Een dag in Eyüpsultan, aan de rand van de Gouden Hoorn.

Aan de uiterste punt van de Gouden Hoorn, buiten de stadsmuren, ligt Eyüp, een van de oudste Ottomaanse wijken van Istanbul. De TDV Islam Encyclopedie beschrijft het als de eerste nederzetting die ontstond buiten de muren na de verovering. De meeste bezoekers komen hier alleen om de moskee te zien of om van het uitzicht vanaf de heuvel te genieten, maar de wijk heeft meer te bieden: een klein maar indrukwekkend complex ontworpen door Sinan, historische begraafplaatsen die langs de helling liggen, een oude pier aan de Gouden Hoorn en een lange traditie van speelgoedwinkels die generaties kinderen hebben verrukt. Deze wandeling vertelt het verhaal van Eyüp, van de moskee naar de top van de heuvel, een inspannende tocht van een dag. Om er te komen:

De meest plezierige manier om Eyüp te bereiken is per veerboot op de Gouden Hoorn. Volgens Şehir Hatları (de stedelijke vervoermaatschappij) was de pier van Eyüp, exclusief de halte Kağıthane op de lijn van de Gouden Hoorn, de meest landinwaartse halte. De pier, gebouwd op houten palen, is in 1989 gerenoveerd met een enkel verdieping en houten bekleding. Na de drooglegging van de Gouden Hoorn werd de pier in 1991 tijdelijk gesloten, maar na een schoonmaakactie werd deze op 2 november 1998 heropend. Controleer de dienstregeling van de veerboten op de website van Şehir Hatları. Als u liever met het openbaar vervoer reist, kunt u uitstappen bij de halte Eyüp Sultan Teleferik op de tramlijn Eminönü-Alibeyköy; volgens Wikipedia komen hier tram, kabelbaan, bus en veerboot samen als overstaplocatie. De naam en oprichting van de wijk:

Volgens de TDV Islam Encyclopedie was dit gebied in de Byzantijnse tijd een onbelangrijke nederzetting buiten de stadsmuren, waar begraafplaatsen lagen. Na de verovering kreeg de wijk de naam van Hz. Ebu Eyyub el-Ensari, de vlagdrager van de profeet. Volgens de encyclopedie nam Ebu Eyyub el-Ensari deel aan de Omajjaden-belegering in 669, werd hij ziek en overleed hij, en op zijn verzoek werd hij begraven op het punt dat het leger het verst kon komen. Kort na de verovering werd er een mausoleum boven zijn graf gebouwd, samen met een moskee en een madrasa (islamitische school). Wikipedia vermeldt dat het complex in 1458 werd gebouwd door II. Mehmed. De encyclopedie vertelt dat Fatih Sultan Mehmed een deel van de bevolking uit de regio Bursa hierheen verplaatste en dat de vestiging werd gestimuleerd via stichtingen. De historicus Tursun Bey schrijft dat de mensen rondom het complex huizen en villa's bouwden, waardoor het een aangenaam stadje werd om te bezoeken. In de loop der tijd werd Eyüp het centrum van een groot kadi-district (rechtbank), met grenzen die zich uitstrekten tot Çatalca, Büyükçekmece, Küçükçekmece en Silivri. De Eyüp Bij het betreden van het erf, let u alstublieft op de indeling. Volgens Wikipedia leidt een breed, onregelmatig erf uit naar een rechthoekig binnenplein. Een verhoogde, overdekte gang die langs de zuidelijke rand van het buitenplein loopt, was oorspronkelijk de speciale ingang voor de sultan naar de moskee. Het binnenplein geeft aan de ene kant uit op de moskee en aan de andere kant op het graf van Abu Ayub al-Ansari. De Islamitische Encyclopedie (TDV) schrijft dat sultans na hun troonsbestijging een ceremonie hielden waarbij ze hun zwaard omgorden, en dat ze daarna, beginnend bij Eyup, de graven van hun voorouders bezochten; daarom had de moskee ook een bijzondere betekenis voor de Ottomaanse dynastie. De moskee wordt tegenwoordig dagelijks veel bezocht; volgens TDV nemen deze bezoeken toe tijdens de Ramadan, feestdagen en andere heilige dagen. Kies een geschikt moment om te bezoeken, draag kleding die schouders en knieën bedekt, vrouwen dienen hun hoofd te bedekken, laat uw schoenen bij de ingang achter en wees stil in het gebouw. Betreed ook het graf met dezelfde respect. Dit is een van de meest gevoelige plekken in de omgeving.

Het kleine complex van Sinan op de helling:

In het zuiden van het Eyup-plein, aan de ingang van de wijk, bevindt zich het complex van Zal Mahmud Pasha. Volgens de Islamitische Encyclopedie (TDV) werd dit complex gebouwd door de vizier Zal Mahmud Pasha en zijn vrouw, de dochter van Sultan II. Selim, Shah Sultan, onder toezicht van Mimar Sinan. Het wordt geschat dat de moskee in 1580 werd voltooid, terwijl de bouw van de medresen (islamitische scholen) doorliep tot 1582. Het complex is gebouwd op een hellend terrein, in twee niveaus: de moskee en een van de medresen bevinden zich op het hogere niveau, terwijl het graf, de andere medrese en de fontein zich op het lagere niveau bevinden. De encyclopedie benadrukt dat Sinan hier een andere aanpak heeft gekozen. Het schrijft dat de moskee, die zich bevindt aan de voet van een helling aan de rand van de Gouden Hoorn, in eerste instantie ontworpen is als een kubisch volume om de aandacht te trekken. De muren, gemaakt van afwisselend steen en baksteen, geven het gevelwerk een dynamisch effect. Binnenin is de omgeving van de nis (niche) bekleed met Iznik-tegels uit die tijd, en volgens de encyclopedie zijn de patronen en de kwaliteit van deze tegels van zeer hoge kwaliteit. Het stenen minbar (preekstoel), die door Evliya Çelebi wordt geprezen, is ook een bezienswaardigheid. Tijdens de aardbeving van 1894 werden de minaret en enkele koepels van de moskee beschadigd. Na een restauratie die in 1955 begon, werd het complex in 1963 opnieuw voor het gebed opengesteld. In het achthoekige graf in het binnenplein bevinden zich de houten kisten van Zal Mahmud Pasha en Shah Sultan. Een ander verhaal dat met deze omgeving verbonden is, De ambachtslieden produceerden hun producten in een werkplaats achter de winkel en verkochten ze aan de voorkant. De grondstoffen waren afvalproducten uit de omgeving: houten stukken van Tahtakale, blikresten van de kachelmakers, leer en darmen van het slachthuis in Sütlüce, en klei die werd aangevoerd door de beken van Kağıthane en Alibeyköy. Met aardekleurige pigmenten en gele glans werden levendige kleuren gebruikt, zoals rood, blauw, groen en wit. Houten toppen, fluiten, trommels, darbuka's, fluitjes, houten auto's en kisten, wiegjes, houten zwaarden en bekkens werden in deze markt verkocht. De markt bestaat tegenwoordig niet meer. Volgens dezelfde bron konden de speelgoedmakers van Eyüp in de 19e eeuw niet concurreren met de winkels in Pera, en met de opening van de Eyüp Boulevard in 1957 verdween de Speelgoedmarkt. De overgebleven 28 stukken Eyüp-speelgoed bevinden zich in de collectie van de gemeente Istanbul en worden niet tentoongesteld. Deze traditie is in 2021 opgenomen in het Nationaal Inventaris van immaterieel cultureel erfgoed van Turkije. Wanneer u vanaf de pier richting de moskee loopt, is het mooi om te bedenken dat deze weg ooit vol zat met speelgoedwinkels, wat uw wandeling een andere betekenis geeft. TDV vermeldt ook dat er elke vrijdag een bloemenmarkt werd gehouden op de Speelgoedmarkt en dat Evliya Çelebi de yoghurt en room van Eyüp prees. De Pierre Loti-heuvel en de kabelbaan

Achter de moskee, boven de uitgestrekte begraafplaatsen, ligt de Pierre Loti-heuvel. De Islamitische Encyclopedie TDV beschrijft de begraafplaatsen van Eyüp als een van de grootste necropolen van de islamitische wereld; de wijk is als het ware een architectuurmuseum, met mausolea, kleine begraafplaatsen en open mausolea. U kunt de heuvel bereiken door door de begraafplaats te lopen of met de kabelbaan. Volgens Wikipedia is de kabelbaanlijn tussen Eyüp en Pierre Loti in gebruik genomen op 1 november 2005; de 420 meter lange route overbrugt een hoogteverschil van 53 meter in minder dan drie minuten. De naam van de heuvel is afgeleid van de Franse schrijver Pierre Loti. Volgens Wikipedia kwam de schrijver, wiens echte naam Julien Viaud was, in 1876 naar Istanbul en bezocht hij vaak een café op deze heuvel. TDV schrijft dat dit café, gelegen op een punt met uitzicht op de monding van de Gouden Hoorn, boven de Karyağdı-helling, en met uitzicht op de hele Gouden Hoorn, Istanbul en Galata, in de jaren 1880 beroemd werd door Pierre Loti. Vanaf de heuvel ziet u de oevers van de Gouden Hoorn en de bruggen als een rechte lijn; u ziet de straten waar u doorheen loopt en de moskee, maar dan van bovenaf. Aan de oever van de Gouden Hoorn

Bij terugkomst daalt u af naar de oever. Volgens TDV was de Bezoek vanaf daar het plein, de Eyüp Sultan-moskee en de omliggende binnenplaats. Loop vervolgens via de helling van de begraafplaats achter de moskee, of neem de kabelbaan, naar de Pierre Loti-heuvel. Geniet van het uitzicht en neem vervolgens de kabelbaan terug. Sluit de dag af aan de kust, in de omgeving van de pier; u kunt de boot of tram nemen om terug te keren. Een snelle tour duurt een halve dag, maar het is beter om een hele dag uit te trekken als u rustig wilt rondkijken. Seizoen en tijdstip

De moskee en het plein zijn erg druk tijdens de vrijdagmiddaggebeden, tijdens de Ramadan en tijdens feestdagen; kies een ochtend tijdens de week voor een rustiger bezoek. Als u de Pierre Loti-heuvel 's middags laat beklimt, kunt u het avondlicht boven de Gouden Hoorn zien. De helling van de begraafplaats kan in de zomer warm zijn en bij regen glad; de kabelbaan is dan een goed alternatief. Praktische tips

• Bezoek de moskee en het mausoleum buiten de gebedstijden, draag passende kleding en wees stil.
• Blijf tijdens het wandelen in de begraafplaats op de paden, stap niet op de grafstenen en ga er niet zitten.
• Controleer de dienstregeling van de kabelbaan en de boot op de officiële websites.
• De straten in de buurt kunnen druk zijn, vooral op drukke dagen; let goed op uw waardevolle spullen. Bronnen

• TDV Islam Encyclopedie, artikel "Eyüp", https://islamansiklopedisi.org.tr/eyup
• TDV Islam Encyclopedie, artikel "Zal Mahmud Paşa Külliyesi", https://islamansiklopedisi.org.tr/zal-mahmud-pasa-kulliyesi
• Şehir Hatları, Eyüpsultan-pier, https://sehirhatlari.istanbul/tr/iskeleler/eyupsultan-36
• Wikipedia, Eyüp Sultan-moskee, https://tr.wikipedia.org/wiki/Eyüp_Sultan_Camii
• Wikipedia, Speelgoedproductie in Eyüp, https://tr.wikipedia.org/wiki/Eyüp_oyuncakçılığı
• Wikipedia, Pierre Loti-heuvel, https://tr.wikipedia.org/wiki/Pierre_Loti_Tepesi
• Wikipedia, TF2 (Istanbul Kabelbaan), https://tr.wikipedia.org/wiki/TF2_(İstanbul_Teleferiği)
• Wikipedia, Eyüpsultan Overstapcentrum, https://tr.wikipedia.org/wiki/Eyüpsultan_Aktarma_Merkezi