Ana içeriğe atla
Radar Türkiye
Etkinlikleri uygulamada keşfet
Aç
Mardin'de Kent Müzesinden Medreseye
Kültürel4 Durak

Mardin'de Kent Müzesinden Medreseye

Henüz puan yok

Beğenmek ve puan vermek için giriş yap

Mardin'i gezmenin akılcı yolu, kenti önce anlatan, sonra gösteren bir sırayı izlemektir. Bu rota eski şehrin doğu ucunda bir müzeyle başlar, yukarı kottaki bir medreseye tırmanır, 1. Cadde boyunca çarşı dokusunda yürür ve kentin kazı buluntularını toplayan ikinci bir müzede biter. Dört durağın hepsi Artuklu ilçesindeki eski şehrin içindedir ve hiçbiri için araca gerek yoktur; buna karşılık sokaklar merdivenli ve eğimlidir, rahat ayakkabı şarttır.

İlk durak Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi. II. Abdülhamid döneminde süvari kışlası olarak yapılan bu yapı, kentin zanaatlarını, gündelik yaşamını ve belleğini tek çatı altında toplar. Müzeyi ilk sıraya koymamızın nedeni açıktır; kuyumculuk, bakırcılık, taş oymacılığı gibi zanaatları orada gördükten sonra sokaklardaki kapı ve pencere işçiliğini çok daha iyi okursunuz. Alt kattaki sanat galerisi de rotanın sakin bir giriş molasıdır.

İkinci durak, 1385 tarihli Zinciriye ya da Sultan İsa Medresesi. Son Artuklu sultanı Melik Necmeddin İsa'nın yaptırdığı yapı, dilimli kubbeleri ve yüksek taç kapısıyla uzaktan seçilir. Burada amaç ibadet mekanı gezmek değil; yıldız tonozu, mukarnaslı kubbeyi, iki avluyu ve üst kattaki küçük oda dizisini bir Artuklu yapısı olarak okumaktır.

Üçüncü durak Mardin Eski Şehir. Kent 1979'da kentsel sit ilan edilmiş, 2000'de UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne alınmıştır. Bu durakta 1. Cadde ve çevresindeki çarşı sokaklarında yürür, minarelere, taç kapılara ve ova yönüne açılan teraslara bakarsınız. Yürüyüşün bu bölümü rotanın en serbest kısmıdır; acele etmeden dolaşın.

Son durak Mardin Müzesi. 1895'te patrikhane binası olarak yaptırılan yapı bugün teraslı, üç katlı ve güneye, ovaya bakan bir Mardin evi gibi çalışır. Bölgedeki kazılardan çıkan eserler, Roma ve Akkoyunlu dönemi mozaikleri ve Sürekli Definesi burada sergilenir. Rotayı kentin zanaatından başlatıp arkeolojisiyle bitirmek, Mardin'in hem günlük hem derin geçmişini aynı yarım güne sığdırır.

Müzelerin ziyaret saatleri ve ücretleri değişebilir; güncel bilgi için muze.gov.tr ya da Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfasına bakın. Her iki müze de pazartesi günleri kapalıdır, rotayı ona göre planlayın. Yaz aylarında öğleden sonra sıcağı bastırdığı için medrese ve çarşı bölümünü sabaha almak iyi olur.

Süre: yarım gün. En iyi zaman: Sabahın erken saatlerinde başlayın; merdivenli sokaklar günün ilerleyen saatlerinde daha yorucu olur.. Ulaşım: Rota boyunca yürünür, araç gerekmez. Kent Müzesi eski şehrin doğu ucunda, 1. Cadde üzerindedir; eski şehre kendi aracıyla ya da şehir içi ulaşımla gelip yürüyüşe oradan başlayın.

Kaynaklar

Artuklu, Mardin
Kültürel
4 Durak
Mekanlarda ~4 sa 30 dk
Yürüyüş ~1 km · 17 dk
Toplam ~4 sa 47 dk
6 Kasım 2026

Rota Durakları

1
Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi

Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi

~1 sa burada
Eski Hükümet Konağı Yanı, Artuklu-Mardin

Rotaya eski şehrin doğu ucundaki bu müzeyle başlıyoruz, çünkü Mardin'i taşıyla ve sokağıyla görmeden önce zanaatıyla tanımak yürüyüşü anlamlı kılar. Müzeye 1. Cadde üzerinden gelinir. Kültür Portalı tarifine göre yapı, Şehidiye Medresesi'nden doğuya doğru 200 metre ilerde, Eski Hükümet Konağı'nın yanındadır. Kapıdan girmeden önce cephede birkaç dakika durun. Yapı II. Abdülhamid döneminde, 19. yüzyılın sonlarına doğru süvari kışlası olarak inşa edildi. Kaynaklarda mimar için farklı adlar geçer; il müdürlüğü Sarkis Elyas Lole'yi, Kültür Portalı ise Lole ya da Cebrail Hekimyan adlarını anar. Kitabe günümüze ulaşmadığı için kesin yapım tarihi tartışmalıdır. Bu yüzden binayı tarihinden çok kullanım hikayesiyle okumak daha güvenlidir. Kışla olarak kullanıldıktan sonra yapı uzun süre askerlik şubesi ve vergi dairesi olarak hizmet verdi ve bu kullanım 2003 yılına kadar sürdü. Sabancı Vakfı restorasyona 2007'de başladı ve müze 2000'lerin sonunda ziyarete açıldı. Cephede dikkatinizi en çok kuzey cephenin ortasındaki giriş kapısı çekecek. Yapıdaki tek süsleme unsuru olan bu kapı, basık kemerli açıklığı ve derin olmayan dikdörtgen nişiyle sade duvarların içinde öne çıkar. Kapıyı çevreleyen kalın bordürde ve kapının üstünde oyma kabartma süslemeler vardır; ayrıntıları görmek için cepheye yandan bakın. İçeride zemin kat kışlanın ahır kısmıydı, üst katta ise idare ve yatakhane bölümü bulunuyordu. Bugün alt katta Dilek Sabancı Sanat Galerisi, üst katta müze sergisi yer alır. Önce üst kata çıkıp zanaat sergileriyle başlayın. Kuyumculuk, bakırcılık, dokumacılık, sabunculuk ve taş oymacılığı ürünleri burada bir arada görülür. Sergi görsel ve işitsel malzemeyle zenginleştirilmiştir; ekranları ve canlandırmaları atlamadan izleyin. Kentte yaşamış farklı topluluklara ait mezar taşları ve yerel kıyafetler de bu katta sergilenir. Mardin hakkında bugüne kadar yayımlanmış kitaplardan örnekler de aynı alanda bulunur; ilgilenenler için iyi bir okuma listesi sunar. Zamanı şöyle bölmek işe yarar: yaklaşık 35 dakika üst kat, 10 dakika alt kattaki galeri, kalanını da cepheye ve kapıya ayırın. Galerideki fotoğraf, resim, ebru ve güncel sanat sergileri zamanla değişir; güncel program için muze.gov.tr ya da il kültür turizm müdürlüğü sayfasına bakın. Müze pazartesi günleri kapalıdır; saat ve ücret için de aynı kaynaklara başvurun. Çıkışta 1. Cadde'de batıya dönün; bir sonraki durak olan Zinciriye Medresesi yukarı kottadır. Yol merdivenli ve eğimlidir, bu yüzden yanınıza su almak iyi olur.

Kaynak: Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Kültür Portalı.

Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi, eski şehrin doğu ucunda, Savurkapı Mahallesi'ndeki eski Cumhuriyet Meydanı'nda yer alır. Kültür Portalı'nın tarifine göre 1. Cadde üzerinde Şehidiye Medresesi'nden doğuya doğru 200 metre yürüdüğünüzde Eski Hükümet Konağı'nın yanına gelirsiniz. Müze, kentin zanaatlarını, yaşam alanlarını ve kent tarihini anlatan bir kent müzesidir. Aynı binanın alt katında Dilek Sabancı Sanat Galerisi de ziyaretçiyi karşılar. Yapı, II. Abdülhamid döneminde, 19. yüzyılın sonlarında süvari kışlası olarak inşa edildi. Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, kışlayı Diyarbakır Valisi Hacı Hasan Paşa'nın 1889'da yaptırdığını yazar. Kültür Portalı ise kitabe günümüze ulaşmadığı için tam yapım tarihinin bilinmediğini belirtir. Mimar için de kaynaklar ayrışır; birinde Sarkis Elyas Lole, ötekinde Cebrail Hekimyan adı geçer. Bu yüzden binayı 19. yüzyıl sonunda yapılmış bir kışla diye anmak en güvenli ifadedir. Kültür Portalı yapıyı Hamidiye alaylarının süvari kışlası olarak tanımlar. Kışla olarak kullanıldıktan sonra bina askerlik şubesi ve vergi dairesi olarak hizmet verdi; kaynaklar bu kullanımın 2003 yılına kadar sürdüğünü yazar. İl müdürlüğü, bu arada jandarma karakolu olarak da kullanıldığını ekler. Restorasyon 2007'de Sabancı Vakfı tarafından başlatıldı. Müzenin açılış yılı kaynaklarda farklı verildiği için, yapının 2000'li yıllarda müzeye dönüştürüldüğünü söylemek yeterlidir. Bina iki katlıdır ve katların eski işlevi bugünkü kullanımıyla örtüşür. Zemin kat kışlanın ahır bölümüydü; şimdi galeri olarak kullanılır. Üst katta ise idare ve yatakhane amaçlı bölümler bulunuyordu; sergi bugün bu katta açılır. Yapıdaki tek süsleme unsuru giriş kapısıdır. Kapı kuzey cephenin ortasında, basık kemerli bir açıklık olarak durur. Açıklık, derin olmayan dikdörtgen bir nişin içine yerleştirilmiştir. Kapıyı çevreleyen kalın bordürde ve kapının üst kısmında oyma kabartma tekniğiyle yapılmış süslemeler görülür. Sade bir kışla cephesinde süsün tek noktada toplanması, kapıyı fotoğraf için en belirgin odak yapar. Üst kattaki sergi, Mardin'in kimliğini ve belleğini oluşturan zanaatlara ağırlık verir. İl müdürlüğü, kuyumculuk, bakırcılık, dokumacılık, sabunculuk ve taş oymacılığı ürünlerinin burada sergilendiğini yazar. Evlerde ve köylerde kullanılan eşyalar ile yerel kıyafetler de aynı katta teşhir edilir. Objelerin ve canlandırmaların yanında fotoğraflar ve bilgilendirici panolar anlatıyı tamamlar. Sergi alanı görsel ve işitsel malzemelerle zenginleştirilmiştir. Kültür Portalı, Mardin hakkında bugüne kadar yayımlanmış kitaplardan örneklerin de bu alanda bulunabildiğini belirtir. İl müdürlüğü müzenin amacını kentin oluşumunu ve yaşam kültürünü sergilemek ve tanıtmak diye özetler. Müze, Mardin'e gelenler için ilk durak olarak tanımlandığından gezinin başında uğramak mantıklıdır. Alt kattaki galeride fotoğraf, resim, ebru ve güncel sanat sergileri açılır. Galerinin programı zamanla değişir; hangi sergilerin açık olduğunu önceden öğrenmek iyi olur. Müze pazartesi günleri kapalıdır. Güncel ziyaret saatleri ve giriş ücreti için muze.gov.tr ya da il kültür ve turizm müdürlüğü sayfasına bakın. Müzenin yanındaki Eski Hükümet Konağı'nı Kültür Portalı Mimarlık Fakültesi olarak anar. Eski şehrin sokakları eğimli ve merdivenlidir, bu nedenle yürüyüş süresini cömert tutun. Müzeden sonra eski şehrin çarşı sokaklarına geçip batıya doğru yürümek doğal bir sıradır.
2
Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi

Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi

~45 dk burada

Bu durak yürüyüşün en yüksek noktasıdır. Kültür Portalı tarifine göre medrese, 1. Caddeden Kuyumcular Çarşısı'na varmadan yukarıya çıkan merdivenli yol üzerindedir. Merdivenler dik ve sık olduğu için ağır adımlarla çıkın ve dönemeçlerde nefes almak için durun. Medrese, il müdürlüğü kaydına göre Medrese Mahallesi'nin kuzeyinde yer alır. Yapıyı 1385 yılında, Mardin'de hüküm süren son Artuklu sultanı Melik Necmeddin İsa yaptırdı. Halk arasında Zinciriye Medresesi ve Sultan İsa Medresesi adlarıyla anılır; Aksaray'daki aynı adlı yapıyla karıştırmayın. Doğu ve batı uçlarındaki dilimli kubbeler, kaynakların dediği gibi çok uzaklardan bile dikkat çeker. Doğuya rastlayan yüksek anıtsal portalın önünde durup girişteki taş işlemelere bakın. Taç kapıdaki ayrıntıları fotoğraflamak için yakın plan, kubbeleri çekmek için ise biraz geri çekilmek gerekir. Portalden girince yıldız tonozla örtülü bir bölüme çıkılır. Bu bölümün batısında, avluya açılan bir koridor uzanır. Koridorun güneyindeki mekanın ortasında mukarnaslı tromplu bir kubbe vardır. Mihrabın çevresi kakma motiflerle işlenmiştir, minber ise kesme taştandır; bunlara yalnızca taş ve süsleme işçiliği olarak bakın. Yapı dikdörtgen ve geniş bir alana yayılır, iki kat üzerindedir ve iki avlusu vardır. Avluların dışında kalan mekanlar iyice yayılmıştır, bu yüzden planı anlamak için avluda durup katları sayın. Üst kat daha çok küçük odalardan oluşur; bunlar bir zamanlar medresede okuyanların odacıklarıdır. Odaların sırasına bakınca bir eğitim yapısının gündelik düzenini zihninizde canlandırabilirsiniz. İl müdürlüğü kaydı, medresenin rasathane olarak da kullanılması nedeniyle yüksekte kurulduğunu söyler; bu bilgi tek kaynaklıdır, kaynaklara göre diye okuyun. Timur ve ordusuyla savaşan Melik İsa'nın bir süre bu medresede hapsedildiği Kültür Portalı ile il müdürlüğü kaydında yazar, ancak başka bir il müdürlüğü sayfası farklı bir yer verir, bu yüzden rivayet olarak bilin. Yapı geçmişte müze olarak da kullanıldı ve buradaki eserler 2000 yılında rotanın son durağı Mardin Müzesi'ne taşındı. Ziyaret saatleri ve giriş koşulları için Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfasına bakın. Çıkışta merdivenlerin bir dönemecinde arkanıza dönüp güneye bakın; kentin teraslarla ova yönüne alçaldığını göreceksiniz. İnerken ayağınızı sağlam basın, taş basamaklar sabah nemli olabilir. Ardından 1. Cadde'ye inip eski şehrin çarşı sokaklarına geçin.

Kaynak: Kültür Portalı ve Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

Zinciriye Medresesi, halk arasında Sultan İsa Medresesi diye de anılır ve Mardin eski şehrinin yukarı kotunda yer alır. Kültür Portalı'na göre medrese, Mardin'de hüküm süren son Artuklu sultanı Melik Necmeddin İsa tarafından 1385 yılında yaptırılmıştır. İl müdürlüğü yapıyı Medrese Mahallesi'nin kuzeyinde gösterir ve aynı yapım yılını verir. Doğu ve batı uçlarındaki dilimli kubbeler ile doğu tarafındaki yüksek anıtsal portal, yapıyı çok uzaklardan bile fark ettirir. Eski şehre yaklaşırken bu kubbeleri siluette aramak, yapının konumunu anlamanın en kolay yoludur. Dikdörtgen ve geniş bir alana yayılan yapı, iki kat üzerinde avlu, cami, türbe ve çeşitli ek mekanlardan oluşur. İl müdürlüğü, medresenin iki avlulu ve iki katlı olduğunu, avluların dışında kalan mekanların iyice yayıldığını belirtir. Girişteki taş işlemeler ve dilimli kubbeler yapının en çok anılan özellikleridir. Portalden girince yıldız tonozla örtülü bir bölüme çıkılır. Başınızı kaldırıp tonozun taş geometrisini izlemek için burada birkaç dakika ayırın. Bu bölümün batısında, cami mekanıyla birlikte avluya açılan bir koridor vardır. Koridorun güneyindeki mekanın ortasında mukarnaslı tromplu bir kubbe yükselir. Mihrabın çevresi kakma motiflerle işlenmiştir ve minber kesme taştandır. Bu ayrıntılar yapının mimari ve taş işçiliği yönünden okunmalıdır. Avlunun batısındaki eyvandan, türbe olduğu anlaşılan, kubbeyle örtülü bir mekana geçilir. Mekan, medrese yapısının ayrı bir bölümü olarak yalnızca mimari düzen içinde değerlendirilir. Üst kat daha çok küçük oda mekanlarından oluşur. Kültür Portalı bu odaların bir zamanlar medresede okuyanların odacıkları olduğunu yazar. Odaların sıralanışı, yapının bir eğitim kurumu olarak nasıl işlediğini anlamanın somut yoludur. İl müdürlüğüne göre medrese aynı zamanda rasathane olarak kullanıldığı için yüksekte kurulmuştur. Bu bilgi tek kaynakta geçtiğinden kaynaklara göre diye okunmalıdır. Yüksek konum, yapıya sokaktan bakıldığında anıtsal bir görünüm kazandırır. Medrese geçmişte müze olarak da kullanılmıştır. Mardin Müzesi 2000 yılında faaliyete başladığında Zinciriye Medresesi'ndeki eserler yeni binaya taşınmıştır. Bu nedenle Zinciriye ile Mardin Müzesi tarihsel olarak birbirine bağlı iki duraktır. Kültür Portalı'nın tarifine göre yapı, Birinci Cadde üzerinden Kuyumcular Çarşısı'na varmadan, merdivenlerle yukarı çıkan yol üzerindedir. Yoldaki sokaklar merdivenli ve eğimlidir; bu nedenle kaymaz tabanlı, rahat ayakkabı giyin. Yokuşu aceleye getirmeden, sokak aralarındaki taş cepheleri izleyerek çıkın. Portalin önünde durup taş işlemeleri yakından inceleyin. Taç kapının oyma ve geometrik süslemeleri yan ışıkta daha belirgin görünür. Ziyareti şu sırayla kurabilirsiniz: portal, yıldız tonozlu bölüm, koridor, avlu ve üst kat. Avluda durup iki kat boyunca yükselen cepheyi ve revaklı düzeni izleyin. Fotoğraf çekecekseniz portalin tamamını kadraja almak için sokakta biraz geri çekilin. Medresenin ziyaret düzeni ve açık olan bölümleri zamanla değişebilir. Güncel bilgiyi Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfasından ya da Kültür Portalı'ndan kontrol edin. Yapının çevresinde eski şehrin çarşı sokakları ve Birinci Cadde uzanır. Ziyaretin ardından caddeye inerek eski şehrin doğu ve batı yönündeki öteki yapılarına geçebilirsiniz.
3

Mardin Eski Şehir

~1 sa 30 dk burada

Bu durakta belirli bir kapıdan girmezsiniz; eski şehrin kendisi duraktır ve 90 dakikanızı 1. Cadde ile çevre sokaklara ayırırsınız. Kent 1979 yılında kentsel sit alanı ilan edilerek koruma altına alındı. 2000 yılında da Mardin Kültürel Peyzaj Alanı adıyla UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne girdi. Şehir, Mezopotamya ovasına bakan bir yamaca kurulmuştur ve bu konum yürüyüşün her aşamasında hissedilir. Zinciriye'den indikten sonra 1. Cadde'de batıya yönelin. Cadde boyunca sağınızdaki ve solunuzdaki sokaklardan ova yönüne açılan aralıklara bakın; evlerin teraslar halinde alçaldığını buradan görürsünüz. Kent Müzesi'nden yaklaşık 200 metre batıda Şehidiye Medresesi vardır. İl müdürlüğü kaydına göre bu yapı 13. yüzyılın ilk yarısında kurulmuş olmalıdır ve bugünkü minare 1916'da eklenmiştir. Yapıya mimari bir merakla bakın: kesme taşın birleşimlerine, sivri kemerlere ve kapı çerçevelerine dikkat edin. Çarşı içinde, Ulu Cami ile Şehidiye Medresesi arasında Reyhaniye Camii bulunur. Yapı 1540 tarihli vakıf kayıtlarında geçer; kare kaideli, sekizgen gövdeli minaresinin şerefeden sonrası silindirik biçimde sivri külahla biter. Minare silüetleri sokaktan sokağa farklı açılardan görünür, bu yüzden dönemeçlerde başınızı kaldırın. Ulu Cami'nin minaresi Artuklu hükümdarı Kudbeddin İlgazi zamanında 1176'da yapılmıştır; altı paye üzerine oturan kubbe yapıya hakimdir. Latifiye yapısının taç kapısı için il müdürlüğü, Mardin'deki kapıların en iyi korunmuşu diye yazar; taç kapı yazıtından 1371 tarihi anlaşılır. Bu yapıların içine girerken yalnızca mimari ilgiyle dolaşın ve ziyaret kurallarına uyun. Sokaklarda kapı ve pencere çerçevelerindeki oyma süslemelere bakmak, Kent Müzesi'nde gördüğünüz taş oymacılığı sergisini sokağa taşımanın en kolay yoludur. Dar sokaklarda sabah ışığı duvarlara yandan vurur ve taşın dokusu en iyi o saatte görünür. Dar geçitlerde kalabalık bir yürüyüş yapmamak için sokak aralarında durup fotoğraf çekerken yol açık bırakın. Merdivenli ve eğimli sokaklarda ayağınızın altı kaygan olabilir; kaymaz tabanlı ayakkabı giyin. Gün ortasında hava sıcaksa yürüyüşü gölgeli sokaklara kaydırın ve su içmek için ara verin. Eski şehrin güneybatısında Eminüddin Külliyesi, yakında Kasımiye Medresesi gibi yapılar vardır; bunlar bu yarım günün dışında kalır, başka bir güne bırakın. Son 15 dakikayı bir terasa ya da bir manzara noktasına ayırıp ovaya bakın; Mardin'in neden bu yamaca kurulduğunu bu bakış en iyi anlatır. Sonra çarşıdan geçip batıya doğru, müzeye yönelin.

Kaynak: Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve DergiPark.

Mezopotamya ovasına bakan yamaca basamak basamak kurulmuş taş şehir. Sokaklar birbirinin damından geçiyor, evlerin cepheleri kalker oymalarla bezeli. Şehrin tamamı koruma altında.
4
Mardin Müzesi

Mardin Müzesi

~1 sa 15 dk burada

Son durak, kentin arkeolojisini ve Mardin evi mimarisini birlikte anlatan Mardin Müzesi'dir. Müze, il müdürlüğü kaydına göre, 1895 yılında Antakya Patriği Ignatios Behnam Banni tarafından Süryani Katolik Patrikhanesi olarak yaptırılmış binada çalışır. Kültür Bakanlığı binayı Süryani Katolik Vakfı'ndan satın alıp kamulaştırdı ve Zinciriye Medresesi'ndeki eserlerin taşınmasıyla 2000 yılında müze olarak hizmete açtı. Binayı mimari bir bütün olarak okuyun: arazi eğimi ve parsel derinliği nedeniyle tasarım teraslamalar halinde üç katlıdır. Güneye, yani ovaya bakan U planlı formu geleneksel Mardin evinin karakteristik özelliklerini taşır. Girişte ya da avluda ovaya doğru bakıp bu yönelimi görün. Giriş katında Arkeopark Müze Eğitim Salonu bulunur; ziyaretçiler orada sikke basma, kök boya baskı, ebru ve seramik yapımı gibi atölye çalışmalarına katılabilir. Atölyelerin programı değişebilir, güncel bilgi için müze müdürlüğüne ya da il kültür turizm müdürlüğü sayfasına bakın. Binanın güneyindeki avluda Arkeopark ile 500 kişilik bir amfi tiyatro yer alır ve burada çocuklar için müze eğitimleri ile halka dönük etkinlikler düzenlenir. Birinci kata çıkın; burada bölgedeki arkeolojik kazılardan çıkan eserlerin sergilendiği salon vardır. Salonda Roma ve Akkoyunlu dönemlerine ait mozaikler ve taş eserlerin bulunduğu açık teşhir alanı birlikte gezilir. Mozaiklerde renk ve motif düzenine yakından bakın, çünkü ayrıntı uzaktan kaybolur. İkinci katta dört kapalı galeri vardır ve bunlar beslenme, ticaret, üretim, sikke, güç, savaş ve sosyal yaşam gibi temalara ayrılmıştır. Ticaret temalı salonda en dikkat çeken teşhirlerden biri Sürekli Definesi'dir. Bu defineye Kızıltepe'deki Sürekli Köyü'nde yapılan kurtarma kazısında ulaşılmıştır. Definede 9 ile 14. yüzyıllar arasına tarihlenen altın ve gümüş eserler vardır. Bunlar Abbasi, İlhanlı, Eyyubi, Bizans, Zengi ve Artuklu gibi birçok medeniyete aittir. Sikkelerin farklı hanedanlara ait olmasına bakarak ticaret yollarının Mardin'den nasıl geçtiğini düşünebilirsiniz. Müzenin kuzeybatısındaki idari bina 19. yüzyıl Mardin evi özelliklerini taşıyan tescilli bir yapıdır ve 2012'de restorasyonla hizmete girmiştir. Bu bina iki katlı, avlulu ve L planlıdır, müze binasına asma bir köprüyle bağlanır. İdari bölüm ziyaretçilere açık olmayabilir; yalnızca dıştan mimarisine bakın. Müze pazartesi günleri kapalıdır; yaz ve kış saatleri ile giriş ücretleri değişebileceği için muze.gov.tr sayfasından güncelini kontrol edin. Çıkışta avluda oturup yürüyüşün üç saatlik özetini kafanızda toparlayın: zanaat, medrese, çarşı ve kazı buluntuları.

Kaynak: Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

Mardin Müzesi, eski şehrin Cumhuriyet Meydanı çevresinde, güneye ovaya bakan teraslı bir yapıda hizmet verir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre müze iki ayrı binadadır: biri idari birimlerin, diğeri eserlerin bulunduğu yapıdır. Eserlerin sergilendiği bina 1895 yılında Antakya Patriği İgnatios Behnam Banni tarafından Süryani Katolik Patrikhanesi olarak yaptırılmıştır. Bina daha sonra Kültür Bakanlığınca Süryani Katolik Vakfı'ndan satın alınarak kamulaştırılmıştır. Zinciriye Medresesi'ndeki eserlerin taşınmasıyla 2000 yılında Mardin Müzesi olarak faaliyete başlamıştır. Arazinin eğimi ve parselin derinliği nedeniyle yapı, teraslamalar biçiminde üç katlı olarak tasarlanmıştır. Güneye, yani ovaya bakan U planlı ve üç katlı biçimi geleneksel Mardin evi mimarisinin karakteristik özelliklerini taşır. Binayı gezmeye dışarıdan başlamak, bu terasların nasıl kademelendiğini görmek için iyi bir yoldur. Merdivenlerden ve pencerelerden yapının cephesine bakarken Mardin evinin avlulu düzenini fark edeceksiniz. Giriş katında çağdaş müzecilik anlayışıyla kurulmuş Arkeopark Müze Eğitim Salonu bulunur. Resmi sayfaya göre burada sikke basma, kök boya baskı, ebru ve seramik yapımı gibi atölye çalışmaları yapılabilir. Binanın güneyindeki avluda Arkeopark ile 500 kişilik bir amfi tiyatro yer alır. Çocuklar için müze eğitimleri ve halka yönelik çeşitli etkinlikler bu alanda düzenlenir. Atölye ve etkinlik programı değişebileceğinden, ziyaretten önce müze müdürlüğüne danışmak yararlı olur. Birinci katta, bölgede yürütülen arkeolojik kazılardan çıkan eserlerin sergilendiği salon bulunur. Aynı katta Roma ve Akkoyunlu dönemlerine ait mozaikler ile taş eserlerin yer aldığı açık teşhir alanı vardır. Mozaikleri ve taş eserleri tek tek dolaşırken, desenlerin ve yüzeylerin işçiliğine yakından bakın. Eser depoları, sinema ve seminer salonu da bu katta konumlandırılmıştır. Kazı buluntularının bölgenin yerleşim tarihine ışık tutması, bu katı müzenin çekirdeği yapar. İkinci katta beslenme, ticaret, üretim, sikke, savaş ve sosyal yaşam gibi temalara ayrılmış dört kapalı galeri bulunur. Ticaret temasının işlendiği salonda öne çıkan teşhirlerden biri Sürekli Definesi'dir. Define, Kızıltepe'ye bağlı Sürekli Köyü'ndeki kurtarma kazısında ele geçmiştir. İl müdürlüğüne göre definede 9. ile 14. yüzyıllar arasına tarihlenen altın ve gümüş eserler vardır. Eserler Abbasiler, İlhanlılar, Eyyubiler, Bizanslılar, Zengiler ve Artuklular gibi birçok medeniyete aittir. Tek bir hazinede bu kadar farklı yönetimin izini görmek, bölgenin ticaret bağlantılarını düşündürür. Galerilerde temaları sırayla izlemek, bölgenin gündelik yaşamını üretimden ticarete kadar bir bütün olarak görmenizi sağlar. Müzenin kuzeybatısında, 19. yüzyıl geleneksel Mardin evi mimarisine sahip tescilli bir idari bina bulunur. Yapı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Mardin Valiliği tarafından restore edilerek 2012 yılında faaliyete girmiştir. İki katlı, avlulu ve L planlıdır. Asma bir köprüyle müze binasına bağlanır. Bu binada ihtisas kütüphanesi, sanat galerisi, konferans salonu, arşiv ve uzman odaları yer alır. İdari bina öncelikle çalışma alanı olduğundan, ziyaret için açık bölümleri müze müdürlüğünden öğrenin. İl müdürlüğü sayfasına göre müze Pazartesi günleri kapalıdır. Güncel saat ve ücret için muze.gov.tr ya da il kültür turizm müdürlüğü sayfasına bakın. Müze Kart geçerliliği gibi ayrıntıları da aynı sayfalardan kontrol edin. Üç katı sakin bir tempoda dolaşabilmek için zamanınızı geniş tutun. Ziyareti giriş katından başlayıp yukarıya, birinci ve ikinci kata doğru sürdürmek mantıklı bir akış sağlar. Merdivenli ve kademeli bir yapı olduğu için erişim ihtiyacı olanlar önceden müze müdürlüğüne danışmalıdır. Gezinin sonunda güney avlusuna çıkıp ovaya bakmak, teraslı planı anlamanızı tamamlar. Müze, Cumhuriyet Meydanı çevresindeki eski şehir caddesine yakın olduğundan, rotanın son durağı olarak kolayca seçilebilir. Dışarı çıkınca çevredeki taş cepheli evlerin pencere ve kapı düzenine bir kez daha bakın.

Yorumlar

0/1000

Yükleniyor...

Rota Haritası

Rota Bilgisi
ŞehirArtuklu, Mardin
TürKültürel
Durak4
Tarih6 Kasım 2026
Radar TürkiyeYazarRadar TürkiyeRotayı Başlat