Dzień w geoparkach Kızılcahamam i Çamlıdere.

Powód, dla którego warto zacząć zwiedzanie tutaj, jest prosty: na początku, czytając informacje na tablicach, poznajesz przyczyny obecności kolumn bazaltowych, skamieniałego drzewa i gorących źródeł, a następnie możesz to wszystko zobaczyć na własne oczy. Muzeum gminy Kızılcahamam znajduje się w centrum miasta, w dzielnicy Akçay. Budynek jest dwukondygnacyjny. Na parterze znajduje się dziesięć ekspozycji, które opowiadają o formowaniu się regionu, wulkanizmie, skali czasu geologicznego i procesie skamieniałego drzewa; na tym poziomie znajdują się również 23-milionowe skamieniałości drzew. Na piętrze znajduje się piętnaście ekspozycji, które prezentują poszczególne punkty geoparku: lasy skamieniałości w Pelitçik i Yahşihan, osady jeziorne w Güvem-Beşkonak, okrzemki, kolumny bazaltowe. Do dyspozycji są stanowiska z mikroskopami, filmy i interaktywne gry; jeśli przychodzisz z dziećmi, poświęćcie przynajmniej pół godziny na zwiedzanie tego miejsca, ponieważ na zewnątrz zwiedzanie będzie wymagało więcej cierpliwości.

Warto zwrócić uwagę na przekroje pni drzew, które znajdują się na ekspozycjach. Na kamieniu można odczytać roczne pierścienie i strukturę naczyń; w Pelitçik będziecie mogli zobaczyć tę samą strukturę w naturalnym otoczeniu, ale nie będziecie mieli takiej swobody, aby się nachylić i przyjrzeć się jej z bliska, jak tutaj. Informacje o trzech okresach wulkanicznych, które pojawiają się na tablicach, będą się powtarzać przez cały dzień; notujcie, do którego okresu należy każdy punkt, ponieważ kolor i tekstura skał na trasie odpowiadają tej kolejności.

Sprawdźcie stronę internetową gminy, aby dowiedzieć się o godzinach otwarcia i cenach biletów. Ponieważ muzeum znajduje się w centrum miasta, do miejscowości Soğuksu można dojechać stąd w kilka minut; wejście do parku narodowego znajduje się tuż nad miastem. To również ostatnia okazja, aby zrobić sobie przerwę na lunch i zatankować w Kızılcahamam, ponieważ wybór stacji benzynowych maleje w kierunku Güvem.

Źródło: Strona internetowa Muzeum Geoparku gminy Kızılcahamam; Wikipedia, Geopark Kızılcahamam-Çamlıdere.

Park Narodowy Soğuksu, położony tuż powyżej Kızılcahamam, został ustanowiony 19 lutego 1959 roku i jest drugim parkiem narodowym w Turcji. Jego powierzchnia wynosi 1187 hektarów, a tereny parku wznoszą się od wysokości 1030 metrów do prawie 1780 metrów. Najwyższe szczyty to Arhut i Tolubelen. Park znajduje się w strefie przejściowej między stepem wschodniej Anatolii a lasami północnej Anatolii: dominują lasy sosnowe, uzupełnione lasami świerkowymi i modrzewiami. Zidentyfikowano 428 gatunków roślin, z czego 50 jest endemicznych; jedną z nich jest czerwona lilia górską, charakterystyczna dla tego regionu.

Ten przystanek na trasie geoparku ma dwa główne zadania. Po pierwsze, skały: park składa się w całości ze skał wulkanicznych, takich jak andezyt, bazalt, tuf i aglomerat. Po drugie, drzewa: w obszarze o powierzchni około 1000 metrów kwadratowych, pomiędzy Kuzcapınar a Uzunkavak, znajdują się skamieniałe fragmenty drzew; szacuje się, że mają one od 10 do 15 milionów lat. Przed wizytą w Pelitçik, można tutaj zobaczyć mały fragment skamieniałego lasu.

Warto również spojrzeć w niebo. W parku zarejestrowano około 160 gatunków ptaków; w tym miejscu gniazduje około 30-35 osobników zagrożonego gatunku, orła cesarskiego. Wczesnym rankiem łatwo zauważyć dużą, czarną sylwetkę przelatującą nad terenami termalnymi; lornetka może się przydać. Długość wszystkich szlaków wynosi 16 kilometrów; dostępne są oznakowane trasy piesze i ścieżki rowerowe. W centrum informacyjnym można uzyskać mapę. W pobliżu głównego wejścia znajdują się miejsca do pikników, ogniska i kemping. 70% parku to obszar chroniony, dlatego należy trzymać się wyznaczonych szlaków. Wstęp jest płatny; aktualne ceny i godziny otwarcia można znaleźć na stronie internetowej parku narodowego. Poświęcając dwie godziny, można przejść jedną z tras i zobaczyć skamieniałe drzewa.

Źródło: Urząd Gminy Kızılcahamam, Park Narodowy Soğuksu; Dyrekcja Regionalna Ministerstwa Rolnictwa i Leśnictwa, Region 9; Wikipedia.

Po zjeździe z drogi prowadzącej z Kızılcahamam w kierunku Güvem-Çerkeş, po przejechaniu 18 kilometrów, dojeżdża się do Seyhamamı, oddalonego 2 kilometry od Güvem. To charakterystyczne miejsce, gdzie woda gorąca wypływa na powierzchnię w miejscu przecięcia się dwóch linii uskoków, biegnących w kierunku północ-południe i wschód-zachód. Temperatura wody wynosi 44 stopnie Celsjusza. Wszystkie gorące źródła w tej okolicy są pozostałością tego samego systemu wulkanicznego; lawy ostygły miliony lat temu, ale ciepło w głębi nadal ogrzewa wodę, wypychając ją przez szczeliny w liniach uskoków. Obecność bazaltowych kolumn wzdłuż tej samej drogi nie jest przypadkowa, oba elementy są wynikiem tego samego systemu pęknięć.

Historia uzdrowiskowa Kızılcahamam sięga czasów rzymskich; pozostałości rzymskiej łaźni w centrum miasta są tego dowodem. Istnieje również legenda, która mówi, że nazwa miasta pochodzi od reakcji Timura, który po bitwie pod Ankara w 1402 roku, zanurzył się w gorącej wodzie i wyraził swoje zdziwienie. Unikalną cechą Sey Hamamı jest to, że woda gromadzi się w naturalnym basenie. Obiekty zostały uszkodzone podczas trzęsienia ziemi w Çerkeş w 1943 roku, a następnie zostały naprawione i ponownie udostępnione.

Poświęć godzinę: albo wejdź do wody, albo po prostu przejedź przez wioskę, aby zobaczyć miejsce, z którego wypływa woda i unoszący się nad nią par. Jeśli chcesz wejść do wody, sprawdź aktualne warunki i godziny otwarcia w urzędzie gminy, zabierz ręcznik i klapki, oraz nie przebywaj zbyt długo w wodzie. Jeśli masz czas, przejedź jeszcze kilka kilometrów tą samą drogą: po przejechaniu Güvem, po prawej stronie drogi, w wąwozie obok wioski Fındıklı, znajdują się bazaltowe kolumny Beşkonak, które są pozostałością lawy, która ostygła około 20-25 milionów lat temu, tworząc sześcienne pryzmy; mieszkańcy nazywają je "Mydłami" (Sabun Kayalar), ponieważ przypominają mydło. To nie jest miejsce, w którym zatrzymuje się na dłużej, to tylko krótki przystanek: zatrzymaj się ostrożnie, nie blokując drogi, nie zabieraj żadnych skał ani fragmentów skamieniałości, a następnie wróć do Kızılcahamam.

Źródło: Urząd Gminy Kızılcahamam, Historyczne Uzdrowisko Seyhamamı; Urząd Okręgu Kızılcahamam, Punkty geoparku, Uzdrowiska i Geopunkt Kolumn Bazaltowych Beşkonak.

Po południu wróć do Kızılcahamam i skieruj się w stronę Çamlıdere. Na obszarze o powierzchni trzech hektarów, położonym 11 kilometrów na południowy zachód od centrum miasta, między miejscowościami Pelitçik i Yahşihan, znajduje się obszar objęty ochroną. Jest to najbardziej znane stanowisko geologiczne tego parku: na powierzchni widać fragmenty korzeni, pni i gałęzi, które przekształciły się w skałę. Według badań, las ten pochodzi z okresu wczesnego miocenu, czyli od 23 do 25 milionów lat temu. Był to las mieszany, w którym dominowały sosny i modrzewie, a według oficjalnych źródeł, rosły również cyprysy. Proces krzemienia (silifikacji) rozpoczął się w wodach bogatych w krzemionkę, pochodzących z jezior wulkanicznych. Drobne cząsteczki krzemionki osadzały się na ścianach komórek drzew i w naczyniach przewodzących, a popioły z kolejnych erupcji wulkanicznych pokrywały wszystko, zachowując je przez miliony lat. Dziś widoczne pierścienie i struktury naczyniowe to nie drewno, ale krzemionka i opale, które zastąpiły je.

Skamieniałe fragmenty koncentrują się w pasie o szerokości 250-300 metrów. Specjaliści z Izby Inżynierów Geologów i Urzędu ds. Górnictwa i Zasobów Naturalnych twierdzą, że w przypadku przeprowadzenia badań archeologicznych, można by odkryć całe drzewa z korzeniami i pniami, co uczyniłoby ten obszar prawdziwym skansenem. Opracowano projekt zagospodarowania przestrzennego i ścieżek turystycznych dla tego obszaru. Przed wizytą warto skontaktować się z urzędem w Çamlıdere, aby dowiedzieć się o ewentualnych ograniczeniach w dostępie i o konieczności skorzystania z przewodnika, ponieważ swobodny dostęp do tego obszaru chronionego nie zawsze jest możliwy. Proszę nie przesuwać i nie stąpać po żadnych fragmentach.

Przypomnijcie sobie przekrój pnia, który widzieliście w muzeum; tutaj, na zboczu, ta sama struktura występuje w znacznie większej skali. W centrum Çamlıdere, z tego samego stanowiska, pozyskiwane są agaty, które są wykorzystywane do produkcji biżuterii i pamiątek. Po zwiedzeniu skamieniałego lasu, wróć do Çamlıdere, a następnie przejedź 15 kilometrów do miejscowości Çamkoru.

Źródła: Urząd w Çamlıdere; Atabey i Saraç, JMO; Gürgen i Çiçek 2009, DergiPark; Wikipedia, Pelitçik.

Zakończ dzień w Çamkoru, położonym na starej drodze Ankara-Bolu. Odległość do Çamlıdere wynosi 15 km, do Kızılcahamam 38 km, do Ankary 110 km, a do Gerede 50 km. Park przyrody, utworzony 9 kwietnia 2008 roku i obejmujący około 220 hektarów, jest uznawany za 23. park przyrody w kraju. Stara droga dzieli obszar na dwie części: po jednej stronie znajduje się las sosnowy i świerkowy, a po drugiej – otwarte przestrzenie leśne i zbiornik wodny Çamkoru. Roślinność reprezentuje strefę przejściową między stepem a lasem północnym: występują tu różne gatunki drzew iglastych i liściastych, w tym sosny, dęby, topole, buka i krzewy.

Proponowana aktywność: wędrówka. Trasy wokół zbiornika i w lesie są płaskie i krótkie, co jest idealne, aby rozprostować nogi po godzinach spędzonych w samochodzie i na stromych zboczach. W zbiorniku żyją pstrągi; można obserwować je rano i wieczorem, gdy wychodzą na powierzchnię wody. W parku znajduje się stacja hodowlana jeleni; zwierzęta są tutaj hodowane, aby następnie zostać wypuszczone do dziczy. Widoczne jest ogrodzenie z daleka, należy unikać zbliżania się. Występują również wilki, lisy, kuny i dziki; należy unikać wchodzenia do lasu po zmroku.

Udogodnienia: Centrum edukacji przyrodniczej, kawiarnia, boisko do siatkówki, toalety i punkt kontrolny. Możliwe jest rozbijanie namiotów; na terenie parku znajduje się również obóz młodzieżowy prowadzony przez Ministerstwo Edukacji. Wstęp jest płatny; aktualne ceny można znaleźć na stronie internetowej regionalnej dyrekcji. Wieczory latem są chłodne, dlatego warto zabrać ze sobą dodatkową warstwę ubrań. W drodze powrotnej można albo jechać starym szlakiem do Kızılcahamam, a następnie włączyć się do drogi D750, albo dojechać do autostrady z kierunku Gerede; w obu przypadkach najlepiej wyruszyć w drogę w świetle dziennym.

Źródło: Regionalna Dyrekcja Ministerstwa Rolnictwa i Leśnictwa, Park Przyrody Çamkoru; Wikipedia.