karagöz schreef voor de TDV Islam Encyclopedie, benadrukt dat deze verhalen geen enkele documentatie hebben. Daarom is het monument meer een eerbetoon aan de schaduwspelkunst dan een graf. Het museum bevindt zich direct tegenover het monument, aan de andere kant van de straat. Het gebouw is een oud elektriciteitsdistributiecentrum dat ongeveer dertig jaar als transformatorstation werd gebruikt en dat na het 3e Internationale Bursa Karagöz Festival in november 1995 door de gemeente werd omgetoverd tot een cultureel centrum. Het gebouw, dat in juni 1997 werd geopend onder de naam Karagöz Evi, werd in 2007 omgetoverd tot een museum. Het gebouw heeft twee verdiepingen en een totale oppervlakte van 1.008 vierkante meter. Het bevat twee galerijen, een theaterzaal, een werkplaats en een gespecialiseerde bibliotheek. In de eerste galerij ziet u de geschiedenis van het Karagöz theater en de instrumenten die achter het scherm worden gebruikt. Door de afbeeldingen van dichtbij te bekijken, kunt u ook de productietechniek leren; volgens de encyclopedie worden de afbeeldingen uit dierhuid gesneden, bewerkt om ze transparant te maken en gekleurd met plantaardige kleurstoffen. Let ook op de kleine gaatjes in de figuren, want de uitvoerder houdt de figuren vast met stokjes die in deze gaatjes worden geplaatst. Volgens de encyclopedie beweegt de horizontale stok de figuur in één richting, terwijl de verticale stok het mogelijk maakt om de figuur van links naar rechts te draaien. De tweede galerij is gewijd aan traditionele afbeeldingen en de collectie omvat onder meer figuren uit de collectie van Metin And, evenals werken van meesters als Tacettin Diker en Orhan Kurt. In de galerijen worden ook handpoppen en cartoons uit kranten uit de Ottomaanse periode tentoongesteld. Bestudeer ook de opstelling van de voorstellingen; volgens de encyclopedie worden de voorstellingen achter een wit scherm gespeeld met behulp van een olielamp of kaarsen. Een voorstelling bestaat meestal uit een inleiding, een dialoog, een intermezzo en een slot. Als u een voorstelling ziet, kunt u de Omdat de openingstijden van het museum en de tentoonstellingskalender kunnen veranderen, raden we aan om de meest recente aankondigingen van de gemeente Bursa te raadplegen. Nadat u het museum heeft verlaten, loop nog een paar honderd meter verder langs de Çekirge Caddesi in westelijke richting, waar u het oude kuuroord Çekirge zult vinden. Bron: TDV Islam Encyclopedie; Cultuurportaal; Wikipedia.

De laatste bestemming van de route is het oude thermaalbad in Çekirge. De afdeling voor erfgoedbeheer van Bursa noemt het gebouw ook wel "Armutlu". Omdat het gebouw nog steeds als hammam in gebruik is, is de meest gebruikelijke manier om het te bekijken door er te baden. Als u het alleen wilt bekijken, vraag dan bij de ingang of dit mogelijk is. Volgens de afdeling voor erfgoedbeheer werd de hammam gebouwd door Sultan Murad I als een dubbele hammam, maar er is geen document dat de exacte bouwjaren bevestigt. Verschillende bronnen suggereren dat de bouw plaatsvond tussen 1371 en 1385. Volgens het artikel van Hasan Yılmazyaşar in DergiPark, wijzen Ottomaanse kronieken en archiefdocumenten op de periode van Sultan Murad I. Sommige bronnen beweren dat de hammam is gebouwd op de ruïnes van een Byzantijns bad. Onderzoekers discussiëren over de vraag of het gebouw in wezen een Byzantijns gebouw is of het werk van Ottomaanse architecten en vakmensen, en Yılmazyaşar bespreekt dit verschil van mening in detail. Volgens een bron die door Wikipedia wordt geciteerd, hebben de ambachtslieden van Sultan Murad I het plan van een gebouw uit de 5e of 6e eeuw bewaard en de muren herbouwd, en een koepel toegevoegd. Bij binnenkomst komt u eerst in de kleedruimte, die tijdens de regering van Sultan Bayezid II is toegevoegd. Volgens Discover Islamic Art werd deze ruimte in 1511 gebouwd, en Wikipedia vermeldt dat een inscriptie met dit jaartal bewaard is gebleven. De kleedruimte bestaat uit twee koepels en twee halve koepels, met een fontein in het midden, en wordt verlicht door veel ramen. Dezelfde bron merkt op dat er onder de kleedruimte een kelder is, die mogelijk is aangelegd voor de dieren van de bezoekers. Het meest bekende deel van het gebouw is de ruimte onder de koepel, die wordt gedragen door acht zuilen. Discover Islamic Art plaatst deze zuilengalerij in het warme gedeelte, terwijl de tekst van de afdeling voor erfgoedbeheer de ronde, gewelfde koepel, die de acht zuilen verbindt, beschrijft als het warme gedeelte. Let goed op de kapitelen van de zuilen, want bronnen beweren dat deze afkomstig zijn van Byzantijnse fragmenten. In het warme gedeelte bevindt zich een rond bad van zeven meter in diameter. Het water stroomt via een kleine goot naar een bassin, en vervolgens geleidelijk naar het bad. De halve cirkelvormige nissen in de hoeken nemen de plaats in van de afzonderlijke ruimtes die in klassieke Ottomaanse hammams in de hoeken werden geplaatst. Yılmazyaşar merkt op dat de eerste voorbeelden van dit type indeling te vinden zijn in Romeinse en laat-antieke badhuizen. De historicus von Hammer-Purgstall schreef dat het water op de bron zo heet was dat er eieren in gekookt konden worden. Het gebouw is door de eeuwen heen meerdere keren gerestaureerd, en Wikipedia noemt de restauraties van 1535, 1612, 1629, 1681 Houd uw stem binnen gedempt, loop rustig rond en maak geen foto's van andere mensen die aan het wassen zijn. De decoratieve elementen en de marmeren rand van het zwembad zijn eeuwenoude objecten; leun er niet tegenaan en zet er geen spullen op. Na het einde van de dag kunt u met bussen en minibusjes die langs Çekirge Caddesi rijden, terugkeren naar het stadscentrum. Bron: Bursa Regiobestuur; DergiPark; Discover Islamic Art; Wikipedia.