Kurtkulağı Kervansarayı

Karagöz Han, znajdujący się w dzielnicy Karagöz, na południowy wschód od Ceyhan, jest osmańskim caravansera, położonym na starej drodze karawaningowej, łączącej Adanę z Aleppem. Jak podaje TRT Haber, obiekt znajduje się 12 kilometrów od miasta Ceyhan. Artykuł historyka sztuki, Hayriye Akıl, opublikowany w 2006 roku w czasopiśmie Uniwersytetu Çukurova, opisuje, że ta droga była wykorzystywana od starożytności przez armie, kupców i karawany. Droga, po przekroczeniu rzeki w Misis, prowadziła z Karagöz na południowy wschód, w kierunku Zatoki Iskenderun, a następnie do Syrii. Zgodnie z artykułem, Karagöz był również stacją drogową, znajdującą się w odległości 15 rzymskich mil od Misis, co wynika z dokumentów drogowych z okresu rzymskiego. Historia obiektu jest sporna, a warto znać obie wersje. Według Wikipedii w języku tureckim, na podstawie inskrypcji znajdującej się w Muzeum w Adanie, caravanser został zbudowany w 1659 roku przez Hüseyin Paszę, a jego architektem był Mehmed Ağa. Z kolei Hayriye Akıl informuje, że mimo obecności miejsca na inskrypcję nad wejściem, inskrypcja ta nie znajduje się na swoim miejscu, a starsi mieszkańcy wioski twierdzą, że została usunięta podczas francuskiej okupacji. Akıl, opierając się na firmanie sułtana III Ahmeda z 1704 roku oraz fundacji kompleksu Karamort, datuje budowę obiektu na rok 1704. Firman ten nakazywał budowę fortecy i caravanser w Karagöz, a także zapewnienie bezpieczeństwa karawanom. Karagöz był częścią systemu ochrony dróg, składającego się z punktów kontrolnych i caravanserów, który powstał w okresie osmańskim. Jak relacjonuje Akıl, Karagöz, zwany również "bramą Çukurovy", został poddany renowacji przez państwo w 1712 roku, wybudowano domy dla strażników, a teren wokół obiektu został otoczony murami. Sułtan Kanuni Sultan Süleyman, wracając z kampanii w Bagdadzie w 1535 roku, rozbił obóz w tym miejscu, a Evliya Çelebi pisał, że przybył do Adany, przejechał przez zamek Şahmeran i zatrzymał się w caravanserze w Karagöz. Karagöz zachował funkcję caravanseru do roku 1812. Jak podaje TRT Haber, caravanser pełnił funkcję swego rodzaju poczty, gdzie przebywały konie i urzędnicy, a także odbywały się przekazy informacji. Caravanser jest typu zamkniętego, bez dziedzińca. Prostokątny budynek o wymiarach 45,75 metra na 23,60 metra, z wyjątkiem wystających części na fasadzie wschodniej, jest w całości zbudowany z kamienia, w sposób zapewniający dużą wytrzymałość. Ściany północna, południowa i zach Wzdłuż ścian znajdują się nisze, w których przebywali podróżnicy i przechowywano ich rzeczy, a pomiędzy filarami znajdują się nisze kominkowe, z których wystają zasłony. Według źródeł, w ścianie północnej znajduje się siedem, a w ścianach północnej i południowej po sześć takich nisz. Wnętrze jest zaciemnione, ponieważ światło wpada jedynie przez otwory w górnej części ścian; po przyzwyczajeniu wzroku, można dostrzec układ sklepień i filarów. Dekoracja jest bardzo prosta, a funkcjonalność jest najważniejsza; jedynie małe kolumny i łuki nad drzwiami świadczą o rzemieślniczym wykonaniu. Według źródeł, obiekt został zbudowany na początku XVIII wieku, w okresie, gdy budowa karawanserajów malała, i jest uważany za jeden z ostatnich przykładów osmańskiej architektury karawanserajów. Budynek został wpisany do rejestru zabytków w 1976 roku, objęty ochroną przez Główny Zarząd Wakfów i został odrestaurowany w 1984 roku; według Wikipedii, został ponownie zrestaurowany w 2006 roku. Stacja informacyjna TRT Haber informuje, że po renowacji przeprowadzonej przez Regionalny Zarząd Wakfów, karawanseraj został przygotowany do celów turystycznych, oferując basen, fontannę, pokoje gościnne i przestronną salę. Około 100 metrów na południe od karawanseraju znajduje się meczet z dwiema kopułami, zbudowany w 1601 roku przez Haydar Agę, zgodnie z inskrypcją. Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od obejścia budynku z zewnątrz; rytm filarów i proporcje głównego wejścia najlepiej widać z ogrodu, z pewnej odległości. Następnie wejdź do środka i stań na środku sali, pozwalając oczom przyzwyczaić się do ciemności. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne warunki zwiedzania i godziny otwarcia w lokalnym urzędzie kultury i turystyki. Do Kurtkulağı można dojechać drogą z Ceyhan, a wraz z ruinami Misis, Sirkeli Höyüğü i Yılankale, stanowi dobry punkt końcowy jednodniowej wycieczki wzdłuż rzeki Ceyhan.