Ga naar de hoofdinhoud
Radar Türkiye
Ontdek evenementen in de app
Openen
Radar Türkiye
Een dag in Çatalhöyük, een stad van negenduizend jaar oud.
Historische Locaties

Een dag in Çatalhöyük, een stad van negenduizend jaar oud.

Nog geen beoordelingen

Log in om te liken en te beoordelen

De weg die vanuit Konya naar het zuidoosten leidt, komt na een tijdje uit op een perfect vlakke strook. Tarwevelden, irrigatiekanalen en rijen schaars geplante populieren strekken zich tot aan de horizon; de bergen blijven op de achtergrond een vage, vage lijn vormen.

Çumra, Konya
Historische Locaties
Radar Editör
19 oktober 2026

Over de reis

Vanuit Konya daalt de weg naar het zuidoosten en bereikt na een tijdje een perfect vlak gebied. Tarwevelden, irrigatiekanalen en rijen wilgen strekken zich uit tot aan de horizon; de bergen blijven op de achtergrond een vage lijn. In het midden van dit vlak, op een paar kilometer ten noorden van Çumra, lijkt het in eerste instantie alleen maar twee heuvels te zijn, die iets hoger liggen dan de omliggende velden. Maar die twee heuvels zijn Çatalhöyük, een van de meest besproken neolithische nederzettingen ter wereld, waar mensen gedurende duizenden jaren opeenvolgende huizen bouwden. Deze excursie is een dag lang gewijd aan die twee heuvels en het omliggende vlak; het doel is niet alleen om het archeologisch gebied te bekijken, maar ook om te begrijpen waarom deze plek hier werd gesticht, hoe het is ontstaan en waar de opgravingen vandaag de dag zich bevinden. De twee heuvels...

Çumra is een district dat zich bevindt in het hart van de Konya-vlakte, op een hoogte van iets meer dan duizend meter boven zeeniveau. Volgens de Engelse Wikipedia ligt het in het centrum van het uitgestrekte Çumra-irrigatiegebied, dat in 1912 werd aangelegd, en is het een belangrijk station aan de historische Istanbul-Bagdad-spoorlijn. Het regelmatige patroon van akkerland dat u vandaag de dag ziet, is grotendeels te danken aan dat irrigatiesysteem. Het landschap negenduizend jaar geleden zag er heel anders uit. Volgens de website van het Çatalhöyük Onderzoeksproject bevond het gebied zich, toen de eerste bewoners zich hier vestigden, in een vochtig en regenachtig klimaat, in een moerasgebied; vis, watervogels en eieren waren gemakkelijk te vinden, terwijl er drogere grond was voor akkers en er kuddes wilde dieren door de vlakte trokken. De naam van de nederzetting is ook afgeleid van dit uiterlijk. De promotietekst op de museumwebsite beschrijft hoe de heuvel twee plateaus op verschillende hoogtes heeft, en dat de term "çatal" (vork) hieraan is ontleend. Volgens het Cultureel Portaal bestaat de grote heuvel in het oosten uit achttien neolithische lagen, daterend van ongeveer 7400 tot 6200 voor Christus; de lagere heuvel in het westen toont sporen van de Kalkolithische periode. De website van het project vermeldt dat er wordt aangenomen dat de Çarşamba-rivier ooit door het gebied tussen de twee heuvels stroomde, en dat de verandering van de loop van de rivier de mensen mogelijk naar de westelijke heuvel heeft gedreven. Volgens de Turkse Wikipedia stijgt de oostelijke heuvel in zijn laatste fase ongeveer twintig meter boven de vlakte; dus bijna de hele heuvel die u ziet, is een opeenstapeling van de resten van huizen die zijn afgebroken en herbouwd. De omgeving van Çumra omvat niet alleen Çatalhöyük. De Turkse Wikipedia noemt tientallen heuvels in het district, zoals Sırçalıhöyük, Seyithan Höyüğü, Karahöyük en Dedemoğlu Höyüğü. Om Çumra te bereiken vanuit Konya, kunt u gebruikmaken van intercitybussen en treinen, maar voor de laatste kilometers naar het centrum van het district en het archeologische gebied is een auto of taxi nodig. Omdat de openbaar vervoerverbindingen kunnen veranderen, is het raadzaam om de meest actuele informatie te controleren op de websites van de relevante instanties voordat u vertrekt. Volgens de Turkse Wikipedia bevindt het gebied zich in de buurt van het dorp Küçükköy; de verkeersborden wijzen ook naar dit dorp.

De geschiedenis van de opgraving:

Volgens het Çatalhöyük Onderzoeksproject werd de locatie in 1958 per toeval ontdekt door een Brits team bestaande uit David French, Alan Hall en James Mellaart. Met de steun van zijn vrouw Arlette plande Mellaart de opgraving. Het eerste seizoen duurde 39 dagen in 1961, en het team ontdekte veertig huizen, evenals beeldjes, aardewerk en muurschilderingen. Het werk ging door elke zomer tot 1965, waarna het gebied ongeveer dertig jaar lang inactief bleef. De Engelse Wikipedia wijst erop dat Mellaart in vier seizoenen bijna tweehonderd gebouwen heeft opgegraven, terwijl zijn student Ian Hodder, die de opgraving later opnieuw opstartte, een heel seizoen besteedde aan slechts één gebouw; deze vergelijking illustreert goed het verschil in methoden tussen de twee periodes. Het team van Hodder begon in de jaren '90 met oppervlakteonderzoek; bronnen geven aan dat de daadwerkelijke start van de opgraving in 1995 of 1996 was. Volgens de projectwebsite werkten vanaf dat moment elk jaar Turkse en internationale teams samen. Een uitgebreider onderzoek van de westelijke heuvel begon aan het einde van de jaren '90 en werd vanaf 2006 voortgezet door twee nieuwe teams. Omdat de opgravingen blootstonden aan zware weersomstandigheden, werden er in 2002-2003 in het zuiden en in 2007-2008 in het noorden twee grote overkappingen gebouwd; de structuren die bezoekers vandaag zien, zijn deze. Het project onder leiding van Hodder werd in 2018 beëindigd. De projectwebsite meldt dat de opgravingen nu onder leiding zijn van Ali Ozan van de Pamukkale Universiteit en dat het fysieke archief van het project van vijfentwintig jaar wordt bewaard in de bibliotheek van de Stanford Universiteit. Het gebied werd in 2009 opgenomen in de voorlopige lijst van het UNESCO Werelderfgoed en in 2012 in de officiële lijst.

Wat u kunt zien:

Het belangrijkste wat u kunt zien zijn de lemen muren onder de overkappingen. De architectonische beschrijving op de projectwebsite vertelt dat de huizen direct naast elkaar gebouwd zijn, zonder tussenliggende straten, dat mensen over de daken liepen en via een opening in het dak een houten trap naar hun huis afdaalden. In de hoofdkamer bevond zich onder de trap een oven, verhoogde banken voor slapen en dagelijkse activiteiten, en aan de zijkanten opslagruimtes. De muren waren wit bepleisterd Een ogenschijnlijk eenvoudige verandering in materialen geeft een indicatie van hoe een gemeenschap negenduizend jaar geleden haar omgeving uitputte. De projectwebsite beschrijft ook dat rond 6500 voor Christus efficiëntere kookpotten werden ontwikkeld, dat de domesticatie van vee en de consumptie van melk toenamen, en dat de bevolkingsdichtheid en de woningbouw toenamen. Het exacte aantal inwoners is omstreden: de projectwebsite spreekt van een bevolking van 3.500 tot 8.000 tijdens de piek, terwijl de Engelse Wikipedia verwijst naar recentere berekeningen die in de middenfase van de nederzetting een jaarlijkse toename van 600 tot 800 personen aangeven. De archeologische teams hebben in de loop der jaren ook een experimenteel herbouwde woning op de locatie geplaatst; de foto's op de projectwebsite tonen experimenten met ovens en voorbereidingen voor tentoonstellingen in deze woning. Vraag bij aankomst of dit gebouw geopend is tijdens uw bezoek. Loop vervolgens richting de westelijke heuvel: volgens de projectwebsite zijn hier geen begrafenissen onder woningen, muurschilderingen of gevulde verlaten huizen te vinden, maar wel zorgvuldig beschilderde serviesdelen. Deze overgang tussen de twee heuvels stelt u in staat om de verandering van het Neolithicum naar het Chalcolithicum in één oogopslag te zien. Bezoekerscentrum

De Turkse Wikipedia meldt dat het door de gemeente Konya gebouwde bezoekerscentrum, met steun van het Ministerie van Cultuur en Toerisme, in 2023 werd geopend, dat het zich op het gebied tussen de twee heuvels bevindt en dat het is gebouwd met een houten draagsysteem. Volgens de Engelse Wikipedia worden in de tentoonstellingszalen de omgeving, de architectuur en het dagelijks leven van de nederzetting gepresenteerd met behulp van interactieve uitleg in het Turks en Engels. Een bezoek aan dit centrum voordat u het archeologische terrein betreedt, is de gemakkelijkste manier om de halfopen muren die u onder de daken zult zien, te begrijpen.

Artefacten: Konya en Ankara

Wat u in Çatalhöyük ziet, bestaat uit muren en dwarsdoorsneden; de draagbare artefacten zijn elders te vinden. De website van het museum meldt dat de artefacten die tijdens de opgravingen zijn gevonden, zich in het Archeologisch Museum van Konya bevinden, waarvan een deel wordt tentoongesteld en een ander deel wordt bewaard in opslag. Volgens de promotie van de provincie Konya, werd het museum in 1962 geopend en bevat naast Çatalhöyük ook artefacten uit Canhasan, Erbaba, Sızma en Karahöyük. De Turkse Wikipedia meldt dat een afbeelding van ongeveer drie meter lang, die tijdens de opgravingen van 1963 op een muur werd gevonden en die wordt geïnterpreteerd als een plattegrond van de nederzetting, wordt tentoongesteld in het Museum van Anatolische Beschavingen in Ankara. Deze interpretatie is niet onomstreden; de Engelse Wikipedia meldt dat sommige archeologen de afbeelding interpreteren als een luipaardenhuid en een geometrisch patroon in plaats van een plattegrond.

Als u uw Bij het bekijken van de objecten in de vitrines, let op de labels die aangeven uit welke laag elk object afkomstig is. Seizoen en tijdstip:

Het gebied is in de zomer warm en droog, in de winter koud en vaak met sneeuw. Hoewel de overkappingen schaduw bieden, ligt het archeologische terrein zelf op een open vlakte; het voorjaar en de herfst zijn de meest aangename periodes, zowel voor het bekijken van het landschap als voor wandelingen. In de vroege ochtenduren wordt het landschap zacht verlicht door het zonlicht, en er is voldoende tijd om het bezoekerscentrum en de twee overkappingen rustig te bekijken. Praktische tips:

De website van de musea meldt dat de Museumkaart geldig is op het terrein, maar dat het noordelijke gedeelte van de overkapping tijdelijk gesloten is voor bezoekers. Omdat dergelijke beperkingen en openingstijden kunnen veranderen, controleer altijd de meest recente informatie op de website van de musea voordat u vertrekt. Ga niet buiten de afzetting bij de randen van de secties; de leemwanden zijn fragiel. Er is weinig schaduw in het gebied, dus neem een hoed en water mee. Vergeet niet om ook een bezoek aan het Konya Archeologisch Museum in uw reisplan op te nemen; de website van de provincie meldt dat het museum buiten de maandag open is, maar controleer altijd de actuele informatie. Bronnen:

Locatie - Een dag in Çatalhöyük, een stad van negenduizend jaar oud.

Reisinformatie
StadÇumra, Konya
TypeHistorische Locaties
Datum19 oktober 2026
BronRadar Editör
Radar TürkiyeAuteurRadar TürkiyeBron bezoekenRoutebeschrijving