Zielony pas łączący Dolinę Dikmen z Parkiem Kurtuluş w dzielnicy Çankaya.

Wdłuż doliny, wejdź od strony Dikmen, kierując się na południe, a następnie podążaj wzdłuż strumienia, kierując się na północ, w stronę Ayrancı; reszta trasy biegnie dalej od tego punktu. Do 1989 roku teren ten był zalesiony i stanowił obszar zabudowy nielegalnej. Projekt przekształcenia i rozwoju Doliny Dikmen, zatwierdzony w tym roku, był pierwszym tego typu projektem w Turcji, mającym na celu przekształcenie obszaru zabudowy nielegalnej. Pierwszy etap został ukończony w połowie lat 90., drugi w 2002 roku, trzeci w 2009 roku, a ostatni etap jest wciąż w realizacji. Najważniejszym elementem projektu jest to, że zamiast zakryć starą koryto strumienia, zostało ono włączone w krajobraz: zbiornik wodny i wodospady naśladują naturalny przepływ wody, a woda deszczowa łączy się z ziemią.

Na obszarze o powierzchni około 70 hektarów znajduje się 3-kilometrowa ścieżka spacerowa, dwa wysokie mosty przecinające dolinę, punkt widokowy i ściana wspinaczkowa. Według Wikipedii, na terenie parku rośnie ponad 120 tysięcy drzew i około 50 gatunków roślin. Wiosną przybywają liczni zwiedzający, aby podziwiać kwitnące drzewa wiśni; jesienią krajobraz zmienia się dzięki kolorowym liściom, a zimą – dzięki śniegowi. Ze względu na ukształtowanie terenu, w lecie w południe panują tu wysokie temperatury; najlepiej spacerować wcześnie rano lub późnym popołudniem, pamiętając o zabraniu wody.

Najlepszym sposobem na zrozumienie skali projektu jest wspinaczka na jeden z mostów i podziwianie widoku na całą dolinę. Bloki mieszkalne po obu stronach doliny również są częścią projektu: obok siebie znajdują się mieszkania przeznaczone dla dawnych mieszkańców oraz bloki przeznaczone dla osób o wyższych dochodach. Wstęp jest bezpłatny, a park jest oświetlony również w nocy. Po wyjściu z parku od strony północnej, w kierunku Ayrancı, zaczyna się wzniesienie w stronę grzbietu Çankaya.

Źródło: Wikipedia (wersje turecka i angielska); Yeni Ankara; ANFA.

Park botaniczny rozpoczyna się na zboczu, pomiędzy ulicami Çankaya Caddesi i Cinnah Caddesi, na wysokości, gdzie kończy się wzniesienie od strony dzielnicy Ayrancı. Park, założony w 1970 roku, zajmuje 65 tysięcy metrów kwadratowych. Według informacji z Wikipedii, prawie połowa tej powierzchni to tereny zielone, jedna czwarta to drzewa, a w centrum znajduje się staw o powierzchni 1330 metrów kwadratowych. Pozostała część, czyli około 15 tysięcy metrów kwadratowych, to powierzchnie utwardzone, takie jak drogi i place. Staw, plac zabaw dla dzieci i szklarnia są głównymi elementami parku. Mimo nazwy, Wikipedia opisuje to miejsce jako park miejski; warto go odwiedzić, aby podziwiać drzewa i szklarnię, bez oczekiwania na specjalnie oznakowane kolekcje botaniczne.

Na tej trasie, park botaniczny stanowi okazję do odpoczynku i zmiany perspektywy. Po rozległym, nowym i równym dnie Doliny Dikmen, to miejsce jest strome, porośnięte starymi drzewami i bardziej kameralne. Pomiędzy tymi dwoma miejscami minęło dwadzieścia lat; park, otwarty w 1970 roku, pokazuje, jak bardzo inny był zakres planów projektu doliny, który rozpoczął się w 1989 roku. To zbocze, znajdujące się pod Pałacem Çankaya, jest wynikiem decyzji Jansena o rozbudowie miasta w kierunku południa, w stronę Çankaya, a dziś jest porośnięte drzewami.

Dla tych, którzy wchodzą pod górę, ławki nad stawem stanowią dobre miejsce do odpoczynku; w godzinach południowych jest tu dużo cienia. Przejście do parku Seğmenler jest krótkie: Seğmenler, znajdujący się na tym samym zboczu, jest dostępny z ulicy Çankaya. Zamiast zwiedzać oba parki osobno, warto potraktować je jako jeden pas zieleni, co pozwoli na relaks w środku dnia.

Źródło: Wikipedia (Ankara Park Botaniczny).

Park Seğmenler znajduje się między aleją Atatürk a ulicą Iran, na obszarze 67 tysięcy metrów kwadratowych, u podnóża pałacu Çankaya. Projekt parku powstał w wyniku konkursu zorganizowanego przez Główne Miasto Ankary z okazji 100. rocznicy urodzin Atatürka. Konkurs odbył się w 1981 roku, a park został otwarty dwa lata później, 10 października 1983 roku. Przez środek parku przepływa strumień Kavaklıdere. To właśnie ten fakt jest istotny: po parku Botanik, to już drugi przypadek, gdy koryto strumienia zostało zaadaptowane na potrzeby parku. Plan Jansen przewidywał, że dolina zostanie przekształcona w zieloną przestrzeń, a to właśnie tutaj, w mniejszej skali, ta idea została zrealizowana.

W parku znajdują się fontanny, plac zabaw dla dzieci oraz amfiteatr, który, jak podaje Wikipedia, w przeszłości był wykorzystywany do programów telewizyjnych TRT oraz koncertów muzyki pop. Podczas spaceru można podziwiać dwa posągi. Pomnik Seğmenler autorstwa Burhana Alkara przedstawia seğmenów (tradycyjnych żołnierzy) na koniach z flagami; nazwa parku pochodzi właśnie od tego symbolu kultury ludowej Ankary. Brązowy posąg autorstwa İlhana Komana, umieszczony w 1992 roku, został skradziony w 2016 roku, a w 2018 roku zastąpiono go nowym. Lokalizacja posągów nie jest wyraźnie oznaczona w parku, co może utrudniać ich odnalezienie, zwłaszcza wspinając się od wejścia od dołu.

Ze względu na teren pagórkowaty, łatwiej jest wejść do parku od górnego wejścia i schodzić w dół: osoby przychodzące z parku Botanik już wchodzą od góry. Po dotarciu do alei Atatürk, trasa skręca na północ, przez park Kuğulu i Kavaklıdere, w kierunku Kızılay. Ten odcinek jest płaski i wyłożony chodnikami; w upalne popołudnie warto założyć kapelusz, ponieważ jest mało cienia.

Źródło: Wikipedia (Park Seğmenler).

Po przejściu na północ wzdłuż Alei Atatürka, dotrze się do placu Sıhhiye; stacja metra M1 znajduje się pod aleją, tuż obok parku. Park Abdi İpekçi został otwarty w 1981 roku; wcześniej nosił nazwę Yenişehir Parkı i został przemianowany na cześć dziennikarza Abdi İpekçiego. Powierzchnia parku wynosi od 33 do 37 tysięcy metrów kwadratowych. Jest to jeden z większych terenów zielonych w centrum miasta, z rozległymi trawnikami, fontanną, herbaciarnią i placem zabaw dla dzieci. Park został odnowiony w 2023 roku; jest zarządzany przez firmę ANFA, należącą do gminy, i posiada toalety publiczne.

Symbolem parku jest brązowa rzeźba "Dłonie" autorstwa Metina Yurdanura, stworzona w 1979 roku: dwie dłonie sięgające ku niebu. Według Wikipedii, rzeźba była częścią programu tworzenia rzeźb w przestrzeni publicznej, zainicjowanego przez gminę pod koniec lat 70. Artysta twierdzi, że rzeźba przedstawia dłonie pracujące, tworzące i produkujące. W 2022 roku artysta osobiście odrestaurował rzeźbę, po 43 latach. Najlepsze światło do oglądania rzeźby od dołu, stojąc przy fontannie, jest rano.

Ten park jest najbliższym punktem na trasie do idei "zielonej ścieżki" Jansena. Zgodnie z planem z 1932 roku, autorstwa Burata, istniała ścieżka piesza łącząca Havuzbaşı (czyli dzisiejszą Kızılay) z rzeką İncesu i z terenami Fidanlık; Sıhhiye znajduje się w tym kierunku. Ścieżka ta nigdy nie została zrealizowana, ale spacerując z Kızılay do tego parku, a następnie do Kurtuluş, można podążać tą samą linią. W ciągu tygodnia, w godzinach lunchu, park jest pełen pracowników z okolicznych biur; aby cieszyć się spokojem, warto wybrać poranek.

Źródła: Wikipedia (Abdi İpekçi Parkı; Rzeźba "Dłonie"); ANFA; Hürriyet; DergiPark (Burat).

Do parku można dotrzeć pieszo z dzielnicy Sıhhiye w kierunku szkoły, lub dojechać metrem Ankaray do przystanku Kurtuluş. To właśnie w tym miejscu znajduje się najważniejszy punkt historyczny tego terenu. Obszar ten, który w 1931 roku został przekształcony w park, początkowo służył jako szkółka drzew, produkująca sadzonki do nasadzeń w mieście. Jeden z czterech parków zaplanowanych przez Jansena w 1932 roku, nosił nazwę "Szkółka". Zatem park, który dziś zwiedzacie, jest realizacją wizji Jansena, który chciał stworzyć w Incesu szkółkę drzew i zagospodarować dolinę. W latach 1961-1963 teren został przekształcony w park, a w 1980 roku oficjalnie otrzymał status parku. Jak podaje "Haber Ankara", w 1994 roku park został uznany za obszar o szczególnym znaczeniu przyrodniczym.

Park ma powierzchnię 86 tysięcy metrów kwadratowych, z czego 49 tysięcy metrów kwadratowych to trawniki, 10 tysięcy metrów kwadratowych to tereny piknikowe, a 2 tysiące metrów kwadratowych to powierzchnia wody. Jak podkreśla Wikipedia, w parku można zobaczyć rzadkie dęby pirl. W 1981 roku, dzięki inicjatywie prywatnej, w parku powstała pierwsza w Turcji sztuczna lodowisko, nazwana "Atatürk Buz Pateni ve Spor Tesisleri", co stanowiło początek sportów lodowych i rolkowych w Ankarze. Aktualne godziny otwarcia lodowiska można sprawdzić na stronie internetowej urzędu miasta. W parku znajduje się również pomnik "Sarı Kız" autorstwa Selima Turana, umieszczony w 1993 roku.

Podczas spaceru zauważycie elementy nawiązujące do historii tego miejsca: uporządkowane grupy starych drzew. Rano park jest pełen biegaczy, a po południu rodziny piknikują. W weekendy park ożywia również urząd stanu cywilnego. Z tego miejsca można dojść pieszo pod górę do parku 50. Yıl w dzielnicy Cebeci.

Źródła: Wikipedia (Kurtuluş Parkı); Haber Ankara; ANFA; DergiPark (Burat).

Park Rota kończy się na wzgórzu nad kampusem Uniwersytetu Ankara w Cebeci, w parku 50. Yıl. Zgodnie z informacjami na Wikipedii, park został otwarty w 1970 roku i nazwany na cześć 50. rocznicy powstania Republiki. W 2009 roku został zmodernizowany i ponownie otwarty. Urząd miasta podaje, że powierzchnia parku wynosi od 130 do 135 tysięcy metrów kwadratowych. Największą cechą parku jest jego wysokość: to jedyny park miejski, z którego można zobaczyć tak dużą część miasta. W 2013 roku urząd miasta promował to miejsce jako "taras widokowy stolicy"; w czterech punktach widokowych zainstalowano teleskopy, a na najwyższym punkcie utworzono kawiarnię.

Na wzgórzu znajdują się dwa stawy, strumienie, trzystopniowy wodospad, amfiteatr, place zabaw dla dzieci, lodowisko i boiska sportowe. Charakterystycznym elementem parku, który pozwala go rozpoznać z daleka, jest maszt flagowy: według różnych źródeł, jego wysokość wynosi od 110 do 120 metrów, a według Wikipedii jest to najwyższy maszt w Europie. Widok z jego podstawy obejmuje zamek, mauzoleum Atatürka (Anıtkabir) i wzgórza Çankaya, czyli zbocza, którymi podróżuje się rano.

Spędźcie tutaj zachód słońca: punkty widokowe skierowane na zachód idealnie wychwytują światło, a oświetlenie parku włącza się jeszcze przed jego zamknięciem. Dla tych, którzy przychodzą pieszo z dzielnicy Kurtuluş, wspinaczka jest stroma, ale krótka; ci, którzy nie chcą wspinać się na wzgórze, mogą dojechać do parku z ostatniej stacji metra Ankaray, Dikimevi. Godziny otwarcia poszczególnych obiektów mogą się różnić; informacje dotyczące lodowiska i kawiarni można uzyskać w urzędzie miasta. W drodze powrotnej można zjechać metrem Ankaray ze stacji Dikimevi do Kızılay.

Źródła: Wikipedia (Park 50. Yıl), informacja Urzędu Miasta Ankara, ANFA.