Observatorium, Astrolabium: Sporen van wetenschap in Istanbul.

Yeşilköy wordt beschouwd als de geboorteplaats van de Turkse luchtvaart, en dat is de reden waarom het museum van de luchtmacht hier is gevestigd. Het idee om vliegtuigen te conserveren ontstond in de jaren zestig. Het eerste luchtvaartmuseum werd in 1971 geopend in İzmir Cumaovası, maar vanwege transportproblemen werd de collectie verplaatst naar de militaire luchthaven van Yeşilköy. Het gebouw, waarvan de bouw in 1977 begon, werd in 1983 voltooid en het museum opende zijn deuren voor het publiek op 16 oktober 1985. Het museum beslaat een oppervlakte van ongeveer 65.000 vierkante meter, waarvan 12.000 vierkante meter buiten en 2.365 vierkante meter binnen. Buiten staan trainingsvliegtuigen, transportvliegtuigen, jagers en helikopters; een C-47 transportvliegtuig uit 1943 en een Dornier uit 1970 zijn slechts twee voorbeelden.

In de binnenruimte bevindt zich een collectie van vliegtuigmodellen uit de periode 1900-1980, evenals propeller- en straalmotoren, medailles en uniformen van Turkse luchtvaartpioniers. De vliegpakken van Sabiha Gökçen en Vecihi Hürkuş zijn enkele van de meest populaire items. Er zijn ook secties gewijd aan de ontwerpen van Hürkuş en aan de verhalen over de vliegexperimenten van Hezarfen Ahmed Çelebi en Lagari Hasan Çelebi. Als eerste halte van de wetenschappelijke route, richt u zich hier vooral op de motoren: het zien van een zuigermotor naast een straalmotor illustreert snel dat luchtvaart in de eerste plaats een technische prestatie is. Het buitengebied is groot en vereist veel lopen, dus draag comfortabele schoenen. Controleer de openingstijden van het museum op de website van het Luchtmachtcommando voordat u gaat.

Bron: Türkiye Turizm Ansiklopedisi; Wikipedia.

Het museum, gevestigd in het oude Has Ahırlar-gebouw, dat zich bevindt in Gülhane Park en grenst aan de muur van het Topkapı Paleis, is het resultaat van het levenslange werk van de wetenschapshistoricus Fuat Sezgin. Sezgin heeft, in het Arabisch-Islamitische Wetenschapsgeschiedenis Instituut van de Goethe-Universiteit in Frankfurt, instrumenten die tussen de 9e en 16e eeuw door moslim geleerden werden beschreven, gereconstrueerd op basis van beschrijvingen en tekeningen uit teksten uit die tijd. Het museum in Istanbul werd in mei 2008 geopend met een vergelijkbare collectie; de collectie in Frankfurt is nog steeds te zien op het instituut. Dus, de meeste van de objecten die u ziet zijn geen originele stukken, maar modellen die zijn gemaakt op basis van beschrijvingen in oude teksten; het is niet altijd bekend of sommige van deze objecten daadwerkelijk in die tijd zijn gemaakt. Deze informatie doet geen afbreuk aan het museum, maar zorgt er wel voor dat u het met de juiste blik bekijkt.

De zalen zijn onderverdeeld in verschillende secties, zoals astronomie, klokken en navigatie, militaire technologie, geneeskunde, natuurkunde, scheikunde en optica, wiskunde en geometrie, architectuur en stedenbouw, mijnbouw en geografie. Besteed extra aandacht aan de astrolabium, die in de naam van de route wordt genoemd: de astrolabium, hemelbollen en observatie-instrumenten in de astronomie-zaal vertellen het verhaal van de volgende onderdelen. Een van de bekendste objecten van het museum is het model van de fil-klok van al-Jazari; in de natuurkunde-zaal worden ook pompen en mechanische systemen uit het werk van al-Jazari tentoongesteld. De kaarten in de geografie-zaal laten zien hoe kennis zich van Al-Andalus tot de Indische Oceaan heeft verspreid. Het museum is dagelijks geopend en de Museumkaart is geldig. U kunt het bereiken via tramlijn T1, uitstappen bij de halte Gülhane en vervolgens door het park lopen.

Bron: Muze.gov.tr; Wikipedia.

Op het Beyazıtplein, in het centrale complex van de Universiteit van Istanbul, staat naast de historische Beyazıt-toren een gebouw met een koepel: het Observatorium van de Universiteit van Istanbul, dat bekend staat als het eerste moderne observatorium van Turkije. Toen in 1933 de Faculteit Wetenschappen aan de universiteit werd opgericht, werd de Duitse astronoom Erwin Finlay-Freundlich hoofd van de afdeling astronomie. Hij stelde voor om een observatorium te bouwen. De architect Arif Hikmet Holtay ontwierp het gebouw, waarvan de bouw in december 1935 begon en ongeveer zes maanden later werd voltooid. De 30 centimeter grote astrograaf van Carl Zeiss Jena, besteld in december 1935, arriveerde in september 1936 in twaalf delen, werd in de koepel geplaatst en het observatorium begon later dat jaar in de herfst met zijn werkzaamheden.

De licht- en luchtvervuiling in het stadscentrum maakt nachtelijke observaties hier tegenwoordig onmogelijk. Daarom heeft de afdeling in 2002 een observatorium in Çanakkale opgericht voor studies van de nachtelijke hemel. In de koepel in Beyazıt bevinden zich echter ook telescopen die worden gebruikt om zonnevlekken en de chromosfeer te bestuderen. Het gebouw is tussen 2009 en 2013 versterkt, waarbij de originele architectuur is behouden. De afdeling astronomie en ruimtevaartwetenschappen accepteert wekelijks individuele en groepsbezoeken. Er worden activiteiten georganiseerd, zoals een planetariumvoorstelling, een bezoek aan de historische koepel en observaties met telescopen. Ook wordt elke laatste vrijdag van de maand een observatieavond georganiseerd. Voor een bezoek is een afspraak noodzakelijk. Neem contact op met de afdeling via de pagina "wetenschap en maatschappij" om contactgegevens te vinden en een plaats te reserveren. Bij slecht weer worden observaties met telescopen verplaatst naar een andere dag. Wanneer u onder de koepel staat, kunt u zich voorstellen dat u, na drieënhalf eeuw, de observatietraditie voortzet die begon met het observatorium van Takiyüddin in deze stad.

Bron: Afdeling Astronomie en Ruimtevaartwetenschappen van de Universiteit van Istanbul; Wikipedia.

De Galata Toren staat niet bekend om zijn uitzicht, maar om het feit dat er een wetenschappelijk observatorium was gevestigd. Takiyüddin, een astronoom en wiskundige geboren in Damascus, begon na zijn benoeming tot hoofd-astronoom in 1571 met zijn observaties in de Galata Toren. Dit wordt expliciet vermeld in het artikel over hem in de TDV Islam Encyclopedie, en de officiële geschiedenis van de toren bevestigt dat het gebouw in de tijd van Sultan Murad III werd gebruikt als observatorium. In 1577 stichtte Takiyüddin, met toestemming van Sultan Murad III en met de steun van de grootvizier Sokullu Mehmed Pasha en professor Sadeddin Efendi, zijn eigen observatorium op de heuvels van Tophane. Dit gebouw, uitgerust met instrumenten die hij zelf had ontworpen en met een bibliotheek, was het enige observatorium in de Ottomaanse geschiedenis. Het had echter een korte levensduur: op 22 januari 1580 werd het gesloopt op bevel van een decreet, en er is tegenwoordig geen spoor meer van te vinden.

Wanneer u de bovenste verdieping van de toren bereikt, kunt u uitkijken in de richting van Tophane en de hellingen die naar de zee leiden; het observatorium bevond zich in die omgeving. Het werk van Takiyüddin was niet beperkt tot de hemel: hij gebruikte decimale breuken in de praktijk, maakte trigonometrische tabellen, ontwierp mechanische klokken die seconden konden aangeven en schreef over optica. De officiële geschiedenis van de toren vermeldt ook dat Hezarfen Ahmed Çelebi hier, in de tijd van Sultan Murad IV, een poging deed om van hier naar Üsküdar te vliegen. U kunt de link met het luchtvaartmuseum hier leggen. De toren werd in 1348 gebouwd door de Genuezen, werd in de 18e eeuw een brandwachtpost en wordt tegenwoordig door het Ministerie van Cultuur en Toerisme als museum beheerd. Het is dagelijks geopend en de Museumkaart is geldig. Het is aan te raden om vroeg in de ochtend of 's avonds te komen, omdat er tijdens drukke uren lange wachtrijen kunnen zijn.

Bron: TDV Islam Encyclopedie; Officiële website van de Galata Toren.

Het Rahmi M. Koç Museum in Hasköy is het eerste grote museum in Turkije dat gewijd is aan de geschiedenis van de industrie, het transport en de communicatie. Het werd in 1994 opgericht met de steun van de ondernemer Rahmi Koç. De gebouwen zelf zijn ook een onderdeel van het industriële erfgoed: het Lengerhane-gedeelte is een Ottomaanse structuur uit de 18e eeuw, gebouwd op Byzantijnse fundamenten tijdens het bewind van Ahmed III; het scheepswerfgedeelte is gevestigd in een faciliteit die in 1861 werd opgericht door Şirket-i Hayriye voor het onderhoud van schepen. Het museum kan gemakkelijk een halve dag in beslag nemen, dus focus tijdens een kort bezoek op de wetenschappelijke collecties.

Begin uw bezoek in het Lengerhane-gedeelte, waar instrumenten worden tentoongesteld die zijn gebruikt bij het onderzoek van het Kandilli Observatorium van de Universiteit van Boğaziçi. De wortels van Kandilli liggen in het Rasathane-i Amire, opgericht in 1868; het observatorium verhuisde in 1911 naar Kandilli en was actief op het gebied van astronomie, meteorologie en aardwetenschappen. Omdat het instituut tegenwoordig alleen groepen van scholen op afspraak toelaat, kunt u hier de instrumenten het beste bekijken, rustig en zonder haast, voor de vitrines. In hetzelfde gedeelte vindt u ook communicatieapparatuur en drukpersen; deze vertegenwoordigen een voortzetting van de interesse in meten en verzenden, die begon met de klokken van Takiüddin. Ga vervolgens naar het computergeschiedenisgedeelte in het scheepswerfgedeelte. De zalen over de zeevaart, de auto-industrie en de spoorwegen kunt u bewaren voor een volgend bezoek. Het museum is gesloten op maandag en sluit eerder op weekdagen dan in het weekend; controleer de actuele openingstijden op de officiële website. Bij terugkomst kunt u gemakkelijk met het openbaar vervoer de kust van de Gouden Hoorn volgen in de richting van Karaköy of Eminönü.

Bron: Rahmi M. Koç Museum; Kandilli Observatorium; Wikipedia.