Ankara, zoals gezien door Holzmeister, Egli, Taut en Jansen.

Uiterlijk bereikt u het complex via de Turgut Baştuğ Caddesi, aan de westelijke kant. Zoals beschreven door het Goethe-Institut, is het hele complex georganiseerd rond een centrale voetgangersroute. Deze route loopt omhoog via monumentale trappen, passeert een open ruimte onder het oude rectoraat en komt uit in een gebied met vier gebouwen van elk drie verdiepingen, symmetrisch aan weerszijden van de route. Het oorspronkelijke ontwerp en enkele gebouwen zijn van de Duitse architect Baurat Naht. Na een geschil over de betaling keerde Naht terug naar zijn land, waarna het volledige ontwerp en de uitvoering aan Egli werden toevertrouwd. Het werk werd voltooid in 1933. In hetzelfde jaar werd de instelling opgericht: de in 1930 opgerichte Ankara Hogere Landbouwschool werd op 30 oktober 1933 omgezet in het Hogere Landbouwinstituut, en begon met vijf faculteiten: landbouw, bosbouw, diergeneeskunde, natuurwetenschappen en landbouwtechnologie. In 1948 werden de faculteiten landbouw en diergeneeskunde ondergebracht bij de Universiteit van Ankara; tot 1955 was dit de enige landbouwfaculteit van het land.

Het werk van Egli is het best te zien in het oude rectoraat: een rechthoekig gebouw met twee verdiepingen boven een halve kelder, zonder enige versiering. De westelijke gevel wordt bedekt door een brede, dubbele portiek, en de symmetrische trappen aan weerszijden leiden u naar een verhoogd niveau. De gevel is afgewerkt met een zogenaamde "edelputz" (een soort pleister), en het interieur heeft houten vloeren, houten lambrisering en een houten trap met drie treden. De conferentiezaal op de noordelijke verdieping van de begane grond geeft een indruk van de waarde die aan hoger onderwijs werd gehecht in die tijd. Het gebouw van de pathologie is ook een voorbeeld van het zorgvuldige ontwerp van het complex. Dit is een open universitair gebied; volgens de "Kulturerbe" (cultureel erfgoed) inventaris is het toegankelijk, maar volg de aanwijzingen van de beveiliger bij de ingang en wees stil tijdens de colleges.

Bron: Goethe-Institut; Faculteit Landbouw van de Universiteit van Ankara; Kulturerbe (cultureel erfgoed).

Vanaf de Ulus Plein, ga naar het zuiden en neem de Atatürk Boulevard richting de Opera. Het vijf verdiepingen tellende stenen gebouw op nummer 13 van de boulevard is ontworpen door Holzmeister voor de Vastgoed- en Wezenbank. Volgens bronnen werd het ontwerp in 1933-34 gemaakt en werd het gebouw in 1934-35 voltooid. U ziet een neoclassicistische gevel, een marmeren bekleding en in de ingang Ankara-steen. Het gebouw, dat lange tijd leegstond, is gerenoveerd door de PTT en in oktober 2013 heropend als het Postzegelmuseum. Hier worden Ottomaanse en republikeinse postzegels, thematische series, postkaarten en objecten uit de geschiedenis van de communicatie tentoongesteld. Het museum telt 4.404 Turkse postzegels en 1.500 buitenlandse postzegels. Controleer de actuele openingstijden en toegangsvoorwaarden op de website van de PTT. Dit is het enige gebouw waar u het interieur, de trap en de verdiepingenhoogtes van Holzmeister kunt zien; vergeet niet om omhoog te kijken terwijl u de postzegels bekijkt.

Verlaat het museum en loop naar de İstiklal Caddesi. Het gebouw van de Centrale Bank van de Republiek Turkije op nummer 10 is ook een werk van Holzmeister en werd gebouwd tussen 1931 en 1933. De bank werd opgericht in 1930, begon op 3 oktober 1931 met haar activiteiten en het hoofdkantoor bevindt zich nog steeds in dit gebouw. U kunt het gebouw niet betreden, maar u kunt het van buiten bekijken. Volgens de beschrijving in het Cultureel Inventaris: een symmetrische opzet, een terugspringende, drieledige ingang en een brede kroonlijst, stenen oppervlakken, regelmatige rijen ramen en een subtiele rand aan de bovenkant. Het is een van de gebouwen die in 2025 zijn opgenomen in de voorlopige lijst van UNESCO. Terwijl u terugloopt naar het plein, bekijk ook het Sümerbank-gebouw. Dit gebouw wordt vaak toegeschreven aan Holzmeister, maar het werd ontworpen door de Duitse architect Martin Elsaesser in 1937-38, werd op 29 oktober 1938 geopend en wordt tegenwoordig gebruikt door de Universiteit voor Sociale Wetenschappen van Ankara.

Bron: PTT; Arkiv; Cultureel Inventaris; Geschiedenis van de TCMB; Wikipedia.

Wandel vanaf het Pul Museum de Atatürk Boulevard zuidelijk op. Na het passeren van de Opera, bevindt zich aan de boulevard een lang, rechthoekig gebouw met een plat dak. Dit is het İsmet Paşa Mädcheninstituut, ontworpen door Egli tussen 1930 en 1934: een vier verdiepingen tellend hoofdgebouw met horizontale lijnen, verticale blokken met trappenramen aan beide zijden, en volumes aan de hoeken die in 1934 zijn toegevoegd, met afgeronde hoeken die doen denken aan Mendelsohn. Het Goethe-Institut beschouwt het als een van de vroegste en meest consistente voorbeelden van internationale architectuur in Ankara; het is van buitenaf te zien omdat het een school is. Vervolg uw route naar de Sezenler Caddesi en bereik de middelbare school van Taut.

De Ankara Atatürk Lyceum werd in 1886 opgericht als een middelbare school en kreeg in 1938 zijn huidige naam. In 1940 verhuisde de school naar dit gebouw, ontworpen in 1937 door Bruno Taut en Franz Hillinger. Taut kwam in 1936 naar Turkije en leidde de architectuurafdeling van het Ministerie van Onderwijs. Hij ontwierp in dezelfde periode de Faculteit voor Taal en Geschiedenis, deze school en ontwierp kort na het ontwerpen van Atatürk's graf, waarna hij in december 1938 in Istanbul overleed. De oostelijke gevel is goed te zien vanaf de Sezenler Caddesi: aan de ingang van blok A bevindt zich een verhoogd terras met een gevelbekleding van Ankara-steen, met twee rijen kolommen met brede overhangen, en aan het zuidelijke uiteinde een overkapping met tien kolommen die de ingang van blok C bedekt, met lagere galerijen ertussen. Taut vermeed symmetrie; de lessen bevinden zich in de oost-west georiënteerde vleugels, terwijl de korte vleugels zijn bestemd voor conferentiezalen, kantines en sportzalen. Het gebouw is gebouwd met ruw stenen gevels tot aan de eerste verdieping, met een bepleisterde gevel erboven, en met dakpannen. Het voormalige directeursverblijf in de zuidwestelijke hoek is tegenwoordig het schoolmuseum. Het is een actieve middelbare school; betreed de tuin niet, maar bekijk de gevel vanaf de stoep.

Bron: Goethe-Institut; Leyla Alpagut (DergiPark, Mimarlık 351); MEB; Wikipedia.

Kom met de Ankaray naar Cebeci en loop vanaf Dikimevi in ongeveer tien minuten naar het Mamak Cultuurcentrum. Dit gebouw is een van de eerste werken van Egli in Ankara: de Musiki Muallim Mektebi (Muziekleraarschool). De school werd opgericht op 1 september 1924 om muziekleraren voor middelbare scholen op te leiden en begon in bakstenen gebouwen in Cebeci. Het nieuwe gebouw dat Egli tussen 1927 en 1929 bouwde, bood de eerste muziekschool van het land een permanent onderdak. Vanuit de lucht lijkt de indeling van het complex op een omgekeerde piano; de klaslokalen, zalen, kantine, slaapzalen en studeerkamers waren allemaal in hetzelfde gebouw gevestigd. In de jaren dertig werd de school omgevormd tot een academie en later tot het Ankara Staatsconservatorium, en in 1938 werd het uitgebreid met nieuwe ruimtes. Toen het conservatorium in 1985 naar een nieuw gebouw verhuisde, werd dit gebouw het administratieve centrum van de gemeente Mamak; vanaf 2005 werd het gerestaureerd en omgevormd tot een cultureel centrum.

Tegenwoordig zijn er binnenin een theater, tentoonstellingszalen en een concertzaal, een bibliotheek, een gemeentelijk conservatorium en cursussen. Dit is dus het enige schoolgebouw waar u nog steeds de gangen van Egli kunt verkennen. De eenvoudige vorm en de ongeornamenteerde oppervlakken weerspiegelen de vroege rationalistische stijl van Egli. Het ontwerpen van zo'n gebouw in Ankara aan het einde van de jaren twintig, zoals het Goethe-Institut beschrijft, was een van de eerste tekenen van een breuk met de koepel- en boogarchitectuur van de "Eerste Nationale Architectuur". In de lijst van werken van Egli in Ankara staat dit gebouw vermeld als het Staatsconservatorium, met de periode 1927-1929. Als er een evenement plaatsvindt, ga dan ook naar de zaal; controleer de agenda op de website van de gemeente. Als u overdag komt, luister dan naar de geluiden van instrumenten in de gangen; het gebouw geeft nog steeds les in muziek.

Bron: Goethe-Institut; Gemeente Mamak; Ekonomim; Wikipedia.

Neem de Ankaray naar Kızılay en loop vanaf de Atatürk Boulevard naar het zuiden, richting de ministeries. Het gebouw, met zijn gevel van 248 meter bekleed met beige travertin, is het laatste en grootste werk van Holzmeister in Ankara. In 1937 organiseerde het parlement een internationale wedstrijd voor een nieuw gebouw. Er werden veertien projecten ingediend, en bij de bekendmaking van de resultaten op 28 januari 1938 werd de eerste prijs verdeeld tussen Holzmeister, de Franse Albert Laprade en de Hongaarse Alois Mezara. Het project van Holzmeister werd geselecteerd voor de uitvoering. De eerste steen werd gelegd in de herfst van 1939, maar de Tweede Wereldoorlog en financiële problemen brachten het werk jarenlang tot stilstand. In 1957 vond de bijeenkomst van het Bagdadpact in het onvoltooide gebouw plaats. Toen Holzmeister in 1948 terugkeerde naar Oostenrijk, werd de bouwleiding overgenomen door zijn student en assistent, Ziya Payzın. Het gebouw werd in 1960 voltooid en op 6 januari 1961 geopend; er waren dus twintig jaar verstreken tussen de wedstrijd en de opening.

Het vijf verdiepingen tellende gebouw is van beton en heeft een gevel van travertin, terwijl het interieur is bekleed met dertig verschillende soorten lokale marmer. De ere-ingang leidt via vijf bronzen deuren naar de ere-hal. De plenaire zaal werd in 1995 omgebouwd tot een halve cirkel met een amfitheateropstelling. De monumentale taal van Holzmeister, die al sinds 1927 in de wijk Devlet Mahallesi te zien was, met zijn symmetrie, stenen bekleding en verhoogde ingang, bereikt hier zijn grootste uitdrukking. Om het gebouw van buitenaf te bekijken, ga naar de stoep aan de overkant van de Atatürk Boulevard om de hele gevel te zien. Als u het interieur wilt bekijken, organiseert het parlement elke eerste zaterdag van de maand een open dag: er is geen afspraak nodig. U kunt een bezoekerskaart ophalen bij de Dikmen-poort met een geldig identiteitsbewijs. Tijdens de vergaderingen van de plenaire zaal, tijdens budgetbesprekingen en op officiële feestdagen worden er geen rondleidingen gegeven. Bekijk de pagina over de open dag op tbmm.gov.tr voor de tijden.

Bron: Pagina over de open dag van het Turkse parlement; SALT; Goethe-Institut; Wikipedia.

Stap in bij Kızılay en neem de Ankaray, stap uit bij het station Bahçelievler. Toen Jansen in 1928 de wedstrijd won, werd hij gevraagd om Ankara te plannen voor een bevolking van driehonderdduizend inwoners. Hij maakte van Yenişehir het centrum van de ministeries, liet Kale als een groene oase, tekende de Atatürk Boulevard als de belangrijkste hoofdweg en het plan werd op 23 juli 1932 goedgekeurd. Bahçelievler is het meest concrete voorbeeld van dat plan op het gebied van woningbouw. In 1934-35 werd door hoge ambtenaren een woningbouwcoöperatie opgericht, de eerste van Turkije; op basis van het voorstel van Jansen werd gekozen voor het terrein van de Abdi Paşa-boerderij, aan de westkant van de stad, buiten de toenmalige plangrenzen. Jansen ontwierp zowel het indeling van de wijk als de types woningen: ongeveer 350 huizen, één of twee verdiepingen hoog, met een tuin aan de voor- en achterkant, omgeven door drie rijen acacia's, met groene zones, een school, een markt, een club en een bibliotheek in het midden. In het oorspronkelijke plan waren er eenhuizen, twee-onder-een-kapwoningen en rijtjeshuizen in evenwicht; de leden wilden een vrijstaand huis in de tuin, en de lokale architecten pasten het plan daarop aan. De basisschool werd in 1945 gebouwd.

Tegenwoordig is de 7e straat, nu de Aşkabatstraat, de hoofdweg van die tuinstad. Zoals het Goethe-Institut schrijft, zijn de tuinen van de huizen in de loop der jaren verdwenen en zijn ze vervangen door hoge appartementen; slechts een paar van de door Jansen ontworpen huizen zijn nog over. Terwijl u over de straat loopt, let op de breedte van de percelen, de rijen bomen in de zijstraten en de tuinomheiningen die nog op de hoeken staan; u kunt de sporen van het plan nog steeds lezen in de structuur van de straat. Het principe van Jansen, zoals MİMDAP het formuleert, "Ankara kan absoluut geen industriestad worden," vindt hier zijn betekenis: de arbeiderswijk was apart en eenvoudiger gepland, terwijl de wijk voor ambtenaren tuinen had. Eindig uw route hier, op de stoep van een voormalige tuinstad.

Bron: Goethe-Institut (Jansen, Bahçelievler, Stadsplanning); MİMDAP; Wikipedia (Jansen Plan).