Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Toprakkale'den Karatepe'ye Kaleler Yolu
Kültürel4 Durak

Toprakkale'den Karatepe'ye Kaleler Yolu

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Osmaniye, Çukurova'nın doğu eşiğinde, Amanos dağlarının eteğiyle Ceyhan ovasının buluştuğu bir geçiş ilidir. Bu rota, o geçişi kalelerin gözüyle okumak için kurulmuştur. Günün ilk durağı Toprakkale Kalesi'dir. Kültür Portalı'na göre kale İskenderun, Adana ve Osmaniye yollarının kesiştiği noktada, yığma bir tepenin üzerinde durur ve il merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıktadır. Buradan Osmaniye-Kadirli yoluna geçilir ve Ceyhan Nehri kıyısındaki Hemite Kalesi'ne varılır. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Hemite'nin Toprakkale ve Yılankale'nin görüş alanında olduğunu ve Osmaniye'ye 20 kilometre uzaklıkta bulunduğunu yazar. İki kale arasındaki bu görsel bağ, rotanın ana fikridir: ortaçağda kaleler yalnız kendi tepelerini değil, birbirlerini ve aralarındaki yolu da gözetirdi.

Üçüncü durak Kastabala'dır. Kale tepesinin eteğine yayılan bu antik kent, kazıları sürdüğü için kale hattına ovanın yerleşik yaşamını ekler. Sütunlu cadde, ızgara plan ve teraslar, ovaya hakim bir kentin nasıl kurulduğunu gösterir. Rota daha sonra Cevdetiye-Karatepe yolunu izleyerek Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi'nde son bulur. Geç Hitit dönemine ait bu yerleşim, kaynaklara göre kuzeyden gelecek saldırılara karşı yapılmış bir sınır kalesidir. Böylece gün, yol kavşağındaki bir kaleyle başlar ve ovanın kuzey ucundaki bir uç kaleyle biter.

Sıralama güneybatıdan kuzeydoğuya doğrudur ve gün içinde gereksiz geri dönüşü önler. Kültür Portalı'na göre Kastabala Osmaniye'ye 12 kilometre, Karatepe ise şehir merkezine 33 kilometre uzaklıktadır. Osmanlı döneminde Kınık Kalesi diye bilinen Toprakkale ise adını demiryolu yapıldığı yıllarda almıştır. Savranda Kalesi Hasanbeyli'de, doğuda ve ayrı bir yönde olduğu için rotaya alınmamıştır. Kaynaklar bazı konularda çelişir. Toprakkale'nin yapım dönemi ve burç sayısı Kültür Portalı'nın iki sayfasında farklı yazılmıştır, Hemite'nin yapım dönemi ise resmi sayfada bilinmediği söylenir. Bu yüzden metinlerde temkinli ifadeler kullanılır. Hemite'nin ziyaret koşulları resmi sayfada yer almaz; yola çıkmadan il kültür ve turizm müdürlüğüne danışın. Açılış saatleri ve giriş ücretleri değişebileceği için her durakta güncel bilgiyi resmi kaynaklardan kontrol edin. Yaz aylarında su, şapka ve rahat ayakkabı gerekir. Fotoğraf için sabah ve öğleden sonra ışığı en uygun zamandır.

Süre: tam gün. En iyi zaman: Gün boyu dışarıda kalacağınız için ilkbahar ve sonbahar, sabah erken başlayan bir plan en rahat olanıdır.. Ulaşım: Duraklar arasında düzenli toplu taşıma yoktur; rota için araç gerekir. Kastabala'ya Bahçe, Kesmeburun ya da Karatepe köylerine giden köy dolmuşlarıyla da gidilebildiği Kültür Portalı'nda yazar.

Kaynaklar

Toprakkale, Osmaniye
Kültürel
4 Durak
Mekanlarda ~5 sa 30 dk
Yol ~38,8 km · 1 sa 5 dk
Toplam ~6 sa 35 dk
6 Kasım 2026

Rota Durakları

1
Toprakkale Kalesi

Toprakkale Kalesi

~50 dk burada
Toprakkale ilçesi sınırları içinde, Osmaniye, Adana ve İskenderun yollarının kesişme noktasında

Rotanın ilk durağı Toprakkale Kalesi, günün temposunu belirleyen bir ısınma durağıdır. Kaynaklara göre kale, İskenderun, Adana ve Osmaniye yollarının kesiştiği noktada, yığma bir tepenin üzerinde durur. Kültür Portalı'na göre kale il merkezine yaklaşık 10 kilometre, Toprakkale ilçesine ise 2 kilometre uzaklıktadır. Bu yüzden Osmaniye'den çıkıp güne buradan başlamak, rotayı güneybatıdan kuzeydoğuya doğru kurmanın en kolay yoludur.

Kaleye çıkış için Adana-İskenderun yolundan bir bağlantı yolu yapılmıştır. Önce bu yolu bulun ve aracı uygun bir yere bırakın. Tepeye çıkmadan önce kaleye dışarıdan bakın, çünkü koyu taşın rengi ve kare siluet uzaktan bile okunur. Envanter kaydına göre kale, toprak bir tepenin üzerine kare planlı olarak kurulmuştur. Aynı kayıt, düzgün siyah kesme taştan yapılan duvarların içinin moloz taş ve Horasan harcıyla doldurulduğunu söyler. Duvara yaklaşınca dış yüzdeki düzgün kesme taşa, taşların döküldüğü yerlerde ise iç dolguya bakın.

Kalenin girişi kuzeydedir. Dış sur kaleyi tamamen çevreler ve güneyden ayrı bir girişi vardır. Yani yapı iç içe iki halkadan oluşur ve önce dış avlu surunu, sonra iç kaleyi okumak gerekir. Kaynaklar yapım dönemi konusunda ayrışır. Kültür Portalı'nın gezilecek yer sayfası tarihi MÖ 2000'li yıllara götürür ve kalenin 8. yüzyılda Abbasi Halifesi Harun Reşit zamanında siyah taşla yeniden yapıldığını yazar. Envanter kaydı ise kaleyi Bizans dönemine bağlar. Bu nedenle kalenin tek bir yapım tarihi olduğunu düşünmeyin; kaynaklara göre farklı dönemlerin izini taşıyan bir yapı olarak bakın.

Burç sayısı da aynı biçimde değişir. Gezilecek yer sayfası 12 burç yazar, envanter kaydı ise 10 yuvarlak planlı burçtan söz eder. Burçlara yaklaşırken yuvarlak planlarına ve aralarını bağlayan kalın duvarlara dikkat edin. Envanter, kuzey ve batı tarafının tonozlu olduğunu belirtir. Bu bölümlerde duvar kalınlığını ve örtü biçimini daha yakından görürsünüz. Kalede biri diğerinden küçük iki sarnıç kayıtlıdır; su ihtiyacının nasıl karşılandığını anlamak için sarnıçlara bakın.

Osmanlı döneminde kale Kınık Kalesi adıyla bilinirdi. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre İstanbul-Bağdat demiryolunun yapıldığı yıllarda adı değişmiş ve Toprakkale adıyla anılmaya başlamıştır. Tepenin çevresi erozyonu engellemek için ağaçlandırılmıştır ve yakın çevredeki arazilerde tarım yapılır. Yukarıdan bakınca ovadaki tarla desenini ve yol kavşağını birlikte görürsünüz. Kalenin neden bu noktaya kurulduğu burada kendiliğinden anlaşılır. Hemite hakkındaki resmi sayfa, Hemite'nin Toprakkale'nin görüş alanında olduğunu söyler; bakışınızı batıya ve doğuya çevirip bu bağlantıyı aklınızda tutun.

Kültür Portalı kalenin ziyaretçilere açık olduğunu, gece ışıklandırması ve çevre düzenlemesi yapıldığını yazar. Açılış saatleri ve giriş koşulları değişebileceği için güncel bilgiyi Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden kontrol edin. Fotoğraf için sabah ya da öğleden sonra yumuşak ışığı seçin, çünkü koyu taş öğle güneşinde sert görünür. Bu durak için yaklaşık 50 dakika yeterlidir. Sonra Osmaniye-Kadirli yoluna doğru Hemite'ye geçin.

Kaynak: Kültür Portalı, Toprakkale Kalesi.

Toprakkale Kalesi, Toprakkale ilçesinin sınırları içinde, yığma bir tepenin üzerinde duran ve çevresine hakim olan bir kaledir. Kültür Portalı kalenin Osmaniye, Adana ve İskenderun yollarının kesişme noktasında olduğunu yazar. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de aynı konumu Osmaniye, Adana ve Hatay yollarının kavşağı diye anlatır. Kale il merkezine yaklaşık 10 kilometre, Toprakkale ilçe merkezine ise 2 kilometre uzaklıktadır. Bu konum, yapının bir yol kavşağını gözetlemek için seçildiğini açıkça gösterir. Kalenin tarihi konusunda resmi kaynaklar birbirinden farklı şeyler söyler, bu yüzden temkinli okumak gerekir. Kültür Portalı'nın gezilecek yer sayfası kalenin tarihinin M.Ö. 2000'li yıllara dayandığını yazar. Aynı sayfaya göre kale 8. yüzyılda Abbasi Halifesi Harun Reşit zamanında siyah taşlarla yeniden yapılandırılmıştır. Kültür envanteri kaydı ise kaleyi Bizans döneminde yapılmış olarak tanımlar. Bu nedenle yapının kesin yapım dönemini tek bir tarihe bağlamak doğru olmaz. Düzgün siyah kesme taştan yapılan duvarların iç kısmı moloz taş ve Horasan harcıyla doldurulmuştur. Envanter kaydına göre plan karedir. Bakanlık sayfasına ve gezilecek yer kaydına göre ise plan dikdörtgen olarak anılır. Burç sayısı da kaynaklarda değişir. Gezilecek yer sayfası 12 burçtan söz eder. Envanter kaydı ise kalın duvarlı surlarla birbirine bağlanmış 10 yuvarlak planlı burç sayar. Ziyaretçi için bu fark, burçları tek tek saymaya çalışmak yerine yapının genel kütlesine ve yuvarlak burçların ritmine bakmak anlamına gelir. Envanter kaydına göre kalenin girişi kuzeydedir. Bir dış sur kaleyi tamamen çevreler ve güneyden ayrı bir girişi bulunur. Kalenin kuzey ve batı tarafı tonozludur. Yapıda biri diğerinden küçük iki sarnıç vardır. Kaleye çıkmak için Adana-İskenderun yolundan bir bağlantı yolu yapılmıştır. Tepenin çevresi erozyonu engellemek için ağaçlandırılmıştır. Yakın çevredeki arazilerde ise tarım yapılmaktadır. Bu nedenle kaleye yaklaşırken düz bir ova içinde yükselen tek bir tepeyi seçersiniz. Osmanlı döneminde kale Kınık Kalesi adıyla bilinirdi. Bakanlık sayfasına göre İstanbul-Bağdat demiryolunun yapıldığı yıllarda kalenin adı değişmiş ve Toprakkale adıyla anılmaya başlamıştır. Bu ad değişimi, kalenin demiryolu çağında da yol kavşağındaki yerini koruduğunu düşündürür. Kültür Portalı kalenin ziyaretçilere açık olduğunu belirtir. Aynı kayıt, kalede gece ışıklandırması ve çevre düzenlemesi yapıldığını da yazar. Açılış saatleri ve giriş koşulları için resmi kaynaklara, yani Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne başvurmak gerekir. Kale tepede olduğu için yaklaşırken önce dış surun çizgisini, sonra yuvarlak burçları seçmek en iyi gözlem sırasıdır. Siyah taşın yüzeyi güneş alçalırken daha koyu görünür ve fotoğraf için bu saatler daha uygundur. Akşamüstü gelen ziyaretçi, ışıklandırılan kalenin ovadaki siluetini de görebilir. Yazın tepede gölgelik az olacağı için su ve şapka yanınıza almak yerinde olur. Toprakkale, Çukurova'nın eşiğinde yer aldığı için kale ziyareti Osmaniye'den çıkan bir araç yolculuğunun ilk durağı olarak planlanabilir. Hemite Kalesi'ne ve Kastabala'ya yönelen bir günlük gezide bu kale yolun başındaki ilk bakış noktası olur. Hemite ile aralarındaki görüş ilişkisi, bakanlık sayfasında Hemite için yazılan Toprakkale ve Yılankale görüş alanı cümlesinden anlaşılır. Toprakkale ilçesinin tarihi Çukurova tarihine paralel ilerlemiştir ve ilçe Osmanlı döneminde Cebel-i Bereket vilayetinin içinde yer almıştır. Kale bu uzun geçmişin ilçedeki en belirgin yapısı olarak ilçeye adını veren görünümdür.
2
Hemite Kalesi

Hemite Kalesi

~1 sa burada
Gökçedam (Hemite) Köyü, Osmaniye-Kadirli yolu üzerinde

İkinci durak, Osmaniye-Kadirli yolu üzerinde Ceyhan Nehri kıyısındaki Hemite Kalesi'dir. Kale, Gökçedam köyü sınırlarındadır ve kaynaklarda köy Gökçedam (Hemite) diye anılır. Yol Kadirli yönünde olsa da kale Osmaniye Merkez sınırları içindedir. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, kalenin Osmaniye'ye 20 kilometre uzaklıkta olduğunu yazar. Resmi sayfada ziyaret koşulları yer almaz, bu yüzden yola çıkmadan il kültür ve turizm müdürlüğüne danışın.

Köye vardığınızda önce kaleyi bir tepe üzerinde yükselen bütün olarak seyretmeye zaman ayırın. Yapım dönemi kaynaklarda kesin değildir; il kültür ve turizm müdürlüğü, yapıldığı dönemin bilinmediğini söyler. Bazı kaynaklara göre Kilikya Ermeni Kralı I. Levon kaleyi 1212'de Töton Şövalyeleri'ne vermiş, şövalyeler de 13. yüzyılda kaleyi yeniden yapmıştır. Aynı kaynaklara göre kale, 1266'daki Memluk saldırısında yaklaşık 2200 kişiye sığınak olmuştur. Bu bilgiler Hemite'ye ilişkin resmi sayfalarda yer almadığı için kesin hüküm değil, temkinli bir okuma olarak düşünün.

Bu kaynaklara göre plan basit bir dikdörtgendir. Güneybatıda dört katlı bir ana kule yükselir ve en alt katında sarnıçlar yer alır. Ana kuleye yaklaşırken, giriş yönünü korumak için bu yere konduğunu düşünerek bakın. Yapının en az üç ayrı inşa ya da onarım evresi geçirdiği ileri sürülür. Duvar işçiliğindeki farklılıkları bu gözle arayın. Toprakkale'deki düzgün siyah kesme taşla buradaki duvar dokusunu zihninizde karşılaştırın.

Tepeden bakınca kalenin en az beş başka kaleyle karşılıklı görüş hattı olduğu belirtilir. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Hemite'nin Toprakkale ve Yılankale'nin görüş alanında olduğunu yazar. Bu yüzden kaleye çıkınca ilk iş ufku taramaktır. Ovanın düzlüğünü ve nehrin akışını izleyin. Ceyhan Nehri kıyıya yakın olduğundan kale, hem yolu hem nehir kıyısını gözeten bir noktadadır.

Kalenin güneyindeki kayada Hitit dönemine ait bir kabartma kayıtlıdır. Ancak Kültür Portalı envanteri, kabartmanın doğanın etkisiyle izlenemez hale geldiğini yazar. Bu nedenle kabartmayı aramak için zaman harcamayın, çünkü bu duraktaki asıl konu kalenin kendisi ve konumudur. Arazi köy sınırları içinde olduğundan yerleşim alanına saygılı davranın ve tarlalardan geçmeyin. Eğimli ve düzensiz zemin için sağlam ayakkabı gerekir.

Fotoğraf için kalenin batı yüzünü ve nehri birlikte alan açılar arayın. Işık öğleden sonra yumuşar ve taş yüzeyin dokusu daha belirgin görünür. Bu durak için yaklaşık 60 dakika ayırın. Ardından Cevdetiye-Karatepe yoluna yönelin ve Kastabala'ya geçin.

Kaynak: Osmaniye KTB, Kaleler.

Hemite Kalesi, Osmaniye Merkez ilçesine bağlı Gökçedam köyünün sınırları içinde, Ceyhan Nehri kıyısındaki bir tepede yükselen ortaçağ kalesidir. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaleyi Osmaniye-Kadirli yolu üzerinde ve nehir kıyısında tanıtır. Aynı sayfaya göre kale Osmaniye'ye 20 kilometre uzaklıktadır. Kadirli ilçesinde değil, Osmaniye Merkez sınırlarındadır; yalnızca yolu Kadirli yönüne doğru uzanır. Bakanlık kaynağı kalenin Toprakkale ve Yılankale'nin görüş alanında bulunduğunu da not eder. Bu cümle kalenin tek başına bir yapı olmadığını, çevredeki kalelerle birlikte düşünülmesi gerektiğini gösterir. Kalenin yapıldığı dönem il kültür ve turizm müdürlüğünün sayfasında bilinmiyor olarak geçer. Kaynaklar arasında bu konuda bir çelişki yoktur; yalnızca ayrıntı düzeyi farklıdır. Levon tarafından Töton Şövalyeleri'ne verildiğini yazar. Aynı maddeye göre şövalyeler kaleyi 13. yüzyılda yeniden inşa etmiştir. Kalenin çevresindeki topraklardan Töton Tarikatı'na gelir sağladığı da aynı kaynakta geçer. Çağdaş kaynakların aktardığına göre kale 1266 yılındaki Memluk saldırısı sırasında yaklaşık 2200 kişiye sığınak olmuştur. Bu rakam yapının küçük bir gözetleme noktasından fazlası, yani çevre halkını barındırabilen bir savunma yeri olduğunu düşündürür. Maddenin dayandığı 1987 tarihli Dumbarton Oaks çalışması, yapının arkeolojik ve tarihsel değerlendirmesini ve ölçekli bir planını yayımlamıştır. Bu çalışmaya dayanan özete göre duvar işçiliği incelendiğinde yapıda en az üç ana inşa ya da onarım evresi ayırt edilir. En belirgin katkı, Haçlı döneminde şövalyelerin yaptığı çalışmalara aittir. Plan, Ermeni kalelerinden farklı olarak yalın ve dikdörtgendir. Planın güneybatı ucuna dört katlı bir ana kule hakim olur. Bu kulenin en alt katında sarnıçlar yer alır. Ziyaretçi için bu, kalenin uzun bir kuşatmada su ihtiyacını kendi içinde karşılayacak biçimde düşünüldüğü anlamına gelir. Kalenin altındaki nehir kıyısı, yapının neden bu tepeye kurulduğunu anlamanın en kolay yoludur. Tepeye çıkmadan önce Ceyhan Nehri'ne doğru bakıp nehir boyunca uzanan düzlüğü görmek, kalenin gözetlediği alanı kavramayı kolaylaştırır. Kültür Portalı kaydına göre kalenin güneyindeki kayanın güney yüzünde Hitit dönemine ait olduğu belirtilen bir kabartma vardır. Aynı kayıt bu kabartmanın doğa etkisiyle izlenemez bir hale geldiğini yazar. Bu yüzden kabartmayı görmeyi amaçlamak yerine kalenin kendisine ve manzarasına odaklanmak daha gerçekçidir. Kalenin ziyaret koşulları resmi sayfada yer almaz. Yola çıkmadan önce giriş ve ulaşım durumu için Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne danışmak doğru olur. Yapı bir dağ kalesi gibi yüksek değil, ovadaki bir tepenin üzerinde olduğu için zemin düzensiz ve taşlık olabilir. Rahat, kaymayan ayakkabı ve yanınıza alacağınız su bu nedenle işe yarar. Fotoğraf için kalenin nehir yönünden ve tepenin eteğinden görünüşü ayrı ayrı denenebilir. Yapının taş yüzeyleri, gün ışığı alçaldığında daha belirgin bir doku kazanır. Yazın öğleden sonraki sıcaklarda gölgelik az olacağı için sabah ya da geç öğleden sonra daha uygundur. Kale Osmaniye'den Kadirli yönüne giden yol üzerinde olduğu için Kastabala ve Karatepe ile aynı gün içinde birleştirilebilir. Araçla ulaşmak en pratik yoldur; toplu taşımayla köy yoluna ulaşım için müdürlüğe danışmak gerekir. Yanınızda Toprakkale ile birlikte düşünürseniz, iki kalenin birbirini nasıl gözlediğini kavramak daha kolay olur. Görüş hattı fikri, haritada birbirinden uzak görünen bu yapıların aslında tek bir savunma ağının parçaları olduğunu anlamanızı sağlar. Hemite, bu ağın Ceyhan kıyısındaki halkasıdır ve Osmaniye'nin ortaçağ geçmişini anlamak için iyi bir başlangıçtır.
3
Kastabala Antik Kenti

Kastabala Antik Kenti

~1 sa 40 dk burada
Kemeburun Köyü, Aslantaş Barajı yolu üzeri, Osmaniye

Üçüncü durak Kastabala, rotanın kale hattından antik kente geçtiği yerdir. Kültür Portalı, kentin Osmaniye'nin 12 kilometre kuzey-kuzeybatısında, Cevdetiye-Karatepe müzesi yolu üzerinde olduğunu yazar. Alan Kesmeburun, Bahçe ve Kazmaca köylerinin ortasındadır ve Osmaniye Merkez sınırları içindedir. Kendi aracı olmayanlar için Bahçe, Kesmeburun ya da Karatepe köylerine giden köy dolmuşları da kayıtlıdır. Kent, Ceyhan Nehri yakınında küçük bir ovaya hakim konumdadır.

Osmaniye Valiliği'nin sayfasına göre ovaya hakim bir kaya çıkıntısı üzerinde, Bodrum Kalesi adıyla anılan 13. yüzyıldan kalma bir kale yükselir. Kalenin eteklerinden başlayan kalıntılar birkaç kilometrekarelik bir alana yayılır. Bu yüzden girişte tek bir noktaya değil, geniş bir alana bakacağınızı bilin. Kent merkezindeki yapılar, kale tepesinin hakim olduğu küçük bir vadinin yamaçlarında tespit edilmiştir. Kültür Portalı, kentin ana aksını sütunlu caddenin belirlediğini yazar; yürüyüşü bu cadde boyunca kurun.

Eğimli arazide duvarlar ve tonozlarla düz teraslar elde edilmiştir. Teraslara bakarak yamacın nasıl düzlendiğini okuyun. Kent yamaca oturtulmuş ızgara planlıdır ve kamu yapıları arazinin ortasına yerleştirilmiştir. Tiyatro, hamam ve dükkanlar bu plana uygun parsellerde inşa edilmiştir; yürürken bunları bulmaya çalışın. Kamu yapılarının ilk evresi Severuslar dönemine tarihlenir. Roma İmparatorluk döneminde, yani MS 2. yüzyılda kentin sur duvarıyla çevrili olmadığı düşünülür. İlk savunma sisteminin MS 4. yüzyıl sonlarında kurulduğu kabul edilir. Sur izlerini görünce bu farkı hatırlayın: kent önce açık, sonra korunaklı bir yerleşimdir.

Kültür Portalı'na göre kazılar 2009'da başlamıştır ve sürmektedir. Çalışmalar Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden profesör Turgut Hacı Zeyrek başkanlığında yürütülür. Bu yüzden bazı bölümlerin çalışma ya da koruma altında olması olağandır, yönlendirmelere uyun. Aynı sayfa, kazı sonuçlarının kentin bilinen tarihçesini değiştirdiğini ve geç Neolitik-erken Kalkolitikten MS 13-15. yüzyıllara uzanan buluntuları kaydeder. Valilik sayfasına göre kenti 1875'te İngiliz diplomat Davis ziyaret edip ayrıntılı biçimde tanımlamıştır. Aynı sayfa, kentin diğer adı Hierapolis'in 1890'da İngiliz araştırmacı Bent'in bulduğu yazıtlarla anlaşıldığını belirtir.

Kalenin kuzeydoğu eteğinde kayaya açılmış bir geçit, batı ve doğu konut alanlarını birbirine bağlar. Tepeden kuzeye baktığınızda Karatepe yönündeki ovayı görürsünüz. Kültür Portalı, kentin sınırlarının güneyde Ceyhan Nehri ile kuzeyde Karatepe arasında genişleyen verimli ovayı kapsadığını yazar. Bu bakış açısı bir sonraki durağı anlamlandırır: kent ovanın merkezinde, Karatepe ise kuzey ucundadır. Gölge az olduğundan yaz aylarında su ve şapka alın. Sütunlar arasında fotoğraf için erken ya da geç saatleri seçin. Bu durak için yaklaşık 100 dakika ayırın, sonra Karatepe için Aslantaş Barajı yolunu izleyin.

Kaynak: Kültür Portalı, Kastabala.

Kastabala-Hierapolis, Osmaniye şehir merkezinin 12 kilometre kuzey-kuzeybatısında, Cevdetiye Beldesi-Karatepe Müzesi yolu üzerinde yer alır. Kent, Kesmeburun, Bahçe ve Kazmaca köylerinin ortasında, Ceyhan Nehri'nin yakınındaki küçük bir ovaya hakimdir. Kale tepesinin eteğindeki antik kent, resmi kaynaklara göre Kesmeburun ve Bahçe köylerinin sınırları içindedir. Bu nedenle Osmaniye Merkez ilçesinde gezilecek yerler arasında sayılır. Asfalt yolla kolayca ulaşılabilir. Osmaniye Valiliği'nin tanımına göre antik kentin üzerine bakan kaya çıkıntısında, 13. yüzyıldan kalma Bodrum Kalesi yükselir. Kalenin eteklerinden başlayan kalıntılar çepeçevre birkaç kilometrekarelik bir alana yayılır. Ören yerini ilk kez 1875 yılında İngiliz diplomat E. J. Davis ziyaret etmiş ve ayrıntılı olarak tanımlamıştır. Kentin diğer adının Hierapolis olduğu ise 1890 yılında İngiliz araştırmacı T. Bent'in burada bulduğu antik yazıtlar sayesinde anlaşılmıştır. Antik yazarlardan Ptolemaeus ve Plinius, Kilikya ovasının kentleri arasında Kastabala'yı Anazarbos'tan sonra ve Epiphaneia'dan önce anar. Coğrafyacı Strabo ise Toros dağları üzerinde ikinci bir Kastabala bulunduğu yanılgısına düşmüştür. Kent, Seleukos kralı IV. Antiochos döneminde (MÖ 175-164) basılan sikkelerde ilk kez Hierapolis adıyla anılır. Kentte 2009 yılında ilk kez başlatılan kazı çalışmaları günümüzde de sürmektedir. Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Turgut Hacı Zeyrek başkanlığında yürütülür. Elde edilen sonuçlar kentin bugüne kadar bilinen tarihçesini değiştirmiştir. Geç Neolitik-erken Kalkolitik, MÖ 5. yüzyıl, MÖ 1 ile MS 1. yüzyıllar, MS 2. yüzyıl, MS 4-6. yüzyıllar ve MS 13-15. yüzyıllara tarihlenen buluntular bölge arkeolojisindeki eksikleri tamamlayacak bulgular vaat eder. Kentin sınırları güneyde Ceyhan Nehri, kuzeyde Karatepe, batıda Kırmıtlı Kuş Cenneti arasında genişleyen verimli ovayı kapsar. Sur ile çevrili kent merkezindeki yapılar, kale tepesinin hakim olduğu küçük bir vadinin kuzey, güney ve doğu yamaçlarında tespit edilmiştir. Kayalık doğal yükseltiler kuzeyde yerleşmenin doğal sınırını oluşturur. Kentin kuzeybatısında, kalenin kuzeydoğu eteğinde kayaya açılan bir geçit batı ile doğu konut alanlarını birbirine bağlar. Roma İmparatorluk Döneminde, yani MS 2. yüzyılda kentin sur duvarıyla çevrili olmadığı düşünülür. İlk savunma sisteminin MS 4. yüzyıl sonlarında inşa edildiği kabul edilir. Kentin planlamasında sütunlu cadde yerleşmenin ana aksını belirler. Eğimli arazide duvarlar ve tonozlarla düz teraslar elde edilmiştir. Yamaca oturtulan ızgara planlı kentte merkezi yapılaşma ile kamu yapıları arazinin ortasına yerleştirilmiştir. Tiyatro, hamam ve dükkanlar bu plana uygun parsellerde inşa edilmiştir. Mevcut kamu yapılarının ilk yapı evresi Severuslar Dönemine tarihlenir. Gezide sütunlu caddeden başlayıp yamaçtaki yapılara doğru yükselmek, kentin planını en iyi anlatan sıradır. Kale tepesi ise savunmaya elverişli kayalık bir yükseltide durur ve ovaya hakim bir bakış noktası sunar. Kazı sürdüğü için bazı bölümler çalışma nedeniyle erişime kapalı olabilir. Güncel ziyaret bilgisini Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın resmi sayfalarından ve il kültür turizm müdürlüğünden kontrol edin. Araçsız gelenler için Bahçe, Kesmeburun ya da Karatepe köylerine giden köy dolmuşlarıyla ulaşım mümkündür; güncel seferleri yerelden sorun. Fotoğraf için kale tepesini sütunlu caddenin kalıntılarıyla birlikte kadrajlamak iyi sonuç verir. Zemin taşlık ve eğimlidir, bu yüzden sağlam ayakkabı giymek gerekir. Kastabala, aynı yol üzerindeki Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi ile birlikte planlandığında bir yarım günü dolduran bir ören yeri turu sunar.
4
Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi

Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi

~2 sa burada
Site, 80752 Karatepe/Kadirli/Osmaniye

Son durak Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi, rotanın en kuzeydeki noktasıdır. Müze Kadirli ilçesinde, Karatepe-Aslantaş Milli Parkı içindedir ve Kızyusuflu Köyü sınırlarındadır. Kültür Portalı, müzenin Osmaniye şehir merkezine 33 kilometre uzaklıkta olduğunu yazar. Kastabala'dan gelen yol Cevdetiye-Karatepe hattının devamıdır ve ovadan ormanlık tepelere çıkarken manzara değişir. Alan kaynaklarda hem müze hem milli park olarak anılır; ikisini tek bir ziyaret olarak düşünün.

Kültür Portalı'nın metnine göre alan, Türkiye'nin ilk açık hava müzesi olarak ziyarete açılmıştır. Kazılar 1947'de başlamış ve ortaya Geç Hitit dönemine ait iki büyük sur kapısı, bir yol aksı ve çevresindeki yapılar çıkmıştır. Kale, MÖ 8. yüzyılda kendisini bölge hükümdarı olarak tanıtan Asativatas tarafından kuzeyden gelecek saldırılara karşı sınır kalesi olarak yaptırılmıştır. Toprakkale yol kavşağında bir kaleydi; Karatepe ise ovanın kuzey ucunda, sınırı gözeten bir uç kaledir. Rotanın hikayesi burada tamamlanır.

Girişte yönlendirmeleri izleyin ve sur çizgisini izleyen yürüyüş yolunu seçin. Kaynağa göre görkemli sur ve sur kapıları, dönemin savunma mimarlığının özgün bir örneğidir. Anıtsal ve sanatsal değeri olan kapı girişlerine zaman ayırın. Kapılarda bazalt steller ve kabartmalar yer alır. Üzerlerindeki metinler hem Fenike alfabesiyle hem de Luvi hiyeroglifiyle yazılmıştır. Bu dillerdeki en uzun iki dilli metin olarak anılan yazıtlar, Luvi hiyeroglifinin çözülmesinde önemli rol oynamıştır. Yazıtlara bakarken metni okumaya çalışmayın, hangi kapıda ve hangi yükseklikte durduklarını gözlemleyin.

Heykeller ve kalıntılar, doğal ortamlarında sergilenir. Açık hava müzesi ve çevresindeki doğal orman birlikte koruma altındadır. Bu koruma biçimi, kalıntıların kültürel peyzajıyla birlikte görülmesini sağlar. Açık hava müzesi içindeki kapalı müze bölümü 2007'de ziyarete açılmıştır; buluntuları orada da görün. Alan 2020'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınmıştır.

Alan ormanlık bir tepe arazisidir, bu yüzden rahat yürüyüş ayakkabısı giyin. Gölgeli bölümlerde dinlenerek ilerleyin ve suyunuzu yanınıza alın. Sur duvarını ve kapı girişini ışığın yan düştüğü saatlerde fotoğraflayın. Ziyaret saatleri ve ücretler için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın güncel sayfalarına bakın. Gün batımına yakın saatleri hesaba katarak dönüş yolunu planlayın. Dönüşte Osmaniye şehir merkezine 33 kilometre kaldığını hatırlayın. Rotayı bitirirken Toprakkale kavşağından Karatepe'nin uç kalesine uzanan hattı zihninizde birleştirin. İsterseniz Kastabala ile Karatepe arasındaki yolu ayrı bir gezi olarak da yineleyebilirsiniz.

Kaynak: Kültür Portalı, Karatepe.

Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi, Osmaniye'nin Kadirli ilçesinde, Karatepe-Aslantaş Milli Parkı'nın içinde yer alır. Alan, Torosların eteği ile Çukurova'nın düzlükleri arasında, ormanla kaplı bir bölgede uzanır. Kültür Portalı'nın tanımına göre Türkiye'nin ilk açık hava müzesi olarak ziyarete açılmıştır. Müze, Osmaniye şehir merkezine 33 kilometre uzaklıktaki Kızyusuflu Köyü sınırları içindedir. Kadirli ilçe merkezi ise milli parka 22 kilometre mesafededir. Karatepe Aslantaş Arkeolojik Alanı, 1947 yılında başlayan kazılarla gün ışığına çıkmıştır. Kazılarda Geç Hitit Dönemine ait iki büyük sur kapısı, bir yol aksı ve bu aksın iki yanında yer alan mekanlar, heykeller ve arkeolojik kalıntılar ortaya çıkarılmıştır. Resmi tanımda alan bir ören yeri olarak geçer; yani burada tek bir yapı değil, bütün bir yerleşmenin kalıntıları gezilir. Kale, MÖ 8. yüzyılda yapılmıştır. Kendisini bölge hükümdarı olarak tanıtan Asativatas, kaleyi kuzeyden gelecek saldırılara karşı bir sınır kalesi olarak yaptırmıştır. Görkemli sur ve sur kapıları, dönemin savunma mimarlığının özgün bir örneği sayılır. Kapı girişleri anıtsal ve sanatsal değeriyle yüksek bir mimarlık anlayışını yansıtır. Bu yüzden ziyarete kapılardan başlamak, alanın neden bir sınır kalesi olarak kurulduğunu anlamanın en kolay yoludur. Yol aksını izlerken iki yanda uzanan mekanları ve heykelleri sırayla incelemek, yerleşmenin planını kavramanıza yardım eder. Alanı arkeoloji dünyasında öne çıkaran özellik çift dilli yazıtlardır. Her iki kapıda bulunan bazalt steller ve kabartmalar üzerinde hem Fenike alfabesiyle hem de Luvi hiyeroglifiyle yazılmış metinler vardır. Kaynağa göre bu dillerdeki en uzun iki dilli metin olan yazıtlar, Luvi hiyeroglifinin çözülmesinde önemli rol oynamıştır. Yazıtlara bir dil ve tarih belgesi olarak bakmak, onların bilim tarihindeki yerini görmenizi sağlar. Taş yüzeylere dokunmamak, hem yazıtların hem kabartmaların korunması için önemlidir. Açık hava müzesinin içinde kapalı bir müze bölümü de bulunur. Bu bölüm, arkeolojik kalıntıların sergilenmesi amacıyla oluşturulmuş ve 2007 yılında ziyarete açılmıştır. Açıkta gördüğünüz yapıları kapalı bölümdeki buluntularla birlikte düşünmek, gezinin en verimli yoludur. Karatepe-Aslantaş Arkeolojik Alanı, 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilmiştir. Ören yerinin açık hava müzesi olarak ilan edilmesi ve çevresindeki doğal ormanla birlikte tarihi milli park korumasına alınması, kalıntıların kültürel peyzajını sürdürür. Böylece eserler doğal çevreleri içinde sergilenir ve yerinde korunur. Milli park 1958 yılında ilan edilmiştir. Akdeniz iklim kuşağında yer aldığı için park yılın on iki ayı ziyaret edilebilir. Günübirlik kullanım alanlarında piknik yapmak mümkündür. Park, Aslantaş Baraj Gölü kıyısında, ormanla kaplı ve piknik ile kamp yapmaya elverişli bir alandır. Ziyareti yarım güne yaymak, hem kalıntılara hem orman yürüyüşüne zaman ayırmanızı sağlar. Ören yerlerinde zemin düzensiz olabileceği için rahat, kaymayan ayakkabı giyin. Taş kabartmaları fotoğraflamak için sabahın erken ya da öğleden sonranın geç saatleri uygundur, çünkü yandan gelen ışık yüzeylerdeki ayrıntıları belirginleştirir. Yaz aylarında su ve şapka almak akıllıca olur. Açılış saatleri ve giriş ücreti zamanla değişebilir. Güncel bilgiyi Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın resmi sayfalarından kontrol edin. Müzeye Osmaniye şehir merkezinden özel araçla ulaşmak en rahat seçenektir. Araçsız gelenler için köy dolmuşlarının Karatepe köylerine gittiği Kültür Portalı'nda belirtilir; güncel seferleri yerelden sorun. Karatepe, Cevdetiye-Karatepe yolu üzerinde bulunan Kastabala Antik Kenti ile aynı günde gezilebilir. Önce ovadaki Kastabala'yı, ardından dağın eteğindeki Karatepe'yi görmek, iki ören yerini birbirine bağlayan güzel bir yarım gün oluşturur. Ziyaret sonunda piknik alanında dinlenmek, yürüyüşü rahat tamamlamanızı sağlar.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Rota Haritası

Rota Bilgisi
ŞehirToprakkale, Osmaniye
TürKültürel
Durak4
Tarih6 Kasım 2026
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeRotayı Başlat