Bizans İstanbulundan Kalanlar
Beğenmek ve puan vermek için giriş yap
Şehrin bin yıllık Bizans katmanı bugün cami, müze ve sarnıç olarak ayakta. Bu rota o katmanı kronolojik değil coğrafi sırayla geziyor; Sultanahmet'te başlayıp surlara doğru batıya ilerliyor. Altı durak, çoğu yürüme mesafesinde değil, aralarda araç gerekiyor.
Süre: tam gün. En iyi zaman: Nisan-haziran ve eylül-ekim; yaz öğlenleri Sultanahmet çok kalabalık. Ulaşım: T1 tramvayı Sultanahmet-Eminönü hattını görür; Zeyrek ve Kariye için taksi ya da otobüs gerekir
Rota Durakları
Tarihin Görkemli Mirası Ayasofya’nın Büyüleyici Atmosferi
Güne burada başlayın; sabahın ilk saatleri hem ışık hem kalabalık açısından en iyisi. İçeri girince doğrudan yukarı bakın, kubbenin oturduğu pandantifleri ve kırk pencereden gelen ışığı görün. Zeminde imparatorluk töreninin yapıldığı omphalion, yan duvarlarda ise devşirme sütunların birbirini tutmayan başlıkları var. Üst galeriye çıkış ziyarete kapalı olabiliyor, girişte sorun. Cami olarak kullanıldığı için namaz vakitlerinde ziyaret duruyor ve ayakkabı çıkarılıyor; kadınlar için başörtüsü gerekiyor.
Ayasofya, İstanbul’un kalbinde yükselen, hem Bizans hem de Osmanlı dönemine tanıklık etmiş eşsiz bir başyapıttır. 537 yılında Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından kilise olarak inşa edilen bu ihtişamlı yapı, mimarisi ve sanatıyla yüzyıllar boyunca hayranlık uyandırmıştır. 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesiyle camiye dönüştürülen Ayasofya, Osmanlı padişahlarının özel ilgisiyle yıllar içinde çeşitli eklemelerle zenginleştirilmiştir. Devasa kubbesi, ince işçilikle süslenmiş mozaikleri, dev mermer sütunları ve mistik atmosferiyle büyüleyici bir mekân olan Ayasofya, tarih boyunca farklı inançlara ev sahipliği yapmış, kültürlerin ve medeniyetlerin buluşma noktası olmuştur. Günümüzde cami olarak ibadete açık olan ancak aynı zamanda bir sanat ve tarih şaheseri olarak ziyaretçilerini ağırlayan bu görkemli yapı, İstanbul'un en önemli simgelerinden biri olmaya devam ediyor. Ayasofya’yı keşfederken geçmişin izlerini hissetmek, taş duvarlar arasında yankılanan tarihî anıları hayal etmek ve insanlığın ortak mirasına tanıklık etmek mümkün.
Aya İrini
Topkapı'nın birinci avlusunda, sarayın giriş kapısından sonra solda kalıyor. Şehrin ayakta kalan en eski kilise yapısı ve içi bilerek boş bırakılmış; süsleme yerine strüktür görüyorsunuz. Apsiste, ikonoklazm döneminden kalma sade haç mozaiği duruyor. Akustiği çok iyi olduğu için konser mekanı olarak kullanılıyor, o yüzden bazı günler prova nedeniyle kapalı olabiliyor. Topkapı biletinden ayrı bilet istiyor; yalnız burayı görecekseniz saray kuyruğuna girmenize gerek yok.
Gizemli Atmosferi ve Tarihi Derinliğiyle Yerebatan Sarnıcı’nın Büyüleyici Dünyası
Ayasofya'nın karşısındaki girişten aşağı inilir; yazın bile içerisi serin ve nemlidir, fotoğraf için yüksek ISO gerekir. Üç yüz altmış altı sütunun çoğu başka yapılardan devşirme, yani hiçbiri diğerinin aynısı değil. Kuzeybatı köşedeki iki Medusa başı, biri yan biri ters yerleştirilmiş; neden öyle konduğu bilinmiyor, sütun yüksekliğini denklemek için olduğu en makul açıklama. Yürüyüş platformu tek yön ilerliyor, dönüp geri gitmek zor; acele etmeden ilerleyin.
Yerebatan Sarnıcı, İstanbul’un en etkileyici tarihi yapılarından biri olup, Bizans döneminden günümüze kadar ulaşan eşsiz bir su sarnıcıdır. 6. yüzyılda Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılan bu görkemli yapı, şehrin su ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilmiş ve zaman içinde mistik atmosferiyle adeta bir efsaneye dönüşmüştür. Devasa taş sütunları, loş ışıklar altındaki yansımaları ve yeraltındaki gizemli havasıyla büyüleyici bir deneyim sunan sarnıç, tarih boyunca farklı medeniyetlere hizmet etmiştir. Özellikle ters duran Medusa başlı sütunları, mitolojik efsaneleri ve gizemiyle ziyaretçilerin ilgisini çeken en önemli unsurlar arasındadır.
Bugün müze olarak ziyaretçilere açık olan Yerebatan Sarnıcı, İstanbul’un kalbinde saklı bir hazine gibi keşfedilmeyi bekliyor. Sarnıcın içine adım attığınızda, mistik ve huzur veren bir sessizliğin içinde tarihin derinliklerine yolculuk yapabilir, taş sütunlar arasında yankılanan su damlalarının eşsiz melodisini duyabilirsiniz. Yerebatan Sarnıcı, İstanbul’un tarihi ve kültürel mirasının en etkileyici örneklerinden biri olarak, ziyaretçilerine unutulmaz bir atmosfer sunmaya devam ediyor.
Büyük Saray Mozaikleri Müzesi
Arasta Çarşısı'nın içinden giriliyor, tabelası küçük olduğu için kolayca kaçırılıyor. Burada gördüğünüz zemin, Bizans Büyük Sarayı'nın avlusunu kaplayan mozaiğin yerinde kalmış parçası; yani müzeye taşınmış değil, bulunduğu yerde korunuyor. Sahneler dini değil gündelik ve kırsal: keçi sağan çoban, kartalla mücadele eden yılan, çocuk oyunları. Yüzlerdeki ifadeye ve hayvanların hareketine yakından bakın, taş parçalarının yönü hareketi veriyor.
Zeyrek Camii (Pantokrator)
Sultanahmet'ten araçla çıkıp Fatih yönüne geçin. Aslında yan yana üç yapının birleşmesiyle oluşmuş bir külliye; dışarıdan bakınca bu birleşme yerlerini tuğla dokusundan okuyabilirsiniz. Uzun yıllar restorasyonda kaldı, iç mekanın açık olup olmadığı değişebiliyor, o yüzden buraya kesin bir plan yapmadan gidin. Çevresindeki ahşap evler ve yokuşlu sokaklar yapının kendisi kadar ilgi çekici; Haliç'e bakan taraftaki teras kahvelerinden manzara iyi.
Kariye Camii (Chora)
Rotanın en yoğun görsel durağı ve sona bırakılmasının sebebi bu; yorulmadan gelin. Ana mekandan çok yan koridorlardaki mozaik ve freskler önemli. Giriş holünde Meryem'in ve İsa'nın hayatından sahneler sırayla ilerliyor, yani bir anlatı takip ediyorsunuz. Yan şapeldeki diriliş sahnesi, figürlerin hareketi ve kompozisyonun dinamizmiyle Bizans resminin geç dönem zirvesi sayılıyor. Boyun ağrımaması için yanınızda küçük bir ayna getirmek eski bir gezgin numarasıdır.
