Emir Han

Emir Han, znajdujący się w północno-wschodnim rogu meczetu Ulu Cami, jest dwukondygnacyjnym budynkiem, stanowiącym jedną z najstarszych części historycznego bazaru. Został wzniesiony jako część kompleksu zakrystii Orhana Ghazi w latach 1339-1340, mając na celu generowanie dochodów dla tego kompleksu. Zgodnie z Encyklopedią Islamu (TDV), han został zbudowany w miejscu, gdzie po podboju powstał targ koni. Po przejęciu Bursy przez Osmanów w 1326 roku, miasto szybko się rozwinęło, a słynny bazar burski stopniowo rozrósł się wokół tego hanu. W dokumentach budynek występuje pod różnymi nazwami, takimi jak Bezzazistan, Eski Bezzazistan, Bey Hanı, Sultan Hanı i Kervansaray. Dział ds. obszaru Bursa informuje, że po tym, jak Yıldırım Bayezid na przełomie XIV wieku wybudował nowy bedesten (hala handlowa), han przez pewien czas był nazywany "Eski Bedesten" (stary bedesten). Zgodnie z portalem Kultury, budynek do 1522 roku był znany jako Bezzaziye Hanı, Eski Bezazistan lub Bey Hanı, a ostatecznie przyjął nazwę Emir Bey Hanı. Dział ds. obszaru określa go jako pierwszy osmański han zbudowany w Bursie. Encyklopedia Islamu (TDV) uznaje Emir Han za pierwszy przykład miejskiego hanu w architekturze tureckiej w Anatolii, wyjaśniając, że ten typ budowli powstał w wyniku adaptacji seldżuckich karawanserajów do potrzeb miejskiego handlu. Han ma kształt zbliżony do kwadratu. Zgodnie z TDV, budynek ma wymiary około 45 metrów na 45 metrów, a w jego centrum znajduje się otwarty dziedziniec o wymiarach około 26 metrów na 26 metrów. Dziedziniec otaczają arkady z łukami beczkowymi na dwóch kondygnacjach, a za arkadami znajdują się pomieszczenia z łukami, do których prowadzą drzwi. 36 pomieszczeń na parterze, pozbawionych okien, zostało zaprojektowanych do przechowywania towarów przywożonych z karawan. Większość z 38 pomieszczeń na piętrze miała okna i kominki; kupcy prowadzili tu swoje interesy i, w razie potrzeby, nocowali. Portal Kultury podaje liczbę 37 pomieszczeń na piętrze, podczas gdy TDV i Dział ds. obszaru podają łączną liczbę 74 pomieszczenia. Połączenie między kondygnacjami zapewnia dwie symetrycznie rozmieszczone schody, znajdujące się w północnej części arkad. W murach i filarach zastosowano układ przeplatany, w którym naprzemiennie układane są rzędy cegieł i bloku kwarcytowego. Dolne części elewacji, odpowiadające magazynom, są ślepe, natomiast w górnych częściach znajdują się prostokątne okna z łukami ostrymi. Elewacje dziedzińca prezentują zupełnie inny, bardziej dynamiczny wygląd, dzięki harmonijn Zgodnie z opisem kompleksu Orhan Gazi w Encyklopedii Türkii (TDV), wszystkie towary kupowane i sprzedawane w mieście były ważone w tym handlu, a waga stanowiła źródło dochodów dla niego. Po obu stronach wejścia znajdują się trzy miejsca siedzące przeznaczone dla wagomistrzów, które do dziś się zachowały; warto na nie zwrócić uwagi wchodząc na dziedziniec. Przez wieki han wielokrotnie ulegał pożarom i był niszczony przez trzęsienia ziemi. Spłonął w 1544 roku, został naprawiony w 1634 roku, w trzęsieniu ziemi w 1674 roku został uszkodzony jego portal, ponownie spłonął w 1788 roku, a w trzęsieniu ziemi w 1855 roku również doznał uszkodzeń. Zgodnie z TDV, do XX wieku budowla przetrwała z poważnie uszkodzoną fasadą północną i prawie całkowicie znikającymi arkadami na piętrze. W 1958 roku został zniszczony przez duży pożar, który objął całe miasto, a w latach 1962-1963 został odrestaurowany w sposób zbliżony do oryginału. Podczas tej renowacji zachowano oryginalny plan i detale architektoniczne, jednak arkady na parterze zostały zamknięte witrynami, a piece w pokojach na piętrze zostały usunięte. Obecnie han jest zadbanym kompleksem handlowym, w którym znajduje się wiele sklepów i firm. Po wejściu na dziedziniec, warto najpierw stanąć na środku, aby zobaczyć całą budowlę, w tym jej skrzydła i kopuły w rogach, a następnie wejść na górne arkady schodami. Po obu stronach zauważyć można kolumny z kamienia, a w pozostałych skrzydłach – łuki z cegły, co stanowi wyraźny kontrast. Ze względu na to, że han jest czynnym kompleksem handlowym, najlepiej odwiedzić go w godzinach otwarcia sklepów. Jak podaje Portal Kultury, do dzielnicy hanów można dotrzeć pieszo z centrum miasta, a do Emir Han – przechodząc przez Zewnętrzny Bazar. Znajdujący się niedaleko Koza Han, zgodnie z TDV, został zbudowany w okresie panowania II Bayezida pomiędzy Emir Han a Ulu Cami; odwiedzenie obu hanów pozwala łatwiej porównać rozwój bazaru w XIV i XV wieku. Dzielnica hanów, w której znajduje się Emir Han, jest częścią obszaru "Bursa i Cumalıkızık: Narodziny Imperium Osmańskiego", który w 2014 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.