De reis van het water van Kemer naar de stad.

Begin uw tocht bij de Boğazbrug, waar de Atatürk Boulevard eronderdoor loopt, in de richting van Saraçhane; vanaf hier krijgt u het beste een indruk van de lengte van de boogbrug. De Boğazbrug werd gebouwd om het dal tussen de heuvels Fatih en Beyazıt te overbruggen en water van de ene helling naar de andere te transporteren. Volgens Semavi Eyice in de TDV Islam Encyclopedie, wordt de brug meestal toegeschreven aan keizer Valens (364-378) en werd hij gebouwd tussen 368 en 378. Daarom wordt hij in westerse talen vaak de "Valens Waterbrug" genoemd. Eyice voegt eraan toe dat er mogelijk al in de tijd van Hadrianus een voorloper van deze constructie bestond.

De cijfers geven een beeld van de omvang van de constructie. Volgens de TDV is de lengte 971 meter, de hoogte vanaf de grond varieert van 28 tot 29 meter, en de breedte ligt tussen de 3,40 en 5,65 meter. Wikipedia geeft de huidige lengte als 921 meter en vermeldt dat de brug oorspronkelijk ongeveer 50 meter langer was. Let op: een deel van de brug bestaat uit een enkele rij bogen, terwijl een langere sectie bestaat uit twee lagen bogen; volgens de TDV is dit het geval tussen de 18e en 73e boog. De muren, waarin afwisselend natuursteen en baksteen worden gebruikt, vertellen ook het verhaal van de vele reparaties die door de eeuwen heen zijn uitgevoerd.

Na de verovering bleef de brug in gebruik. Fatih Sultan Mehmed liet hem restaureren; tijdens de regeerperioden van II. Bayezid en Kanuni werden de waterleidingen van Halkalı en, in 1556-1557, de waterleidingen van Kırkçeşme aangesloten op dit systeem; II. Mustafa liet in 1697-1698 het oostelijke deel restaureren. Tot in de 20e eeuw transporteerde de brug water naar de Süleymaniye-moskee en het Topkapı-paleis. De boulevard werd aangelegd volgens het plan van de stedenbouwkundige Henri Prost en loopt onder de bogen van de brug door. Ga naar de groene zones rondom de brug om dichtbij de voet van de constructie te komen en de afmetingen van de stenen van dichtbij te bekijken; steek de drukke boulevard alleen via de voetgangersoversteekplaatsen.

Bron: TDV Islam Encyclopedie; Wikipedia.

Wanneer u op Divanyolu richting Çemberlitaş loopt en vervolgens de Pierre Loti Caddesi inslaat, daalt u via een modern entreegebouw af naar dit reservoir. Het heeft geen inscriptie; de architectonische kenmerken wijzen erop dat het gebouwd is tijdens het bewind van keizer II. Theodosius (408-450), hoewel Wikipedia een iets specifiekere periode geeft, namelijk 428-443. In westerse talen wordt het bekend als het Theodosius-reservoir; de naam "Şerefiye" komt van de wijk waarin het zich bevond tijdens de Ottomaanse periode.

Wanneer u de trap afdaalt, ziet u 32 kolommen die in regelmatige rijen zijn geplaatst. De Turkse Islamitische Encyclopedie geeft de afmetingen als 42,5 x 25 meter; vier rijen van acht kolommen verdelen de ruimte in vijf delen. Bekijk de bovenkanten van de kolommen van dichtbij; ze zijn allemaal in Korinthische stijl en dateren uit de 5e eeuw. Boogbruggen van baksteen verbinden de kolommen met elkaar. Als u het Basilica Cistern hebt bezocht, zult u hier een kleiner en beter georganiseerd voorbeeld van dezelfde bouwstijl zien; het is ook gemakkelijker om de indeling te begrijpen, omdat u alle kolommen in één oogopslag kunt zien.

Aan het einde van de 19e eeuw of in het begin van de 20e eeuw werd het Arif Paşa-landhuis bovenop het reservoir gebouwd; het landhuis werd later gebruikt als stadhuis. De restauratie begon in 2004, en tussen 2013 en 2018 werd de huidige entree ontworpen en gebouwd. Het reservoir is sinds 2018 als museum geopend voor het publiek. Volgens de officiële website is het een van de oudste waterwerken van Istanbul, met een geschiedenis van ongeveer 1.600 jaar. Tegenwoordig wordt het beheerd door İBB Kültür A.Ş.; er worden digitale presentaties en concerten georganiseerd tussen de kolommen. Tijdens een presentatie is het gemakkelijk om de bovenkanten en de boogbruggen te zien, omdat het licht over de kolommen schijnt; gebruik dit moment om foto's te maken. Controleer de actuele openingstijden en het evenementenprogramma op de officiële website.

Bron: Officiële website van het Şerefiye-reservoir; Turkse Islamitische Encyclopedie; Wikipedia.

Op slechts een paar minuten lopen van Şerefiye bereikt u dit grote reservoir, gelegen aan de westkant van het Hipodrom. De TDV Islamitische Encyclopedie noemt het reservoir "Binbirdirek" en dateert het uit de tijd van Constantijn. Het wordt beschreven als het op één na grootste overdekte reservoir van de stad. Wikipedia schrijft de constructie toe aan een Romeinse senator genaamd Philoksenos; het wordt gezegd dat het reservoir bij de paleizen van deze senator hoorde.

Hoewel de naam wellicht overdreven is, is het bos van kolommen binnen werkelijk indrukwekkend. Volgens de TDV heeft het reservoir, met afmetingen van 64 x 57 meter, 224 kolommen die de gewelven dragen; de officiële website van het reservoir meldt dat er nog steeds 212 kolommen aanwezig zijn. Wat deze kolommen onderscheidt van die van andere reservoirs, is dat de twee delen van elke kolom met een verbindingsstuk op elkaar zijn gestapeld. Let ook op de kuil in het midden; de vloer hier loopt door tot aan de basis van de kolommen en toont de volledige hoogte van de dubbele constructie. Let ook op de Griekse letters op de kolommen; dit zijn markeringen van de ambachtslieden die de stenen bewerkten.

Na het droogvallen werd het reservoir voor andere doeleinden gebruikt. Volgens de TDV werden er tijdens de Ottomaanse periode woningen bovenop gebouwd, en de zijdefabrikanten maakten gebruik van de koelte om de ruimte tot het einde van de 19e eeuw als werkplaats te gebruiken; een gravure van Thomas Allom uit de 19e eeuw toont de arbeiders die tussen de kolommen werkten. Volgens Wikipedia is het reservoir na een restauratie geopend voor bezoekers, met tentoonstellingsruimtes en zitplaatsen. Wanneer u Şerefiye en het reservoir achter elkaar bezoekt, kunt u de twee locaties vergelijken: de eerste heeft kleine, geordende kolommen, terwijl de tweede brede en diepe kolommen heeft die op elkaar zijn gestapeld. Controleer de actuele bezoekinformatie op de officiële website van het reservoir.

Bron: TDV Islamitische Encyclopedie; Officiële website van het Binbirdirek reservoir; Wikipedia.

Wanneer u vanaf Binbirdirek naar het Hippodroom loopt en de noordelijke kant van het plein bereikt, ziet u deze fontein met een koepel, gedragen door acht zuilen. Hij werd gebouwd ter herdenking van het bezoek van de Duitse keizer Wilhelm II aan sultan II. Abdülhamid in de herfst van 1898. De onderdelen werden in Duitsland gemaakt en naar Istanbul gebracht, waar ze werden samengevoegd. De bouw begon in 1899; de opening was gepland voor 1 september 1900, ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van Abdülhamid's troonsbestijging, maar de fontein werd uiteindelijk op 27 januari 1901 geopend, op de verjaardag van Wilhelm.

Bij het ontwerp was de naam van de architect Spitta, adviseur van de keizer, betrokken, terwijl de architect Schoele verantwoordelijk was voor de uitvoering. Ook de architecten Carlitzik en Joseph Antony droegen bij aan het project. Het gebouw is in neo-Byzantijnse stijl. Bewonder eerst het achthoekige lichaam, dat op een verhoogd voetstuk staat, van de buitenkant. Ga vervolgens onder de koepel en kijk omhoog; het binnenste oppervlak is bedekt met mozaïeken op een gouden achtergrond. Let op de acht medaillons, waarop de initialen van de twee heersers herhaaldelijk voorkomen: de tughra van II. Abdülhamid en het monogram van Wilhelm II, bestaande uit de letter W met het cijfer II.

Beschouw deze fontein, die veel later dan de andere gebouwen op de route werd gebouwd, niet alleen als een waterinstallatie, maar ook als een document van de diplomatie van die tijd. De Ottomaanse traditie van openbare fonteinen is hier getransformeerd in een geschenk van vriendschap en opnieuw geïnterpreteerd in neo-Byzantijnse stijl door een Europese werkplaats. Vergelijk hem met de Ahmed III-fontein die u later zult zien; de ene weerspiegelt de smaak van het Ottomaanse hof, de andere de blik van een buitenlandse heerser op deze stad. Vanaf hier kunt u de obelisken van het Hippodroom zien. Loop vervolgens langs de voorkant van de Hagia Sophia en ga naar de poort van het Topkapı Paleis.

Bron: Wikipedia.

De laatste halte van de route is dit grote fontein op het plein tussen de hoofdingang van het Topkapı Paleis (Bab-ı Hümayun) en de Hagia Sophia. Volgens de Islam Encyclopedie (TDV) werd deze fontein gebouwd in 1141 (1728-1729), tijdens het bewind van Sultan III. Ahmed. Wikipedia beschrijft het als het oudste en meest indrukwekkende voorbeeld van het nieuwe type openbare fontein dat ontstond tijdens de Tulip Periode.

Het ontwerp is vierkant, met vier gevels. In het midden van elke gevel bevindt zich een fontein; in de vier hoeken bevinden zich nissen met drie ramen, die naar buiten uitsteken. Kijk naar de ramen van de nissen: hierachter stonden functionarissen die voorbijgangers water en zoet drank aanboden via deze ramen. Het dak is een houten constructie bedekt met lood en wordt afgesloten met brede overhangen. In het midden bevindt zich een achthoekige koepel, en boven de nissen bevinden zich vier kleine koepels, elk bekroond met een vergulde koperen vlag.

De decoratie weerspiegelt de vermenging van westerse kunst met Turkse kunst die in die tijd plaatsvond. Let op de gebeeldhouwde bloemen in de mozaïekstenen, de marmerreliëfs die met bladgoud zijn afgewerkt en de tegels die op sommige plaatsen worden gebruikt. Op de gevels bevindt zich een gedicht van de dichter Seyyid Vehbi, bestaande uit veertien regels, geschreven in de Talik kalligrafie. Volgens de TDV heeft de laatste regel, die naar de Hagia Sophia gericht is, zelf door Sultan III. Ahmed geschreven en is uitgevoerd in de Celi Sülüs kalligrafie. Volgens Wikipedia was de fontein tijdens de Ottomaanse periode een ontmoetingsplaats.

U heeft de route van het water gevolgd, van de leiding naar de fontein. Maak een rondje om de fontein, vergelijk de vier gevels en de vier nissen, en u kunt vervolgens via de achterdeur het buitenste erf van het Topkapı Paleis betreden, of een wandeling maken naar het Gülhane Park. Controleer de actuele openingstijden van het paleis op de officiële website.

Bron: TDV Islam Encyclopedie; Wikipedia.