Karagöz Müzesi

Muzeum Karagöz to pierwsze w Turcji muzeum poświęcone tradycyjnemu tureckiemu teatrowi cieni, Karagöz. Zostało otwarte w 2007 roku przez Gminę Metropolitan Bursa, aby zachować i promować tę formę sztuki. Budynek znajduje się na ulicy Çekirge Caddesi, naprzeciwko pomnika, który jest symbolicznym grobem Karagöz i Hacivat. Przed przekształceniem w muzeum, budynek przez około trzydzieści lat służył jako budynek transformatorowy. Po Międzynarodowym Festiwalu Karagöz w Bursie, który odbył się w listopadzie 1995 roku, gmina rozpoczęła prace nad przekształceniem tego opuszczonego budynku w miejsce poświęcone sztuce Karagöz. Dzięki wsparciu lokalnej filii Międzynarodowej Unii Teatrów Marionetkowych i Cieni (UNIMA) oraz kolekcjonera Şinasi Çelikkol, budynek został otwarty w czerwcu 1997 roku jako "Dom Karagöz", stając się centrum sztuki. W tym miejscu zaczęto organizować trzy razy w tygodniu przedstawienia Karagöz, a przez pewien czas eksponowano również tkaniny i stroje z regionu Keles, pochodzące z kolekcji Çelikkol. W latach 1997-2005 "Dom Karagöz" był jednym z głównych miejsc organizacji Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Marionetkowych i Cieni w Bursie. W 2005 roku fasada budynku została pokryta reliefami ceramicznymi przedstawiającymi postacie z przedstawień Karagöz. W 2006 roku budynek został opuszczony, a w 2007 roku został zmodernizowany i uznany przez Ministerstwo Kultury i Turystyki za muzeum. Podstawą kolekcji jest 72 postaci pochodzących z kolekcji Metin And. Następnie dodano reprodukcje prac artystów Karagöz, takich jak Tacettin Diker, Orhan Kurt, Mustafa Mutlu, Metin Özlen i Osman Ezgi. Co znajduje się w muzeum? Zgodnie z informacjami na stronie internetowej gminy, w budynku znajdują się trzy galerie, warsztat do tworzenia postaci (na 5 osób), specjalna biblioteka i sala wystawowa na 69 osób. Jedna z galerii prezentuje panele ilustrujące historię teatru cieni, a także narzędzia i materiały używane do tworzenia postaci. W tej samej galerii znajdują się ręcznie robione kukły Hayaliego Nevzata Çiftçiego, wraz z materiałami używanymi do ich produkcji. W innej galerii znajdują się reprodukcje postaci Karagöz oraz biografie artystów, którzy je tworzyli; gmina podaje, że w tej galerii znajduje się 119 takich reprodukcji. Środkowa galeria jest poświęcona kukłom z różnych krajów, a część z nich została przekazana przez artystów uczestniczących w festiwalu w Bursie. Wśród eksponatów znajdują się również karykatury Karagöz i Hacivat ze starych gazet oraz różne materiały drukowane związane z tym teatrem. W sali wystawowej organizowane są przedstawienia teatru cieni, we współpracy z UNIMA. Gmina informuje, że przedstawienia są przeznaczone dla widzów powy W Bursa, zgodnie z przekazami ustnymi, w czasach Orhana Ghazi, Hacivat pracował jako murarz, a Karagöz jako kowal. Ich dowcipne rozmowy rozpraszały pracowników, co opóźniło budowę, a obaj zostali straceni. Później, pewien mężczyzna o imieniu Sheikh Küshtari odtworzył ich postacie i wystawił przedstawienie przed sułtanem. Jak podkreśla And, te opowieści nie mają dużego znaczenia historycznego, ponieważ nie ma na nie żadnych dokumentów ani dowodów. Zgodnie z źródłami pisemnymi, teatr cieni dotarł do Imperium Osmańskiego w XVI wieku, dzięki artystom z Egiptu, związanym z dynastią Mameluków. Historyk Mameluków, Ibn Iyas, opisuje, że w 1517 roku, podczas gdy Yavuz Sultan Selim podbijał Egipt, jeden z aktorów wystawił przedstawienie w pałacu na wyspie Rawza nad Nilem. Zafascynowany przedstawieniem, sułtan wezwał artystę do Stambułu, a wraz z nim, według źródeł, przybyło około 600 artystów z Egiptu. Postacie używane w teatrze cieni Mameluków nie były jednokolorowe i przezroczyste; tureccy artyści w XVII wieku, dzięki swojej biegłości w garbarstwie, uczynili je przezroczystymi i umożliwili ruch w miejscach połączeń. Po raz pierwszy nazwa "Karagöz" pojawia się w tym wieku. Postacie są wykonane ze skóry, a zwłaszcza ze skóry wielbłąda, poddawane różnym procesom, aby stały się przezroczyste, i barwione naturalnymi barwnikami. Przedstawienia odbywają się za białą zasłoną, oświetlone lampą naftową lub świecami. Postacie są poruszane za pomocą poziomych patyków, a ruchy w lewo i w prawo zapewniają pionowe patyki zwane "fır döndü". Każda gra składa się z czterech niezależnych części: prologo, dialogu, aktu i zakończenia. Karagöz to zwykły człowiek, który otwarcie wyraża swoje myśli, często bezrobotny i mający problemy; Hacivat to elegancki mieszkaniec Stambułu, który stara się rozwiązywać konflikty. Na scenę wchodzą również różne postacie mówiące dialektami swoich regionów, takie jak drwal z Kastamonu, kucharz z Bolu lub mieszkaniec Kayseri, co odzwierciedla różnorodność społeczeństwa osmańskiego. W 2009 roku UNESCO umieściło Karagöz na Liście Reprezentatywnej Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości. Zgodnie z informacjami, dawniej przedstawienia odtwarzano głównie w miesiącach Ramadanu oraz podczas uroczystości związanych z obrzezaniem, w kawiarniach i na otwartych przestrzeniach. Odwiedzając: Zanim wejdziecie do budynku, zwróćcie uwagę na fasadę; kolorowe ceramiczne płaskorzeźby przedstawiają poszczególnych bohaterów przedstawienia. Podczas tej samej wizyty możecie również zobaczyć pobliski mauzoleum; TDV zaznacza, że według podań, grób znajdują