
Od jeziora Sera do Kadıralak: Jezioro, góry i jaskinie zachodniej części Trabzonu.
Zaloguj się, aby polubić i ocenić
Trasa rozpoczyna się w dolinie rzeki Sera w Akçaabat, a kończy w parku przyrody Kadıralak, tuż obok miasta Tonya. Po drodze można podziwiać jezioro Sera, powstałe w wyniku osuwiska, pastwisko Hıdırnebi, jaskinię Çal i pastwisko Kadıralak. Trasa ta pozwala w ciągu jednego dnia poznać różnorodność krajobrazów gór Karadeniz, od wybrzeża po wnętrze gór.
Jezioro Sera, którego powstanie w lutym 1950 roku było wynikiem osuwiska, które zablokowało rzekę, jest pierwszym punktem trasy. Spacer wzdłuż brzegu jeziora to lekcja o tym, jak dynamiczne mogą być ziemia i woda. Następnie trasa prowadzi do drogi łączącej Akçaabat z Düzköy. Zgodnie z opisem Ministerstwa Kultury i Turystyki, po przejechaniu 12 kilometrów tej drogi, należy skręcić na zachód i po około 10 kilometrach dotrze się do pastwiska Hıdırnebi. Z tarasu widokowego na skalistym wzgórzu można podziwiać widoki na góry Karadeniz, a w pochmurne dni – na morze chmur. Z pastwiska wraca się na drogę do Düzköy, a następnie skręca w kierunku miejscowości Çal. Jaskinia Çal to długa korytarz wykopana przez podziemny strumień płynący w wapieniu; około kilometra tej długości jest oświetlona i udostępniona do zwiedzania. Dzień kończy się w parku przyrody Kadıralak, położonym tuż obok miasta Tonya, na pastwisku otoczonym lasami jodłowymi. Trasa prowadzi od wybrzeża w góry, a następnie przez góry w kierunku zachodnim, do miasta Tonya. Każdy punkt trasy prezentuje inne zjawisko przyrodnicze: osuwisko w Sera, wysokość i mgłę w Hıdırnebi, wody podziemne w Çal i roślinność pastwiska w Kadıralak. Pod koniec dnia można przekonać się, że region Trabzon to nie tylko morze i herbata, ale także warstwowy krajobraz górski.
**Ważne uwagi praktyczne:**
* Drogi prowadzące na pastwiska są wąskie i kręte, a mgła może pojawić się nagle. Należy jechać ostrożnie i z włączonymi światłami.
* Wewnątrz jaskini jest chłodno i wilgotno, dlatego warto zabrać ze sobą kurtkę i buty z antypoślizgową podeszwą.
* Zgodnie z oficjalnymi źródłami, drogi do Hıdırnebi są otwarte przez cały rok, ale w okresie zimowym i wczesną wiosną droga do Kadıralak może być zablokowana przez śnieg. Przed wyjazdem należy sprawdzić stan dróg.
* Należy sprawdzić aktualne warunki zwiedzania jaskini i parku przyrody, a także informacje o opłatach i godzinach otwarcia w oficjalnych instytucjach.
* Jeśli odwiedziny przypadają na okres kwitnienia, należy unikać wchodzenia na pastwisko i robić zdjęcia z ścieżki.
* Ministerstwo Kultury i Turystyki, Wydział Kultury i Turystyki w prowincji Trabzon, Jeziora i jaskinie: https://trabzon.ktb.gov.tr/TR-57703/goller-ve-magaralar.html
- Ministerstwo Kultury i Turystyki Republiki Turcji, Wydział Kultury i Turystyki w prowincji Trabzon, Turystyka w górskich pastwiskach i nasze pastwiska: https://trabzon.ktb.gov.tr/TR-57698/yayla-turizmi-ve-yaylalarimiz.html
- Ministerstwo Kultury i Turystyki Republiki Turcji, Wydział Kultury i Turystyki w prowincji Trabzon, Jaskinia Çal: https://trabzon.ktb.gov.tr/TR-57785/cal-magarasi.html
- Inwentarz Kulturowy Wschodniej Czarnomorszczyzny, Park Narodowy Sera Gölü: https://karadeniz.gov.tr/sera-golu/
- Inwentarz Kulturowy Wschodniej Czarnomorszczyzny, Jaskinia Çal: https://karadeniz.gov.tr/cal-magarasi/
- Agencja Anadolu, Jaskinia Çal w Trabzonie, jedna z najpopularniejszych atrakcji na trasie turystycznej w regionie Czarnomorskim: https://www.aa.com.tr/tr/kultur/trabzondaki-cal-magarasi-turistlerin-karadeniz-rotasinda-ilk-siralarda/3228131
- Gazeta Birlik, Jaskinia Çal, perła turystyki podziemnej w Trabzonie: https://www.gazetebirlik.com/kultur-sanat/trabzonda-yer-alti-turizminin-gozdesi-cal-magarasi/923003
- Habertürk, Hıdırnebi Yaylası, naturalny cud na szczycie: https://www.haberturk.com/trabzon-haberleri/70038412-zirvedeki-doga-harikasi-hidirnebi-yaylasi
- Istiklal, Jesień w Hıdırnebi Yaylası: https://www.istiklal.com.tr/foto-galeri/hidirnebi-yaylasinda-guz-zamani-927352h
- CNN Türk, Kadıralak Yaylası w tym roku wcześnie przybrała purpurowy kolor: https://www.cnnturk.com/yasam/kadiralak-yaylasi-bu-yil-erken-mora-burundu-769266
- TGRT Haber, Mor Yayla tym razem przybrała żółty kolor: https://www.tgrthaber.com/yasam/mor-yayla-bu-sefer-sariya-burundu-2647693
- Encyklopedia Küre, Kadıralak Yaylası: https://kureansiklopedi.com/tr/detay/kadiralak-yaylasi-f79a1
- Encyklopedia Küre, Jezioro Sera: https://kureansiklopedi.com/tr/detay/sera-golu-
Przystanki trasy

Jezioro Sera.
Przyjedź nad jezioro Sera wcześnie rano, ponieważ to wtedy, gdy wiatr jeszcze nie zmącił jego powierzchni, jezioro prezentuje się w najpiękniejszym wydaniu. Jak podkreśla Inwentarz Kulturowy regionu Morza Czarnego, główną atrakcją tego jeziora są odbicia otaczających drzew w spokojnej wodzie. Po zaparkowaniu samochodu, zatrzymaj się na brzegu i przyjrzyj się zboczom doliny. To spojrzenie jest ważne, aby zrozumieć, jak powstało to jezioro. Według dostępnych informacji, w lutym 1950 roku, po obfitych opadach deszczu, duże masy skalne oderwały się od zboczy doliny Derecik i zablokowały dno doliny, zatrzymując przepływ rzeki Sera. Jak podaje Wikipedia, oderwana masa skalna miała objętość około piętnastu milionów metrów sześciennych, a jezioro osiągnęło swoje pełne rozmiary w ciągu osiemnastu dni. W źródłach historycznych podaje się nieco inną datę; Dyrekcja Kultury i Turystyki podaje 20 lutego, a inne źródła 21 lutego. Mówi się, że ślady osuwisk są widoczne do dziś na zboczach; warto poszukać stromych, odsłoniętych ścian. Nazwa jeziora pochodzi od nazwy miejscowości Yıldızlı, w której się znajduje, a pierwotna nazwa tej miejscowości to Sera. Podążaj ścieżką wzdłuż brzegu, która prowadzi w głąb doliny. Początkowo, po powstaniu, jezioro miało około czterech kilometrów długości, ale wraz z erozją naturalnej tamy, powierzchnia wody ulegała zmniejszaniu. Obecnie, według danych Dyrekcji Kultury i Turystyki, szerokość jeziora wynosi od 150 do 200 metrów. Podczas spaceru zwróć uwagę na kolor wody i osady na brzegu, ponieważ od czasu dużych osuwisk w 1990 roku, ziemia spływająca z rzeki stopniowo wypełnia jezioro. Dlatego nie wchodź do wody z brzegu; Wikipedia informuje, że nagromadzone osady na dnie jeziora utrudniają wypłynięcie osobom, które wpadną do wody, co może prowadzić do ofiar. W jeziorze żyją karpie, sumy i pstrągi, a także słodkowodne kraby, które zostały tu introdukowane. Obszar ten został uznany za obszar chroniony w 2005 roku, a w 2010 roku za park przyrodniczy. Według Wikipedii, około 300 metrów poniżej powierzchni wody znajduje się mała elektrownia wodna. W obrębie parku przyrodniczego można organizować jednodniowe wycieczki, wędrówki i wycieczki rowerowe. Najlepsze miejsca do fotografowania to te, gdzie odbicie w jeziorze łączy się z leśnym zboczem w wąskim fragmencie. We mglisty poranek, górna część doliny może znajdować się w chmurach, a jezioro nabiera jeszcze bardziej tajemniczego charakteru. Usiądź na ławce na brzegu i zrób sobie krótką przerwę, ponieważ dalsza trasa będzie stale pod

Hıdırnebi, obszar górski.
Otojalı do Hıdırnebi, zgodnie z opisem Urzędu Kultury i Turystyki prowincji: Zjedź z drogi łączącej Akçaabat z Düzköy na dwunastym kilometrze i skręć na zachód, a następnie przejedź około dziesięciu kilometrów w górę, aż dotrzesz do polany. Oficjalne źródła informują, że droga jest dostępna przez cały rok, jednak w dniach mglistych należy jechać ostrożnie. W trakcie wjazdu zauważysz, jak zmienia się krajobraz – las staje się gęstszy, a doliny pozostają w dole. Wysokość polany jest podawana w różnych źródłach; Wikipedia i informacje z Akçaabat podają wysokość 1600 metrów, natomiast Urząd Kultury i Turystyki podaje wyższą wartość. Niezależnie od tego, którą wartość przyjdziesz, po wyjściu z samochodu poczujesz wyraźną różnicę temperatur w porównaniu z wybrzeżem. Najpierw wybierz się na krótki spacer pośród domków na polanie. Większość drewnianych domów została zbudowana w sposób zgodny z lokalną architekturą w ramach projektu "Yayla Kent", który rozpoczął się w 1998 roku. Urząd Kultury i Turystyki informuje, że celem tego projektu było stworzenie wzorcowego przykładu harmonijnego współistnienia z naturą. Następnie wespnij się na szczyt Hıdırnebi, ponieważ, jak podają źródła, szczyt przypomina naturalną platformę widokową. Stąd, w pogodny dzień, można podziwiać widok na Akçaabat, okoliczne wioski i błękit Morza Czarnego. W dni pochmurne widok jest odwrócony – chmury znajdują się poniżej, rozciągając się jak morze u stóp. Jeśli chcesz zobaczyć "morze chmur", wybierz ciepłe dni i wczesne godziny poranne, kiedy chmury znajdują się nisko. Na szczycie może wiać silny wiatr, dlatego weź ze sobą kurtkę wiatroodporną. Odwiedź również polanę, na której odbywają się festiwale; mieszkańcy nazywają to miejsce "Dernek Çimeni" lub "Argolos Çimeni". Zgodnie z informacjami z Akçaabat, festiwal rozpoczyna się w połowie lipca i trwa do 20 lipca, a wydarzenia w ostatni dzień nazywane są "Orak Yedisi". Podczas festiwalu na polanie powstaje targ, a w rytm skrzypiec i bębnów powstają kółka taneczne. Jeśli przyjedziesz w lipcu, miejsce będzie bardzo zatłoczone, więc zaparkuj samochód w wyznaczonym przez służby miejscu. Ci, którzy przyjeżdżają jesienią, mogą podziwiać żółte i czerwone liście w dolnych partiach, a na szczytach – mgłę. Urząd Kultury i Turystyki informuje również, że w lesie można zaobserwować dzikie zwierzęta, takie jak wilki, lisy i szakale. Jeśli chcesz zobaczyć zwierzęta, poczekaj w ciszy na skraju lasu i nie karm ich. Urząd Kultury i Turystyki informuje, że na polanie znajdują się wszystkie niezbędne udog

Jaskinia Çal.
Aby dotrzeć do jaskini Çal, kieruj się zgodnie z instrukcjami Wojewódzkiego Urzędu Kultury i Turystyki: Zjedź z drogi prowadzącej do okręgu Düzköy, skręcając w prawo i przejeżdżając przez miejscowość Çalköy, aby dotrzeć do jaskini. Wejście do jaskini znajduje się tuż przy drodze prowadzącej z Çalköy do Çayırbağı, nad potokiem Kulaklık. Po zaparkowaniu, zanim wejdziesz do środka, spójrz w górę, ponieważ na wzgórzu nad jaskinią znajduje się starożytna twierdza. Wejdź do jaskini, zakładając kurtkę i trzymając telefon w kieszeni, ponieważ wewnątrz jest chłodniej i bardziej wilgotno niż na zewnątrz. Jaskinia Çal jest w zasadzie podziemnym kanałem wodnym, przez który przepływa mały strumień. Jak podaje agencja AA, głębokość tego strumienia może sięgać półtora metra w okresach opadów, a latem spada do dwudziestu pięciu centymetrów. Dlatego też, jeśli odwiedzisz jaskinię wiosną, usłyszysz i poczujesz znacznie silniejszy szum i przepływ wody. Po wejściu, przez pierwsze dwieście metrów poruszasz się po jednej korytarzu, zwracając uwagę na ciągle zmieniającą się wysokość sufitu. Według Wojewódzkiego Urzędu Kultury i Turystyki, stalaktyty i stalagmity zaczynają pojawiać się po około stu pięćdziesięciu metrach. Korytarz rozwidla się po około dwustu metrach, a zalecamy najpierw skręcić w prawą stronę. Ta część, którą można zwiedzać, ma około czterystu metrów długości, a około sześćdziesiątego metra znajduje się małe jezioro i wodospad. Zatrzymaj się przed wodospadem i posłuchaj dźwięku wody uderzającej o skały; to jedno z najbardziej imponujących miejsc w jaskini. Następnie wróć do rozwidlenia i przejdź na lewą stronę, na około sto pięćdziesiąt metrów. W ostatniej komnacie tego ramienia znajduje się komin, przez który przepływa woda z powierzchni ziemi. Agencja AA informuje również, że w tej części jaskini znajdują się obniżenia wypełnione wodą, powstałe w wyniku erozji i osiadania skał wapiennych. Ze względu na obecność połączeń z powierzchnią przez te obniżenia, odczuwasz lekki przewiew, co sprawia, że, jak twierdzą źródła, człowiek ma wrażenie, jakby przebywał nie w podziemiu, ale w dolinie. Wikipedia podaje, że jaskinia powstała w dwóch etapach, w ciągu około ośmiu milionów lat: najpierw w wyniku erozji skał wapiennych przez wodę, a następnie w wyniku podniesienia się terenu. Do tej pory odkryto ponad osiem kilometrów jaskini, ale tylko około kilometr jest dostępny dla zwiedzających. Nie oddalaj się od drewnianych i metalowych ścieżek, nie dotykaj formacji skalnych i używaj lampy błyskowej oszczędnie. Platformy mogą być

Park Narodowy Kadıralak.
Ostatnim punktem dzisiejszej wycieczki jest Park Narodowy Kadıralak, położony tuż obok miasta Tonya. Według Wikipedii, park znajduje się około dwóch kilometrów od centrum Tonya, na wysokości 1480 metrów nad poziomem morza, i sąsiaduje z obszarem Kadıralak. W doniesieniach prasowych podawane są różne wymiary samego obszaru Kadıralak, np. 1300 metrów wysokości i 9 kilometrów od miasta; oba te określenia odnoszą się do różnych części tego samego obszaru. Park zajmuje powierzchnię około 3500 hektarów i jest uznawany za 223. park narodowy w Turcji. Wikipedia informuje, że na wschodzie parku znajdują się obszary objęte ochroną, co oznacza, że również otaczające łąki są częścią tego chronionego ekosystemu. Po zaparkowaniu, najpierw przejdźcie wzdłuż łąki, aby podziwiać panoramę. Obszar ten otoczony jest lasami jodły, świerku i sosny, a pośrodku łąki znajdują się drewniane domki górskie, zbudowane na kamiennych fundamentach. Kadıralak słynie z niebieskich kwiatów, które kwitną wiosną; te rośliny, o nazwie naukowej *Scilla bifolia*, barwią łąkę na fioletowo. Dlatego też, mieszkańcy nazywają ten obszar również "Fioletową Łąką". Według doniesień prasowych, kwiaty kwitną głównie w kwietniu i można je podziwiać przez około dwa tygodnie. Jednak czas kwitnienia zależy od pogody; po mroźnej zimie kwiaty kwitną później, a w łagodnym roku mogą zakwitnąć jeszcze przed kwietniem. Niebieskie kwiaty są gatunkiem, którego ochrona jest wymagana na mocy Konwencji Bern, a więc Turcja jest zobowiązana do ich ochrony. Jak podaje TGRT, w jednym z lat, turyści robiąc zdjęcia, deptali kwiaty, co doprowadziło do szybkiego zniknięcia pokrywy roślinnej. Dlatego, w okresie kwitnienia, unikaj wchodzenia na łąkę, trzymaj się wyznaczonych ścieżek i rób zdjęcia z daleka. Po przekwitnięciu kwiatów, na łące pojawiają się żółte kwiaty, a ten sam obszar jest czasami nazywany "Żółtą Łąką". Na początku lata, można wybrać się na krótką wędrówkę po leśnych ścieżkach otaczających łąkę i znaleźć spokojne miejsce do obserwacji ptaków i roślin. Encyklopedia Küre informuje, że na terenie tego obszaru nie organizowane są duże imprezy, co czyni go znacznie spokojniejszym miejscem niż Hıdırnebi. Jesienią, teren ten przybiera zupełnie inny wygląd, pokryty żółtymi liśćmi i gęstą mgłą. Encyklopedia Küre zaznacza, że na terenie tego obszaru nie ma obiektów noclegowych, a możliwości spożywania posiłków są ograniczone, dlatego należy zabrać ze sobą wodę i przekąski. Źródło to dodaje również, że w niektórych miejscach sygnał telefoniczny może być słaby, dlatego warto pobrać mapę wcześniej. Ze względu na to, że zimą
