De Zuilen van Constantinopel langs de Mese-weg.

Begin uw route bij dit grote stenen blok in Cerrahpaşa, in de Haseki Kadın Sokağı, dat oprijst tussen de huizen. Het gebouw voor u was ooit de basis van een van de grootste monumenten van de stad. De Arkadius-zuil werd na 401 gebouwd om de overwinning van keizer Arkadius te herdenken tegen de Gotische rebellen onder leiding van Gainas. Omdat Arkadius in 408 overleed, werd de zuil pas in 421 voltooid, tijdens het bewind van zijn opvolger, Theodosius II. Hij stond in het Arkadius-forum, gelegen op de zevende heuvel van de stad, op een plek die Kserolofos werd genoemd.

Net als bij voorbeelden in Rome, was de zuil bekleed met reliëfbanden die in spiraalvorm omhoog liepen. Volgens de Turkse Wikipedia beschrijven deze banden de mars van het leger, de confrontaties met de Goten, de zeeslag en de uiteindelijke landoverwinning. De zuil was hol van binnen, met een spiraaltrap die naar de top leidde, waar zich een bronzen beeld van de keizer stond; dit beeld werd in 740 omvergeworpen. Verschillende bronnen geven verschillende hoogtes aan: de Turkse Wikipedia noemt 46-50 meter, terwijl de Engelse Wikipedia ongeveer 32 meter vermeldt.

De zuil zelf werd in de vroege 18e eeuw vernietigd; de Turkse Wikipedia noemt 1711 en wijst op onherstelbare schade en het risico van instorting, terwijl de Engelse Wikipedia de aardbeving van 419 noemt. Tegenwoordig is er nog steeds een basis en een deel van de zuil over, met een hoogte van ongeveer 11 meter. We weten hoe de verloren gegane reliëfs eruit zagen dankzij gedetailleerde tekeningen in het Freshfield-album, gemaakt tussen 1574 en 1575 en toegeschreven aan de Vlaamse schilder Lambert de Vos. Bekijk de basis, die in het volksmond ook wel "Avrat Taşı" (Vrouwensteen) wordt genoemd, vanaf de straat. Omdat de omgeving voornamelijk woongebied is, dient u stil te zijn en niet op privébezit te komen. De grootte van dit stenen blok is een goed begin om u een idee te vormen van de werkelijke afmetingen van de overgebleven zuilen die u verderop in de route zult zien.

Bron: Wikipedia.

Wanneer u vanuit Cerrahpaşa in noordoostelijke richting, richting Fatih, loopt, komt u dit keer een volledig bewaarde zuil tegen. Wikipedia beschrijft de locatie als volgt: "Een plein dat zich bevindt aan de zuidelijke uitgang van de Kıztaşı Caddesi, bereikbaar vanuit de Saraçhanebaşı via de Macar Kardeşler Caddesi, voordat u bij de Fatih-moskee komt." Deze zuil, die de wijk haar naam heeft gegeven, is de Markianos-zuil. Volgens de Engelse Wikipedia werd deze zuil gebouwd door gouverneur Tatianus tussen 450 en 452, ter ere van keizer Markianos (450-457).

De zuil is ongeveer 17 meter hoog en is gemaakt van roodachtige, grijze Egyptische graniet. De vierzijdige basis is bekleed met witte marmerplaten. Bekijk de basis van dichtbij. Op één van de zijden bevindt zich een Latijnse inscriptie; de betekenis is ruwweg dat gouverneur Tatianus dit beeld en deze basis aan keizer Markianos heeft gewijd. De inkepingen van de letters waren ooit gevuld met brons. Op een andere zijde ziet u vleugelfiguren die een bol vasthouden; Wikipedia identificeert deze als de godin van de overwinning, Nike. De volksnaam van de zuil komt van deze figuren: nadat het beeld van de keizer was verdwenen, werden de vleugelfiguren op de basis het meest opvallende kenmerk van het monument, en de zuil begon bekend te staan als de "Kıztaşı".

Kijk omhoog. Op de top bevindt zich een Korinthische kroon met adelaarsfiguren in de hoeken; ooit stond er een beeld van Markianos bovenop deze kroon. In vergelijking met de Arkadios-zuil, waarvan u aan het begin van de route alleen de basis ziet, is deze zuil bescheiden. Maar dit is een van de twee zuilen waarvan u de gehele structuur kunt zien, van de kroon tot de basis; de andere wacht u aan het einde van de route. Loop eromheen en bekijk alle vier zijden. Vanaf hier kunt u in ongeveer twintig tot vijfentwintig minuten lopen naar Beyazıt en het Theodosius Forum, via Şehzadebaşı, of u kunt de bus nemen.

Bron: Wikipedia.

Aan de rand van de Ordu Caddesi, die ten zuiden van het Beyazıtplein loopt, vlak naast de tramlijn, ziet u grote marmeren blokken op de grond liggen. Dit zijn overblijfselen van de triomfboog van het Theodosiusforum, een van de grootste pleinen van Constantinopel. Het forum heette oorspronkelijk het Forum Tauri, het "Stierforum", tijdens de regering van Constantijn. In 393 liet keizer Theodosius I het forum herbouwd, als een open ruimte omringd door openbare gebouwen, als voorbeeld van het Trajanforum in Rome. De weg Mese liep hier vlak langs en splitste zich iets verder naar het westen.

Aan de westkant van het forum stond een triomfboog van Prokonnesos-marmer, met drie doorgangen; de middelste doorgang was groter dan de zijdoorgangen. Volgens de Engelse Wikipedia bestonden de voeten van de boog uit vier kolommen, die waren gebeeldhouwd in de vorm van de bladeren van Hercules. Bekijk de blokken op de grond van dichtbij, en u kunt de vertakte oppervlakken nog steeds zien. Op de bovenkant van de boog stonden ooit beelden van Theodosius en zijn zonen Arkadius en Honorius. De stukken kwamen tevoorschijn tijdens de renovatie van de Ordu Caddesi en het Beyazıtplein in de periode 1948-1961.

In het midden van het forum stond ook een triomfzuil van Theodosius. Deze was versierd met reliëfs die de overwinningen van de keizer op de barbaren uitbeeldde, en er bevond zich een spiraaltrap die naar de top leidde. Volgens de Engelse Wikipedia stond de zuil nog tot het einde van de 15e eeuw. Volgens de TDV Islam Encyclopedia werden delen van de zuil met reliëfs gebruikt als bouwmateriaal in de fundering van het II. Bayezid-bad aan de overkant van de straat; sommige daarvan zijn nog steeds aanwezig, en een aantal bevindt zich in het Archeologisch Museum van Istanbul. Het bad, dat tegenwoordig een museum is, ligt direct tegenover de straat. Vanaf hier kunt u de Divanyolu volgen en lopen over de oude Mese, in oostelijke richting naar Çemberlitaş.

Bron: TDV Islam Encyclopedia; Wikipedia.

In de Divanyolu, vlakbij het tramstation Çemberlitaş, staat een donkere kolom die getuige is geweest van de stichting van Constantinopel. Keizer Constantijn I liet de kolom in het midden van het forum dat naar hem was vernoemd plaatsen, en op 11 mei 330 werd de kolom ingewijd. Het Constantijn Forum was een ovaal plein dat buiten de stad lag; volgens het persbureau Anadolu Ajansı is de kolom de enige structuur van dit forum die tot op de dag van vandaag bewaard is gebleven.

De kolom bestaat uit Egyptische porfyrstenen die op een witte marmeren basis rusten. Bronnen geven verschillende aantallen voor het oorspronkelijke aantal stenen, van zeven tot elf. Let goed op de ringen met lauwerkransen die tussen de stenen zitten. De kolom is vandaag de dag 34,8 meter hoog; inclusief het beeld wordt de totale hoogte geschat op ongeveer 50 meter. Op de top stond een beeld van Constantijn, gekroond met stralen, en met een lans en een bol in zijn handen. Een hevige storm in 1106 vernielde het beeld en de drie bovenste stenen; in de 12e eeuw liet een keizer uit de Komnenos-dynastie de kolom restaureren en plaatste er een kruis bovenop.

De twee namen die aan de kolom zijn gegeven, stammen uit latere eeuwen. Tijdens de Ottomaanse periode kregen de ijzeren banden die de kolom omhulden om scheuren te voorkomen, de naam "Çemberlitaş" (wat "steen met ringen" betekent). In westerse talen werd de kolom ook wel "Yanık Sütun" genoemd (wat "verbrande kolom" betekent), omdat de stenen verkleurden door een brand in 1779. De basis is vandaag de dag omgeven door een stenen muur die tijdens de Ottomaanse periode is toegevoegd, en er zijn sinds 1955 periodieke restauraties uitgevoerd. Vlak onder de kolom bevindt zich het Çemberlitaş-badhuis, gebouwd in 1584. Deze nabijheid van het monument van het Byzantijnse forum en het Ottomaanse badhuis laat in één oogopslag de verschillende lagen van de Divanyolu zien. Vanaf hier kunt u de Divanyolu volgen naar de Sultanahmet-plein.

Bron: Fatih Kaymakamlığı; Anadolu Ajansı; Wikipedia.

Aan het einde van Divanyolu bereikt u het Sultanahmetplein. Onder het huidige plein ligt het Hippodroom van Constantinopel. Het eerste hippodroom werd in 203 gebouwd door Septimius Severus, en rond 324 werd het aanzienlijk vernieuwd door Constantijn. Volgens Wikipedia was de U-vormige arena ongeveer 450 meter lang en 130 meter breed, en kon het ongeveer 100.000 toeschouwers huisvesten. Het midden van de arena werd gedomineerd door een scheidingsmuur die versierd was met monumenten; van deze monumenten zijn er vandaag nog drie te zien, en ze zijn de oudste delen van de route.

Begin bij de Obelisk. Dit is een obelisk van rode graniet uit Aswan, die ongeveer 1450 voor Christus door farao Thutmose III voor de grote tempel van Karnak werd geplaatst. Keizer Constantius II liet hem naar Alexandrië verplaatsen, en in 390 werd hij hier geplaatst door Theodosius I. Van de oorspronkelijke hoogte van ongeveer 30 meter is nu nog een deel van ongeveer 20 meter over. Bekijk de vier zijden van de marmeren sokkel: aan de noordzijde is de erectie van de obelisk afgebeeld, aan de westzijde zien we buigende buitenlanders die belasting betalen, aan de zuidzijde worden wagenrennen afgebeeld, en aan de oostzijde zien we optredens met muziek. De Latijnse inscriptie op de sokkel vermeldt dat het plaatsen van de obelisk 30 dagen kostte, terwijl de Griekse inscriptie 32 dagen in beslag nam.

De nabijgelegen Slangenzuil is nog ouder. Het was onderdeel van een bronzen offergave die in Delphi werd opgericht ter herdenking van de overwinning op de Perzen bij Plataia in 479 voor Christus; drie met elkaar verbonden slangen droegen een gouden driepoot. Constantijn bracht hem rond 324 hierheen. Op de windingen staan de namen van 31 Griekse steden die deelnamen aan de oorlog. De slangkoppen verdwenen eindelijk in de 17e eeuw; een fragment van een kop bevindt zich in het Archeologisch Museum van Istanbul.

De Vlechtobelisk aan de zuidelijke rand van het plein is ongeveer 32 meter hoog. In de 10e eeuw liet Keizer Constantijn VII Porfirogennetos hem restaureren en bedekte hij hem met vergulde koperen platen; deze platen werden in 1204 verwijderd en gesmolten door de soldaten van de Vierde Kruistocht.

Bron: Wikipedia.

Voor de laatste bestemming van de route, ga vanaf Sultanahmet naar het Gülhane Park en loop noordwaarts, langs de beboste paden, in de richting van Sarayburnu. Tussen de buitenste tuinen van het Topkapı Paleis, en omgeven door hoge bomen, staat de witte marmeren kolom, bekend als de Gotenkolom. De kolom is ongeveer 18,5 meter hoog en het lichaam is gemaakt van een enkel stuk Prokonnesos-marmer. Op de bovenkant bevindt zich een Korinthische kapiteel met acanthusbladeren en een adelaar.

Lees de Latijnse inscriptie op de basis: "FORTUNAE REDUCI OB DEVICTOS GOTHOS." Dit betekent "Fortuna, die de terugkeer mogelijk maakte door de Goten te verslaan." De inscriptie herdenkt een overwinning op de Goten, maar specificeert niet welke. Bronnen dateren de kolom uit de 3e of 4e eeuw en noemen twee mogelijke keizers: II. Claudius Gothicus (268-270) en I. Constantijn. Wikipedia merkt op dat de inscriptie mogelijk een oudere inscriptie heeft vervangen. Vroeger stond er een beeld op de bovenkant. De Byzantijnse historicus Nikephoros Gregoras schreef dat het het beeld was van Byzas, de legendarische stichter van de stad; volgens een andere theorie was het de godin van het lot, Tykhe.

Volgens Wikipedia is de Gotenkolom het oudste Romeinse monument dat nog steeds in de stad staat en kan het zelfs ouder zijn dan de heropbouw van Constantinopel. Het beëindigen van de route hier betekent dat u begint bij de basis in Cerrahpaşa, langs de Mese, de monumenten van Markianos, Theodosius en Constantijn ziet, en vervolgens voor een kolom staat die mogelijk nog ouder is en die nooit is verplaatst. Neem even de tijd om te rusten rond de kolom en u kunt vervolgens terugkeren naar het Gülhane tramstation via het park, of naar de kust lopen.

Bron: Wikipedia.