Dzień w Państwowej Farmie Leśnej im. Atatürka.

Stacja rozpoczyna swoją historię wraz z przybyciem pierwszego pociągu. Pociągi linii B1 metra Başkentray, kursujące między Sincan a Kayaş, zatrzymują się na peronie w Gazi. Po drugiej stronie, za peronem, znajduje się kamienny budynek, który jest stacją Gazi, otwarta 1 lutego 1926 roku. Jest to pierwsza stacja na trasie w kierunku Eskişehir, znajdująca się zaledwie kilka minut od głównego dworca w Ankarze. Projektantem budynku był Ahmet Burhanettin Tamcı, a budynek jest uważany za jeden z najważniejszych przykładów monumentalnej architektury kolejowej w stylu narodowym. Zwróćcie uwagę na fasadę: ostre łuki, płytki ceramiczne z motywami z XVI wieku i zdobione drewniane gzymsy. Jak opisano w Encyklopedii Turystyki, tradycyjne motywy ceramiczne osmańskie zostały połączone z nowymi elementami inspirowanymi Zachodem; w jednym budynku można odczytać język architektury tamtej epoki. Płytki ceramiczne pochodzą z Kütahyi.

Stacja została zbudowana dla osób podróżujących do majątku i przez długi czas pełniła funkcję bramy reprezentacyjnej. Atatürk zatrzymywał się tutaj podczas swoich podróży po kraju, a pierwszym oficjalnym gościem Republiki był afgański król Amanullah Khan, który również wyruszył stąd. W 1972 roku stacja została ponownie otwarta po modernizacji i uruchomieniu linii kolejki podmiejskiej. We wczesnych latach 2000. roku budynek został wynajęty pod restaurację. Stacja została zamknięta 11 lipca 2016 roku w związku z budową Başkentray i ponownie otwarta 12 kwietnia 2018 roku.

Historyczny budynek jest niedostępny dla pasażerów; można go oglądać z peronu i z ulicy Silahtar. Wystarczy dwadzieścia minut. Po wyjściu z budynku, skierujcie się na południe, w stronę ulicy Çiftlik; następny przystanek znajduje się kilkaset metrów dalej. Podczas powrotu również wsiądziecie do pociągu na tej samej stacji. Aktualne rozkłady jazdy Başkentray można sprawdzić na stronie internetowej TCDD Taşımacılık.

Źródło: Wikipedia; Kent ve Demiryolu; Encyklopedia Turystyki.

Kilka setek metrów na południe od stacji, wzdłuż ulicy Çiftlik, znajduje się kompleks, który stanowi industrialne serce farmy. Fabryka, założona w 1934 roku, została w 1937 roku rozbudowana o dodatkowe budynki, restaurację, mieszkania dla urzędników i pracowników oraz łaźnię, zgodnie z projektami Ernsta Arnolda Egli. Egli, urodzony w Wiedniu, był jednym z najważniejszych architektów, którzy przyczynili się do kształtowania Ankary w latach 1927-1938; do jego projektów należą również szkoła muzyczna, wydział nauk politycznych i budynek Türk Hava Kurumu. W kompleksie farmy zaprojektował również pałac Marmara, szkołę "Dziesiąta Rocznicę" (otwartą w 1934 roku) oraz budynki mieszkalne.

Najważniejszym budynkiem w tym miejscu jest łaźnia. Zgodnie z artykułem Leyli Alpagut, zamiast kopiować europejskie łaźnie fabryczne tamtych czasów, Egli zachował tradycyjny układ łaźni, z sekcjami chłodną, ciepłą i gorącą, a następnie zrealizował go przy użyciu betonu i kopuł. Jest to mały, ale wyraźny przykład ówczesnych wysiłków wczesnej Republiki Turcji, mających na celu połączenie nowoczesnych materiałów z lokalnymi typologiami. W 1939 roku fabryka została przekazana przedsiębiorstwu państwowemu "Tekel"; w 2014 roku zburzono restaurację i budynki mieszkalne, natomiast budynek fabryki, łaźnia i silos do przechowywania zbóż (wpisane do rejestru zabytków) przetrwały. Izba Architektów w 2013 roku wniosła do komisji o ochronę tego kompleksu.

Obecnie kompleks jest wynajmowany przez firmę AOÇ, a łaźnia jest zamknięta dla zwiedzających; nie wchodź do środka, podziwiaj budynki z ulicy. Trzydzieści minut wystarczy; z ulicy można dostrzec kopuły łaźni i masywność silosu. To mało znane miejsce, idealne do fotografowania. Stąd, kierując się na południe, przejdź do domu Atatürka.

Źródła: DergiPark, Leyla Alpagut; Arkitera; Wikipedia, Ernst Egli; Sanattan Yansımalar, Savaş Sönmez.

Najczęściej odwiedzany budynek na farmie to wierna kopia domu, w którym urodził się Atatürk w Salonikach. Z inicjatywą Izby Handlowej w Ankarze, został on zbudowany z okazji setnej rocznicy jego urodzin i został otwarty dla zwiedzających 10 listopada 1981 roku; budowę nadzorowali bracia Çarmıklı. Dom znajduje się przy ulicy Alparslan Türkeş. Zbudowany na wzór domu w Salonikach, ma trzy piętra; na parterze znajduje się kamienne schody, spiżarnia i pokój dla służby, na drugim piętrze salon, kuchnia, pokój gościnny i pokój wypoczynkowy, a na trzecim piętrze salon, pokój Atatürka i muzeum.

Pokój Atatürka to niewielkie pomieszczenie o wymiarach 3,86 x 2,82 metra; wnętrze zostało urządzone w stylu epoki, z brązowym popiersiem o wysokości 90 centymetrów, umieszczonym na drewnianej podstawie imitującej marmur, krzesłami, kominkiem w stylu salonickim, lampą gazową i zasłonami koronkowymi. W muzeum znajdują się cztery witryny, w których eksponowane są stroje oficjalne, czapki, płaszcze, zegarek, mankiety, laska i filiżanki – osobiste przedmioty. Pokoje są małe; w dni, kiedy jest dużo zwiedzających, należy liczyć się z oczekiwaniem; w dni powszednie rano jest spokojniej.

Wstęp jest bezpłatny; godziny otwarcia podane są na oficjalnej stronie internetowej farmy; przed wizytą warto je sprawdzić. Dla tych, którzy nie mogą odwiedzić Salonik, ta kopia jest najłatwiejszym sposobem, aby poznać skalę domu i układ pomieszczeń; po zwiedzeniu wszystkich trzech pięter, można zobaczyć, jak wyglądał dom w Salonikach pod koniec XIX wieku. Czterdzieści pięć minut wystarczy. Po wyjściu, idź na wschód, wzdłuż ulicy Silahtar, do Cmentarza Państwowego; Basen Morza Czarnego znajduje się w tym obszarze.

Źródło: Oficjalna strona AOÇ, Dom Atatürka; Wikipedia, Atatürk Orman Çiftliği.

Farmę założono w 1925 roku, po osuszeniu terenu podmokłego. W celu zebrania nadmiaru wody wykopano dwa duże zbiorniki: jeden w kształcie Morza Marmara, a drugi w kształcie Morza Czarnego. Zgodnie z dostępnymi źródłami, zbiorniki, ukończone w 1931 roku, służyły do nawadniania pól, a także stanowiły miejsce, gdzie mieszkańcy stolicy, nie mającej dostępu do morza, mogli pływać i odbywały się regaty wioślarskie. Z archiwum SALT wynika, że w latach 30. pływanie i rejsy łódką po zbiornikach były możliwe. Na brzegu zbiornika Morza Marmara znajdował się pałac Marmara, zaprojektowany przez Egli dla Atatürka pod koniec lat 20. Pałac został zburzony w 2016 roku i nie znajduje się już na trasie.

Zbiornik Morza Czarnego znajduje się na terenie Cmentarza Państwowego. Otwarty 30 sierpnia 1988 roku, cmentarz został zaprojektowany tak, aby na powierzchni 536 000 metrów kwadratowych 356 000 metrów kwadratowych stanowiło teren zielony. Podczas budowy cmentarza zbiornik został odrestaurowany i obecnie służy jako miejsce relaksu. Nie jest przeznaczony do pływania. Terenem zarządza Ministerstwo Obrony Narodowej i jest otwarty dla publiczności. Znajduje się tam małe muzeum, w którym eksponowane są przedmioty i dokumenty związane z prezydentami oraz dowódcami Wojny o Niepodległość. Na terenie cmentarza znajduje się również ośmiościenny budynek chroniący zwiedzających przed warunkami atmosferycznymi oraz mur pamięci, na którym znajdują się imiona pochowanych. Informacje dotyczące zasad wejścia i godzin otwarcia można znaleźć na stronie internetowej ministerstwa.

To spokojne miejsce; prosimy o unikanie głośnych rozmów i pikników nad brzegiem zbiornika. 45 minut wystarczy, aby obejrzeć zbiornik i muzeum. Po wyjściu przejdź do centrum farmy, do parku i sklepu znajdujących się obok budynku administracji przy ulicy Yeni Çiftlik; znajdujecie się w tej samej dzielnicy.

Źródła: Wikipedia, Cmentarz Państwowy; Haber Ankara; SALT Araştırma; Inwentarz Kulturowy, Pałac Marmara.

Farma znajduje się w dzielnicy Emniyet Mahallesi, w pobliżu siedziby administracji przy ulicy Yeni Çiftlik Caddesi. Park Gazi Orman Çiftliği, zajmujący powierzchnię 6 hektarów, został odnowiony w 2011 roku dzięki funduszom własnym farmy. W parku znajdują się miejsca do siedzenia, plac zabaw dla dzieci, basen i ogród różowy, w którym rośnie 500 róż. W liście darczyńskim Atatürk wyraził życzenie, aby farma oferowała mieszkańcom miejsca do relaksu, a ten park jest tego życzenia współczesnym odzwierciedleniem i idealnym miejscem na lunch.

Tuż obok parku znajduje się sklep fabryczny. Obecnie farma funkcjonuje jako przedsiębiorstwo publiczne podległe Ministerstwu Rolnictwa i Leśnictwa. Fabryka mleczarska produkuje mleko pasteryzowane, ser cheddar i biały ser, jogurt, ayran (napój na bazie jogurtu), kefir, masło i lody. Druga fabryka produkuje soki owocowe i miód. Według magazynu ministerstwa, w obu fabrykach produkowanych jest 87 produktów, a zakład serowy i lodziarnia zostały zmodernizowane w 2021 roku. Najlepszym sposobem, aby zrozumieć, dlaczego farma została założona, jest zakup mleka, sera i lodów w sklepie i zjedzenie ich w parku. Według magazynu, farma opiera się na zasadzie produkcji bez dodatków, a od 2021 roku eksportuje swoje produkty do Niemiec, Belgii i Holandii.

Poświęć godzinę. W letnie dni, pod drzewami jest dużo cienia, ale pamiętaj o zabraniu wody. Powierzchnia zadrzewiona w 2000 roku wynosiła 4500 hektarów, a obecnie zbliża się do 23 000 hektarów; to widać na drogach otaczających park. Tutaj kończy się trasa; wróć pieszo do stacji Gazi i wsiądź do pociągu Başkentray, wcześniej sprawdź ostatni kurs. Jeśli masz czas, możesz również odwiedzić Muzeum i Galerię na Avenue Ankara.

Źródła: Oficjalna strona AOÇ, Park i Fabryka Mleczarska Gazi Orman Çiftliği; Magazyn "Türk Tarım"; Oficjalna strona AOÇ, Historia.