Erzurum Kalesi

Twierdza w Erzurum, położona na wzgórzu w historycznym centrum miasta, jest uważana za najstarszą budowlę w mieście. Według portalu kulturowego, historia twierdzy sięga czasów Urartów, choć dokładna data jej powstania nie jest znana. Obecnie istniejąca wewnętrzna część twierdzy, według większości źródeł, została wzniesiona w 415 roku przez cesarza Bizancjum, Teodozjusza II. Angielska Wikipedia podaje datę 422 rok; mimo różnicy w szczegółach, źródła zgadzają się co do tego, że budowla pochodzi z V wieku. Nazwa miasta, Theodosiopolis, również przypisywana jest temu cesarzowi, zgodnie z Encyklopedią Islamu. Twierdza pierwotnie składała się z dwóch pierścieni obronnych. Wewnętrzna część była sercem twierdzy, gdzie stacjonowali żołnierze, natomiast zewnętrzna otaczała obszary zamieszkane przez ludność, takie jak ulice, aleje i dzielnice. Encyklopedia Islamu informuje, że miasto było niegdyś otoczone trzema warstwami murów, a obecnie zachowały się jedynie fragmenty zewnętrznych murów oraz wewnętrzna część twierdzy. Bramy zewnętrzne zostały zniszczone, ale ich nazwy przetrwały i są używane jako nazwy dzielnic i ulic: Brama Tabrizi, Brama Erzincan, Brama Gruzińska, Brama Stambulska i Nowa Brama. Encyklopedia ta również opisuje, że system dróg otaczający centrum Erzurum podąża za śladami tych starych bram. Encyklopedia ta również podaje, że hiszpański ambasador Clavijo, który odwiedził miasto na początku XV wieku w drodze do pałacu Timura, opisał Erzurum jako miasto otoczone murami z wieżami i posiadające wewnętrzną część twierdzy. Ważny okres rozwoju miasta przypada na czasy panowania Kanuna Sulejmana, podczas jego wojen z Persją. Według przewodnika turystycznego, wewnętrzna część twierdzy posiada osiem baszt. Na dziedzińcu znajdują się stare łaźnie oraz pomieszczenia o kształcie sali. Encyklopedia Islamu informuje, że w okresie osmańskim wewnątrz twierdzy znajdowały się pałac paszy, sąd i więzienie. Angielska Wikipedia podaje również, że twierdza była wykorzystywana przez oddziały janczarów w czasach osmańskich. Twierdza była wielokrotnie naprawiana w okresach Saltukidów, Seldżuków i Osmańskiej, a ostatnie duże prace remontowe miały miejsce w XVI wieku za panowania Kanuna Sulejmana oraz w XIX wieku za panowania Mahmuda II. Przewodnik turystyczny informuje, że kamienie z zniszczonych części twierdzy zostały wykorzystane w połowie XIX wieku do budowy fortyfikacji w okolicach miasta. Najbardziej znaną częścią twierdzy jest minaret Tepsi, wznoszący się w południowo-zachodnim rogu dziedzińca. Budowla, znana również jako Wieża Zegarowa lub Wieża Przecięta, została wzniesiona w latach 1124-1132 przez władcę Saltukidów, Abu'l-Muzaffera Gaziego Według informacji na stronie internetowej ministerstwa, podczas wykopalisk odkryto różne obiekty, ceramikę oraz niewielkie grupy artefaktów. Na południowej ścianie twierdzy znajduje się również fontanna z ostrymi łukami i inskrypcjami. Podczas wizyty zalecamy wejście przez bramę wewnętrznej twierdzy, najpierw obejście dziedzińca, a następnie spacer wzdłuż murów, podziwiając widok na miasto. Z murów można zobaczyć w jednym kadrze wieże madrasy Çifte Minareli, zbocza Palandöken oraz dachy starego miasta. W bezchmurny poranek, różnica kolorów między pokrytymi śniegiem górami a starodawnymi budowlami z bazaltu jest szczególnie wyraźna. Twierdza znajduje się w pobliżu skrzyżowania dzielnicy Tebriz Kapı z aleją Cumhuriyet Caddesi i można do niej dotrzeć pieszo z centrum miasta. Z centrum miasta kursują również środki transportu publicznego, które zatrzymują się w pobliżu twierdzy. Madrasa Çifte Minareli i kompleks Üç Kümbetler znajdują się w odległości kilku minut spacerem, dlatego twierdza jest naturalnym punktem wyjściowym do zwiedzania starego miasta. Ze względu na to, że ścieżki i dziedziniec są wyłożone kamieniem, zimą mogą być śliskie; zalecamy noszenie butów z antypoślizgową podeszwą. Ze względu na to, że dni i godziny otwarcia mogą się zmieniać, przed wizytą prosimy o sprawdzenie aktualnych informacji na stronie internetowej ministerstwa kultury i turystyki.