Od Narodowej Biblioteki do Biblioteki Narodowej: Czytanie w Ankarze.

Rozpocznij swoją wizytę w Stambule, w dzielnicy Bahçelievler, w Narodowej Bibliotece Turcji. Narodowa Biblioteka została założona 15 kwietnia 1946 roku jako wydział w Ministerstwie Edukacji. Adnan Ötüken został kierownikiem biura przygotowawczego 21 grudnia 1946 roku. Zbiory zaczęły się gromadzić w budynku przy ulicy Mithatpaşa w 1947 roku, a biblioteka została otwarta dla publiczności w budynku przy ulicy Kumrular 16 sierpnia 1948 roku. 23 marca 1950 roku otrzymała własną ustawę. Planowanie budowy obecnego budynku rozpoczęto w 1965 roku. Budynek o powierzchni 52 500 metrów kwadratowych, zaprojektowany przez Orhana Akyüreka, İnala Uşşaklı, Demira Gökmena i Ünala Demirarslana, został ukończony w 1982 roku i oficjalnie otwarty 5 sierpnia 1983 roku podczas uroczystości państwowej.

Liczby mówią same za siebie. Według danych z 2021 roku, biblioteka posiada ponad milion czterystu tysięcy książek, ponad dwadzieścia siedem tysięcy rękopisów, setki tysięcy tomów gazet i czasopism. Zgodnie z ustawą z 1934 roku dotyczącą publikacji, do biblioteki trafia jeden egzemplarz każdej publikacji wydanej w kraju. Biblioteka posiada pięć czytelni oraz salę dla naukowców; największa z nich nosi imię Müjgan Cunbur, która przez wiele lat kierowała biblioteką, i może pomieścić tysiąc sto sześćdziesiąt dziewięć osób.

Przygotuj się na warunki wstępu. To nie jest publiczna biblioteka; dostęp jest możliwy tylko z kartą. Naukowcy, urzędnicy państwowi i emeryci, członkowie izb zawodowych i rad adwokackich, dziennikarze oraz osoby niepełnosprawne mogą uzyskać kartę bezterminową. Studenci i absolwenci uniwersytetów mogą uzyskać kartę roczną. Osoby, które nie spełniają tych warunków, mogą złożyć wniosek o kartę czasową, ważną do sześciu miesięcy. Uczniowie szkół średnich nie są wpuszczani. Aby uzyskać kartę, należy zgłosić się do biura rejestracji z ważnym dokumentem tożsamości. Grupy szkolne (licea i wyższe) mogą złożyć wniosek o zwiedzanie, składając go co najmniej piętnaście dni wcześniej, a zwiedzanie może odbyć się we wtorki i czwartki, maksymalnie dla dwudziestoosobowej grupy.

Nawet dla osób, które nie spełniają warunków wstępu, wizyta jest wartościowa. Wysiądź na stacji M2 Milli Kütüphane. Zobacz z zewnątrz budynek i jego ogród, zastanów się, kim był Wilhelm Thomsen, od którego nazwę wzięła ulica, a następnie kontynuuj swoją trasę.

Źródła: Oficjalna strona Narodowej Biblioteki (Historia, Warunki członkostwa, Korzystanie

Przenieś się z dzielnicy Bahçelievler do 100. Yıl i odwiedź uroczną bibliotekę dla dzieci, znajdującą się w domu z ogrodem przy ulicy Nene Hatun. Jej historia zaczęła się od testamentu. Emerytowany gubernator Hamdullah Şükrü Kenanoğlu przekazał ten dom Ministerstwu Kultury i Turystyki w 1985 roku, pod warunkiem, że będzie służył dzieciom. Wierzył, że przyzwyczajenie do czytania powinno być kształtowane w młodym wieku, i chciał, aby biblioteka nosiła imię jego "duchowego ojca", Ali Dayı. Kenanoğlu zmarł w 1989 roku, ale biblioteka zachowała swoją nazwę i cel.

W 2010 roku Ministerstwo zmodernizowało budynek i ponownie otworzyło go jako "pierwszą bibliotekę dla dzieci". Parter jest przeznaczony dla dzieci w wieku od trzech do siedmiu lat i oferuje zajęcia z teatru, edukacji wizualnej i pracy z lalkami w salach o tematyce morskiej i leśnej. Piętro jest przeznaczone dla dzieci w wieku od siedmiu do czternastu lat i oferuje materiały do badań oraz edukacyjne gry. Ogród został zaaranżowany jako przestrzeń do nauki na świeżym powietrzu i wyposażony jest w domki dla ptaków, stoły z lupami, tablicę pogodową i sztalugę. Dodatkowo powstał kącik dla najmłodszych. Kolekcja biblioteki liczy około szesnastu tysięcy książek.

Zasady członkostwa są takie same we wszystkich bibliotekach publicznych należących do Ministerstwa. Członkostwo jest bezpłatne dla osób posiadających dowód osobisty. Dla dzieci poniżej piętnastu lat, członkostwo aktywuje opiekun prawny za pośrednictwem platformy e-Devlet. Członkowie mogą wypożyczać do trzech książek na dwa tygodnie. Jest to biblioteka dla dzieci, więc dorośli odwiedzający mogą podziwiać ogród i dom, ale krótko przebywają wewnątrz, aby nie zakłócać zajęć. Jeśli przychodzisz z dziećmi, warto zapytać o program, ponieważ personel dostosowuje zajęcia do zainteresowań dzieci danego dnia.

Sprawdź godziny otwarcia i aktualne informacje na oficjalnej stronie internetowej. Adres: 100. Yıl Mahallesi, Nene Hatun Caddesi No 57. Można dojechać autobusem lub taksówką z Kızılay. Po przejściu przez ulicę, okolica staje się spokojna, a dom znajduje się wśród drzew.

Źródła: Dyrekcja Generalna Bibliotek i Publikacji (strona Ali Dayı); oficjalna strona internetowa Biblioteki Dziecięcej Ali Dayı; strona internetowa dotycząca członkostwa w Bibliotece Publicznej Adnan Ötüken; Yeni Ankara.

Skręć w Kızılay i wjedź na ulicę Kumrular; tutaj znajduje się pierwsza publiczna biblioteka Ankary. Instytucja rozpoczęła działalność 25 lipca 1922 roku w pomieszczeniach na parterze budynku Ministerstwa Oświaty, a jej otwarcie zostało ogłoszone następnego dnia w gazecie "Hakimiyet-i Milliye" pod nazwą "Ogólnokrajowa Biblioteka". Następnie nastąpiła długa seria przeprowadzek: w 1939 roku do budynku przy ulicy Kediseven w dzielnicy Ulus, w 1971 roku tymczasowo do Yenimahalle, a w 1983 roku do obecnego budynku, po przeniesieniu Ogólnokrajowej Biblioteki do nowej siedziby w dzielnicy Bahçelievler. W 1985 roku biblioteka otrzymała imię swojego założyciela, Adnana Ötükena.

Budynek sam w sobie jest ważnym punktem. Zaprojektowany przez niemieckiego architekta Paula Bonatza w latach 1944-1946, budynek o powierzchni ponad 4500 metrów kwadratowych, z powierzchnią użytkową wynoszącą 3800 metrów kwadratowych, w kształcie litery U, a cała dzielnica została w 1979 roku uznana za obszar o szczególnym znaczeniu urbanistycznym. Z dziedzińca można zobaczyć architekturę budynków mieszkalnych dla urzędników z wczesnej republiki, przekształconych w bibliotekę.

Wewnątrz znajduje się najczęściej odwiedzana publiczna biblioteka w Ankarze; według oficjalnej strony internetowej, posiada ponad 76 000 woluminów i ponad 136 000 aktywnych członków. Według Wikipedii, do interesujących kolekcji należą biblioteka Sillogos, pochodząca z greckiej społeczności w Stambule, oraz rękopisy z klasztoru Hacı Bektaş Veli; warto zapytać pracownika o możliwość ich obejrzenia. Biblioteka posiada również sekcje dla dzieci i młodzieży, czasopisma oraz sale konferencyjne.

Członkostwo jest dostępne dla wszystkich grup wiekowych i jest bezpłatne; wystarczy udać się do punktu rejestracji z dokumentem tożsamości z numerem identyfikacyjnym obywatela. Osoby powyżej 15 roku życia mogą również zarejestrować się online za pośrednictwem platformy e-Devlet, natomiast dla osób poniżej 15 roku życia wymagana jest zgoda rodzica. Biblioteka znajduje się kilka minut spacerem od stacji metra Kızılay i kolei miejskiej Ankaray; można do niej dotrzeć przez uliczki za parkiem Güvenpark.

Źródło: Oficjalna strona internetowa Biblioteki Publicznej im. Adnana Ötükena (Historia, Członkostwo); Wikipedia.

Z przystanku Kızılay idź na piechotę w kierunku Sıhhiye; na początku ulicy Kızılay, w pobliżu parku Kurtuluş, znajduje się budynek Türk Tarih Kurumu (Instytutu Historii Turcji). Instytut został założony 15 kwietnia 1931 roku, a jego biblioteka została otwarta w tym samym miesiącu. Obecnie jest to największa biblioteka w kraju w dziedzinie historii i archeologii, posiadająca około dwustu pięćdziesięciu tysięcy woluminów książek, manuskryptów, map, mikrofilmów oraz siedem tysięcy pięćset rzadkich dzieł, które zostały zdigitalizowane. Wśród specjalnych kolekcji znajdują się odbitki inskrypcji autorstwa Halila Edhema Eldema.

W tym miejscu budynek jest równie ważny, co znajdujące się w nim książki. Projekt, autorstwa Turguta Cansevera i Ertura Yenera, rozpoczął się w 1951 roku; budowa została ukończona w połowie lat 60., a instytut przeniósł się do swojego nowego budynku 12 listopada 1967 roku. W 1980 roku otrzymał Nagrodę Architektoniczną Aga Khana; raport przyznający nagrodę chwalił połączenie tradycyjnej osmańskiej architektury, z jej wewnętrznym układem, z nowoczesnymi technikami budowlanymi. Jest to jeden z najbardziej znanych przykładów nowoczesnej architektury w Turcji; elewacja budynku, z jej kamiennym облицовкой i układem okien, jest widoczna z ulicy.

Warunkiem korzystania z biblioteki jest bycie badaczem. Na stronie internetowej instytutu znajduje się lista osób, które mogą korzystać z biblioteki: wykładowcy uniwersyteccy, studenci studiów magisterskich i doktoranckich, badacze zatrudnieni w instytucjach oraz osoby prowadzące badania indywidualne. Sala do czytania, mieszcząca około pięćdziesięciu osób, zajmuje powierzchnię około tysiąca dwuset metrów kwadratowych. Aby wejść do sali, konieczna jest rejestracja; aktualne warunki rejestracji i godziny otwarcia można sprawdzić na stronie internetowej instytutu. Osoby, które chcą jedynie zobaczyć budynek, mogą podziwiać jego fasadę i wejście z zewnątrz.

Adres: Hacettepe Mahallesi, Kızılay Caddesi No 1. Dostępny z przystanku M1 Sıhhiye; Pamiątka Hitit Solar Course znajduje się na skrzyżowaniu, wzdłuż drogi. Z tego miejsca można przesiąść się na autobus do Beştepe.

Źródło: Oficjalna strona internetowa Türk Tarih Kurumu (strona biblioteki); Wikipedia; Kultür Envanteri; Arkiv.

Zakończ dzień w Beştepe, w najnowszym i największym kompleksie Prezydenckim. Biblioteka Narodowa Prezydencka została otwarta 20 lutego 2020 roku; oferuje miejsca dla ponad pięciu tysięcy czytelników na powierzchni 125 tysięcy metrów kwadratowych. Według oficjalnej strony, na półkach znajduje się ponad pięć milionów publikacji w 134 językach; wraz z dokumentami Archiwum Państwowego i cyfrowymi kolekcjami, łączna liczba zasobów przekracza 140 milionów. W 2025 roku bibliotekę odwiedziło ponad dwa miliony osób.

Odwiedź poszczególne sale. Sala Cihannüma jest symbolicznym miejscem biblioteki; Biblioteka Rzadkich Dzieł przechowuje manuskrypty i stare wydania; Biblioteka Naukowa, Sala Publikacji Okresowych, Biblioteka Audio-Wideo są oddzielne; Biblioteka dla Dzieci Nasreddin Hoca oferuje 25 tysięcy książek dla 197 dzieci, a także działa Biblioteka dla Młodzieży. Architektura łączy elementy sefurdzkie i osmańskie w nowoczesnej formie; dominują biały i zielony marmur. Sala Cihannüma oraz sale do czytania na drugim piętrze są otwarte przez siedem dni w tygodniu, 24 godziny na dobę, z wyjątkiem godzin sprzątania, więc można tam przyjść wieczorem.

Warunki wejścia są jasne i opisane na oficjalnej stronie. Biblioteka jest otwarta dla wszystkich; od osób powyżej piątego roku życia wymagane jest okazanie dokumentu tożsamości. Obywatele Republiki Turcji mogą bezpłatnie zarejestrować się w bibliotece za pośrednictwem platformy e-Devlet lub osobiście, okazując dokument tożsamości. Obcokrajowcy z numerami identyfikacyjnymi rozpoczynającymi się od 99 również mogą się zarejestrować. Osoby posiadające jedynie paszport mogą wejść do biblioteki za pomocą specjalnej karty, ale nie mogą korzystać z usług takich jak dostęp do internetu, komputerów ani wypożyczania książek. Ponieważ jest to biblioteka gromadząca, książki nie są wypożyczane na zewnątrz; wewnątrz biblioteki obowiązuje system wymiany książek między salami. Dostępny jest numer telefonu do rezerwacji grup.

Dojazd komunikacją publiczną wymaga pewnego wysiłku. Z przystanku przed biblioteką kursują autobusy linii EGO 167 i 449, a z przystanku naprzeciwko – linie 339-7 i 479; możliwe są przesiadki z Sıhhiye, Maltepe i AŞTİ. Aktualną trasę można sprawdzić w aplikacji EGO Cepte. Adres: Kompleks Prezydencki, 06560 Beştepe.

Źródło: Oficjalna strona Biblioteki Narodowej Prezydenckiej (Najczęściej zadawane pytania, Zasady biblioteki); Prezydencja Republiki Turcji; Dyrekcja Generalna EGO; Wikipedia.