Przejdź do głównej treści
Radar Türkiye
Odkrywaj wydarzenia w aplikacji
Otwórz
Radar Türkiye
Od czerwonej ziemi Narman do kamienia Oltu.
Kulturalny

Od czerwonej ziemi Narman do kamienia Oltu.

Brak ocen

Zaloguj się, aby polubić i ocenić

Północno-wschodnia część Erzurum, bardzo różni się od wysokiej i otwartej niziny, na której leży miasto. Geografowie zaliczają te rejony do regionu Wschodniego Karadenizu; doliny rzek, które uchodzą do dorzecza Çoruh, są niżej położone, cieplejsze i bardziej górzyste. Ta wycieczka łączy ze sobą dwa oblicza tego regionu.

Oltu, Erzurum
Kulturalny
Radar Editör
19 października 2026

O wycieczce

Północno-wschodni region Erzurum, bardzo różni się od wysokiej i otwartej równiny, na której leży miasto. Geografowie zaliczają te okręgi do regionu Wschodniego Karadenizu; doliny rzek płynących do dorzecza Çoruh są niżej położone, cieplejsze i bardziej zróżnicowane. Ta wycieczka łączy dwa oblicza tego regionu. Najpierw w Narman, spacerujcie wśród skał, których wnętrze jest zabarwione na czerwono przez żelazo. Następnie udajcie się na północ, do Oltu, i obserwujcie, jak czarny kamień, wydobywany z podziemnych tuneli, w rękach rzemieślników zamienia się w biżuterię lub różaniec. Jedno miejsce opowiada o pracy natury trwającej miliony lat, a drugie o rzemiośle, który przez pokolenia doskonali swoje umiejętności. Narman to czerwona kraina.

Okręg Narman znajduje się około dziewięćdziesiąt kilometrów od Erzurum. Według Wikipedii, średnia wysokość centrum okręgu wynosi ponad 1600 metrów. Na północy znajduje się Oltu, a na południu Horasan, Köprüköy i Pasinler. Źródło to informuje również, że okręg przez długi czas nazywał się Mamervan, a obecna miejscowość nosiła kiedyś nazwę İdi, a nazwa Narman została nadana w 1954 roku, kiedy okręg uzyskał status administracyjny. Formacje skalne, przypominające kominy, znajdują się około siedmiu kilometrów na południe od centrum okręgu, bezpośrednio przy drodze Narman-Pasinler. Portal kulturowy opisuje ten region jako "Kraj Czerwonych Bajek" ze względu na jego czerwony kolor i niezwykłe formy terenu. Ministerstwo wyjaśnia powstawanie tych formacji w następujący sposób: materiał transportowany przez rzeki do obszaru osadowego z czasem się nagromadził, a następnie deszcz i wiatr erodowały ten piaszczysty grunt, tworząc wieże i wąskie doliny. Utlenianie żelaza w skałach nadało im obecny czerwony kolor. Wikipedia opisuje osady jako warstwy piaskowca, żwiru i skał osadowych z okresu neogenu. Należy zachować ostrożność w kwestii datowania. Portal kulturowy i publikacje lokalnego urzędu kultury podają, że formacje te powstały 2,5 do 3 miliony lat temu, podczas gdy w komunikacie gubernatora podano znacznie większą liczbę. Dlatego w tym tekście nie podajemy konkretnej daty, a opieramy się na przedziale podanym przez źródła ministerstwa. Portal kulturowy informuje, że obszar ten został w 2018 roku uznany za pomnik przyrody i jest chroniony zgodnie z zasadami parków narodowych. Komunikat gubernatora informuje, że formacje skalne zostały uznane za obszar o znaczeniu przyrodniczym, w regionie znajduje się dwanaście różnych dolin, a prowadzone są prace nad przekształceniem tego obszaru w geopark. W tym samym komunikacie podano, że w pobliżu drogi zbudowano budynek dla zwiedzających oraz że Nie wspinajcie się na wieże, nie rzeźbcie w ich powierzchni, nie odłamujcie kamieni z krawędzi; teren jest obszarem chronionym jako pomnik przyrody. Cienia jest niewiele. Spacer w środku lata, w godzinach południowych, może być męczący, więc weźcie ze sobą wodę i kapelusz. Najlepszy czas na fotografowanie to wczesny ranek i późne popołudnie. Przy niskim kącie padania światła cienie się wydłużają, a kształty wież stają się bardziej wyraźne. Według Wikipedii w języku tureckim, festiwale i wystawy organizowane przez Uniwersytet Atatürka mają duży wpływ na popularyzację tego miejsca, a latem organizowane są tam festiwale "peribacaları" (grzybowce skalne). Przed wyjazdem warto sprawdzić harmonogram wydarzeń.

**Przejazd do Oltu**

Po opuszczeniu Narman, droga prowadzi na północ, w kierunku Oltu. Portal Kultury podaje, że Oltu znajduje się 118 kilometrów od Erzurum i można tam dojechać autobusami kursującymi z dworca w centrum miasta. Według Wikipedii w języku tureckim, centrum miasta położone jest w dolinie rzeki Oltu Çayı, będącej odnogą rzeki Çoruh, na wysokości około 1275 metrów nad poziomem morza. Znajduje się na trasie komunikacyjnej łączącej wschodnią Anatolię z wschodnim wybrzeżem Morza Czarnego. Nad miastem wznosi się twierdza, położona na skalistym wzgórzu; wystarczy ją zobaczyć z daleka, aby zorientować się, gdzie się znajdujecie w Oltu. Osoby, które lubią czerwoną scenerię Narman, mogą znaleźć podobne widoki również w Oltu. Przewodnik turystyczny urzędu kultury województwa opisuje lokalne "Gökkuşağı Tepeleri" (Wzgórza Tęczy), charakteryzujące się warstwami w kolorach czerwonym, żółtym, brązowym i pomarańczowym, powstałymi w wyniku różnic w zawartości minerałów i procesów utleniania gleby. Powstały one w wyniku długotrwałej erozji warstw tufowych i osadowych. Przewodnik szczególnie poleca to miejsce fotografom przyrody; przed wyjazdem warto zapytać lokalne instytucje o stan drogi.

**Co to jest kamień Oltu?**

Kamień Oltu jest symbolem nie tylko tego okręgu, ale całego Erzurum. Urząd okręgu Oltu informuje, że kamień ten występuje wyłącznie w Oltu i jego okolicach, jego wydobycie jest trudne, zasoby są ograniczone, a obróbka jest stosunkowo łatwa, co zapewnia utrzymanie setek rodzin. Urząd informuje również, że przypuszcza się, że kamień ten składa się z mieszanki żywicy drzewnej, gliny i lignitu, co wynika z obecności w nim skamieniałych szczątków roślin. Turcka Agencja Patentów i Znaków Towarowych posiada certyfikat geograficznego pochodzenia dla kamienia Oltu, który szczegółowo go opisuje. Zgodnie z dokumentem, kamień Oltu, zwany również "czarnym Kamień z kopalni

Według informacji urzędu powiatowego, kamień jest wydobywany z kopalń zlokalizowanych w północno-wschodnich dzielnicach miasta. Dostęp do kopalń jest utrudniony, a korytarze mają średnicę około siedemdziesięciu do osiemdziesięciu centymetrów. Prace wydobywcze są wykonywane przy użyciu prostych narzędzi, takich jak łopaty, kilofy i młotki. Żyła kamienna ma grubość od trzech do pięciu centymetrów i często jest popękana oraz krucha. Dokument patentowy turecki również potwierdza, że kamień jest trudnym w pozyskiwaniu produktem, wydobywanym ręcznie w małych kopalniach. Encyklopedia turecka wspomina o ponad trzystu kopalniach w Oltu. Kopalnie to miejsca pracy, a nie atrakcje turystyczne. Nie wchodźcie do wąskich korytarzy i nie zbliżajcie się do obszarów kopalń bez pozwolenia. Najlepszym sposobem, aby zobaczyć miejsce pochodzenia kamienia, jest wysłuchanie opowieści mistrzów w warsztatach w mieście.
Podróż kamienia w warsztacie

Dokument patentowy opisuje krok po kroku proces obróbki, pomagając zrozumieć, co można zobaczyć w warsztacie. Mistrz kupuje surowy kamień w puszkach lub na wagę. Aby kamień się nie utwardzał, jest przechowywany w ziemi do momentu użycia. Wybierany jest odpowiedni fragment, z uwzględnieniem obecnych w nim zanieczyszczeń i pęknięć, a następnie rozbijany na małe pryzmy za pomocą siekiery na drewnianym bloku. Ten etap wymaga dużego doświadczenia, aby zminimalizować straty. Ostre krawędzie rozbitych fragmentów są szlifowane specjalnym stalowym nożem. Kamienie czekające na obróbkę są ponownie zakopywane w wilgotnej torbie, aby zapobiec pękaniu, a ten, który ma być obrabiany, jest nawilżany i umieszczany na tokarkę. Ostatnim etapem jest polerowanie. Dokument opisuje zarówno tradycyjną metodę polerowania, polegającą na użyciu tkaniny z wełny, oleju, kredy i węgla drzewnego, jak i współczesną maszynę polerską. Polerowany kamień, w razie potrzeby, może być łączony ze złotem lub srebrem, aby stać się biżuterią. Encyklopedia turecka informuje, że rzemiosło to od wieków jest uprawiane głównie w małych, rodzinnych warsztatach, przekazywanych z ojca na syna. Przewodnik turystyczny wydany przez wydział kultury powiatu podkreśla, że umiejętności te są przekazywane z pokolenia na pokolenie i że z kamienia wytwarza się wiele produktów, takich jak różańce, naszyjniki, pierścionki i mankiety. Urząd wojewódzki informuje, że zwiedzający mogą spotkać się z mistrzami w warsztatach w Oltu i zobaczyć cały proces na własne oczy.
Jak rozpoznać prawdziwy kamień

Encyklopedia turecka informuje, że kam Ze względu na ograniczoną dostępność komunikacji publicznej między miejscowościami, samochód jest najwygodniejszym środkiem transportu podczas całej podróży. W Oltu zjedzcie obiad i spróbujcie lokalnych specjałów; przewodnik urzędu wojewódzkiego informuje, że w niektórych miejscowościach, w tym w Oltu, danie przypominające kebab, pieczone na rożnie nad ogniem, nazywane jest "döner". Wyjeżdżając z Narman, poszukajcie lokalnych fasoli "Narman şeker", które znajdują się na liście produktów regionalnych urzędu wojewódzkiego. Aktualne informacje dotyczące godzin otwarcia warsztatów i warunków zwiedzania można uzyskać w lokalnych urzędach.

Źródła:

Lokalizacja - Od czerwonej ziemi Narman do kamienia Oltu.

Informacje o wycieczce
MiastoOltu, Erzurum
TypKulturalny
Data19 października 2026
ŹródłoRadar Editör
Radar TürkiyeAutorRadar TürkiyeOdwiedź źródłoWskazówki dojazdu