Sarıhan Kervansarayı

Sarıhan to jedna z najbardziej imponujących pozostałości dawnego seldżuckiego szlaku karawanowego, znajdująca się na terenie prowincji Nevşehir. Karawanseraj znajduje się około sześciu kilometrów na południowy wschód od Avanos, w dolinie rzeki Damsa, wzdłuż drogi łączącej Avanos z Ürgüp. Był to punkt odpoczynku na trasie Jedwabnego Szlaku, łączącej Aksaray z Kayseri. W źródłach jest również znany jako Saruhan lub Avanos Han. Większość źródeł podaje rok 1249 jako datę budowy, przypisując go panowaniu II. İzzeddin Keykavusa, sułtana Imperium Seldżuków. Strona Ministerstwa Kultury i Turystyki szacuje, że budowa miała miejsce w 1238 roku. Niezależnie od dokładnej daty, Sarıhan jest uważany za jeden z ostatnich karawanserajów zbudowanych przez sułtanów seldżuckich. W XII i XIII wieku sułtani seldżuccy wybudowali wiele karawanserajów wzdłuż szlaków handlowych, zapewniając kupcom bezpieczne schronienie, wyżywienie oraz opiekę dla zwierząt transportujących towary. Nazwa karawanseraju pochodzi od koloru kamienia użytego do jego budowy. Ściany zbudowane są z obsydianu, który jest obfity w tym regionie, a kamienie mają odcienie żółte, beżowe i różowe. Ta różnica kolorów została świadomie wykorzystana do celów dekoracyjnych w łukach i wokół wejść. Budowla zajmuje powierzchnię około dwóch tysięcy metrów kwadratowych i posiada wejście od zachodu. Ściany tego typu karawanserajów były grube i wysokie, aby zapewnić ochronę przed bandytami. Plan karawanseraju jest zgodny z klasycznym układem seldżuckich budowli tego typu. Na zewnątrz znajduje się kwadratowy dziedziniec otoczony pomieszczeniami, który był wykorzystywany w lecie. Wewnątrz znajduje się zamknięta, prostokątna część, używana zimą. Widząc wejście, po lewej stronie znajdują się sześć otwartych pomieszczeń zadaszonych łukami, a po prawej stronie zamknięte pokoje z ozdobnymi drzwiami. Naprzeciwko wejścia znajduje się drugie, bogato zdobione drzwi, prowadzące do zamkniętej części. Wnętrze zamkniętej części jest ciemne, a światło dociera tylko przez małe otwory w dachu. Charakterystyczną cechą Sarıhan jest umieszczenie małej meczetu nad głównym wejściem. W podobnych karawanserajach element ten zwykle znajdował się na środku dziedzińca. Wchodząc na dziedziniec, zwróć uwagę na schody wewnątrz głównego wejścia; prowadzą one do małego pomieszczenia na górze. Portal jest przykładem starannego rzemiosła kamieniarskiego seldżuckiego, a geometryczne zdobienia wokół portalu zasługują na dokładne przyjrzenie się. Z biegiem czasu budowla uległa częściowemu zniszczeniu, a niektóre jej fragmenty zawaliły się. W jednym z badań akademickich wspomniano, że w Dobrym sposobem na zwiedzanie jest rozpoczęcie od dziedzińca, a następnie obejście fasad i dekoracji, po czym można przejść do wewnętrznych pomieszczeń. Światło popołudniowe doskonale podkreśla różnicę kolorów żółtych i różowych kamieni, co jest idealne do fotografowania. Ponieważ do kervansaraju nie kursują regularne połączenia komunikacji publicznej, najlepiej dojechać samochodem lub taksówką z Avanos. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia i warunki zwiedzania. Można zwiedzić Sarıhan w ciągu pół dnia, łącząc to z wizytą na lokalnym rynku ceramicznym w Avanos i nad brzegiem rzeki Kızılırmak.