De groene corridor van Çankaya, van de Dikmen-vallei naar het Kurtuluş-park.

Vanuit het zuiden, vanuit Dikmen, betreedt u de vallei en volgt u de beek omhoog naar het noorden, in de richting van Ayrancı; de rest van het pad loopt verder vanaf dat punt. Tot 1989 was dit een beekbed dat was overgroeid met informele woningen. Het "Dikmen Vallei Stedelijk Herstel- en Ontwikkelingsproject", dat in dat jaar werd besloten, wordt beschouwd als het eerste herstelproject voor een gebied met informele woningen in Turkije; de eerste fase werd voltooid in de jaren '90, de tweede in 2002, de derde in 2009, en de laatste fase is nog in uitvoering. Het meest opvallende aspect van het ontwerp is dat het oude beekbed niet is opgevuld, maar juist is opgenomen in het landschap: een vijver en watervallen volgen de natuurlijke waterstroom, en regenwater komt in contact met de grond.

Op een oppervlakte van ongeveer 70 hectare bevindt zich een wandelpad van 3 kilometer, twee hoge bruggen die de vallei overspannen, een uitkijkpunt en een klimmuur; Wikipedia meldt meer dan 120.000 bomen en bijna vijftig plantensoorten. In het voorjaar komen veel mensen om de kersenbloesems te bewonderen; in de herfst veranderen de bladeren het landschap, en in de winter zorgt de sneeuw voor een andere sfeer. Omdat de bodem van de vallei laag ligt, kan het in de zomer tijdens de heetste uren erg warm zijn; wandel vroeg in de ochtend of 's avonds, en neem water mee.

Om de omvang van het project te begrijpen, kunt u een van de bruggen beklimmen en de vallei van bovenaf bekijken. De woonblokken aan beide zijden van de vallei zijn ook onderdeel van het project: er staan woningen voor de oorspronkelijke bewoners naast blokken die worden verkocht aan mensen met een hoger inkomen. De toegang is gratis, en het park is 's nachts verlicht. Wanneer u het noordelijke uiteinde verlaat, begint de helling naar de heuvelrug van Çankaya via Ayrancı.

Bron: Wikipedia (TR en EN); Yeni Ankara; ANFA.

Vanaf de helling van Ayrancı begint het Botanische Park op de helling die zich bevindt tussen de Çankaya Caddesi en de Cinnah Caddesi. Het park, dat in 1970 is aangelegd, beslaat 65.000 vierkante meter. Volgens Wikipedia is bijna de helft van het gebied begroend, een kwart is bebost, en er bevindt zich een vijver van 1.330 vierkante meter in het centrum. Daarnaast bestaat ongeveer 15.000 vierkante meter uit verharde oppervlakken, zoals wegen en pleinen. De vijver in het midden, de kinderspeelplaats en de kas zijn belangrijke onderdelen van het park. Hoewel de naam "botanisch" is, beschrijft Wikipedia het als een stadspark. Kom hier om de beboste delen en de kas te bekijken, zonder te verwachten een wetenschappelijke collectie met labels te vinden.

Op deze route biedt het Botanische Park een moment van rust en een ander perspectief. Na de brede, nieuwe en vlakke bodem van de Dikmen Vallei, is dit gebied hellend, met oude bomen en een smaller karakter. Er zit twintig jaar tussen de twee: dit park, geopend in 1970, laat zien hoe anders de vallei in 1989 werd benaderd met het begin van het vallei-project, op een compleet andere schaal. Deze helling onder het Çankaya Paleis is het resultaat van het besluit van Jansen om de stad naar het zuiden, richting Çankaya, uit te breiden, en is nu bedekt met bomen.

Voor degenen die vanaf de helling komen, zijn de banken langs de vijver een goede plek om te rusten; vooral tijdens de lunch is er veel schaduw. De overgang naar het Seğmenler Park is kort: Seğmenler, dat zich bevindt aan de voet van dezelfde helling, is te bereiken via de Çankaya Caddesi. In plaats van de twee parken afzonderlijk te bezoeken, is het prettiger om ze als een aaneengesloten groene strook te beschouwen, wat de middag aangenamer maakt.

Bron: Wikipedia (Ankara Botanik Parkı).

De Seğmenler-park bevindt zich op een helling van 67.000 vierkante meter, tussen de Atatürk Boulevard en de İran Caddesi, onder het Çankaya-paleis. Het ontwerp van de park, dat werd geselecteerd tijdens een wedstrijd georganiseerd door de gemeente Ankara ter ere van Atatürk's 100e geboortedag, is van Selami Sözer. De wedstrijd werd gehouden in 1981, en de park werd twee jaar later, op 10 oktober 1983, geopend. Een beek, de Kavaklıdere, stroomt door het midden van de park. Dit is belangrijk om te weten: na Botanik is dit de tweede keer dat een beekbed als park wordt aangelegd. Jansen wilde voor Incesu en Bentderesi dat het dal zou blijven bestaan en groen zou blijven, en dat is hier in kleinere schaal gerealiseerd.

De park heeft vijvers, een speeltuin en een amfitheater; volgens Wikipedia was het amfitheater een tijdlang het decor voor TRT-programma's en popconcerten. Tijdens een wandeling kunt u twee beelden bekijken. Het Seğmenler-monument van Burhan Alkar toont seğmenen (traditionele Ankara-soldaten) te paard met een vlag; de naam van de park is afgeleid van dit symbool van de Ankara-cultuur. Het bronzen beeld van İlhan Koman, dat in 1992 werd geplaatst, werd in 2016 gestolen en in 2018 vervangen door een nieuw beeld. De locaties van de beelden zijn niet aangegeven in de park; het kan lastig zijn om ze te vinden als u vanaf de onderkant omhoog loopt.

Omdat het een helling is, is het gemakkelijker om via de bovenste ingang naar beneden te lopen: bezoekers die vanaf Botanik komen, lopen al vanaf bovenaf naar beneden. Eenmaal beneden, bij de Atatürk Boulevard, draait het pad naar het noorden, via Kuğulu Park en Kavaklıdere, naar Kızılay. Dit deel van het pad is vlak en met trottoirs; er is weinig schaduw, dus neem een hoed mee als u er in de middag bent.

Bron: Wikipedia (Seğmenler Parkı).

Vanaf Kızılay kunt u noordwaarts lopen langs de Atatürk Boulevard en komt u uit bij het Sıhhiye Plein. Het metrostation M1 van de metro heeft een station, Sıhhiye, onder de boulevard, direct naast het park. Park Abdi İpekçi werd in 1981 geopend; voorheen heette het Yenişehir Parkı en werd het vernoemd naar de journalist Abdi İpekçi. De oppervlakte van het park varieert tussen de 33.000 en 37.000 vierkante meter. Het park heeft een groot grasveld, een decoratief meer, een theesalon en een speeltuin; het is een van de grootste groene gebieden in het centrum van de stad. Het park werd in 2023 volledig vernieuwd; het wordt beheerd door ANFA, een bedrijf dat onder de gemeente valt, en er zijn openbare toiletten aanwezig.

Het symbool van het park is het bronzen beeld "Eller" (Handen) van Metin Yurdanur, gemaakt in 1979: twee handen die omhoog reiken naar de lucht. Volgens Wikipedia maakte dit beeld deel uit van een reeks beelden die de gemeente aan het einde van de jaren zeventig plaatste in de openbare ruimte; de kunstenaar zegt dat het de werkende, creërende handen voorstelt. In 2022 restaureerde hij zelf het beeld, na 43 jaar. Het beste licht om de handen van onderaf te bekijken, is 's ochtends vroeg.

Dit park is het punt op de route dat het dichtst bij het idee van "groene wegen" van Jansen ligt. Volgens een plan uit 1932, vermeld door Burat, zou er een voetpad door een groene strook lopen dat Havuzbaşı (het huidige Kızılay) verbond met İncesu Deresi en Fidanlık; Sıhhiye ligt in die richting. De groene weg is er nooit gekomen, maar als u van Kızılay hier naartoe loopt en vervolgens naar Kurtuluş, dan volgt u dezelfde lijn. Tijdens de lunch op weekdagen is het park gevuld met mensen die in de omgeving werken; kies de ochtend voor rust en stilte.

Bron: Wikipedia (Abdi İpekçi Parkı; Eller heykeli); ANFA; Hürriyet; DergiPark (Burat).

U kunt het park bereiken door te voet vanaf Sıhhiye in de richting van Kolej, of door met de Ankaray vanaf Kızılay naar het station Kurtuluş te reizen. Dit gebied is historisch gezien belangrijk. In 1931 werd dit gebied onteigend en er werd een kwekerij opgericht om bomen te kweken voor de bebossing van de stad. Een van de vier parken die in het plan van Jansen uit 1932 werden opgenomen, heette "Kwekerij" en bevond zich precies op deze locatie. Het park dat u vandaag bezoekt, is dus de realisatie van Jansens idee voor een kwekerij en een natuurgebied in Incesu. De kwekerij werd tussen 1961 en 1963 omgetoverd tot een park, en in 1980 kreeg het officieel de status van park. Volgens Haber Ankara werd het in 1994 aangewezen als een beschermd natuurgebied van de eerste graad.

Het park beslaat 86.000 vierkante meter, met volgens de gegevens van ANFA 49.000 vierkante meter gras, 10.000 vierkante meter picknickplaatsen en 2.000 vierkante meter wateroppervlak. Wikipedia benadrukt de bomen: hier vindt u zeldzame pijn-eiken, die niet vaak in Ankara voorkomen. In 1981 werd, door een particulier initiatief, de eerste kunstijsbaan van Turkije, Atatürk IJsschaats- en Sportfaciliteiten, geopend in het park; dit was het begin van schaatsen en andere ijsporten in Ankara. Voor de actuele openingstijden van de ijsbaan, kunt u de website van de gemeente raadplegen. In het park bevindt zich ook het bronzen beeld "Sarı Kız" (Blond Meisje), geplaatst in 1993 door Selim Turan.

Terwijl u door het park wandelt, zult u de indeling merken die herinnert aan het verleden als kwekerij: geordende groepen oude bomen. 's Ochtends komen hier veel hardlopers, 's middags picknicken mensen, en in het weekend is het park levendig door de aanwezigheid van het stadhuis. Vanaf hier kunt u naar het 50. Yıl Park, door een heuvel op te lopen in de wijk Cebeci.

Bron: Wikipedia (Kurtuluş Parkı); Haber Ankara; ANFA; DergiPark (Burat).

De route eindigt bij het 50. Yıl Parkı, gelegen op een heuvel boven de Cebeci-campus van de Universiteit van Ankara. Volgens Wikipedia werd het park in 1970 geopend en heet het zo ter ere van het 50-jarig jubileum van de republiek. In 2009 werd het park gerenoveerd en opnieuw geopend; de oppervlakte wordt door de gemeente en ANFA geschat tussen de 130.000 en 135.000 vierkante meter. Het meest opvallende kenmerk van het park is de hoogte: er is geen ander stadsbestuurd park dat zo'n groot deel van de stad in één oogopslag overziet. In 2013 introduceerde de gemeente het park als het "uitkijkpunt van de hoofdstad"; er zijn vier uitkijkpunten met telescopen en op het hoogste punt is een theesalon gevestigd.

Op de heuvel bevinden zich twee vijvers, beekjes, een waterval in drie niveaus, een openluchttheater, speeltuinen, een ijsbaan en sportvelden. Het kenmerkende element van het park, dat het van veraf zichtbaar maakt, is de vlaggenmast: de hoogte wordt geschat tussen de 110 en 120 meter, en Wikipedia beweert dat het de langste van Europa is. Vanaf de voet van de mast kunt u uitkijken naar de vesting, Anıtkabir en de Çankaya-heuvels, de hellingen waar u 's ochtends vertrekt.

Breng de zonsondergang hier door: de uitkijkpunten die naar het westen gericht zijn, vangen het licht optimaal op, en de avondverlichting gaat aan voordat het park sluit. Voor degenen die te voet vanuit Kurtuluş komen, is de helling steil maar kort; wie de heuvel niet wilt beklimmen, kan vanuit het eindstation Dikimevi van de Ankaray dichterbij komen. De openingstijden van de faciliteiten variëren; voor de ijsbaan en het theesalon kunt u contact opnemen met de gemeente. Bij terugkomst kunt u vanaf Dikimevi met de Ankaray naar Kızılay reizen.

Bron: Wikipedia (50. Yıl Parkı); nieuwsbericht van de gemeente Ankara; ANFA.