Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Perre'den Nemrut'a Kommagene Yolu
Kültürel5 Durak

Perre'den Nemrut'a Kommagene Yolu

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Bu rota, Adıyaman Merkez'den Kahta'ya ve Nemrut Dağı'na uzanan hattı batıdan doğuya izler ve Kommagene ile Roma dönemlerinden kalan taş yapıları sırayla gösterir. Başlangıç Perre Antik Kenti'dir. Kommagene Krallığı'nın beş büyük kentinden biri olan Perre, kayaya oyulmuş mezar odaları ve geniş nekropol alanıyla taşın nasıl işlendiğini daha ilk durakta anlatır.

Rotanın tarihsel arka planı iki başlıkta özetlenebilir. Kültür Portalı'na göre Kommagene Krallığı yaklaşık 200 yıl bölgede hüküm sürmüştür ve en ünlü kralı I. Antiochos'tur. Roma dönemine ait Cendere Köprüsü ise Septimius Severus'un döneminde, Samsat'ta karargah kuran XVI. Lejyon tarafından yaptırılmıştır. Karakuş Tümülüsü de Kral II. Mithridates'in annesi İsias için yaptırdığı anıt mezardır. Böylece rota boyunca hem kralların hem de lejyonların taş işçiliğini görürsünüz.

Ardından Kahta ilçesine geçilir ve Karakuş Tümülüsü'ne varılır. Kadınlar için yapılmış bu anıt mezar, tümülüsü ve çevresindeki sütunlarıyla Nemrut Dağı Milli Parkı'nın giriş noktası olarak belirlenmiştir. Üçüncü durak Cendere Köprüsü'dür. Roma döneminde çay üzerine kurulan iki kemerli köprü harç kullanılmadan yapılmıştır ve bugün hala kullanılmaktadır. Kaynaklardan birine göre Karakuş tepesinin taşları bu köprünün inşaatında kullanılmıştır; bu bilgi iki durağı birbirine bağlar.

Dördüncü durak Arsameia'dır. Kommagene'nin yazlık başkenti olarak kurulan bu kentte tepe üzerindeki saray kalıntıları, uzun bir Grekçe yazıt, tokalaşma steli ve yaklaşık 158 metre uzunluğundaki basamaklı kaya tüneli görülür. Rota Nemrut Dağı'nda biter. Doğu, batı ve kuzey terasları ile tümülüsten oluşan bu ören yeri, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki konumuyla günün doruk noktasıdır.

Sıra bilinçli seçilmiştir. Önce kayaya oyulmuş mezarlar, sonra tümülüs, ardından köprü ve tünel, en sonda da dağın tepesindeki teraslar gelir. Böylece Kommagene'nin ve Roma'nın taşı nasıl işlediğini küçük ölçekten büyük ölçeğe doğru izlersiniz. Yol Adıyaman Merkez'den Kahta ve Nemrut yönüne doğru ilerlediği için gün boyunca geri dönüş yapmazsınız.

Bu rota araçla yapılır ve tam gün sürer. Ören yerlerinin ve tümülüsün ziyaret saatleri ile açık durumu değişebilir. Bu nedenle çıkmadan önce muze.gov.tr ve Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfalarından güncel bilgiyi kontrol edin. Nemrut'ta kış koşulları açık kapalılık durumunu etkileyebilir. Sağlam tabanlı ayakkabı, şapka ve yeterli su bütün gün işinize yarar.

Süre: tam gün. En iyi zaman: Hava koşullarının uygun olduğu ilkbahar ve sonbahar günlerinde, sabah erken başlayarak gezin.. Ulaşım: Rota için özel araç ya da düzenli tur gerekir; Perre'ye Adıyaman Merkez'den Malatya yolu üzerinden, diğer duraklara Kahta ve Nemrut yolundan ulaşılır.

Kaynaklar

Adıyaman Merkez, Adıyaman
Kültürel
5 Durak
Mekanlarda ~5 sa 25 dk
Yol ~46,8 km · 1 sa 18 dk
Toplam ~6 sa 43 dk
6 Kasım 2026

Rota Durakları

1
Perre Antik Kenti

Perre Antik Kenti

~1 sa burada
Örenli Mah. Merkez Adıyaman

Rota, Adıyaman Merkez'in Örenli mahallesindeki Perre Antik Kenti'nde başlar. Kültür Portalı'ndaki bilgiye göre Perre, Kommagene Krallığı'nın beş büyük kentinden biridir. Kahta yönüne geçmeden önce günün en sakin saatlerini burada geçirmek iyi bir fikirdir. Sabah erken gelirseniz kayalıkları yan ışıkta görür ve alanı kalabalıksız dolaşırsınız. Girişte hemen yürümeye başlamayın, birkaç dakika durup alanın genel yerleşimine bakın. Perre'nin ayırt edici yanı, yapıların büyük bölümünün kayanın içine oyulmuş olmasıdır. Kaynaklar, burada bölgenin en büyük nekropol alanının bulunduğunu belirtir. Kayaya oyulmuş mezar odalarının girişlerine önce dışarıdan, kapı açıklığı ve kaya yüzeyi üzerinden bakın. Girişlerin boyutlarını ve yüzeylerin işlenişini birbiriyle karşılaştırmak, nekropolün ölçeğini anlamanın en kolay yoludur. Kayalık zeminde ve oyuk ağızlarında adımlarınıza dikkat edin, sağlam tabanlı ayakkabı giyin. Alanda bir sarnıç, işlik kalıntıları ve Bizans dönemine ait duvar yapıları da yer alır. Sarnıcı ararken kentin su ihtiyacını nasıl karşıladığını düşünün, çünkü Perre'nin adı suyuyla anılır. Antik kaynaklarda kentin suyunun güzelliğinden söz edilir ve kentin kervanlar, yolcular ve ordular için dinlenme yeri olduğu anlatılır. Bahsedilen suyun aktığı Roma Çeşmesi günümüzde halen kullanılmaktadır. Çeşmenin başında kısa bir mola vermek, kentin yol güzergahları üzerindeki konumunu hissetmenin güzel bir yoludur. Kültür Portalı, Perre'nin önemli yol güzergahları üzerinde olduğunu ve bu yüzden jeopolitik bir önem taşıdığını yazar. Kazılarda mozaikli alanlar gün yüzüne çıkarılmıştır, tarihlemesi için ören yerindeki bilgi levhalarına bakmak daha güvenlidir. Mozaik yüzeylerine basmamaya ve korumaya alınmış bölümlere girmemeye özen gösterin. Fotoğraf için kaya cepheleri en iyi sabah ya da ikindi ışığında, gölgeler derinleştiğinde çıkar. Geniş açılı bir görüntü nekropolün yayılışını, yakın plan ise kaya işçiliğini gösterir. Ören yerinin ziyaret saatleri ve açık durumu değişebilir, ziyaret öncesi muze.gov.tr ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden kontrol edin. Bu durak için yaklaşık bir saat ayırmak, kayalıkları, sarnıcı ve çeşmeyi aceleye getirmeden görmeye yeter. Çıkarken suyunuzu ve şapkanızı gözden geçirin, çünkü sonraki duraklarda gölgelik her yerde bulunmayabilir. Ardından yol sizi Kahta ilçesine, Nemrut Dağı Milli Parkı'nın giriş noktasındaki Karakuş Tümülüsü'ne taşır.

Kaynak: Kültür Portalı, Perre Antik Kenti.

Perre ya da Pirin adıyla bilinen antik kent, Adıyaman Merkez ilçesinde, Örenli mahallesinde yer alır. Kültür Portalı, Perre'yi Kommagene Krallığı'nın beş büyük kentinden biri olarak tanıtır. Kentin önemi, önemli yol güzergahları üzerinde bulunmasından doğan jeopolitik konumuna dayanır. Antik kaynaklarda kentin suyunun güzelliğinden söz edilir. Aynı kaynaklar, Perre'nin kervanlar, yolcular ve ordular için bir dinlenme yeri olarak kullanıldığını anlatır. Bu suyun aktığı Roma Çeşmesi günümüzde hala kullanılmaktadır. Kültür Portalı, ören yerinin Adıyaman merkezden Malatya yolu üzerinde, yaklaşık beşinci kilometrede olduğunu yazar. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise kalıntıları Kuyucak köyü yolu üzerindeki Pirin'de gösterir. Müdürlüğe göre Antik çağdan kalan nekropol ve çevresi Kommagene döneminde önemli bir yerleşim merkeziydi, ancak kent asıl Romalılar döneminde gelişmiştir. Kültür Portalı'na göre Perre, bölgenin en büyük nekropol alanına sahiptir. Müdürlük sayfası 200 civarında kaya mezarından ve yerleşim yerinden söz eder. Alanın en dikkat çekici unsuru, kayaların içine oyularak yapılmış mezar odalarıdır. Odalar birbirine geçişlidir ve içlerine lahitler yerleştirilmiştir. Girişlerin bir bölümü kabartmalarla süslenmiştir. Alanda ayrıca sarnıç, işlik kalıntıları ve Bizans dönemine ait duvar yapıları bulunur. Ören yerindeki kazılarda mozaikli alanlar gün yüzüne çıkarılmıştır. Kaynaklar mozaiğin tarihi konusunda birbiriyle uyuşmadığından bu rehber bir tarih vermez. Perre'yi gezmeye, kayalara oyulmuş odaların girişlerine bakarak başlayın. Girişlerdeki kabartma izlerini bulmak için ışığın yandan geldiği saatleri tercih etmek işinizi kolaylaştırır. Odaların birbirine nasıl geçtiğini anlamak için dışarıdan görünen açıklıkları ve kayadaki basamak ve geçit izlerini takip edin. Lahitlerin odaların içinde nasıl yerleştirildiğine dikkat edin. Kayanın doğrudan işlenerek mimariye dönüştürülmesi, bu alanı kesme taşla kurulmuş kentlerden ayıran bakış açısını verir. Sarnıç ve işlik kalıntılarına da zaman ayırın, çünkü kentin günlük yaşamına dair ipuçlarını bunlar taşır. Bizans dönemi duvar kalıntıları, alanın uzun süre kullanıldığını gösteren başka bir katmandır. Kentin merkezinde Roma Çeşmesi'ne uğrayıp suyun hala akıtıldığını görmek, antik kaynaklardaki anlatımı bugünle buluşturur. Çeşme çevresinde kısa bir mola vermek, ören yerini yavaş gezmek için iyi bir fırsattır. Fotoğrafta kayadaki oyuk girişlerini ve kaya yüzeyinin dokusunu ayrı kareler olarak almak iyi sonuç verir. Zemin kayalık ve düzensiz olabileceğinden sağlam tabanlı ayakkabı giyin. Kültür Portalı, ören yerine kolej dolmuşlarıyla ulaşım sağlandığını yazar; güncel hat ve sefer bilgisini ayrıca sorun. Perre, Adıyaman merkeze yakın olduğundan Nemrut yoluna çıkmadan önce kısa bir tarih ve arkeoloji durağı olarak değerlendirilebilir. Ziyaret günü ve saatleri için ziyaret öncesi muze.gov.tr ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden güncel bilgiyi kontrol edin. Alanı korumak için kaya yüzeylerine dokunmadan ve belirlenmiş yollardan gezmek gerekir.
2
Karakuş Tümülüsü

Karakuş Tümülüsü

~40 dk burada
Karşıyaka, 4025. Sk. No:17, 02402 Bağözü/Kahta/Adıyaman

Perre'den sonraki ikinci durak, Kahta ilçesinin Bağözü bölümündeki Karakuş Tümülüsü'dür. Kültür Portalı'na göre tümülüs, Nemrut Dağı Milli Parkı'nın giriş noktası olarak belirlenmiştir ve milli parkın içinde yer alır. Burası bir anıt mezardır ve Kommagene Kralı II. Mithridates tarafından annesi İsias için yaptırılmıştır. Sonradan kraliyet ailesinden başka kadınların da buraya gömüldüğü belirtildiği için yapı kadınlar anıt mezarı olarak da anılır. Ziyaret koşulları resmi sayfalarda ayrıntılı verilmediğinden, yola çıkmadan önce İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden güncel durumu öğrenin. Yaklaşık 110 metre çapındaki tümülüs, ilk yapıldığında 30 metre yüksekliğindeyken bugün yaklaşık 20 metredir. Ölçeği kavramak için önce tümülüsü biraz uzaktan, bütün olarak görün. Tümülüsün çevresinde yükselen sütunlar yapının asıl dikkat çeken bölümüdür. Sütunların sayısı kaynaklarda farklı verildiği için saymaya çalışmak yerine her birinin üstündeki kalıntıya bakın. Güney yönünde, yöre halkının karakuş dediği, üzerinde kartal heykeli olan sütun bulunur. Tümülüsün literatüre giren adı da bu sütundan gelir. Resmi anlatımda doğu kesimindeki sütunlar üzerinde aslan ve kartal heykel kalıntılarından söz edilir. Batı kesimindeki sütunda ise tokalaşma steli yer alır ve yerde bir aslan heykeli parçası durur. Kültür Portalı bu kesimde Kral II. Mithridates ile kız kardeşi Laodike'nin kabartmalarının bulunduğunu da yazar. Kabartma yüzeyinin ne kadar aşındığına yakından bakın. Heykel parçalarının bir kısmı yerde durduğu için bakarken ve fotoğraf çekerken zemine dikkat edin. Kaynağa göre krallığın Roma tarafından ilhakından sonra mezar odaları tahrip edilmiş ve tepenin tonlarca ağırlıktaki taşları Cendere Köprüsü'nün inşaatında kullanılmıştır. Bu bilgi yalnızca Kültür Portalı'nda geçtiği için kesin bir hüküm değil, kaynağa göre aktarılan bir bilgi olarak okunmalıdır. Bir sonraki durakta köprünün taşlarına bakarken bu bilgiyi hatırlamak ziyareti anlamlı kılar. Tümülüsün üstüne çıkmaya çalışmayın, çevredeki işaretleri ve görevlilerin yönlendirmelerini izleyin. Açık arazide rüzgar ve güneş etkili olabileceğinden başlık ve su yanınızda olsun. Fotoğraf için tümülüsün geniş gövdesini sütunlarla birlikte alan bir kadraj ölçeği en iyi anlatır. Bu durak için kırk dakika, tümülüsün çevresini yavaşça dolaşmaya ve sütunlara bakmaya yeter. Buradan Cendere Köprüsü'ne doğru Nemrut yolunu izleyerek devam edin.

Kaynak: Kültür Portalı, Karakuş Tümülüsü.

Karakuş Tümülüsü, Adıyaman'ın Kahta ilçesinde yer alan bir Kommagene anıt mezarıdır. Kültür Portalı'na göre yapı, Kommagene ailesine ait mezar yeri olarak Kral II. Mithridates tarafından annesi İsias için yaptırılmıştır. Sonraki dönemde kraliyet ailesinden başka kadınlar da buraya gömüldüğü için tümülüs, kadınlar anıt mezarı olarak da bilinir. Adını, güney yönündeki bir sütunun üzerinde yükselen ve yöre halkının karakuş dediği kartal heykelinden alır. Kültür Portalı'na göre tümülüs yaklaşık 110 metre çapındadır. İlk yapıldığında yüksekliği 30 metre iken bugün yaklaşık 20 metredir. Tümülüsün çevresine kaynakta altı sütun yapıldığı yazılır. Aynı kaynağa göre bunlardan günümüze yalnızca dört tanesi ulaşabilmiştir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise her yönde dörder sütundan ve günümüze kalanlardan söz eder. İki resmi anlatım sayıda ayrıldığı için burada sütun sayısı verilmez ve sütunların güncel durumunu sahada kontrol etmeniz gerekir. Kültür Portalı güneye bakan yönde kartal heykelli sütunu anar. Kuzeydoğuda heykeli olmayan bir sütun ile başı eksik bir boğa heykelinin bulunduğu başka bir sütun tarif edilir. Kuzeybatıdaki sütun için II. Mithridates ile kız kardeşi Laodike'nin kabartmalarının yer aldığı bir tablet ve yerde duran bir aslan heykeli anılır. İl müdürlüğü ise sütunlar üzerindeki aslan ve kartal heykel kalıntılarından ve bir tokalaşma stelinden söz eder. Bu iki anlatımın ayrıntıları tam örtüşmediğinden, hangi sütunda ne olduğunu saha bilgisiyle teyit etmek gerekir. Kültür Portalı'na göre Kommagene Krallığı Roma İmparatorluğu tarafından ilhak edildikten sonra tümülüs ve mezar odaları tahrip edilmiştir. Aynı kaynak, surlarla çevrili özgün halindeki tepenin tonlarca ağırlıktaki taşlarının Cendere Köprüsü'nün inşaatında kullanıldığını söyler. Bu bilgi yalnızca o kaynakta geçtiği için kaynağa göre aktarılır. Karakuş Tümülüsü, Nemrut Dağı Milli Parkı'nın giriş noktası olarak belirlenmiştir ve milli parkın içinde yer alır. Müdürlük sayfası, anıt mezarın parkın Adıyaman-Kahta girişinde olduğunu belirtir. Bu yüzden Kahta'dan Nemrut Dağı'na çıkan yolculuğun ilk anıtsal durağı olarak düşünülebilir. Ziyarete anıtın büyük ölçeğini kavramakla başlayın. Tümülüsün yuvarlak kütlesine ve çevresindeki sütun kalıntılarına uzaktan bakıp ardından yaklaşın. Yazıtlı ve kabartmalı taşları görmek için sütunların diplerine ve yerdeki parçalara dikkat edin. Fotoğrafta tümülüs kütlesini ve sütun kalıntılarını birlikte alan geniş kareler, anıtın ölçeğini en iyi anlatır. Sabah ve akşam yan ışığı, taş yüzeylerdeki ayrıntıyı daha okunur kılar. Alana ulaşım araçla sağlanır; Kültür Portalı Kahta ilçesinin kuzeyinden söz eder. Anıtın açık durumu resmi sayfalarda belirtilmediğinden ziyaret öncesi muze.gov.tr ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden kontrol edin. Ziyaret saati, giriş koşulu ve alanın güncel durumu için de aynı kurumlara başvurun. Tümülüs ve çevresi arkeolojik bir alan olduğundan belirlenmiş yollardan yürümek ve taşlara dokunmamak gerekir. Burası, Kommagene ve Roma dönemi izlerini sürdüğünüz bir günün ilk durağı olarak, sonraki durakların hikayesine zemin hazırlar.
3
Cendere Köprüsü

Cendere Köprüsü

~30 dk burada
Adıyaman / Kahta

Cendere Köprüsü, Kahta ilçesinden Nemrut Dağı'na giderken Karakuş Tümülüsü'nden sonra, Sincik-Kocahisar yol ayrımında karşınıza çıkar. Köprü, Cabinas yani Cendere Çayı üzerindedir ve Septimius Severus Köprüsü ya da Roma Köprüsü adlarıyla da bilinir. Kaynaklara göre Roma İmparatoru Septimius Severus'un döneminde, Samsat'ta karargah kuran XVI. Lejyon tarafından yaptırılmıştır. Köprü bugün hala kullanılan bir yoldur, bu yüzden araç geçişine karşı dikkatli olun ve yolda uzun süre durmayın. Önce uzaktan bakıp yapıyı kanyonla birlikte görün. Çayın aktığı kanyonun iki yakasını birleştirdiği için köprüye cendere adının verildiği anlatılır. Köprü biri ana kemer, biri tahliye kemeri olmak üzere iki kemerden oluşur. Her biri tonlarca ağırlıktaki düzgün kesme taşlar kullanılmıştır. Kültür Portalı'na göre köprü yaklaşık 7 metre genişliğinde, 30 metre yüksekliğinde ve 120 metre uzunluğundadır. En ilginç mimari özelliği harç kullanılmadan yapılmış olmasıdır, taş yüzeylerdeki derzlere yakından bakın. Köprü iki yandan rampa biçiminde yükselip orta kısımda birleşir. Bu eğim, kaynakta köprünün statik dayanıklılığını artıran ve ona anıtsal bir görünüm kazandıran özellik olarak anlatılır. Eğimi yan profilden görmek için yoldan güvenli biçimde uzaklaşıp uygun bir açıdan bakın. Güney girişin iki yanında Korint düzeninde birer sütun bulunur. Yazıtlardan birinin imparator adına, diğerinin eşi Julia Domna adına dikildiği anlaşılır. Kuzey girişteki sütunun yazıtı ise oğulları Caracalla adınadır. Bu adlar bizim için yalnızca köprünün yapıldığı dönemi gösteren birer tarih işaretidir. Korkuluk kısmındaki yazıtlar, köprünün Roma döneminde değişik zamanlarda onarım gördüğünü gösterir. Yazıtlara bakarken taşın aşınmışlığını fark edeceksiniz, okunamayan yerleri zorlamayın. Karakuş'taki bilgiyi hatırlayın, kaynağa göre oradaki tepenin taşları bu köprünün inşaatında kullanılmıştır. Köprüye ve kanyona birlikte baktığınız bir açıdan fotoğraf çekmek yapının yüksekliğini anlatır. Öğleye doğru ışık dik gelir, sabah ya da ikindi saatlerinde taş daha ayrıntılı görünür. Bu durak için yaklaşık yarım saat, köprüyü, kemerleri ve yazıtları rahatça görmeye yeter. Sonra Nemrut yoluna dönüp Arsameia'ya doğru ilerleyin.

Kaynak: Kültür Portalı, Cendere Köprüsü.

Cendere Köprüsü, Adıyaman'ın Kahta ilçesinde, Kahta ile Sincik arasındaki yolun üzerinde yükselen Roma dönemi taş köprüdür. Kültür Portalı'nın aktardığına göre köprü, Kahta'dan Nemrut Dağı'na giderken Sincik-Kocahisar yol ayrımında karşınıza çıkar. Resmi kaynaklarda Roma Köprüsü ve Septimius Severus Köprüsü adlarıyla da anılır. Yapı, Cabinas adıyla bilinen Cendere Çayı'nın üzerine kurulmuştur. Kültür Portalı'na göre köprü, Roma İmparatoru Septimius Severus'un (MS 193-211) emriyle yaptırılmıştır. İnşaatı, o dönemde Samsat'ta karargah kuran XVI. Lejyon üstlenmiştir. Adındaki cendere sözcüğü, köprünün muhteşem bir kanyondan akan çayın iki yakasını birleştirmesinden gelir. Yapı, biri ana kemer, biri tahliye kemeri olmak üzere iki kemerden oluşur. Kemerlerde her biri tonlarca ağırlıkta, düzgün kesilmiş taşlar kullanılmıştır. Kültür Portalı'na göre köprü 7 metre genişliğinde, 30 metre yüksekliğinde ve 120 metre uzunluğundadır. En ilginç mimari özelliği ise harç kullanılmadan yapılmış olmasıdır. Köprü her iki yakasından rampa biçiminde yükselir ve orta kısımda birleşir. Kaynak, bu biçimin hem statik dayanıklılığı artırdığını hem de yapıya anıtsal bir görünüm kazandırdığını belirtir. Güneydeki girişin her iki yanında Korint düzeninde birer sütun bulunur. Sütunlar üzerindeki yazıtlardan biri köprüyü yaptıran imparator Septimius Severus adına, diğeri eşi Julia Domna adına dikilmiştir. Kuzeydeki girişin bir yanındaki sütunun yazıtı ise oğulları Caracalla adınadır. Bu adlar burada yalnızca yapının hangi dönemde ve kimin adına yükseltildiğini göstermek için anılır. Korkuluk bölümündeki yazıtlardan, köprünün Roma döneminde değişik zamanlarda onarım gördüğü anlaşılır. Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, köprünün bugün hala kullanıldığını da yazar. Bu yüzden Cendere'yi yalnızca bir anıt olarak değil, işleyen bir yol yapısı olarak düşünmek gerekir. Yolun kenarında dikkatli olun; geçiş ve durma düzenini sahada izleyin. Yaklaşırken önce kemerin boyutunu uzaktan okumak, yapıyı anlamanın en iyi yoludur. Sonra güvenli bir noktadan taş derzlerine yakından bakın, çünkü harçsız taş dizilişi bu yapının imzasıdır. İki yakadaki rampaların orta noktada nasıl buluştuğunu yandan bakınca daha net görürsünüz. Güneydeki Korint sütunlarına yaklaşıp gövdelerdeki yazıt satırlarını arayın. Korkuluktaki onarım yazıtları ise yakın ve sabırlı bir bakış ister. Fotoğraf için kemeri ve kanyonu birlikte alan geniş bir kare ile sütunlara odaklanan yakın bir kare iki ayrı hikaye anlatır. Gün içinde ışığın yönü taşın rengini değiştirir; yan ışıkta kesme taşların dokusu daha belirgin olur. Kültür Portalı'ndaki Karakuş Tümülüsü sayfası, tümülüsün taşlarının bu köprünün yapımında kullanıldığını söyler. Bu bilgi yalnızca o kaynakta geçtiği için kaynağa göre aktarılır ve iki durağı birbirine bağlayan ilginç bir ipucu olarak okunmalıdır. Kültür Portalı'na göre köprüye Adıyaman merkezinden ulaşım özel araç ya da turlarla sağlanır. Kahta'dan gelenler de Sincik yönündeki yolu izler. Köprü, Nemrut Dağı yolu üzerindeki Kommagene ve Roma dönemi duraklarından biridir. Ziyaretten önce yolun ve çevrenin durumunu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden sormak iyi olur. Yağışlı havalarda kanyon kenarında zemin kaygan olabileceğinden ayakkabınızı buna göre seçin. Köprüde uzun fotoğraf molası verecekseniz diğer araçların geçişini engellemeyin.
4
Arsameia Ören Yeri

Arsameia Ören Yeri

~1 sa 15 dk burada
Kahta, Adıyaman

Arsameia, Kahta ilçesinde Nemrut yolu üzerindeki dördüncü duraktır ve rotanın en çok zaman isteyen ören yeridir. Kültür Portalı'na göre Nymphaios Arsameia'sı olarak da bilinen kent, Kommagenelerin atası Arsemez tarafından MÖ 2. yüzyılın başlarında kurulmuştur. Kent, Kahta Çayı'nın doğusunda, eski Kahta Kalesi'nin karşısında, krallığın yazlık başkenti ve idare merkezi olarak kurulmuştur. Bugün görülen eserlerin büyük bölümü Kral I. Antiochos tarafından yaptırılmıştır. Tepe üzerindeki alanı yukarı doğru çıkarak gezin ve yolda sık sık durup çevreye bakın. Tepede yazlık sarayın kalıntıları yer alır. Tepedeki platformda Kral I. Antiochos'un babası Kral I. Mithridates Callinichos için yaptırılan anıt mezar yeri bulunur. Anıt mezara çıkan güneydeki tören yolunda Mithridates'in kabartma steli durur. Stelin önünde durup kabartmanın ayrıntılarını inceleyin. Arsameia'nın en dikkat çekici ögelerinden biri uzun bir Grekçe yazıttır. Kaynağa göre yazıt kentin kuruluşundan, Antiochos'un burada yürüttüğü inşa faaliyetlerinden, bölgedeki yapı ve kabartmalardan, krallığın kanunlarından ve krallık soyundan söz eder. Yazıtı okuyamasanız bile taşın boyutuna ve yüzeyinin işlenişine bakmak, bir kralın kendi hikayesini taşa nasıl geçirdiğini gösterir. Yazıtın üst tarafında Kral I. Antiochos'un tokalaşma steli bulunur. Bu stel ile Karakuş'ta gördüğünüz tokalaşma stelini karşılaştırmak yolculuğa bir süreklilik kazandırır. Yazıtın alt tarafında yüksek bir eğimle basamaklarla aşağı inen bir tünel başlar. Yaklaşık 158 metre uzunluğundaki bu kaya tünelinin ne amaçla yapıldığı belirlenememiştir. Tünelin amacı üzerine tahmin yürütmek yerine kayaya oyulmuş basamakların işçiliğine ve eğimine odaklanın. Basamaklar dik olduğundan yalnızca açık ve güvenli bölümlere girin ve görevlilerin yönlendirmelerine uyun. Alandaki yürüyüş yolları eğimlidir, basamaklı bölümlerde yürüyüşü yavaş tutun. Kaynaklar kentin Kahta Çayı'nın doğusunda ve eski Kahta Kalesi'nin karşısında kurulduğunu söyler, tepeden vadiye bakarken bu konumu aklınızda tutun. Gölge bulabileceğiniz yerlerde kısa molalar verin ve su taşıyın. Fotoğraf için yazıtlı yüzeyi yan ışıkta çekmek harfleri belirginleştirir. Bu durak için yaklaşık bir saat on beş dakika ayırın, yazıt, stel ve tünel için bu süre yeter. Buradaki mezar yeri, tören yolu ve stel düzeni, bir sonraki durağın dağdaki büyük düzenini anlamanıza zemin hazırlar. Nemrut Dağı Milli Parkı yönündeki yola devam ederek rotanın son durağına geçin.

Kaynak: Kültür Portalı, Arsameia Ören Yeri.

Arsameia Ören Yeri, Adıyaman'ın Kahta ilçesinde yer alan ve Kommagene Krallığı'nın izlerini taşıyan önemli bir arkeolojik alandır. Kent, Nymphaios Arsameia'sı adıyla da anılır. Kral I. Antiochos'un kitabelerinde geçen anlatıya göre kenti, Kommagenelilerin atası olarak bilinen Arsemez kurmuştur. Kuruluş, Milattan önce 2. yüzyılın başlarına tarihlenir. Kent, Kahta Çayı'nın doğusunda, eski Kahta Kalesi'nin karşısında kurulmuştur. Krallığın yazlık başkenti ve yönetim merkezi olarak düşünülmüştür. Bugün görülebilen eserlerin büyük bölümü Kral I. Antiochos tarafından yaptırılmıştır. Bu nedenle alanda gezerken kalıntıların çoğunu aynı hükümdarın dönemine bağlamak gerekir. Ören yerindeki tepenin üzerinde yazlık sarayın kalıntıları bulunur. Tepedeki platformda ise I. Antiochos'un babası Kral I. Mithridates Callinichos için yaptırılan anıt mezar yeri yer alır. Mezar tapınağı ve saray da aynı platform üzerinde anılır. Anıt mezara çıkan güneydeki tören yolunda Mithridates'in kabartma steli durur. Yolu aşağıdan yukarı izlemek, alanı kuruluş sırasına yakın bir düzende okumanın en doğal yoludur. Taşa oyulmuş bu yol, ören yerinin planını anlamak için iyi bir kılavuzdur. Alanın en dikkat çekici parçası, kaya yüzeyine işlenmiş uzun bir Grekçe yazıttır. Yazıt, kentin nasıl kurulduğunu anlatır. I. Antiochos'un Arsameia için gerçekleştirdiği inşa faaliyetlerinden de söz eder. Bölgede var olan mimari yapılar ve kabartmalar yazıtın konuları arasındadır. Kommagene Krallığı'nın kanunları ve krallık soyu da aynı metinde yer alır. Yani bu taş yüzey, bir krallığın kendini yazılı biçimde nasıl kayda geçirdiğini gösteren belgedir. Yazıtı okurken kaya yüzeyine ve satırların yerleşimine bakmak, Grekçe bilmeyen ziyaretçiye bile metnin ölçeği hakkında fikir verir. Yazıtın bulunduğu yerin üst tarafında Kral I. Antiochos ile Herakles'in tokalaşma steli bulunur. Sahneyi anlamak için figürlerin duruşuna ve kabartmanın kaya yüzeyindeki yerleşimine dikkatle bakın. Yazıtın alt tarafında ise yüksek bir eğimle basamaklarla aşağı inilen bir tünel başlar. Yaklaşık 158 metre uzunluğundaki bu kaya tünelinin ne amaçla yapıldığı belirlenememiştir. Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün sayfası, yazıtın batısında benzer bir kaya dehlizi daha bulunduğunu da belirtir. Tünel ve dehlizlerin ziyarete açık olup olmadığı resmi sayfalarda yazmadığı için gitmeden bilgi almak gerekir. Ören yerine ulaşım Adıyaman'dan Kahta ve Nemrut yönüne giden yol üzerindedir. Kültür Portalı'na göre ulaşım özel araçlarla ve turlarla sağlanır. Aynı yol Nemrut Dağı'na da çıktığı için ziyareti Nemrut Dağı gezisiyle birlikte planlamak mantıklıdır. Toplu taşıma seçeneği resmi kaynaklarda belirtilmediği için ulaşımı önceden araştırmak iyi olur. Ziyaret saatleri, giriş ücreti ve ören yerinin açık olup olmadığı resmi sayfada yer almaz. Bu nedenle gitmeden önce Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden güncel bilgiyi kontrol edin. Eğimli basamaklar ve kaya yüzeyleri nedeniyle kaymaz tabanlı ayakkabı giymeniz önerilir. Yazıtı okumak ve kabartmaları fotoğraflamak için yan ışığın düştüğü sabah ya da öğleden sonra saatleri uygundur. Alan açık havada olduğundan yanınıza su ve şapka almak akıllıca olur. Yazıtı, stelleri, tünel girişini ve tepedeki platformu görmek için en az bir buçuk saat ayırmanız önerilir. Karşı yamaçtaki eski Kahta Kalesi'ne bakarak kentin vadideki konumunu kavrayabilirsiniz. Kültür Portalı, alanı kültür turizmi kapsamında bir ören yeri olarak sınıflandırır. Kısacası Arsameia, Kommagene'yi yazıtları, kabartmaları ve kaya mimarisiyle tanımak isteyenler için sakin ve öğretici bir duraktır.
5

Nemrut Dağı

~2 sa burada

Rotanın son durağı Nemrut Dağı, Kahta ilçesindedir ve 1987 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Kültür Portalı'na göre yaklaşık 200 yıl bölgede hüküm süren Kommagene Krallığı'nın en ünlü kralı I. Antiochos'tur. Ören yeri, kralın anıt mezarı olan tümülüs ile onu üç yandan çevreleyen teraslardan oluşur. Tümülüs küçük kırma kaya parçaları ve çakıl taşları yığılarak oluşturulmuştur ve bugün yaklaşık 50 metre yüksekliğinde, 150 metre çapındadır. Yazıtlarda kralın mezarının burada olduğu belirtilse de bugüne kadar mezar odası keşfedilememiştir. Dağa ulaşımda Karadut köyüne kadar yol asfalttır, ondan sonraki bölüm kilitli parke taşı kaplıdır. Yola çıkmadan önce ziyaret koşullarını muze.gov.tr ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden kontrol edin. Kış aylarında hava koşulları açık kapalı durumunu değiştirebildiği için ziyaret öncesinde müzeden bilgi almak gerekir. Anıtsal heykeller tümülüsün doğu, batı ve kuzey teraslarına yayılmıştır. Üç terastan bütünlüğünü en iyi koruyan doğu terastır. Doğu ve batı terasların heykelleri ufak detaylar dışında birebir aynıdır. Heykeller Greko-Pers üslubunda, kireçtaşı bloklardan yapılmıştır. Yükseklikleri yaklaşık 8-10 metredir, taştan gövdelerin bir bölümü yıkılmış ve başlar önlerine sıralanmıştır. Heykel dizisinin iki ucunda birer aslan ve kartal heykeli yer alır. Başların sıralandığı düzeni önce uzaktan, sonra yakından izleyin. Heykeller ufka bakacak biçimde konumlandırılmıştır, bu yüzden manzara ve heykeller birlikte bir bütündür. Doğu terasında Kommagene kraliyet ailesi bireylerinin kabartma stelleri ve oturur biçimde bir aslan heykeli bulunur. Batı terasında ise Antiochos'un heykeli ve tokalaşma kabartmaları yer alır. Batı terasındaki ay ve yıldız kabartmalı aslanlı horoskop figürü tahrip olduğu için korumaya alınmıştır. Heykellerin tahtlarını oluşturan kaidelerin arka yüzlerinde 237 satırlık bir kitabe bulunduğunu resmi sayfa belirtir, siz yalnızca taşın üzerindeki yazı düzenine bakın. Kuzey terası, batı ve doğu terasları birbirine bağlayan 180 metre uzunluğunda bir tören yoludur. Bu teraste çoğu kırılmış taş steller ve kaideler bulunur. Kuzey terası güneşin doğuşu ve batışının dünyada en iyi izlendiği yerlerden biri olarak anılır. Gün doğumu ya da batımı için gelecekseniz güneş saatini önceden öğrenin. Yükseklikte hava serin ve rüzgarlı olabilir, katmanlı giyinin. Teraslar arasında yürürken taşlı zeminde dikkatli olun ve korumaya alınmış parçalara dokunmayın. Rota boyunca gördüğünüz tümülüs, tokalaşma steli, yazıt ve teras düzenini burada büyük ölçekte bir arada görmek günü anlamlı kılar. Dönüşte Kahta ve Adıyaman yönüne inerken yolu aydınlıkta bitirecek şekilde zamanınızı planlayın.

Kaynak: Kültür Portalı, Nemrut Ören Yeri.

İki bin metrenin üzerinde, bir kral mezarının çevresine dizilmiş dev taş başlar. Heykeller yüzyıllar içinde gövdelerinden ayrılmış ve bugün doğu ile batı teraslarında yere dizili duruyor.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Rota Haritası

Rota Bilgisi
ŞehirAdıyaman Merkez, Adıyaman
TürKültürel
Durak5
Tarih6 Kasım 2026
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeRotayı Başlat