Van de Hisar-burcht naar de helling, van de muren van Bursa naar het Hünkar Köşkü.

Begin uw route bij de Zindan Kapı, aan de zuidwestelijke punt van Hisar. Buslijn 4/A of 4/İ vanaf het stadsplein of Çakır Hamam brengt u naar Pınarbaşı. Volgens het directoraat voor musea van Bursa dateren de muren al uit de 2e eeuw voor Christus, terug tot de koning I. Prusias van Bithynië. De Romeinen, Byzantijnen en Ottomanen restaureerden en gebruikten de muren tot de 19e eeuw. Cultureel Portaal geeft een totale lengte van 3,38 kilometer en telt 14 torens tussen Tophane en Çakır Hamam. Volgens Wikipedia stammen de meeste van de nog bestaande muren uit de 3e eeuw na Christus, gebouwd na de Gotische invasies. De Zindan Kapı werd na een restauratie die in 2015 begon, op 17 oktober 2021 heropend. De cellen die de poort haar naam gaven, zijn omgetoverd tot een moderne kunstgalerie. De "Kanlı Kuyu" (bloedput) bij de ingang was, volgens de overlevering, de plaats waar lichamelijke straffen werden uitgevoerd. De verschillende verdiepingen vertellen respectievelijk het verhaal van de Bithynische en Hellenistische periode, de Romeinse en Byzantijnse periode, en de Ottomaanse periode. Vanaf de derde verdieping kunt u torens 9 en 10 bereiken. Op het moment dat deze route werd samengesteld, was het gebouw tijdelijk gesloten voor bezoekers; controleer de status op bursamuze.com. Indien gesloten, bekijk het van buitenaf en ga verder. Volgens Cultureel Portaal werd de hoekige toren aan de oostkant van de poort in 1418 gebouwd door Çelebi Sultan Mehmed en is deze in perfecte staat bewaard gebleven. Het is een van de best bewaarde delen van de muur, dus bekijk deze eerst. Aan beide zijden van de poort zijn de resten van een oud gevangenhuis te zien. Wikipedia vermeldt dat aan de zuidelijke kant, waar de verdediging het moeilijkst was, er dubbele muren stonden, zowel aan de binnen- als buitenkant, terwijl aan de noord-, oost- en westkant een enkele muur liep langs de steile travertinhellingen. Loop vanaf de Zindan Kapı naar het oosten, naar het Pınarbaşı Park. Cultureel Portaal noemt de "Fetih Kapısı" (veroveringspoort) hier als een oud festival- en marktterrein. De poort is tegenwoordig een ceremonieel plein en wordt elk jaar gebruikt voor de veroveringsvieringen. Wikipedia vermeldt ook dat deze poort een houten poort van 1,15 meter breed heeft en dat het ook wel "Su Kapısı" (waterpoort) wordt genoemd, omdat hier het water van Uludağ verzamelt. De volgende poort is de Yer Kapı. Deze bevindt zich nabij de Üftade Moskee, aan het einde van de Kavaklı Caddesi, die een spoor draagt van het Hellenistische rasterplan binnen de vesting. Rechts van de poort bevindt zich de Yer Kapı (Kara Ali) Moskee, links de muallimhane (leraarschool). Ga via de Kavaklı Caddesi de vesting in. Volgens De poort Saltanat Kapı, die zich aan de oostelijke kant van de stadsmuren bevindt, wordt ook wel Hisar Kapısı genoemd. Volgens het Cultureel Portaal was dit de belangrijkste stadspoort van Bursa vóór de Ottomaanse periode en gaf het toegang tot de Zijde- en Kruidenroute. De aardbeving van 1855 veroorzaakte schade aan delen van de muren en poorten. Volgens Wikipedia liet de gouverneur van die tijd in 1904 de Saltanat Kapı afbreken, en in de jaren 2000 werd de poort herbouwd op basis van een reconstructie van de architect İbrahim Yılmaz. Tijdens de restauratie werden de bestaande stenen behouden en plantenwortels verwijderd. De overgang tussen het oude en nieuwe materiaal is duidelijk zichtbaar aan de bovenkant van de boog. Volgens het Cultureel Portaal werden de restauratie van de eerste 500 meter van de muur en de projecten voor de Saltanat Kapı in het begin van 2005 goedgekeurd door de beschermingscommissie. Wikipedia voegt toe dat de gemeenten Osmangazi en Büyükşehir sinds 2004 aan dit project werken. Aan de noordelijke muur, aan de Osmangazi Caddesi, staat het Surüstü Konağı, een toren. Volgens de gemeente Osmangazi werd dit gebouw herbouwd tussen 2008 en 2011, na een periode waarin het in de eerste helft van de 20e eeuw stond en vervolgens werd onteigend. Het uitzicht vanaf de voorzijde van het gebouw, over de vlakte, laat direct zien waarom Hisar zo lang als een defensielijn heeft gefungeerd. Om de bogen van de poorten goed vast te leggen, kies dan momenten waarop de oppervlakken niet in de schaduw liggen. De Pınarbaşı-kant is 's ochtends het beste belicht, terwijl de Saltanat Kapı aan de oostkant rond het middaguur beter verlicht is. Vanaf de Saltanat Kapı is het een paar minuten lopen naar het Tophane Park, en de route gaat daarheen. Bronnen: Cultureel Portaal, Bursa Surları; Bursa Müzeler, Zindan Kapı; Wikipedia, Bursa Kalesi.

Wandel vanaf de Saltanat Kapı naar de noordoostelijke rand van de Hisar; het Tophane Park bevindt zich op de verhoging met uitzicht op de vlakte, op de plek van het oude Meydan-ı Osmaniye. Volgens het artikel over Bursa in de TDV Islam Encyclopedia is dit de plek waar Orhan Gazi zijn paleis met uitzicht op de vlakte bouwde, en de locatie van het paleis wordt tegenwoordig Tophane genoemd. Volgens hetzelfde artikel liet Orhan Gazi het klooster in de vesting omzetten in een moskee, en een inscriptie uit 1337-1338 geeft aan dat er hier een moskee werd gebouwd. In het midden van het park staat een klokkentoren; volgens Wikipedia is deze 33 meter hoog, 4,65 meter breed en heeft hij zes verdiepingen. De eerste toren, gebouwd in de tijd van Abdülaziz, werd voor 1900 vernietigd, op een onbekend moment. De bouw van de huidige toren begon op 2 augustus 1904 en werd voltooid op 31 augustus 1905; gouverneur Reşit Mümtaz Paşa opende de toren tijdens een ceremonie ter ere van het 29-jarig jubileum van de troonsbestijging van II. Abdülhamid. De informatiebox in het artikel geeft 1906 als het voltooiingsjaar, terwijl de tekst 1905 vermeldt; we baseren ons op de tekst. Op de bovenste verdieping bevinden zich vier wijzerplaten, elk 90 centimeter in diameter, en er leidt een houten trap met 89 treden vanaf de zuidelijke ingang. Het uurwerk is tegenwoordig elektronisch. Dankzij de hoogte werd de toren gebruikt als brandwachtpost, en de gemeente zet dit gebruik voort; het is niet altijd mogelijk om naar binnen te gaan, dus ga naar de tegenoverliggende kant van het park voor een foto in volle lengte. Een maquette van de toren wordt tentoongesteld in het park met klokkentorens, dat in 2012 in Safranbolu werd geopend. Het uitkijkpunt aan de rand van het park biedt uitzicht op de vlakte van Bursa en het noorden van de stad; vanaf deze kant kun je zien waarom de Hisar op deze rotsachtige plek is gebouwd. Omdat de vlakte zich in het noorden bevindt, staat de zon de hele dag achter je, en de beste momenten voor foto's zijn elk uur; 's ochtends vroeg is het weer helderder. Achter de toren bevinden zich de mausolea van Osman Gazi en Orhan Gazi; volgens Cultuur Portalı werd het ronde gebouw uit de Byzantijnse tijd beschadigd tijdens de brand van 1801, en tijdens de aardbeving van 1855 werden beide mausolea volledig vernietigd; ze werden beide herbouwd in 1863 door Sultan Abdülaziz. Het mausoleum van Osman Gazi, met een achthoekige plattegrond, gemaakt van gebeitelde kalksteen en met zeven ramen, is dit gebouw uit 1863; het interieur is versierd met barokke motieven. Als je de mausolea wilt bezoeken, wees dan stil, volg de instructies van de beheerder en vraag toestemming voordat je foto's maakt. Volgens Cultuur Portalı Als u niet wilt lopen, neem dan de bussen die via de Atatürk Caddesi naar de wijk Yeşil rijden, zoals beschreven op de Culturele Portal. Het station Şehreküstü van de BursaRay bevindt zich ook vlak onder Hisar. De Ulu Cami (grote moskee) en de handelsgebouwen liggen niet op deze route; die worden beschreven in de routes die langs de eerste hoofdstad en de markten gaan. U kunt er nu gewoon langsrijden en verdergaan. Bronnen: Wikipedia, Tophane Klokkentoren (Bursa); TDV Islam Encyclopedie, Bursa; Culturele Portal, Graf van Osman Gazi.

Bij aankomst in Yeşil vindt u het museum in het gebouw van de medrese, dat zich bevindt naast de moskee, op het adres Zehrimar Camii Sokak, Yeşil Caddesi. Volgens de website van het Ministerie van Cultuur en Toerisme heeft het museum geen sluitingsdagen; voor openingstijden en prijzen kunt u terecht op muze.gov.tr. Het Museumkaartje is geldig. Het gebouw is de medrese (islamitische school) van het Yeşil-complex, ook bekend als de Sultaniye Medrese, en is een van de eerste voorbeelden van vroege Ottomaanse medreses. Volgens het ministerie dateert het complex uit de periode 1414-1424 en is het ontworpen door Hacı İvaz Paşa. Volgens de Islam Encyclopedia (TDV) begon de bouw van de moskee in 1414 en werd deze in december 1419 voltooid. De inscriptie noemt Hacı İvaz Paşa als de architect die het gebouw ontwierp. Dit complex van Çelebi Mehmed gaf, zoals de Cultuurportaal stelt, een nieuw leven aan Bursa, dat was verwoest na de tijd van Timur. De naam van Hacı İvaz Paşa is wellicht bekend: hij was de vizier die de muren verdedigde en repareerde, en hier was hij de beschermheer en hoofdarchitect van het complex. Volgens de TDV werd hij in 1424 verblind en gedwongen in Bursa te blijven, en hij stierf in 1428 tijdens een pestepidemie. U kunt het complex betreden via de noordelijke, kruisgewelfde veranda. De plattegrond, volgens de Cultuurportaal, is rechthoekig, waarbij alleen de hoofdveranda naar buiten uitsteekt. De drie zijden van de rechthoekige binnenplaats zijn omgeven door gewelfde en boogvormige galerijen; de galerijen zijn gebouwd van steen en baksteen, en de spitsboogvormige bogen rusten op hergebruikte kolommen en kapitelen. Achter de galerijen bevinden zich dertien cellen, een kamer voor de docenten en de ingangsveranda. Volgens de plattegrond van de TDV heeft het complex drie veranda's, en het wordt vermeld dat het nooit volledig is voltooid; volgens de Cultuurportaal werd de medrese in twee verdiepingen gebouwd, maar de bovenste verdieping werd niet voltooid vanwege de dood van Çelebi Mehmed. Sta een moment in de binnenplaats en denk aan de ontbrekende bovenste verdieping; het gebouw bleef onvoltooid als gevolg van een bericht van overlijden. Volgens het ministerie doet de plattegrond denken aan de open binnenplaatsen van de Seltsjoekse medreses, en de materialen zijn ruwe stenen, gezaagde stenen en baksteen. Het eerste museum van Bursa werd in 1902 opgericht in de tuin van een school, met etnografische en archeologische vondsten die uit de omgeving waren verzameld; in september 1904 werd het officieel geopend als een filiaal van het Müze-i Hümayun, onder leiding van Osman Hamdi Bey. In 1929 werd het een directoraat en kreeg het de naam Bursa Museum, en in 1930 verhuisde het naar de Yeşil Medrese; de Cult De moskee en het mausoleum zijn geen onderdeel van deze route, maar worden uitgebreid beschreven in de route langs de eerste hoofdstad. Zodra u de poort verlaat, ziet u de betegelde gevel van het Groene Mausoleum. Volgens TDV zijn de keukengebouwen van het complex onlangs gerestaureerd en worden ze nu gebruikt als café, een optie voor een korte pauze voordat u de helling op gaat. De overgang naar de laatste bestemming is een klim: het Hünkar Köşkü, gelegen in Temenyeri, aan de voet van Uludağ, is te bereiken via een klim van iets meer dan een kilometer. Volgens de afdeling musea van Bursa rijdt busnummer 37 via Atatürk Caddesi naar het paleis, wat een gemakkelijke optie is voor wie geen helling wil. Het paleis is op maandag gesloten; als u de route op maandag volgt, bewaar dit onderdeel dan voor een andere dag. Bronnen: Ministerie van Cultuur en Toerisme, Bursa Turks-Islamisch Erfgoed Museum; Cultuurportaal, Yeşil Medrese; TDV Islam Encyclopedie, Yeşilcami Complex.

Het Köşk-paleis bevindt zich in de wijk Mollaarap, aan de Köşk Caddesi. Bij binnenkomst via de tuinpoort, valt direct de gevel met de driehoekige top en luiken op. Volgens het directoraat van musea van Bursa, liet de toenmalige gouverneur van Bursa, Mehmed Salih Paşa, het paleis in 1844 bouwen als een jachtpaviljoen voor het bezoek van Sultan Abdülmecid. De bouw werd in ongeveer 19 dagen voltooid. Cultureel Portaal geeft het bouwjaar als 1859, terwijl de eigen pagina van het museum en Wikipedia het bouwjaar als 1844 vermelden. Dit wordt ondersteund door het feit dat Sultan Abdülmecid hier van 29 juni tot 2 juli 1844 verbleef. De museumpagina beschrijft het gebouw als het eerste en enige gebouw in Bursa in westerse stijl, gebouwd na de Tanzimat-periode; destijds heette het Kasr-ı Hümayun. Het Cultureel Portaal en Wikipedia beschrijven de architectuur als een Frans-empirisch gebouw met twee verdiepingen; de geplasterde muren zijn gebouwd op een houten frame, en het gebouw heeft een wachtkamer en een garage. Abdülaziz verbleef hier op 18 april 1862, en V. Mehmed Reşad op 23 augustus 1909. In 1922 ontving het paleis Atatürk en de commandanten van de bevrijdingsoorlog gedurende 12 dagen; Wikipedia vermeldt dat tijdens het eerste bezoek op 16 oktober 1922, İsmet İnönü en Kazım Karabekir aanwezig waren om de documenten van Lausanne te bespreken. Atatürk verbleef hier ook tijdens zijn bezoeken aan Bursa in 1925, 1931 en 1935; volgens de museumpagina adopteerde hij Sabiha Gökçen in deze tuin in 1925. In de loop der jaren werd het paleis bekend onder de namen Kasr-ı Milli, Cumhuriyet Köşkü en Atatürk Köşkü. Volgens Wikipedia werd het gerestaureerd in 1982-1983; in 1995 restaureerden de Nationale Paleizen en de gemeente, en het paleis werd op 29 mei 2003 geopend als gemeentemuseum. Binnen is het verboden om foto's te maken en te telefoneren, en u mag niet van de tapijten afwijken of de objecten aanraken. Er mogen maximaal 30 bezoekers tegelijkertijd aanwezig zijn, dus er kan een korte wachttijd zijn tijdens drukke periodes; controleer de actuele bezoekvoorwaarden op bursamuze.com. U kunt de volgende ruimtes bezoeken: de hal, de ontvangstzaal, Atatürk's slaapkamer, het werkkamer, de slaapkamers van Sabiha en Ülkü, de ontspanningsruimte en de kamer van de lijfwachten. U komt in de ontvangstzaal via de dubbele deuren tegenover de ingang; de decoraties op de muren en het plafond zijn de beste voorbeelden van de decoratie uit de 19e eeuw. In Atatürk's slaapkamer, die ongeveer 28 vierkante meter groot is, staan een bed met de initialen K&A Volgens het Cultureel Portaal kijkt de tuin uit op een panoramisch uitzicht van Bursa, en de fontein in de tuin is bekleed met aardewerk uit Kütahya. De openluchttentoonstelling "De paviljoens van Bursa" in de tuin introduceert andere paviljoens van de stad. Het museumbezoek duurt ongeveer 15 tot 20 minuten; houd 45 minuten vrij voor de tuin, de tentoonstelling en het uitzicht. Als u de route zo hebt gepland dat u deze in de namiddag afrondt, dan kijkt u vanuit de kant van de tuin die uitkijkt over de vlakte, en dit is het einde van de dag. 's Ochtends keek u vanuit Hisar over de vlakte, maar nu ziet u deze vanuit de tegenoverliggende helling. Voor de terugreis kunt u bus nummer 37 nemen, die u afzet bij Atatürk Caddesi. Vandaar kunt u verder reizen naar Heykel en de BursaRay. Bronnen: Bursa Musea, Hünkar Köşkü Museum; Cultureel Portaal, Hünkar Köşkü; Wikipedia, Hünkar Köşkü.