Het Istanbul van de architecten Vedat en Kemaleddin.

De route begint bij het Monument voor de Vliegende Helden in het Fatih Park aan de Saraçhanebaşı. Het monument is opgericht ter nagedachtenis aan Fethi, Sadık en Nuri Bey, die als de eerste piloten in de Turkse luchtvaartgeschiedenis worden beschouwd en die hun leven verloren. Deze piloten maakten vlak voor de Eerste Wereldoorlog een vlucht van ongeveer 2.500 kilometer van Istanbul naar Caïro met twee vliegtuigen, maar verloren hun leven tijdens de reis. Ze werden begraven in Damascus, naast het graf van Saladin Ayyubi in de Omayyadenmoskee. Het monument, ontworpen door Vedat Tek, werd op 2 april 1914 in gebruik genomen en voltooid in 1916. Het stond oorspronkelijk tegenover het oude stadhuis van Fatih; dat gebouw wordt sinds 2010 gebruikt als rectoraat van een universiteit.

Om het monument te bekijken, loop er langzaam omheen. De kolom, die op een marmeren voet staat, is bewust gebroken; dit symboliseert de onvoltooide vlucht. Op de bovenkant van de kolom bevindt zich een bronzen lauwerkrans. Aan beide zijden van de voet staan vergrote replica's van de medailles die de piloten zouden hebben ontvangen als ze Caïro hadden bereikt; op de medailles is een afbeelding van een vliegtuig, de Beyazıt-toren en een afbeelding van Istanbul te zien. Het monument is ongeveer 7,5 meter hoog.

Dit kleine stoppunt is een goede voorbereiding op de rest van de dag. Toen Vedat Tek dit monument ontwierp, had hij al het Ministerie van Post en Telegrafie voltooid; de grote gevel die u later in Sirkeci zult zien, is van dezelfde architect als deze eenvoudige, gebroken kolom. Vanaf het monument loopt u in ongeveer tien minuten naar Laleli, de volgende bestemming.

Bron: Wikipedia.

In de wijk Laleli, aan de Ordu Caddesi, staat dit grote gebouw, dat naast de Laleli-moskee uit de 18e eeuw is gebouwd. Het was het eerste grootschalige woningbouwproject binnen de stadsmuren. In 1918 werd aan de architect Kemaleddin opdracht gegeven om een complex van vier blokken te bouwen, bedoeld als onderdak voor een deel van de mensen die hun huis hadden verloren door een grote brand die delen van Cibali, Altımermer en Fatih had verwoest. Het gebouw werd gebouwd op de plek van de Koska-madrasa, die toebehoorde aan het Laleli-complex, gedeeltelijk was verwoest door een aardbeving in 1894 en in 1911 was afgebrand. De bouw begon in 1919, gefinancierd door donaties van de bevolking, en werd in 1922 voltooid. De oorspronkelijke naam van het gebouw was "Harikzedegan," wat "woningen voor brandslachtoffers" betekent.

Volgens de Engelse Wikipedia-pagina behoort dit gebouw tot de eerste moderne gebouwen in Istanbul die van gewapend beton zijn gemaakt. De vier symmetrische, gelijkvormige blokken vormen samen met de binnenplaatsen een geheel. Het complex had in totaal 124 appartementen, 25 winkels, een gemeenschappelijke wasruimte en een kolenopslag voor elk appartement. Omdat de voltooiing samenviel met het einde van het Ottomaanse Rijk, konden de brandslachtoffers er niet naartoe verhuizen. In de eerste jaren van de Republiek werd het gebouw overgedragen aan de Turkse Luchtvaartvereniging en kreeg het de naam "Tayyare Apartmanları" (Luchtvaart Appartementen). Het werd tot 1985 als wooncomplex gebruikt en is tegenwoordig een hotel.

Steek de straat over en bekijk het gebouw als geheel: hier is het beste te zien hoe Kemaleddin de klassieke Ottomaanse decoratie combineert met het nieuwe materiaal, gewapend beton, en een modern woonprogramma. Omdat het een hotel is, is het mogelijk om naar binnen te gaan, afhankelijk van de toestemming van het bedrijf. Vanaf hier kunt u naar het tramhalte Laleli-Universite lopen en verder reizen naar Sirkeci.

Bron: TDV Islam Encyclopedia; Wikipedia; Wikipedia.

Het Vierde Waqf-gebouw is het bekendste van de waqf-gebouwen die door het Ministerie van Waqfs werden gebouwd om inkomsten te genereren. Volgens de Islamitische Encyclopedie van TDV ontwierp Kemaleddin de plannen voor de moskeeën en scholen die het ministerie van plan was te bouwen tussen 1910 en 1911, en de vijf waqf-gebouwen in Istanbul werden gebouwd tussen 1911 en 1926. Dit gebouw werd gebouwd op de plek van het Hamidiye-complex, dat toebehoorde aan Sultan Abdulhamid I. De bouw begon in de jaren 1910, maar vanwege de Balkanoorlogen en de Eerste Wereldoorlog kon het pas in 1926 worden voltooid. Tijdens de bezettingsjaren gebruikten Franse soldaten het nog niet voltooide gebouw tussen 1920 en 1923 als kazerne.

De gevel die uitkijkt op de Hamidiye Caddesi is ongeveer 79 meter lang en 27 meter hoog; aan beide uiteinden bevinden zich hoektorens. De west-, zuid- en oostgevels zijn bekleed met natuursteen en marmer. Het gebouw heeft een stalen skelet; op de begane grond bevinden zich 24 winkels, en op de vier bovenste verdiepingen bevinden zich in totaal 148 kantoorkamers van gelijke grootte, met 37 kamers per verdieping. Twee hoofdgangen, die 30 meter van elkaar verwijderd zijn volgens de brandvoorschriften van die tijd, werden aangevuld met liften. Dus, aan de buitenkant is er een klassieke Ottomaanse decoratie, terwijl het interieur een modern kantoorgebouw is.

Aan het einde van de 20e eeuw was de Istanbul Effectenbeurs ook gevestigd in dit gebouw. Na te zijn verlaten in 2000, werd het gebouw na een restauratie in 2006 omgetoverd tot een hotel. U kunt de gevel het beste bekijken vanaf het trottoir; bekijk de hoektorens en de stenen details tussen de ramen, en loop dan een paar stappen verder naar het Grote Postkantoor.

Bron: TDV Islamitische Encyclopedie; Cultureel Inventaris; Wikipedia.

Het Groot Postkantoor is een gebouw dat beschouwd wordt als een van de belangrijkste projecten in het leven van Vedat Tek en een van de eerste voorbeelden van de Eerste Nationale Architectuurstroming. Vedat Bey werd in 1905 benoemd tot architect bij het Ministerie van Post en Telegrafie; het gebouw, dat als kantoorpand van het ministerie diende, werd tussen 1905 en 1909 gebouwd. Postdiensten werden vanaf 1840 uitgevoerd op het plein voor de Nieuwe Moskee, in 1890 verhuisden ze naar het gebouw van de Postahane-i Amire in Eminönü, en in 1909 naar dit gebouw. De naam van het gebouw veranderde in de jaren 1930 van "Nieuw Postkantoor" naar "Groot Postkantoor". Tussen 1927 en 1936 werd hier ook Radio Istanbul uitgezonden.

Bekijk het eerst van buitenaf. De vier verdiepingen tellende gevel is via trappen te bereiken; de hoeken van de gevel zijn verhoogd en bedekt met een koepel. De gevel is gemaakt van gehouwen steen en marmer, en de decoraties zijn in de stijl van het Ottomaanse rijk uit de 16e eeuw. Op het tegeltableau boven de deur staat in oude letters "Ministerie van Post en Telegrafie". Let op het gebruik van twee kleuren steen, de geometrische patronen in de tegels, de Kufi-lettertypes en de versierde kapitelen; het wordt aangenomen dat de bakstenen speciaal zijn ontworpen door Vedat Tek.

Binnenin opent de hoofdingang naar een rechthoekige centrale hal die zich over drie verdiepingen uitstrekt; het plafond van deze hal is bedekt met glas in oranje- en blauwtinten. Op de begane grond bevindt zich nog steeds een postkantoor, en een deel van het gebouw is sinds 2000 de PTT Istanbul Museum, dat de geschiedenis van de telecommunicatie belicht. Het gebouw staat op de inventaris van cultureel erfgoed en wordt gerestaureerd; controleer voordat u gaat of het postkantoor en het museum open zijn. Omdat het een actief overheidsgebouw is, dient u toestemming te vragen aan een medewerker voordat u foto's maakt.

Bron: Wikipedia, Cultureel Erfgoed Inventaris.

Deze kleine moskee, gelegen in de wijk Kamer Hatun in de wijk Tarlabaşı, Beyoğlu, is een van de werken van Kemaleddin tijdens zijn periode als hoofdarchitect van de Evkaf (Stichtingen). Volgens de Islamitische Encyclopedie van TDV was Kemaleddin vanaf 1909 hoofdarchitect van het Ministerie van Evkaf en was hij verantwoordelijk voor de renovatie van vele moskeeën en gebedshuizen, alsmede voor het nieuwe opgerichte Bureau voor Bouw en Onderhoud. Volgens Wikipedia werd de eerste moskee in 1514 gebouwd door Yavuz Sultan Selim voor zijn stiefmoeder, Kamer Hatun, en was deze in de 19e eeuw in vervallen staat. De stichtingen lieten de moskee herbouwen, en TDV dateert deze renovatie op 1911. Bronnen die de Eerste Nationale Architectuurstijl beschrijven, noemen de Kamer Hatun-moskee als een belangrijk voorbeeld van deze stijl.

De moskee bevindt zich op een perceel van 565 vierkante meter, maar de gebouwde oppervlakte is slechts 223 vierkante meter, waardoor er een klein erf rondom het gebouw is. De muren zijn van steen, het dak heeft een houten constructie en is bedekt met lood. De enige minaret bevindt zich aan de linkerkant van de nis. Een bezoek aan deze moskee na een bezoek aan de grotere moskeeën van Selatin of de gevels van Sirkeci biedt een goede vergelijking: u kunt zien hoe dezelfde architectuurstijl wordt toegepast in een kleinere, lokale moskee.

De moskee is een lokale moskee die open is voor gebed. Vermijd het bezoeken tijdens de gebedstijden. Verwijder uw schoenen, draag kleding die uw schouders en knieën bedekt, en vrouwen dienen hun hoofd te bedekken. U kunt de moskee bereiken door ongeveer tien minuten te lopen vanaf het Tünel-plein via de Meşrutiyet Caddesi. Vanaf hier kunt u een bus nemen richting Taksim (de laatste halte is Bebek) en de kustweg volgen.

Bron: TDV Islamitische Encyclopedie; Wikipedia.

De moskee ligt aan de Bosporus, in de baai van Bebek, direct naast de pier van Bebek. De officiële naam van het gebouw is Hümayun-u Abad Moskee. Het werd in 1913 gebouwd door de architect Kemaleddin, in plaats van een eerdere moskee die door Nevşehirli Damat İbrahim Paşa was gebouwd. Het werd gebouwd met natuursteen. De TDV Islam Encyclopedie vermeldt de Bebek Moskee ook als een werk van Kemaleddin, met het jaartal 1913. In dezelfde periode ontwierp hij ook de Kuloğlu Moskee in Bostancı en de Amine Hatun Moskee in Bakırköy, terwijl de Mecidiye Moskee in Yeşilköy al in 1909 was voltooid. De Bebek Moskee is dus een van de vele moskeeën die de architect in verschillende delen van Istanbul heeft ontworpen. Wikipedia classificeert het gebouw binnen de neoclassicistische stroming.

Het ontwerp van de moskee volgt een klassiek patroon in kleine schaal: de koepel rust op een achthoekige basis en wordt aan de zijkanten ondersteund door vier halve koepels. Bekijk de moskee vanaf de pier of het strand, iets verder weg en in een hoek; vanuit dit perspectief is de geleidelijke stijging van de koepel en de halve koepels het beste te zien. Vergelijk dit kleine moskee aan de Bosporus met het stalen gebouw dat u 's ochtends in Sirkeci ziet: Kemaleddin gebruikte dezelfde architectonische taal in zowel een zakelijk centrum als in een lokale moskee.

De moskee is open voor gebed. Vermijd het bezoeken tijdens de gebedstijden, vooral op vrijdagmiddag. Verwijder uw schoenen, draag kleding die uw schouders en knieën bedekt, en vrouwen moeten hun hoofd bedekken. Blijf binnen stil. Na uw bezoek kunt u een wandeling maken langs de kust van Bebek en de dag afsluiten met uitzicht op de Bosporus. De kust van Bebek komt ook voor in andere routes.

Bron: TDV Islam Encyclopedie; Wikipedia.