İspir Kalesi

Zamek İspir, położony w północnej części miasta İspir, w prowincji Erzurum, to średniowieczna forteca wzniesiona na skalnej formacji nad brzegiem rzeki Çoruh. Według Wikipedii w języku tureckim, zamek znajduje się na południowo-zachodniej stronie miasta i opiera się na stromych skałach, a rzeka stanowi jego zachodnią i południową granicę. Obecnie zamek nadal góruje nad doliną rzeki Çoruh i nad miastem İspir. Według materiałów promocyjnych urzędu miasta İspir, wjeżdżając do miasta drogą z Erzurum, po lewej stronie, zamek wznosi się na wzgórzu, prezentując swoją imponującą sylwetkę. Dokładna data budowy zamku nie jest znana. Zarówno portal kulturalny, jak i urząd miasta İspir informują, że brak inskrypcji związanych z zamkiem uniemożliwia ustalenie dokładnej daty. Te same źródła podają, że uważa się, że zamek został zbudowany przez państwo, które dominowało w regionie w XII wieku. Lokalny przewodnik turystyczny sugeruje, że cechy konstrukcyjne przypominają architekturę Urartów, a zamek został wzniesiony na miejscu starszej fortecy, przejmując jej kształt. Różne daty podawane przez źródła mogą wynikać z faktu, że teren ten kilkakrotnie zmieniał właściciela. Wikipedia w języku tureckim również wspomina, że zamek kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk i składa się z kilku tarasów. Portal kulturalny i urząd miasta informują, że zamek został odrestaurowany w XVI wieku, za panowania Kanuna Sultana Sulejmana. Lokalizacja zamku to nie tylko miasto, ale także stara droga przejazdowa. Według Wikipedii w języku tureckim, İspir i jego okolice znajdują się na szlakach naturalnych, które łączą Wschodnią Anatólię z wybrzeżem Morza Czarnego i Kaukazem. Uważa się, że nazwa osady pochodzi od gruzińskiego słowa "Speri", a w okresie bizantyjskim nazywano ją "Sper". W 1072 roku İspir znalazł się pod panowaniem księstwa Saltukidów, a w kolejnych wiekach przechodził pod kontrolę różnych państw. W 1499 roku zamek został zdobyty przez wojska osmańskie, ale wkrótce ponownie przeszedł w inne ręce, a po kampanii w Çaldıran w 1514 roku region na stałe przeszedł pod panowanie osmańskie. Przyjmując się do murów, można zauważyć jedną z najbardziej interesujących cech zamku. Według urzędu miasta İspir, dolne części murów zamku i znajdującej się wewnątrz meczetu są zbudowane z kolorowych kamieni rzecznych, które zostały spłukane i erodowane przez rzekę. W górnych częściach użyto gładkich, obrobionych kamieni, a takie połączenie tekstur jest rzadko spotykane w innych zamkach. Portal kulturalny również potwierdza, że fundamenty zostały zbudowane z kamieni zebranych z rzeki Çoruh, a górne mury z bloków kamiennych. Najłatwie Przewodnik turystyczny regionu informuje, że w części twierdzy, opadającej w stronę rzeki Çoruh, odkryto ukryty kanał wodny. Tego typu kanały, umożliwiające mieszkańcom twierdzy dostęp do wody podczas oblężenia, były niezwykle ważnym elementem górskich fortów. Największą atrakcją twierdzy jest jej widok. Z tarasów można podziwiać dolinę rzeki Çoruh, strome zbocza oraz szereg starych i nowych domów u podnóża twierdzy. Zgodnie z informacjami na stronie tureckiej Wikipedii, teren poniżej twierdzy został zalany w wyniku budowy tamy na rzece Çoruh, dlatego obecny wygląd doliny różni się od tego sprzed kilkudziesięciu lat. Najlepsze światło do fotografowania skał i murów występuje o zmierzchu. Twierdza została odrestaurowana w ostatnich latach, a źródła prezentują ją jako zrekonstruowany obiekt. Należy jednak pamiętać, że przejścia między tarasami są strome i kamieniste, dlatego warto założyć wygodne i antypoślizgowe buty. Przed wizytą warto sprawdzić warunki zwiedzania i godziny otwarcia w lokalnych źródłach informacji. Według portalu Kultury, miasto İspir znajduje się około 145 kilometrów od centrum regionu i można do niego dojechać autobusami kursującymi z dzielnicy İspir w Erzurum. Przewodnik przyrodniczy informuje, że podróż autobusem trwa około dwóch i pół godziny. Rzeka Çoruh, przepływająca przez miasto, jest uważana za jedną z najszybszych rzek na świecie i oferuje wymagające trasy do raftingu i kajakarstwa. Po zwiedzaniu twierdzy, dobrym sposobem na zakończenie dnia w İspir jest wycieczka do jezior Yedigöller, położonych na południu gór Kaçkar, lub spacer wzdłuż rzeki.