Harmantepe Kalesi

Twierdza Harmantepe, położona na północ od Adapazarı, na niewielkim wzniesieniu w otwartej równinie, jest bizantyńską budowlą obronną. Źródła opisują ją jako element łańcucha fortyfikacji, w tym punktów obserwacyjnych i wież, rozmieszczonych wzdłuż zachodniego brzegu rzeki Sakarya w XII lub XIII wieku, mających na celu ochronę wschodniej granicy Cesarstwa Bizantyjskiego. Broszura turystyczna urzędu miejskiego datuje budowlę na XII wiek, natomiast dyrekcja kultury i turystyki podaje możliwość, że powstała ona w obu tych stuleciach. Według dyrekcji, twierdza jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów fortyfikacji w dolinie Sakarya. Budowla została uznana za zabytek wymagający ochrony decyzją Rady Ochrony Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego w Bursie z 18 kwietnia 1992 roku. Otoczenie twierdzy niegdyś stanowił teren podmokły i bagnisty. Później, wykopane po obu stronach kanały przekształciły ten obszar w żyzne tereny uprawne, a obecnie twierdza wygląda jak kamienny pierścień, samotnie stojący pośrodku ornych pól. Plan twierdzy ma kształt eliptyczny, zbliżony do okręgu, a mury są zbudowane z lokalnego kamienia. Grubość murów sięga 2 metrów, a wysokość w zależności od miejsca waha się od 8 do 10 metrów. Wzdłuż murów rozmieszczone są sześć baszt o wymiarach około 5 na 5 metrów. Wnętrze baszt wypełnione jest gruzem i zaprawą wapienną, a w celu wzmocnienia konstrukcji, wewnątrz wypełnienia umieszczono drewniane belki w kształcie kraty. Z biegiem czasu drewno uległo zniszczeniu, co powoduje, że obecnie w murach widoczne są rzędy okrągłych otworów, co stanowi jedną z najbardziej charakterystycznych cech budowli. W górnych częściach baszt znajdują się otwory wentylacyjne skierowane w różnych kierunkach. Do twierdzy prowadzi pięć okrągłych wejść, rozmieszczonych w różnych kierunkach, o różnej wielkości; główne wejście znajduje się od strony południowej. Po bokach wejść nadal widoczne są otwory, w których przesuwały się drewniane kraty, służące do zamykania wejść od wewnątrz. Pomimo tego, że część łuków wejściowych oraz niektóre fragmenty murów i baszt zostały zniszczone, znacząca część budowli przetrwała, a jej plan jest wyraźnie widoczny. W budowie nie użyto cegieł, jedynie gruz i zaprawę wapienną. Datowanie twierdzy przez długi czas było przedmiotem dyskusji. Niektórzy badacze wiązali ją z projektem kanału z VI wieku, który doprowadził również do budowy Mostu Justyniana. Jednak znaleziska archeologiczne wskazują, że twierdza była częścią łańcucha fortyfikacji rozmieszczonych na zachodnim brzegu rzeki, mających na celu obronę przed nasilającymi się najazdami tureckimi. Architektura Ze względu na to, należy przed wyjazdem skontaktować się z lokalnym urzędem kultury i turystyki, aby uzyskać aktualne informacje. Należy unikać wchodzenia na teren wykopalisk i podziwiać zamek z zewnątrz. Do zamku można dojechać drogą polną, odchodzącą w lewo z drogi prowadzącej z Küçük Söğütlü do Akçakamış. Ostatnie około 2 kilometry tej drogi są utwardzone. Chociaż urząd informuje, że można dojechać tam przez cały rok, portal kulturalny zaznacza, że w deszczowych warunkach dojazd może być utrudniony. Zamek znajduje się około 13 kilometrów od centrum miasta, a najwygodniejszym sposobem dojazdu jest samochód. Ze względu na płaski i otwarty teren, łatwo jest z jednego punktu dostrzec długość murów obronnych. Jeśli masz możliwość obejrzenia zamku z bliska, poszukaj otworów w belkach u podstawy wież oraz gniazd zasuw przy bramach, ponieważ to właśnie te detale najlepiej ilustrują sposób działania bizantyjskiej techniki budowy murów. Ze względu na to, że okoliczne tereny są uprawiane, należy unikać wchodzenia na pola uprawne oraz nie wjeżdżać pojazdami na ugórzony teren. Warto zabrać ze sobą wodę oraz buty odporne na błoto. Zamek można zwiedzić tego samego dnia z zamkiem Seyifler, położonym na północy w kierunku przepływu rzeki, a źródła podkreślają, że oba obiekty są częścią tego samego systemu obronnego. Harmantepe, który w dużym stopniu zachował swój pierwotny układ, stanowi najbardziej czytelny przykład bizantyńskiej linii obronnej w regionie, idealny dla osób, które chcą zobaczyć ją w rzeczywistości.