Irgandı Köprüsü

De Irgandı-brug is een stenen brug in Bursa, gelegen over de rivier Gökdere. De brug heeft een enkele boog en aan beide zijden van de boog bevinden zich winkels. De Bursa Regio-afdeling en het Cultureel Portaal beschrijven de brug als de enige overdekte marktplaatsbrug uit de Ottomaanse periode. De rivier Gökdere scheidt hier de districten Osmangazi en Yıldırım, en de brug verbindt beide oevers. Volgens het Cultureel Portaal bevindt de brug zich tussen de Boyacı Kulluğu-brug in het noorden en de Setbaşı-brug in het zuiden. Er is geen volledige overeenstemming over de bouwjaren en de bouwer. De Regio-afdeling en het Cultureel Portaal vermelden dat de brug in 1442 werd gebouwd door de handelaar Hoca Muslihiddin, in opdracht van Ali el-Irgandi tijdens het bewind van Sultan Murad II. Volgens de Regio-afdeling werd Muslihiddin rijk door zijde te verkopen aan Italiaanse handelaren en was hij een van de belangrijkste handelaren in Bursa in de 15e eeuw. Het Cultureel Portaal stelt dat het mogelijk is dat de brug is gebouwd door Timurtaş, zoon van Abdullah. De TDV Islam Encyclopedie wijst erop dat er geen inscriptie op de brug is; de datum 1442 komt uit archiefrecords, terwijl een gedicht een jaartal van 1492 geeft. De oorsprong van de naam van de brug is ook omstreden. Volgens de TDV is een theorie dat de naam afkomstig is van de plaats Irgand, waar de vader van de bouwer, Ali el-Irgandi, vandaan kwam. Evliya Çelebi vertelt in de 17e eeuw ongelooflijke verhalen die de naam verbinden met het woord "ırgalandı". Ook is er discussie over of de winkels tegelijkertijd met de brug zijn gebouwd, of later. Volgens de TDV dacht Ekrem Hakkı Ayverdi dat de winkels ongeveer een eeuw later werden toegevoegd, terwijl Yılmaz Önge, die een monografie over de brug schreef, stelt dat beide tegelijkertijd zijn gebouwd. De brug bestaat uit een enkele, spitse boog die rust op de rotsen aan beide zijden van de Gökdere-vallei. De TDV geeft een breedte van ongeveer 15 meter en een hoogte van ongeveer hetzelfde. Wikipedia in het Engels geeft een breedte van 16 meter en een breedte van 11 meter. De boog is gebouwd van zorgvuldig gezaagde stenen. De Regio-afdeling en het Cultureel Portaal vermelden dat er aan beide zijden van de brug 16 winkels zijn, dus in totaal 32, en dat een van de winkels aan de noordoostkant is omgebouwd tot een kleine moskee. Aan de uiteinden van de brug bevinden zich gewelfde ruimtes die werden gebruikt als stallen en opslagplaatsen. De TDV beschrijft de ruimte aan de noordwestelijke voet van de brug als 4,50 meter breed en 14,85 meter lang, met een boog van baksteen. Tussen de winkels en deze grote ruimte bevinden zich kleine cellen met openingen naar buiten, die voor ventilatie zorgden. Gedurende eeuwen heeft de brug de aandacht getrokken van reiz Volgens dezelfde bron bevat het kleurrijke fotoarchief van Albert Kahn een afbeelding van de brug die op 3 juni 1913 is gemaakt. De brug heeft te lijden gehad onder overstromingen, aardbevingen en oorlogen. Volgens het Cultureel Portaal werd de brug gedeeltelijk vernietigd tijdens een overstroming in de 18e eeuw en beschadigd tijdens een aardbeving in 1855. Na de aardbeving verdwenen de winkels met gewelfde daken, en in de tweede helft van de 19e eeuw werd het bovenste deel van de brug omgetoverd tot een open markt met kleine, houten winkels die leken op woningen. In 1922, toen de bezettingsmacht de stad verliet, werd de brug vernietigd en verdwenen alle winkels. In 1949 werd de brug gerepareerd als een eenvoudige, betonnen constructie, zonder winkels. Volgens het Cultureel Portaal begonnen de restauratiepogingen in 1988, en in 2004 werd de brug opnieuw opgebouwd, inclusief de winkels. Tegenwoordig is de brug zowel een doorgang als een markt. De verantwoordelijke instantie schrijft dat de brug na de herbouw is omgetoverd tot een kunstbrug, met kunstenaarsateliers op het dak. Tijdens het oversteken is alleen de rij van winkels te zien; het oorspronkelijke uiterlijk van de brug, met de enkele boog die boven de rivierbedding uitsteekt, is alleen van opzij te zien. Daarom is het een goed idee om vanuit de nabijgelegen bruggen Setbaşı of Boyacı Kulluğu een blik op de Gökdere-vallei te werpen om de boog te kunnen zien. De brug is te bereiken via Atatürk Caddesi, in de richting van Setbaşı. Het is ook mogelijk om er te komen met een korte wandeling vanuit het Bursa Stadsmuseum op Heykel Meydanı; volgens de beschrijving van TDV ligt de brug boven de Gökdere-vallei, die de wijk Yeşil in tweeën deelt.