Karagöz Müzesi

Het Karagöz Museum, geopend in 2007 door de gemeente Bursa, is het eerste museum in Turkije dat gewijd is aan de traditionele Turkse schaduwspelkunst Karagöz. Het museum bevindt zich aan de Çekirge Caddesi, direct tegenover het monumentale graf dat bekend staat als het vermeende graf van Karagöz en Hacivat. Het gebouw, dat twee verdiepingen telt, werd ongeveer dertig jaar lang gebruikt als transformatorstation voordat het werd omgevormd tot een museum. Na de Internationale 3e Bursa Karagöz Festival in november 1995, startte de gemeente met werkzaamheden om dit verlaten gebouw te gebruiken voor de Karagöz-kunst. Met de steun van de lokale afdeling van de Internationale Vereniging van Marionetten en Schaduwspel (UNIMA) en de verzamelaar Şinasi Çelikkol, werd het gebouw in juni 1997 geopend als "Karagöz Evi", een kunstcentrum. Hier werden drie dagen per week Karagöz-voorstellingen gegeven, en er werd een tijdlang ook een collectie weefsels en kleding uit de regio Keles, afkomstig van de collectie van Çelikkol, tentoongesteld. Van 1997 tot 2005 was Karagöz Evi een van de belangrijkste locaties voor het Internationale Bursa Marionetten- en Schaduwspelfestival. In 2005 werd de buitenkant van het gebouw bekleed met keramische reliëfs die personages uit het Karagöz-spel voorstellen. In 2006 werd het gebouw leeggehaald, in 2007 werd het gerenoveerd en door het Ministerie van Cultuur en Toerisme werd het officieel erkend als museum. De kern van de collectie bestaat uit 72 personages afkomstig van de collectie van Metin And. Vervolgens werden afbeeldingen van andere Karagöz-kunstenaars, zoals Tacettin Diker, Orhan Kurt, Mustafa Mutlu, Metin Özlen en Osman Ezgi, toegevoegd. Wat is er in het museum te zien? Volgens de website van de gemeente omvat het gebouw drie galerijen, een werkplaats voor het maken van poppen (met ruimte voor vijf kinderen), een gespecialiseerde bibliotheek en een theaterzaal met 69 zitplaatsen. In een van de galerijen zijn panelen te zien die de geschiedenis van het schaduwspel uitleggen, en worden de gereedschappen en materialen die worden gebruikt bij het maken van de poppen gepresenteerd. De handgemaakte poppen van Hayali Nevzat Çiftçi worden hier ook tentoongesteld, samen met de materialen die worden gebruikt bij het maken van de poppen. In een andere galerij bevinden zich afbeeldingen van Karagöz en de levensverhalen van de kunstenaars die ze hebben gemaakt; de gemeente geeft aan dat er 119 afbeeldingen in deze galerij te zien zijn. De centrale galerij is gewijd aan poppen uit verschillende landen, waarvan sommige zijn geschonken door kunstenaars die naar het poppenfestival in Bursa kwamen. Ook worden er cartoons van Karagöz en Hacivat uit oude kranten en diverse gedrukte materialen gerelateerd aan het spel tentoongesteld. In de theaterzaal worden, in samenwerking met UNIMA, live schaduwspelvoorstellingen georganiseerd Volgens een verhaal dat in Bursa wordt verteld, werkte Hacivat als metselaar en Karagöz als smid tijdens de regering van Orhan Gazi bij de bouw van een moskee. Hun grappige gesprekken leidden tot vertragingen in de bouw, waarna beiden werden geëxecuteerd. Later maakte iemand genaamd Şeyh Küşteri afbeeldingen van hen en voerde hij een voorstelling op voor de sultan. And benadrukt echter dat deze verhalen weinig historische waarde hebben, aangezien er geen documenten of bewijs zijn. Volgens schriftelijke bronnen kwam het schaduuktheater naar het Ottomaanse rijk in de 16e eeuw, via Egyptische Mamluk-kunstenaars. De Mamluk-historicus Ibn Iyas vertelt dat in 1517, toen Yavuz Sultan Selim Egypte veroverde, een schaduuktheaterkunstenaar een voorstelling gaf in het paleis op het eiland Ravza aan de Nijl. De sultan was onder de indruk en riep de kunstenaar naar Istanbul, en volgens de bronnen kwamen er ongeveer 600 Egyptische kunstenaars met hem mee. De Mamluk-afbeeldingen waren niet transparant en eentonig; Turkse kunstenaars maakten ze in de 17e eeuw transparant met hun expertise in leerbewerking en maakten ze beweeglijk door scharnieren te plaatsen. De naam Karagöz verscheen voor het eerst in deze eeuw. De afbeeldingen werden gemaakt van leer, vooral van kalfsleer, en werden door verschillende processen transparant gemaakt en gekleurd met natuurlijke kleurstoffen. De voorstellingen werden achter een wit doek uitgevoerd, met behulp van een olielamp of kaarsen. De afbeeldingen werden bewogen met horizontale staven en met verticale staven, de zogenaamde "fır döndü", konden ze naar links en rechts worden bewogen. Elke voorstelling bestond uit vier onafhankelijke delen: een inleiding, een dialoog, een intermezzo en een slot. Karagöz is een volksfiguur die openlijk zijn gedachten uitspreekt, vaak werkloos en met problemen, terwijl Hacivat een geletterde Istanbulse burger is die probeert iedereen te behagen. Ook andere personages komen op het podium, zoals een houthakker uit Kastamonu, een kok uit Bolu of iemand uit Kayseri, die in hun eigen dialect spreken, waardoor de diversiteit van de Ottomaanse samenleving tot leven komt. UNESCO heeft Karagöz in 2009 opgenomen in de Representatieve Lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Volgens de informatie werd het spel in het verleden vooral tijdens de Ramadan en bij besnijdenisfesten opgevoerd in cafés en openbare ruimtes. Bezoek: Voordat u het gebouw betreedt, bekijk de gevel; in de kleurrijke keramische reliëfs kunt u de personages van het spel individueel herkennen. U kunt ook het tegenovergelegen monument bezoeken tijdens hetzelfde bezoek; TDV merkt op dat, volgens de overlevering, een graf in Çekirge toebehoort aan Karagöz. Het museum is gesloten op maandag; controleer de openingstijden en het programma van de voorstellingen op de website van de gemeente voordat u een bezoek brengt. De gemeente meldt dat de toegankelijkheid van het gebied beperkt is, dus als u met een rolstoel of kinderwagen komt