Van het Erzurum-kasteel naar Taşhan: Een blik op het Seltsjoekse en Ottomaanse Erzurum.

Vanaf de hoek waar Cumhuriyet Caddesi kruist met de wijk Tebrizkapı, begint een korte maar steile helling naar het kasteel. Neem de tijd om de helling te beklimmen, want de stad ligt behoorlijk hoog boven zeeniveau en u kunt in het begin moeite hebben met ademen. We gaan ervan uit dat u weet dat het kasteel een bezoekerslocatie is die onder het ministerie valt, en dat u de geldigheid van uw museumkaart op de officiële website heeft gecontroleerd. Na het passeren van de poort bevindt u zich in de binnenplaats van het kasteel; het gedeelte dat vandaag nog overeind staat, is deze binnenplaats. De muren van Erzurum omringden ooit de stad in drie lagen, maar van de buitenmuren zijn slechts enkele muurresten en de namen van de poorten overgebleven. De namen Tebriz Kapısı, Erzincan Kapısı en Gürcü Kapısı bestaan nog steeds als namen van wijken; tijdens uw route naar de laatste bestemming loopt u in de richting van Gürcükapı. Bronnen schrijven de bouw van de binnenplaats toe aan de Byzantijnse periode; het Cultureel Portaal geeft 415 na Christus en keizer Theodosius, terwijl de Engelse Wikipedia 422 na Christus vermeldt. In de binnenplaats kunt u eerst rondlopen langs de binnenkant van de muren en de torens tellen; een lokale gids vermeldt dat de binnenplaats acht torens heeft. Zoek in de binnenplaats naar de overblijfselen van een oud badhuis, gebouwd van baksteen. Sinds het jaar 2000 worden er regelmatig opgravingen uitgevoerd in het kasteel, waarbij verschillende locaties, keramiek en kleine objecten zijn ontdekt. Houd u aan de beschermingslijnen rond de opgravingen en kom niet te dicht bij de open kuilen. Loop vervolgens naar de Tepsi Minare, in de zuidwestelijke hoek van de binnenplaats. Volgens de lokale gids werd deze toren gebouwd in de periode van de Saltukiden, tussen 1124 en 1132, als zowel een uitkijktoren als een minaret van de kasteelmoskee. Let op dat het lichaam van de toren, dat op een stenen fundering staat, van baksteen is gebouwd en dat er een decoratieve band rond de bovenkant zit. Het is niet precies bekend wanneer de klok is toegevoegd, maar de Wikipedia vermeldt dat dit vóór 1843 was; de naam "Klokkentoren" is afkomstig van deze toevoeging. De lokale gids vermeldt dat u via houten trappen naar de top van de toren kunt klimmen; vraag bij de ingang na of de toegang op die dag open is. Vlak ten oosten van de toren staat een kleine kasteelmoskee met een kegelvormige koepel; bronnen beschouwen deze als een van de oudste Turkse gebouwen in Erzurum. Vergeet niet dat er aan de zuidelijke kant van het kasteel ook een fontein is met een puntboog en een inscriptie. Vanuit plaatsen waar u de bovenkant van de muren kunt bereiken, kunt u uitkijken over de stad; in het zuiden ziet u de hellingen van Palandöken, en lager ziet u de minaretten van de madrasa's. Het is goed om Bron: Cultuurportaal, Kasteel van Erzurum; Musea van Turkije, Kasteel van Erzurum; Provincie Erzurum, Afdeling Cultuur en Toerisme, Reisgids; TDV Islam Encyclopedie, Erzurum; Wikipedia, Tepsi Minare.

U kunt de medrese bereiken vanaf de zuidoostelijke helling van het fort, vanuit de wijk Tebrizkapı. Voordat u het complex betreedt, steek dan naar de andere kant van de stoep en bekijk de noordelijke gevel in zijn geheel. De twee minaretten, die de naam van het gebouw dragen, steken op aan weerszijden van de portaal. Volgens het Cultureel Portaal zijn beide minaretten 26 meter hoog. Bestudeer van dichtbij de geglazuurde, turquoise elementen in de bakstenen van de minaretten en de decoraties op de platforms. Verplaats vervolgens uw blik naar de zijkanten van het portaal. Op het paneel aan de westkant is een dubbelhoofdige adelaar afgebeeld, met twee slangen met open bek en een levensboom bestaande uit bladeren. Op het symmetrische paneel aan de oostkant zijn geen afbeeldingen van bladeren of een adelaar; probeer dit verschil zelf te ontdekken. De lokale toeristische gids benadrukt ook dat de twee kanten niet hetzelfde zijn, dat de ene eenvoudig is en de andere veel gedetailleerder is. De meest gebruikte decoraties zijn palmetten en rozenmotieven; het observeren van hoe deze met elkaar verweven zijn, is de gemakkelijkste manier om de Seltsjoekse steenhouwerij te begrijpen. De precieze bouwjaren van de medrese zijn niet zeker vastgesteld, omdat er geen inscriptie op het gebouw is. Het Cultureel Portaal en de TDV Islam Encyclopedie geven meestal de late 13e eeuw aan, terwijl Wikipedia het jaar 1253 noemt, wat aangeeft dat de bronnen verschillen. De naam "Hatuniye Medrese" komt voort uit de veronderstelling dat het gebouw is gebouwd door Hundi Hatun, de dochter van een Seltsjoekse sultan, of door Padişah Hatun, afkomstig uit de Ilkhanid-dynastie. Na het passeren van het portaal komt u in een open binnenplaats; de binnenplaats is aan alle vier zijden omgeven door galerijen. Het gebouw heeft twee verdiepingen en vier iwan's (overdekte zuilgalerijen) en wordt beschouwd als een van de belangrijkste voorbeelden van medreses met een open binnenplaats. Let op dat de meeste van de zuilen in de galerijen cilindrisch zijn, terwijl er een paar met een achthoekige romp zijn. Aan beide zijden van de binnenplaats bevinden zich de kamers van studenten en docenten; er zijn negentien kamers op de begane grond en achttien kamers op de bovenverdieping. Volgens Wikipedia is de bovenverdieping verdeeld in vier afzonderlijke groepen, en om van de ene groep naar de andere te gaan, moet u naar de begane grond gaan. De vierkante ruimte aan de westkant van de ingang is volgens de bronnen ooit als moskee gebruikt. In het zuiden van de binnenplaats bevindt zich een twaalfhoekige koepel; deze is aan de buitenkant bedekt met een koepel en aan de binnenkant met een bolkoepel, en het Cultureel Portaal beschouwt deze als het grootste voorbeeld in Anatolië. Het gebouw werd in de Ottomaanse periode gerepareerd door Murad IV en werd een tijdlang voor militaire doeleinden gebruikt. Van 19

Terwijl u langs de Cumhuriyet Caddesi naar het westen loopt, ziet u in de verte de enige minaret van de Yakutiye Medrese. Blijf even staan op het grote plein voor de medrese en bekijk het gebouw als geheel. Volgens de inscriptie werd de medrese in 1310 gebouwd in de tijd van de Ilkhanid-heerser Sultan Olcaytu, en was het een schenking van Hoca Cemaleddin Yakuti, ter ere van Gazan Han en Bolugan Hatun. Het Cultureel Portaal beschrijft het als de grootste medrese met een ommuurde binnenplaats in Anatolië. Het is de moeite waard om dit gebouw te vergelijken met de eerder genoemde medrese met twee minaretten en een open binnenplaats. Ga eerst naar de hoofdpoort, die uitsteekt. Zoek in de nissen aan de zijkanten van de poort naar een versierde bol, waaruit dadelbladeren, twee luipaarden en een adelaar te zien zijn. Bronnen interpreteren deze compositie als een levensboom en wijzen erop dat het symbolen van de Turken van Centraal-Azië combineert. Elk oppervlak van de boogvormige hoofdpoort is versierd met gravures, dus neem even de tijd om de details te bekijken. Kijk vervolgens naar de minaret in de hoek. De minaret is versierd met geometrische patronen, gemaakt van geglazuurde en onglazuurde bakstenen; Wikipedia meldt dat de geglazuurde delen turquoise en auberginekleurig zijn. Van de andere hoek is alleen de basis van de toren overgebleven, bedekt met een kegelvormige koepel; het wordt verondersteld dat deze minaret ofwel al lang geleden is ingestort, of nooit is gebouwd. Ga naar binnen en bekijk het ontwerp met vier iwan's (overdekte galerijen) en de met muqarnas (geornamenteerde nis) versierde koepel die het midden van de binnenplaats bedekt. Het licht dat door de opening in de koepel naar binnen valt, laat zien hoe de binnenplaatsen van dergelijke medreses werden verlicht. Aan beide zijden van de binnenplaats bevinden zich zes rijen kamers, en de versieringen bij de ingangen van elke kamer zijn verschillend; bronnen vermelden dat dit afhankelijk was van de rang en het niveau van de kamers. Probeer de marmeren inscriptie te vinden boven de zuidelijke gewelf, waarop de namen van de zes dorpen staan die aan de medrese zijn geschonken. Tijdens de Ottomaanse periode werd de medrese een tijdlang gebruikt als gieterij, en vanaf het einde van de 19e eeuw als militair depot. Tijdens de Republiek werd het meerdere keren gerestaureerd; het Cultureel Portaal meldt dat een van de restauraties plaatsvond in de jaren 1990. Tegenwoordig wordt het gebouw gebruikt als het Turks-Islamisch Museum voor Kunst en Etnografie. Zoek in de vitrines naar armbanden met agaatstenen, een houten schrijfsysteem met parelmoerdecoraties en een koperen theeset met emaille. Het Cultureel Portaal wijst erop dat het enige bekende voorbeeld in Anatolië een afbeelding is van een zittende figuur die op een groen geglazuurd dier trommelt. De Yakutiye Medrese is in 20

Het Taşhan, gelegen aan de Menderes Caddesi, bevindt zich aan de noordwestelijke voet van het fort. U betreedt het gebouw via de hoofdingang aan de westzijde. Deze gevel is tijdens de restauratie in 1965 iets naar voren geschoven, en boven de diepe, met een tongewelf overdekte ingang bevindt zich een kamer voor de beheerder van het caravanserai. Let op de inscriptie boven de ingang. Volgens het Cultureel Portaal werd dit gebouw destijds een "ribat" genoemd, wat een soort voorpost betekent, vanwege de positie van Erzurum als grensstad. Er zijn verschillende bronnen over het bouwjaar: het Cultureel Portaal en de Engelse Wikipedia geven 1561, terwijl de TDV Islam Encyclopedie, gebaseerd op de naam Rüstem Paşa in de inscriptie, een periode tussen 1544 en 1561 suggereert. De lokale toeristische gids vermeldt dat het exacte bouwjaar onbekend is vanwege de versleten inscriptie.

Na het betreden van de binnenplaats, ziet u hoe de zuilenrijen van natuursteen een rechthoekige binnenplaats omringen. Achter de zuilen bevinden zich kamers, bedekt met tongewelven met puntbogen. De bronnen geven verschillende aantallen kamers op de begane grond, tussen de dertig en de tweeënveertig. In het midden van de noordelijke zuilenrij bevindt zich een diepe nis die de stroom van de zuilenrij onderbreekt; u kunt deze vanuit het midden van de binnenplaats bekijken. Volgens de TDV heeft het gebouw in de jaren zestig een belangrijke renovatie ondergaan, waarbij het gedeelte aan de noordelijke muur vanaf de fundering is herbouwd.

De bovenverdieping is te bereiken via een aparte deur ten zuiden van de hoofdingang. Op de bovenverdieping bevindt zich een gang die het hele gebouw omringt, en aan beide zijden van de gang bevinden zich nisjes met puntbogen, die oorspronkelijk open waren maar nu zijn afgesloten en dienen als winkels. U kunt de koepels in de hoeken en in het midden van de zijkanten tellen vanuit de gang. Het is bekend dat het caravanserai oorspronkelijk ook onderdak bood aan reizigers, een moskee, een rustplaats, winkels en een ruimte voor dieren, maar dat een deel hiervan niet meer bestaat.

Tegenwoordig is het gebouw een werkplaats en winkel voor ambachtslieden die Oltu-steen verwerken. U kunt de ambachtslieden zien hoe ze de zwarte Oltu-steen bewerken en polijsten; vraag toestemming om van dichtbij te kijken. De meest voorkomende producten zijn gebedskettingen, ringen en kettingen. Oltu-steen, ook wel zwarte barnsteen genoemd, wordt gewonnen in kleine mijnen in de wijk Oltu, in het noordoosten van de provincie, en is sinds 2015 beschermd. Als u een stuk wilt kopen, bezoek dan verschillende werkplaatsen, vergelijk het vakmanschap en vraag de verkoper of het daadwerkelijk Oltu-steen is.

De zuilenrijen in de binnenplaats vormen een beschutte wandelroute, die ook tijdens regen en sneeuw bezocht kan worden, waardoor dit een aangename stop is, ongeacht