Justinianus Köprüsü

De brug van Justinianus, ook bekend als Beşköprü (wat "vijf bruggen" betekent), en in oude bronnen bekend als de Sangariusbrug, is een Romeinse stenen brug aan de zuidwestelijke oever van Adapazarı, tegenwoordig gelegen in het district Serdivan. De provincie Sakarya beschrijft de brug als een van de meest indrukwekkende monumentale bouwwerken uit de vroege Byzantijnse periode in Anatolië. In 2018 werd de brug opgenomen in de voorlopige lijst van het UNESCO Werelderfgoed. Het is een van de meest opvallende momenten tijdens een bezoek aan Sakarya om zo'n technisch meesterwerk van vijftien eeuwen oud te zien. De brug werd gebouwd in opdracht van de Romeinse keizer Justinianus I. Het doel was om een veilige doorgang voor de militaire route tussen de hoofdstad Constantinopel en de oostelijke provincies van het rijk over de rivier de Sakarya te creëren. Volgens de historicus Prokopios was er voorheen een brug bestaande uit samengebonden boten, die vaak wegspoelden bij hoogwater. De bouwjaren worden in verschillende bronnen genoemd. Het Cultureel Portaal en het Provinciaal Ministerie van Cultuur en Toerisme vermelden dat de brug tussen 558 en 560 werd gebouwd. Wikipedia, op basis van moderne bronnen, stelt dat de bouw begon in 559 of 560 en dat er gedichten zijn die de voltooiing van de brug in 562 vieren. De afmetingen verschillen ook per bron. Officiële websites beschrijven de brug als 365 meter lang, 9,85 meter breed en met in totaal 12 bogen. Zes van deze bogen zijn de grote, centrale, ronde bogen; aan de westkant zijn er twee en aan de oostkant drie kleinere zijbogen. Wikipedia geeft de totale lengte, inclusief de steunpilaren aan beide uiteinden, als 429 meter en de hoogte als ongeveer 10 meter. Het verschil is waarschijnlijk te wijten aan het feit of de metingen de steunpilaren wel of niet meenemen. De brug is volledig gemaakt van kalksteen. De overspanningen van de grote, centrale bogen variëren van 23 tot 24,5 meter, en de tussenliggende pilaren zijn ongeveer 6 meter dik. De pilaren zijn in een golfbreker-vorm ontworpen, rond aan de kant van de stroming en spits aan de kant van de stroming. Wikipedia merkt op dat dit ontwerp afwijkt van de meeste bekende Romeinse bruggen. De kleine bogen aan de oevers zijn overloopopeningen die water doorlaten bij hoogwater. Een van de meest interessante aspecten van de brug is dat er tegenwoordig bijna geen water meer onderdoor stroomt. De rivier de Sakarya heeft zich in de loop van de eeuwen ongeveer drie kilometer naar het oosten verlegd. Daarom staat de brug nu bovenop de kleine beek Çark Deresi, die tegenwoordig het water van het meer van Sapanca naar de rivier transporteert, en die in de oudheid bekend stond als Melas. De beek stroomt onder een van de bogen aan de westkant. Het verhaal achter de naam is ook interessant. Volgens het Cultureel Portaal heette de brug oorspronkelijk gewoon "pons", wat in het Latijn "brug" betekent Aan de westelijke kant bevond zich een triomfboog, vergelijkbaar met die op de Romeinse bruggen, maar tegenwoordig is er slechts een overblijfsel van te zien. Deze boog werd in 1838 vastgelegd door de reiziger Léon de Laborde in zijn tekeningen. Om de bogen van de brug goed te kunnen zien, is het niet voldoende om van bovenaf te kijken; het is beter om vanaf de oever, dicht bij de bedding van de beek, naar de brug te kijken, zodat je de details van de stenen en het ritme van de bogen beter kunt zien. In de namiddag geeft het lage licht dat van het westen komt, de kalkstenen blokken een warme kleur. De brug is in 1995 gerestaureerd door de Algemene Directie van Wegen, en is afgesloten voor autoverkeer. Aan beide uiteinden zijn trappen aangelegd. Volgens de website van de Provinciale Dienst voor Cultuur en Toerisme is de brug momenteel gesloten en is er een restauratieproject aan de gang. Controleer daarom, voordat u gaat, of u de brug kunt bezoeken via officiële bronnen. Zelfs als de brug gesloten is, is het vaak nog steeds mogelijk om het gebouw van dichtbij te bekijken. De brug ligt ongeveer vijf kilometer (volgens Wikipedia) of acht kilometer (volgens het Cultureel Portaal) ten zuidwesten van het centrum van Adapazarı en is bereikbaar met het lokale openbaar vervoer. Na een bezoek aan de Romeinse en Byzantijnse stenen in de tuin van het Sakarya Museum in het centrum van de stad, is dit een ideale plek om de wereld waarin die stenen hun oorsprong hebben, in het echt te ervaren.