Sadabad ve Kağıthane Deresi Mesiresi

Sadabad to nazwa, którą w XVIII wieku nadano obszarowi położonemu po obu stronach rzeki Kağıthane, rozciągającemu się w kierunku Złotego Rogu. Jak podaje Encyklopedia Islamu, nazwa ta oznacza "żyzny i prosperujący teren". Od czasów panowania Sulejmana Wspaniałego, dolina ta była jednym z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców Stambułu. Jak opisuje Evliya Çelebi, rzemieślnicy, w tym złotnicy i szewcy, rozbijali tu namioty, aby się bawić i prowadzić spotkania. Złotnicy, antykwariusze i szewcy organizowali tu również ceremonie związane ze swoimi zawodami. Wiosną było to jedno z głównych miejsc, gdzie mieszkańcy spędzali czas na świeżym powietrzu. W okresie bizantyjskim rzeka nosiła nazwę Barbysos, a nazwa Kağıthane, jak się uważa, pochodzi od znajdujących się tu papierni. W czasach panowania Bayezida II w dolinie powstała fabryka prochu, która działała przez długi czas. W XVI wieku zbudowano fontannę İmrahor i pałac İmrahor, a w czasach Murada IV powstał pałac i ogród w stylu perskim. Obszar ten zyskał prawdziwą sławę na początku XVIII wieku. Relacje mówią, że w 1717 roku przyjęcie, które Sadrazem Nevşehirli Damat İbrahim Paszą zorganizował w tym miejscu, sprawiło, że sułtan Ahmed III zaczął lubić to miejsce. W 1722 roku koryto rzeki przed pałacem zostało oczyszczone i przekształcono je w prosty kanał otoczony marmurowymi murami. Mówi się, że marmury tego kanału, zwanego Cedvel-i Sim, czyli Srebrny Potok, pochodziły z pałacu Kulelibahçe w Çengelköy. Wzdłuż kanału zbudowano wały, wodospady i baseny, a woda spływała przez małe kaskady, gromadząc się w marmurowych basenach. Letni pałac został ukończony w ciągu kilku miesięcy latem 1722 roku; źródła podają różne daty ukończenia, od końca lipca do początku sierpnia. Wokół pałacu zbudowano pawilony, mosty i fontanny, a władze zachęcały do budowy pałaców wzdłuż rzeki. Według urzędu gminy Kağıthane, wzdłuż zboczy, od pałacu do Złotego Rogu, powstało 173 pałace. Projekt ogrodu i kanału często wiązany jest z planami, które Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi przywiózł z Paryża. Architekt Sedad Hakkı Eldem w swojej pracy z 1977 roku argumentował, że Sadabad nie do końca odpowiada francuskiej architekturze ogrodowej. W tamtych czasach pieśni Nedima uczyniły Sadabad symbolem radości Stambułu. Podczas powstania Patrona Halil w 1730 roku pałace wzdłuż rzeki zostały splądrowane i zniszczone. Nowy sułtan, Mahmud I, nie pozwolił na spalenie pałacu, ale nie mógł powstrzymać jego zniszczenia W pobliżu budynku urzędu miejskiego można zobaczyć niewielkie fragmenty pozostałości po pałacu. Położony nad rzeką meczet Sadabad, zbudowany w 1863 roku dla sułtana Abdula Aziza, zastąpił starszy meczet Hayrabad. Jest to budowla drewnianą, z jedną minaretem, znana również jako meczet Aziziye. Według informacji z urzędu, część kamiennych ruin pałacu, który został zbudowany dla Atiye Sultan, nadal znajduje się za przystankami autobusowymi w Kağıthane. Najlepszą porą na zwiedzanie jest wiosna, kiedy to miejsce jest najpopularniejsze. Ze względu na to, że trasa wzdłuż rzeki jest prosta i krótka, godzinny spacer wystarczy, aby zobaczyć ruiny i meczet. Do centrum Kağıthane można dojechać komunikacją miejską; aktualne trasy metra i autobusów można sprawdzić na stronach Metro İstanbul i İETT.